This is the Self-Learning Module for Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino (communication and research in Filipino language and culture), Ikalawang Markahan (Quarter 2), Module 3, “Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula” (the language situation in film and drama). It is a Senior High School module from DepEd Region 4A CALABARZON, first edition 2021. After it, learners should be able to analyze how language and culture are shown in Filipino films and plays.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module’s learning competency (Kasanayang Pampagkatuto) is:
- Nasusuri at naisasaalang-alang ang mga lingguwistiko at kultural na pagkakaiba-iba sa lipunang Pilipino sa mga pelikula at dulang napanood (analyzes and considers the linguistic and cultural diversity of Philippine society in films and plays watched) (F11PD-IIb-88)
Its objectives (Layunin) are for learners to:
- analyze the dialogue used in films;
- analyze the culture found in films; and
- value Filipino films.
The module has one lesson, Aralin 3: Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula.
Key ideas: film and drama
Pelikula (film)
A film, also called sine or pinilakang-tabing, shows moving pictures as an art form or as part of the entertainment industry. The module calls watching films the cheapest and most affordable entertainment for all kinds of people. Genres include action, animation, documentary, drama, fantasy, historical, horror, comedy, musical, and science fiction. Whatever the genre, the module says a film should teach a lesson that guides viewers in daily life.
Dulang Pilipino (Filipino drama)
- The word dula is linked to the Greek word “drama,” which means to do or to act.
- A play aims to entertain and to give the audience a meaningful message.
- It is a literary work, usually in prose, meant to be performed on stage, where actors play characters who speak through dialogue.
- Examples named in the module: Sinag sa Karimlan by Dionisio Salazar, Sa Pula sa Puti by Soc Rodrigo, Sarimanok by Patrick C. Fernandez, Karaniwang Tao by Joey Ayala, and Anghel by Noel De Leon.
Today, drama takes many forms: radio, television, and film, and plays are staged on bigger stages. The module says drama is as old as Philippine history and is part of the traditions that give Filipinos their identity.
Key ideas: the language of Filipino films
- Local films are popular. Even though more foreign than local films are shown each year, films in Filipino and its varieties are well loved. Of the 20 top-earning films shown in 2014, five were local.
- English titles are common. Examples: One More Chance, Starting Over Again, It Takes a Man and a Woman, Bride for Rent, You’re My Boss, and You’re Still the One. The dialogue itself is in Filipino, Taglish, and other varieties of the language.
- Filipino is the lingua franca of mass media. Television, radio, newspapers, and film use Filipino to reach and entertain more people, and so earn more. Because of this, more Filipinos now speak, understand, and use Filipino, which the module sees as good for the national language.
- The tone is often informal. In radio, TV, tabloids, and film, Filipino is usually used in a casual way, mainly to entertain (Tiongson, 2012). The module challenges media makers and audiences to use Filipino in ways that raise the level of the language, not just spread it.
The module’s activities use familiar lines and titles, such as dialogue from Heneral Luna, Anak, Barcelona: A Love Untold, Hello, Love, Goodbye, and One More Chance, to ask what language a line uses (for example, code switching) and what Filipino value it shows.
Parts and activities of the module
| Part | What learners do |
|---|---|
| Subukin | 15-item pretest on language and culture in films and plays |
| Balikan | 5-item review on types of social media from the previous lesson |
| Tuklasin | Reading on film, drama, and the language situation in film |
| Suriin | Analyze three film lines and explain why Filipino films often have English titles; explain a favorite Filipino play (5-point rubric) |
| Pagyamanin | Watch a film, play, or TV drama and answer three questions on language and culture (10-point rubric) |
| Isaisip | Fill in a Venn diagram comparing the language and culture in a film and a play (10-point rubric) |
| Isagawa | Write a memorable line from a film or play in a speech balloon, add a selfie, and explain how it relates to your life (10-point rubric) |
| Tayahin | 15-item final test |
| Karagdagang Gawain | Write an essay with your own title showing that language and culture are reflected in Filipino films and plays (rubric on topic, content, and organization) |
How to use this module
- Learners: Start with the Subukin pretest, then work through the parts in order. Write all answers on a separate sheet of paper; do not write on the module, so others can use it. Several activities ask you to watch a Filipino film, play, or TV drama first, so plan time for that. Check your work with the Susi sa Pagwawasto (answer key) at the end, and be honest in using it.
- Parents and guardians: Help your child choose a suitable film or play to watch for the activities, and remind them to contact their teacher if a lesson is hard to understand.
- Teachers: The module’s note to teachers asks you to give clear instructions, check that they are followed, and remind learners to answer honestly. Use the printed rubrics to score the open-ended tasks.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is a Senior High School module for Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino, Quarter 2 (Ikalawang Markahan), Module 3. Its competency code, F11PD-IIb-88, points to Grade 11.
What is the module about?
It looks at how Filipino and its varieties are used in Filipino films and plays, and what Filipino culture these works show. It also discusses why many Filipino films have English titles.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the Subukin pretest, the Balikan review, the Suriin activity, and the Tayahin final test. Open-ended tasks are scored with rubrics.
Do learners need to watch a film or play?
Yes. Several activities, including Pagyamanin, Isaisip, Isagawa, and the final essay, ask learners to watch a Filipino film, play, or TV drama and analyze its language and culture.
Why are Filipino films often given English titles, according to the module?
The module notes that English titles are common, such as One More Chance and Starting Over Again, while the dialogue is in Filipino, Taglish, and other varieties. It asks learners to explain the reason themselves in the Suriin activity.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Ikalawang Markahan – Modyul 3: Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula
Senior High School
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Ikalawang Markahan – Modyul 3 Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula
[illustration: students and a teacher gathered in an outdoor and classroom setting, a girl and boy holding a globe, a child reading by a lantern, and a woman writing at a desk]
ALTERNATIVE DELIVERY MODE
CO_Q2_KPWKP SHS Module 3
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino
Alternative Delivery Mode Ikalawang Markahan – Modyul 3: Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula Unang Edisyon, 2021
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region 4A CALABARZON Office Address: Gate 2 Karangalan Village, Brgy. San Isidro, Cainta, Rizal Telefax: 02-8682-5773/8684-4914/8647-7487 E-mail Address: lrmd.calabarzon@deped.gov.ph
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Imelda H. Aglibot Editor: Fritz M. Bahilango Tagasuri: Ernesto C. Caberte, Jr., Leilani E. Vizarra, Maria Ildena L. Cuadro, Randy Ciruelos, Shane Rita I. Krebs Tagaguhit: Ronie C. Suinan Tagalapat: Jera Mae B. Crusado, Kaycee Lheine G. Cortez Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Job S. Zape, Jr., Ramonito O. Elumbaring, Reicon C. Condes, Elaine T. Balaogan, Fe M. Ong-ongowan, Elpidia B. Bergado, Noel S. Ortega, Maribeth C. Rieta, Leonila L. Custodio, Julie Anne V. Vertudes
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino
Ikalawang Markahan – Modyul 3 Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula
Senior High School
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Ikalawang Markahan – Modyul 3 Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: a hand pointing at a circle, icon beside the title]
Sa bahaging ito, malalaman mo ang mga dapat mong matutuhan sa modyul na ito.
Bilang isang manlalakbay, ikaw ay may mga pagdaraanang pagsubok na huhubog sa iyong kakayahan upang iyong matamo ang mga sumusunod na kasanayan pagkatapos ng aralin:
Kasanayang Pampagkatuto:
- Nasusuri at naisasaalang-alang ang mga lingguwistiko at kultural na pagkakaiba-iba sa lipunang Pilipino sa mga pelikula at dulang napanood (F11PD-IIb-88)
Layunin:
- nasusuri ang mga dayalogong ginagamit sa mga pelikula;
- nasusuri ang kulturang nakapaloob sa mga pelikula; at
- nabibigyang-halaga ang mga pelikulang Pilipino.
1 CO_Q2_KPWKP SHS Module 3
Subukin
[illustration: a hand holding a pencil, icon beside the title]
A. Panuto: Suriin ang mga pamagat at dayalogo sa pelikula at sagutin at sagutin ang mga tanong na kaugnay nito tungkol sa lingguwistiko at kultura. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
“You don’t have to, wag mo akong mahalin dahil mahal kita, mahalin mo ako dahil mahal mo ako, because that is what I deserved…” (Mia – Barcelona – A Love Untold). Anong wika ang ginamit sa pahayag?
a. Barayti ng Filipino
b. Code Switching
c. Ingles
d. TagalogBayan o sarili? Mamili ka!” Alin sa mga kultura ng Pilipino ang ipinahihiwatig sa pahayag mula sa pelikulang Heneral Luna?
a. Makatao
b. Maka-Diyos
c. Makabansa
d. MakakalikasanAno ang nais ipahiwatig ng karakter ni Jenny sa pelikulang Milan nang sabihin niya kay Lino na “Mahal mo ba ako dahil kailangan mo ako, o kailangan mo ako kaya mahal mo ako?”
a. Nais niyang malaman kung tapat ang pag-ibig ni Lino sa kanya.
b. Gusto niyang alamin kung may kailangan pa si Lino para matulungan niya.
c. Nagdududa siya kung ginagamit lang ba siya ni Lino bilang kasintahan.
d. Nalilito siya kung mahal ba siya ni Lino o kailangan lang siya nito dahil natutulungan niya ito.Ano ang ipinahihiwatig ng pamagat ng pelikula nina Enrique Gil at Liza Soberano na My Ex and Whys?
a. Mga tanong na hindi nasagot sa pagitan ng dating magkasintahan.
b. Mga tanong na walang solusyon dahil sa hindi pagkakaunawaan ng magkasintahan.
c. Mga tanong na gustong malaman ng dating magkasintahan ang sagot.
d. Mga tanong na hindi na nais pang malaman ng magkasintahan ang sagot.
2 CO_Q2_KPWKP SHS Module 3
- “Walang himala! Ang himala ay nasa puso ng tao, nasa puso nating lahat! Tayo ang gumagawa ng himala! Tayo ang gumagawa ng mga sumpa at ng mga Diyos…” Anong kultura ng mga Pilipino ang masasalamin sa pahayag?
a. Bayanihan
b. Pakikipagkapwa-tao
c. Pananampalataya
d. Senakulo
B. Panuto: Basahin at unawain ang mga pangungusap. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Ang mga sumusunod ay dahilan ng pagkakaiba-iba ng kultura sa Pilipinas MALIBAN sa;
a. katangiang heograpikal nito
b. impluwensiya ng mga dayuhan
c. pagkakaiba-iba ng wika
d. pagkakatulad-tulad ng paniniwala“Kung ihahambing ang kabataan sa ibang pangkat ng lipunan, higit silang mapanuri sa mga palabas at pelikulang pinapanood.” Ito ay pinatunayan sa sulating:
a. aklat na Bakit Baligtad Magbasa ang mga Pilipino
b. aklat na Stupid Is Forever
c. dyornal na Meditation of Filipino Youth Culture
d. pahayagang Philippine InquirerBakit patuloy na tinatangkilik ang mga pelikulang Pilipino?
a. dahil sa mga artistang gumaganap
b. dahil sa mga linya ng mga tauhan o hugot lines na natatak sa isipan.
c. dahil sa mga lugar na pinaggaganapan
d. dahil sa napag-uusapan sa bawat lugarPaano ipinakita ng mga tauhan ang aspektong linggwistiko o gamit ng wika sa lipunang ginagalawan sa loob ng kulungan sa dulang Pilipino na “Sinag sa Karimlan”.
a. impormal na tinatangkilik ng masa
b. mga dayuhang wika ang ginamit
c. matatalinhaga ang wikang ginagamit
d. paggamit ng diyalekto sa pakikipag-ugnayan sa kapwaPaano ginamit ang wika sa dulang napanood, Ang Walang Sugat?
https://www.youtube.com/watch?v=mrPJNdjccDs
a. Impormal ang gamit ng wika.
b. Makahulugan at masining ang gamit ng wika.
c. Nakabatay sa sariling diyalekto
d. Pinaghalo ang Ingles at Filipino
3 CO_Q2_KPWKP SHS Module 3
Ang mga seryeng tulad ng Be Careful with my Heart, Till I Met You, at Sahaya ay mga programa sa telebisyon na tinatawag na;
a. dula
b. magazine show
c. news and public affairs
d. telenobelaAng mga sumusunod ay mensahe sa pelikulang Hello, Love, Goodbye, MALIBAN sa;
a. Ang mga nawawasak na pamilya at gumuguhong pangarap
b. Ang kumita nang malaki upang maging masagana ang buhay.
c. Ang pagbabago ng pananaw ng mga kabataan tungkol sa kanilang pinapahalagahan sa buhay.
d. Ang paglalahad ng mga di kanais-nais na bunga ng paglayo sa pamilya para kumita nang malaki sa ibang bansa.Ano ang mga naitulong sa wikang Filipino ng mga teleserye tulad ng Ang Probinsiyano, Kara Mia, at Kadenang Ginto.
a. Natuto ang mga dayuhan sa paggamit ng wika.
b. Napaunlad at gumamit ng rehiyonal na wika ang mga Filipino
c. Napaunlad at napagyaman ng mga Pilipino ang ating wikang Filipino.
d. Maraming Pilipino ang tumangkilik sa wikang dayuhan.Ano ang ipinapahiwatig ng mga pahayag na ito ng inang si Josie sa pelikulang Anak? “Sana tuwing umiinom ka ng alak, habang hinihithit mo ang sigarilyo, habang nilulustay mo ang mga perang padala ko, sana’y inisip mo rin kung ilang pagkain ang tiniis kong hindi kainin para makapagpadala ako ng malaking pera dito. Sana habang nakahiga ka sa kutson mo, natutulog, maisip mo rin kung ilang taon kong tiniis ang matulog mag-isa habang nangungulila ako sa yakap ng mga mahal ko. Sana maisip mo kahit konti kung gaano kasakit sa akin ang mag-alaga ng mga batang hindi mo kaanu-ano, samantalang kayo… kayong mga anak ko ay hindi ko man lang kayo maalagaan,”
a. pagpapakasakit ng magulang para sa magandang buhay ng pamilya
b. pagkapariwara ng buhay ng mga anak dahil sa bisyo
c. pagiging maluho sa buhay ng mga anak
d. pagkahirati sa buhay at sa layawAng ang tema at mensahe ng pamagat ng dulang Pilipino na Sinag sa Karimlan ni Dionisio Salazar?
a. Pagmamahalan sa loob ng pamilya
b. Pagtanggap at pagpapatawad sa miyembro ng pamilya
c. Pagkakaroon ng unawaan sa kakulangan ng isa’t isa
d. Lahat nang nabanggit
4 CO_Q2_KPWKP SHS Module 3
Aralin 3: Sitwasyong Pangwika sa Pelikula at Dula
Ang araling ito ay lubos na makatutulong sa pag-unawa sa kalagayan ng ating wika pagdating sa paggamit sa mga mga pelikula at dulang Pilipino na tinatangkilik ng mga mamamayang Pilipino. Bago natin ipagpatuloy ang pagtalakay sa paksa ay isagawa mo ang mga susunod na gawain nakatala dito.
Balikan
Ito ay maikling pagsasanay o balik-aral upang matulungan kang maiugnay ang kasalukuyang aralin sa naunang leksyon.
Panuto: Kilalanin kung anong uri ng social media ang inilalarawan sa bawat bilang. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
Ito ay uri ng social media na tumatalakay sa isang paksa na nagmistulang diary. Kinapapalooban ito ng mga karanasang inilalathala sa paraang elektoniko.
a. Blog
b. Facebook
c. Pinterest
d. TwitterAng social media na ito ay mayroon lamang 240 na bilang ng letra na maaaring gamitin sa paglalathala na karaniwang muling paglalathala na laman ay balita.
a. Skype
b. Twitter
c. Tumblr
d. YouTubePinakapopular na social media sa mga kabataan na bawat kilos ay mababasa mo rito at malayang nakagagamit ng wikang nais nila.
a. Facebook
b. Internet
c. Viber
d. YahooIto ay isang platform sa internet na karaniwan sa salitang Ingles at nagkakaintindihan ang lahat.
a. Pahayagan
b. Radyo
c. Social Media
d. TelebisiyonMalaki ang naitutulong nito para sa mga taong nawalay sa pamilya dahil sa pagtatrabaho lalo na sa mga mag-aaral na kailangan nang agarang kasagutan sa kanilang mga asignatura.
a. Internet
b. Microsoft
c. Netflix
d. YouTube
Mga Tala para sa Guro
Tiyaking malinaw at maayos ang pagbibigay ng panuto. Alamin kung nasusunod ito nang wasto. Ipaalala sa mag-aaral na lagging maging matapat sa pagsagot sa mga gawain,
Tuklasin
Sa bahaging ito naman ay ating tatalakayin ang kalagayan ng wika sa mga pelikula at dulang Pilipino upang ganap mong maunawaan ang araling ito.
Pelikula
Ang pelikula na kilala rin bilang sine at pinilakang-tabing ay isang larangan na nagpapakita ng mga gumagalaw na larawan bilang isang anyo ng sining o bilang bahagi ng industriya ng libangan.
Ang panonood ng pelikula ang pinakamura at abot-kayang uri ng libangan ng lahat ng uri ng tao sa lipunan. Iba-iba ang uri ng pelikulang tinatangkilik ng mga manonoood. Naaayon ito sa kaniyang ibig panoorin at nagugustuhan. Nariyan ang aksiyon, animation, dokumentaryo, drama, pantasya, historical, katatakutan, komedya, musical, sci-fi (science fiction), at iba pa. Anuman ang pelikulang tinatangkilik, tiyakin lamang na kapupulutan ng aral na magiging gabay naman ng mga manonoood sa nangyayari sa araw-araw na buhay niya.
Dulang Pilipino
Ang dula ay hango sa salitang Griyego na “drama” na nangangahulugang gawin o ikilos. Ang layunin ng dula ay makapagbigay aliw. Sinasabi ring ang dula ay isang uri ng sining na may layuning magbigay ng makabuluhang mensahe sa manonood.
Ang dula ay isang akdang sa pamamagitan ng kilos at galaw sa tanghalan ay naglalarawan ng kawil ng mga pangyayaring naghahayag ng kapana-panabik na bahagi ng buhay ng tao.
Sinasabi ring isang genre na panitikan na nasa anyong tuluyan ang dula na dapat na itanghal sa entablado, may mga tauhang gumaganap na nag-uusap sa pamamagitan ng mga diyalogo. Masasabing may anyong pampanitikang inihanda para sa dulang ang mga artista ay kumakatawan sa mga tauhan, ginagawa ang nararapat na pagkilos ayon sa hinihingi ng mga pangyayari at sinasabi ang nakasulat na usapan. Ang mgan halimbawa ng dulang Pilipino: Sinag sa Karimlan ni Dionisio Salazar; Sa Pula sa Puti ni Soc Rodrigo, Sarimanok ni Patrick C. Fernandez, Karaniwang Tao ni Joey Ayala, Anghel ni Noel De Leon, at iba pa.
Ang Dula Sa Kasalukuyang Panahon
Sa kasalukuyang panahon, mas umunlad, maraming nabago, at marami na tayong iba’t ibang dula gaya ng panradyo, pangtelebisyon, at pampelikula, sa panahong ito, ang mga dula ay itinatanghal sa mas malalaking entablado at aktuwal na napapanood ng mga tao.
Ang dula sa ating bansa ay kasintanda ng kasaysayan ng Pilipinas. Bahagi na ito ng ating tradisyon. Mga tradisyong nagbibigay identidad sa mga Pilipino. Sa paglipas ng taon, nagbabago ang anyo ng mga dulang Pilipino. Ngunit isa lang ang layunin ng mga mandudula: ang magbigay aliw sa mga mamamayang Pilipino, at higit sa lahat, ang bigyang buhay ang mga pangyayari sa buhay ng Pilipino. (https:/www.slideshare.net)
Sitwasyong Pangwika sa Pelikula
Bagama’t mas maraming banyaga kaysa lokal na pelikula ang naipalalabas sa ating bansa taon-taon, ang mga lokal na pelikulang gumagamit ng midyum na Filipino at mga barayti nito ay mainit ding tinatangkilik ng mga manonood. Katunayan, sa dalawampung nangungunang pelikulang ipinalabas noong 2014, batay sa kinita, lima sa mga ito ang lokal na tinatampukan din ng mga lokal na artista. Iyon nga lang, Ingles ang karaniwang pamagat ng mga pelikulang Pilipino tulad ng One More Chance, Starting Over Again, It Takes A Man and A Woman, Bride for Rent, You’re My Boss, You’re Still the One, at iba pa. Ang wikang ginagamit ay Filipino, Taglish, at iba pang barayti ng wika.
Hindi na nga maitatatwang Filipino ang wika o lingua franca ng telebisyon, radio, diyaryo, at pelikula. Maaaring sabihing ang pangunahing layunin ng mga ito sa paggamit ng Filipino bilang midyum ay upang makaakit nang mas maraming manonood, tagapakinig, o mambabasang makauunawa at malilibang sa kanilang palabas, programa, at babasahin upang kumita sila nang mas malaki. Subalit, hindi rin mapasusubalian ang katotohanang dahil sa malawak na impluwensiya ng wikang ginagamit sa mass media ay mas maraming mamamayan sa bansa ngayon ang nakapagsasalita, nakauunawa, at gumagamit ng wikang Filipino. Isang mabuting senyales para sa lalong pag-unlad at paglago ng ating wikang pambansa.
Bagama’t laganap na sa mass media, mapapansin pa rin na ang wikang Filipino ay madalas na ginagamit sa mga programa sa radyo at telebisyon, sa tabloid, at sa pelikula kung saan ang nananaig na tono ay impormal, at waring hindi gaanong estrikto sa pamantayan ng propesyonalismo. Sa maraming babasahin at palabas na Filipino, ang tila nangingibabaw na layunin ay mang-aliw, manlibang, at lumikha ng ugong o ingay ng kasayahan (Tiongson, 2012). Isang pag-asam at hamon para sa mga taong nasa likod ng mass media at mga taong tumatangkilik sa mga ito na hindi lang basta lumaganap ang Filipino kundi magamit din ito ng mga nasabing midyum upang higit na maitaas ang antas ng ating wika.
Suriin
A. Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang mga dayalogo sa pelikula at dulang Pilipino. Sagutin din ang tanong sa ibabang bahagi at ipaliwanag. Gawin ito sa sagutang papel.
“Ginamit lang naman ako ng tadhana para pagtagpuin kayo. Im’Just a piece of your puzzle” (Gara)
“I deserve an explanation! I need an acceptable reason” (Marco)
“Mas pipiliin ko ang isang bukas na nandoon ka kaysa sa isang bukas na wala ka” (Gab)
1__________________ 2__________________ 3____________________
Bakit kaya Ingles ang karaniwang ginagamit na pamagat sa mga pelikulang Pilipino? Ipaliwanag
B. Panuto: Pumili ng pamagat ng dulang Pilipino na napag-aralan, o napanood na. Ipaliwanag kung bakit naibigan mo ito.
Pamagat ng Naibigang Dulang Napanood ____________________
Paliwanag:
_____________________________________________________________________________________.
Pamantayan sa Pagmamarka:
| Nilalaman at kaisahan ng ideya | 3 |
|---|---|
| Gamit ng Balarila | 2 |
| Kabuuan | 5 |
Pagyamanin
Dahil nabigyang-katwiran mo na ang paggamit ng wikang Ingles na pamagat sa pelikulang gawa ng mga Pinoy, subukin naman natin ang iyong kakayahan sa pagsusuri sa mga salitang ginagamit ng mga tauhan sa pelikula/dula gayundin ang kulturang nais nitong ipakita sa manonood.
Manood ng naipalabas ng pelikulang Pilipino, naibigang dulang naitanghal, o drama sa telebisyon. Sundin ang panuto sa ibaba.
Panuto: Pagkatapos mong panoorin ang pelikula o dula o drama suriin mo ang wikang ginamit sa dayalogo ng mga tauhan at ang kultura ng mga Pilipino na masasalamin dito. Sagutin ang mga sumusunod na katanungan sa bawat bilang. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Sang-ayon ka ba na gamitin ang wikang Ingles at Filipino sa isang pelikula o dulang pangtanghalan o pantelebisyon? Pangatwiranan.
Ano-anong kulturang Pilipino ang nakita mo sa iyong pinanood na pelikula o dulang Pilipino?
Makatotohanan ba ang mga eksenang nagpapakita ng kulturang Pilipino sa pelikula o sa dulang napanood? Patunayan.
Pamantayan sa Pagmamarka
| PUNTOS | PAMANTAYAN |
|---|---|
| 10 | Sapat ang katibayan upang patunayan at bigyang-katwiran ang sagot sa mga tanong at nakakita ng higit sa tatlong kulturang Pilipino sa pinanood na maikling pelikula. |
| 8 | Sapat ang katibayan upang patunayan at bigyang-katwiran ang sagot sa mga tanong at nakakita ng dalawang kulturang Pilipino sa pinanood na maikling pelikula. |
| 6 | Sapat ang katibayan upang patunayan at bigyang-katwiran ang sagot sa mga tanong at nakakita ng isang kulturang Pilipino sa pinanood na maikling pelikula. |
| 4 | Hindi sapat ang katibayan upang patunayan at bigyang-katwiran ang sagot sa mga tanong at nakakita ng isang kulturang Pilipino sa pinanood na maikling pelikula. |
| 2 | Hindi sapat ang katibayan upang patunayan at bigyang-katwiran ang sagot sa mga tanong at walang nakakitang kulturang Pilipino sa pinanood na maikling pelikula. |
Isaisip
Naglalaman ang modyul ng mga katanungang pupunan upang maproseso kung anong natutuhan mo mula sa aralin.
Ngayon ay subukin mong magsuri ng naibigang pelikula at dulang Pilipino na napanood. Malaya kang pumili ng iyong nais panoorin.
Handa ka na ba? Tara, Game!
Panuto: Pagkatapos mong panoorin ang iyong mga napiling pelikula, punan mo ng sagot ang Venn Diagram batay sa iyong naging obserbasyon sa aspetong linggwistiko (wikang ginamit) at kultural na aspetong nakapaloob dito. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
[transcriber’s note: the Venn Diagram referred to in the instructions is not printed on this page]
[transcriber’s note: the heading for this activity is on the previous page]
[chart: Venn diagram of two overlapping circles; no number or title printed]
Labels: “Pelikula” (above the left circle, with “A” inside it); “Dula” (above the right circle, with “B” inside it).
Pamantayan sa Pagmamarka
| PUNTOS | PAMANTAYAN |
|---|---|
| 10 | Nakapagtala ng 5 paghahambing sa dayalogo at kulturang Pilipino na nakapaloob dalawang napiling pelikula. |
| 8 | Nakapagtala ng 4 paghahambing sa dayalogo at kulturang Pilipino na nakapaloob dalawang napiling pelikula. |
| 6 | Nakapagtala ng 3 paghahambing sa dayalogo at kulturang Pilipino na nakapaloob dalawang napiling pelikula. |
| 4 | Nakapagtala ng 2 paghahambing sa dayalogo at kulturang Pilipino na nakapaloob dalawang napiling pelikula. |
| 2 | Nakapagtala ng 1 paghahambing sa dayalogo at kulturang Pilipino na nakapaloob dalawang napiling pelikula. |
Isagawa
Ating subukin kung paano mo maisasakatuparan ang iyong pagkatuto sa araling nakapaloob sa modyul na ito.
Panuto: Pumili ng isang linya sa napanood na pelikula o dulang pangtanghalan na nag-iwan ng kakintalan sa iyong puso at isipan. Isulat ito sa speech balloon. Ipaliwanag ang naging kaugnayan nito sa iyong buhay. Gawin ito sa sagutang papel.
[illustration: two speech balloons labeled “Pelikula” and “Dula,” separated by the letter “O”]
MAGDIKIT NG IYONG KUHARILI (SELFIE) RITO
Pamantayan para sa Isagawa
| PUNTOS | PAMANTAYAN |
|---|---|
| 10 | Lubusang nakahihikayat ang napiling pelikula at naipakita ang kaugnayan sa buhay ng napiling linya sa pelikula. |
| 8 | Nakahihikayat ang napiling pelikula at naipakita ang kaugnayan sa buhay ng napiling linya sa pelikula. |
| 6 | Hindi gaanong nakahihikayat ang napiling pelikula at naipakita ang kaugnayan sa buhay ng napiling linya sa pelikula. |
| 4 | Hindi naipakita ang kaugnayan sa buhay ng napiling linya sa pelikula. |
| 2 | Walang kaugnayan sa buhay ang napiling linya sa pelikula. |
Tayahin
“Kapag may simula ay mayroon ding wakas! Tiyakin natin ang iyong pagkatuto.”
A. Panuto: Suriin ang mga pamagat at dayalogo sa pelikula at sagutin ang mga tanong kaugnay nito tungkol sa lingguwistiko at kultura. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
“She loved me at my worst. You had me at my best, but binalewala mo lang ang lahat…and you chose to break my heart.” (Popoy – One More Chance) Anong wika ang ginamit sa pahayag?
- a. Barayti ng Filipino
- b. Code Switching
- c. Ingles
- d. Tagalog
Paano ginamit ang wika sa dulang napanood, Ang Walang Sugat ? https://www.youtube.com/watch?v=mrPJNdjccDs
- a. Impormal ang gamit ng wika.
- b. Makahulugan at masining ang gamit ng wika.
- c. Nakabatay sa sariling diyalekto
- d. Pinaghalo ang Ingles at Filipino
Ang ang tema at mensahe ng pamagat ng dulang Pilipino na Sinag sa Karimlan ni Dionisio Salazar?
- a. Pagmamahalan sa loob ng pamilya
- b. Pagtanggap at pagpapatawad sa miyembro ng pamilya.
- c. Pagkakaroon ng unawaan sa kakulangan ng isa’t isa.
- d. Lahat nang nabanggit
Ano ang ipinahihiwatig ng pamagat ng pelikula nina Angelica Panganiban at Carlo Aquino na Exes Baggage?
- a. Bagaheng ‘di nakailangan
- b. Dating kasintahan
- c. Lumang maleta
- d. Sobrang bagahe
“Alam ko kasi ang mga mama, hirap na hirap sila kapag malayo sila sa kanilang anak.” (Odrey – Miss Granny). Anong kultura ng Pilipino ang masasalamin sa pahayag?
- a. Paghihigpit ng magulang
- b. Pagpapahalaga sa anak
- c. Pagpapahalaga sa magulang
- d. Pagtitiis ng hirap
B. Panuto: Basahin at unawain ang mga pangungusap. Isulat ang letra ng tamang sagot sa sagutang papel.
Ang mga seryeng tulad ng Be Careful with my Heart, Till I Met You, at Sahaya ay mga programa sa telebisyon na tinatawag na;
- a. dula
- b. nobela
- c. noontime show
- d. telenobela
Ang mga sumusunod ay mensahe sa pelikulang Hello, Love, Goodbye, MALIBAN sa;
- a. Ang mga nawawasak na pamilya at gumuguhong pangarap.
- b. Ang kumita nang malaki upang maging masagana ang buhay.
- c. Ang pagbabago ng pananaw ng mga kabataan tungkol sa kanilang pinapahalagahan sa buhay.
- d. Ang paglalahad ng mga di kanais-nais na bunga ng paglayo sa pamilya para kumita nang malaki sa ibang bansa.
Ano ang mga naitulong sa wikang Filipino ng mga teleserye tulad ng Ang Probinsiyano, Kara Mia, at Kadenang Ginto.
- a. Maraming Pilipino ang nakaunawa at nakapagsasalita ng wikang Filipino.
- b. Maraming dayuhan ang natutong magsalita ng ating wika.
- c. Maraming Plipino ang gumamit ng rehiyonal na wika.
- d. Maraming Pilipino ang nahirati sa wikang dayuhan.
Ano ang ipinapahiwatig ng mga pahayag na ito ng inang si Josie sa pelikulang Anak? Sana tuwing umiinom ka ng alak, habang hinihithit mo ang sigarilyo, habang nilulustay mo ang mga perang padala ko, sana’y inisip mo rin kung ilang pagkain ang tiniis kong hindi kainin para makapagpadala ako ng malaking pera dito, sana habang nakahiga ka sa kutson mo, natutulog, maisip mo rin kung ilang taon kong tiniis ang matulog mag-isa habang nangungulila ako sa yakap ng mga mahal ko, sana maisip mo kahit konti kung gaano kasakit sa akin ang mag-alaga ng mga batang hindi mo kaanuano, samantalang kayo… kayong mga anak ko ay hindi ko man lang kayo maalagaan,
- a. Pagpapakasakit ng magulang para sa magandang buhay ng pamilya.
- b. Ang pagkapariwara ng buhay ng mg anak dahil sa bisyo.
- c. Ang pagiging maluho sa buhay ng mga anak.
- d. Pagkahirati sa buhay at sa layaw.
Ang ang tema at mensahe ng pamagat ng pelikulang Four Sisters and A Wedding?
- a. Pagmamahalan sa loob ng pamilya
- b. Pagtanggap sa kakayahan at kahinaan ng miyembro ng pamilya.
- c. Pagkakaroon ng unawaan sa kakulangan ng isa’t isa.
- d. Lahat nang nabanggit
Ang mga sumusunod ay dahilan ng pagkakaiba-iba ng kultura sa Pilipinas MALIBAN sa;
- a. impluwensiya ng mga dayuhan
- b. katangiang heograpikal nito
- c. pagkakaiba-iba ng wika
- d. pagkakatulad-tulad ng paniniwala
“Kung ihahambing ang kabataan sa ibang pangkat ng lipunan, higit silang mapanuri sa mga palabas at pelikulang pinapanood.” Ito ay pinatunayan sa sulating:
- a. aklat na Bakit Baligtad Magbasa ang mga Pilipino
- b. aklat na Stupid Is Forever
- c. dyornal na Meditation of Filipino Youth Culture
- d. pahayagang Philippine Inquirer
Bakit patuloy na tinatangkilik ang mga pelikulang Pilipino?
- a. dahil sa mga artistang gumaganap.
- b. dahil sa mga lugar na pinaggaganapan.
- c. dahil sa napag-uusapan sa bawat lugar.
- d. dahil sa mga linya ng mga tauhan o hugot lines na natatak sa isipan.
Ano ang karaniwang anyo at tono ng wikang nagagamit sa dula, programa sa radio, at pelikula?
- a. impormal na tinatangkilik ng masa
- b. matatalinhaga ang wikang nagagamit
- c. mga dayuhang wika ang nagagamit na tinatangkilik ng masa
- d. pormal na tinatangkilik ng masa
Ang kahulugan ng pamagat ng dulang Pilipino sa “Sinag sa Karimlan”.
- a. sikat ng araw sa umaga
- b. liwanag at pag-asa sa kabila ng kadiliman
- c. kadiliman at mga pagsubok
- d. paghahanda sa pagsubok
Karagdagang Gawain
Sa bahaging ito, may ibibigay sa iyong panibagong gawain upang pagyamanin ang iyong kaalaman o kasanayan sa natutuhang aralin.
Binabati kita! Natapos mo nang matagumpay ang mga pagsubok sa modyul na ito. Dahil diyan, gusto kitang maging handa sa susunod na pagsubok na iyong haharapin. Ngayon pa lamang ay paghandaan mo na kung ano nga ba ang madalas na marinig na salita sa iba’t ibang lugar batay sa iba’t ibang sitwasyon.
Panuto: Manood ng pelikula sa telebisyon o makinig ng dulang Pilipino. Sumulat ng sanaysay na nagpapatunay na ang lingguwistiko at kultural na ugnayan ay nasasalamin sa mga pelikula at dulang Pilipino. Bumuo ka rin ng sariling paksa o pamagat ng sanaysay. Gawin ito sa iyong sagutang papel.
Paksa
Rubriks sa Pagmamarka ng Sanaysay
| Pamantayan | 4-Mahusay | 3 – Katamtaman | 2- Di Gaanong Mahusay | 1-Dapat Pagbutihin |
|---|---|---|---|---|
| Pagpili ng Paksa x2 | Napakahalaga sa wika at kultura ang napiling paksa at maraming patunay 8 puntos | Mahalaga sa wika at kultura ang napiling paksa at napapanhon 6 na puntos | Hindi gaanong mahalaga sa wika at kultura ang napiling paksa at hindi rin gaano ang patunay 4 na puntos | Walang halaga sa wika at kultura ang napiling paksa at walang patunay 2 puntos |
| Nilalaman x3 | Napakamakabuluhan ng mga kaisipang inilahad at naipaliwanag nang husto 12 puntos | Makabuluhan ng mga kaisipang inilahad at naipaliwanag nang sapat 9 na puntos | Hindi gaanong makabuluhan ang mga kaisipang inilahad bagamat may sapat na paliwanag 6 na puntos | Walang kabuluhan ng mga kaisipang inilahad at kulang sa ipaliwanag 3 puntos |
| Organisasyon ng mga kaisipan x2 | Napakalinaw at napakalohikal ng ugnayan ng mga kaisipan 8 puntos | Malinaw at lohikal ang ugnayan ng mga kaisipan 6 na puntos | Hindi gaanong maliw at lohikal ang ugnayan ng mga kaisipan 4 na puntos | Hindi malinaw at walang kaugnayan ang ugnayan ng mga kaisipan 2 puntos |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the answers below are given in upright reading order]
Suriin
- Imagine You and Me
- Starting Over Again
- Can’t Help Falling In Love
Balikan
- A Blog
- B Twitter
- A Facebook
- C. Social Media
- A. Internet
Subukin
- B
- C
- A
- A
- C
- D
- C
- B
- D
- B
- D
- B
- C
- A
- B
Tayahin
- B
- B
- B
- B
- D
- D
- B
- A
- A
- D
- D
- C
- D
- A
- B
Sanggunian
Alcaraz, Cid. 2017. Komunikasyon at Pananaliksik para sa Senior High School. Quezon City: Educational Resources Corporation.
Bernales, Rolando A. 2016. Komunikasyon sa Makabagong Panahon. Malabon City: Mutya Publishing House, Inc.
Dayag, Alma M.; del Rosario, Mary Grace G. 2017. Pinagyamang Pluma – Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino. Quezon City: Phoenix Publishing House.
Jocson, Magdalena O. 2016. Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino. Quezon City: Vibal Group, Inc.
amazingjingforlife.blogspot.com/2012/12/nora-aunors-himala-digitally-mastered.html?m=1
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply