EsP 8 Quarter 1 Module 8: Gawi sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya • DepEd Tambayan

This is the Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) Grade 8 self-learning module for Quarter 1, Module 8: “Gawi sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya” (habits that develop studying and faith). It is an Alternative Delivery Mode module from DepEd Caraga Region, first edition 2020, written for Grade 8 learners studying at home. After working through it, learners should be able to practice concrete habits that improve how they study and how they live out their faith with their family.

The module starts with a simple idea: faith works like a light that holds a family together. It guides family members in their duties and gives them hope when life gets hard.

On this page 6 sections

What learners will learn

The module develops one learning competency:

Naisasagawa ang mga angkop na kilos sa pagpapaunlad ng mga gawi sa pag-aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya ng pamilya (carries out fitting actions to develop study habits and to live out the family’s faith). (EsP8PBId-2.4)

esp8_q1_mod8_Gawi-sa-Pagpapaunlad-ng-Pag-aaral-at-Pananampalataya_v2

What the module teaches

The module has one lesson, Aralin 1, with the same title as the module. It links back to the previous module, which taught that parents are responsible for giving their children a good education, guiding their decisions, and forming them in faith. This lesson builds on that: good study and faith habits begin in the family, and they need good communication among family members to keep the family whole and strong.

The story of Kenneth

The lesson’s main reading is a short story. Kenneth is kind, helpful, dependable, and has strong faith in God. When his father falls ill, he stops school and tries his luck in Manila. One day he chases a man who snatched a bag of important documents and returns it to the owner. He refuses the cash reward, so the owner offers him a job instead. Kenneth accepts, pays for his father’s treatment, and later builds a business. The module points out that his faith, his living out of God’s teachings, and his trustworthiness were keys to his success, and that he never forgot to give thanks.

Habits that develop studying

The module lists eight suggested actions:

Find out your learning style by taking tests on your multiple intelligences and learning style.
Study in a comfortable place so you can focus.
Set a daily study time for projects and homework.
Manage your time between study and rest to protect your mental and physical health.
List your tasks and the subjects you will study so your studying is organized.
Buy and read many books to widen your knowledge.
Reward yourself to stay motivated.
Dream, so you stay eager to learn.

The module adds that success in school means little without faith in God.

Habits that develop faith

Quoting Hebrews 11:1-2, the module describes faith as trust that what we hope for will happen and certainty about things we cannot see. It suggests these actions:

Join groups of believers.
Read and share the word of God with others.
Go to church with your family.
Pray and turn to God at all times.
Make offerings as thanks for blessings received.
Set aside 10% of your income for God.
Obey and live out God’s great commandment.
Ask forgiveness for every wrongdoing.

The module admits that following these is hard because people sin, but doing them grows a person’s relationship with God and brings peace in life.

Activities in this module

Part	Activity	What learners do
Subukin	Pretest	15 multiple-choice questions
Balikan	Gawain 1: Kahon ng Pananagutan!	List parents’ responsibilities to their child
Tuklasin	Gawain 2: Kwento Ko, Tunghayan Mo!	Read Kenneth’s story and answer two guide questions
Pagyamanin	Gawain 3: Kung Ako, Siya!	Answer two situations as if you were Kenneth
Pagyamanin	Gawain 4: Grapes Sharing	List study and faith actions in a graphic organizer
Pagyamanin	Gawain 5: I-akrostik Mo!	Write an acrostic on the word PANANAMPALATAYA
Isaisip	Gawain 6: Punan – Konsepto!	Fill in a paragraph using a word bank
Isagawa	Gawain 7: Kilos-Aral, Kilos-Dasal!	Write three study actions and three faith actions you will do
Tayahin	Posttest	15 multiple-choice questions
Karagdagang Gawain	Gawain 8: I-guhit Mo!	Make a poster and slogan

Gawain 3, 5, 7, and 8 come with scoring rubrics. The poster in Gawain 8 needs long bond paper, a pencil, a pentel pen, crayons or pastels, and a ruler.

How to use this module

Learners: Take the pretest first to see what you already know. Then go through the parts in order, from Balikan to Karagdagang Gawain. Write all answers on a separate answer sheet, and do not write on the module so others can use it. Check your work with the answer key honestly, and contact your teacher if you have trouble understanding the lesson.
Parents and guardians: Help your child set a study time and a quiet place to study, which are two of the habits the lesson teaches. Some activities, like Gawain 4 and Gawain 7, ask about actions done with the family, so you can talk them through together.
Teachers: The teacher’s note says that if a learner completes the Balikan activity successfully, they may continue; if not, have them review the previous module. The answer key covers the pretest, posttest, Gawain 1, Gawain 4, and the fill-in activity.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this EsP module for?

It is for Grade 8 Edukasyon sa Pagpapakatao, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 8.

What is the learning competency of this module?

Learners carry out fitting actions to develop study habits and to live out the family’s faith. The competency code printed in the module is EsP8PBId-2.4.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers for the pretest, the posttest, Gawain 1, Gawain 4, and the fill-in-the-blanks activity.

What story does the lesson use?

It uses the story of Kenneth, a young man with strong faith who returns a stolen bag, refuses a reward, is offered a job, and later succeeds in life while never forgetting to thank God.

What study habits does the module recommend?

It suggests knowing your learning style, studying in a comfortable place, setting a daily study time, managing your time, listing your tasks, reading many books, rewarding yourself, and dreaming big.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Edukasyon sa Pagpapakatao – Unang Markahan – Modyul 8: Gawi sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya

[illustration: students reading and studying under a tree, a teacher at a desk with students, a student with a lamp and a globe]

CO_Q1_EsP8_Module8

Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikawalong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 8: Gawi sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ng Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Jeasel H. Pedros Editor: Emelinda L. Raza, Mark Lorenz C. Luib Tagasuri: Elizabeth M. Ysulan, Israel B. Reveche, Julie Ann L. Pacot, Michael C. Paso, Mark Lorenz C. Luib, Judith E. Ecoben, Jezzine F. Salar, Rashiel Joy F. Lepaopao, Megie M. Lillo, John Rey C. Clarion, Tagaguhit: Mark Lorenz C. Luib Tagalapat: Nerissa G. Ga, Mark Lorenz C. Luib Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Isidro M. Biol Jr., Maripaz F. Magno, Josephine Chonie M. Obseñares, Lope C. Papeleras, Michael C. Paso, Juan Jr. L. Espina

Inilimbag sa:

Department of Education – Caraga Region

Office Address: Teacher Development Center, J.P. Rosales Avenue Butuan City, Philippines 8600 Telefax No.: (085) 342-5969 Email Address: caraga@deped.gov.ph

Edukasyon sa Pagpapakatao

Unang Markahan – Modyul 8: Gawi sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito nga iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o stratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan nya ng ibayong tulong mula a tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat Gawain at pagsusulit. Inaasahan naming na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahaan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamamit lang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong n gating mga tagapagdaloy. Umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Alamin

[illustration: hand pressing a button inside a circle]

Ang pananampalataya ay nagsisilbing ilaw sa pagkakaroon ng matibay na samahan ng isang pamilya. Patnubay ito sa pagtupad ng mga tungkulin o gampanin sa ating buhay. Napapatatag at nabibigyan ng tiyak na pag–asa ang pamilya sa pagharap sa mga hamon ng buhay.

Kaakibat nito, ang pagiging mulat sa mga wastong gawi at pamamaraan para malapatan ng angkop na kilos ang pagsasabuhay ng pananampalataya sa pamilya.

Sa modyul na ito malilinang ang kasanayang pampagkatuto na:

a. Naisasagawa ang mga angkop na kilos sa pagpapaunlad ng mga gawi sa pag–aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya ng pamilya. (EsP8PBId-2.4)

1 CO_Q1_EsP8_Module8

Subukin

[illustration: hand holding a pencil inside a circle]

Maraming Pagpipilian

Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.

Alin sa mga kilos ang dapat isagawa upang maisabuhay ang pananampalataya sa pamilya?
a. pagsisimba kasama ang buong pamilya
b. pagbalewala sa ibang miyembro ng pamilya
c. paggalang sa mga magulang at nakatatanda
d. paglalaro sa kalye kasama ang mga kaibigan
Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng pagsasabuhay ng pananampalataya sa pamilya?
a. pagliliwaliw kahit saan saan
b. pangungumusta sa bagong dating na kaibigan
c. pangungumpisal o pagsisisi ng mga kasalanan
d. pagpapasa ng mga importanteng dokumento ng lagpas sa oras
Alin sa sumusunod ang angkop na kilos sa pagpapaunlad ng mga gawi sa pag-aaral?
a. Gumagawa si Mat ng walang kabuluhang bagay.
b. Ipinagpabukas ni Elle ang lahat ng kaniyang mga gawain dahil hindi pa naman ito ipapasa.
c. Pinagsanib ni Zean ang lahat ng mga gawain o kasanayan upang madali lamang itong matapos.
d. Pagtatakda ng oras upang alamin kung gaano kahaba ang kinakailangang gugulin ni Yan sa pag – aaral sa mga asignatura.
Maagang pumapasok sa paaralan si Benny araw-araw. Nagbabalik-aral siya sa mga leksyon bago magsimula ang klase. Anong gawi ang ipinakita ni Benny?
a. pagpapaunlad sa pag-aaral
b. paglilingkod sa kapuwa mag-aaral
c. pagsisikap na makalikha ng aralin
d. pagsasabuhay ng pananampalataya

2 CO_Q1_EsP8_Module8

Nagtutulungan ang magkapatid na sina Ann at Jasmin sa pagsagot sa kanilang takdang–aralin. Anong mabuting gawi ang ipinakita ng dalawang magkapatid?
a. paggalang
b. pagkamatapat
c. paglilingkod
d. pagmamahal
Nakaugalian ni Anabel na magsimba araw-araw upang magpasalamat sa mga biyayang natanggap. Ito ang turo ng kaniyang mga magulang. Anong gawi ang pinaunlad ni Anabel sa kaniyang pagkatao?
a. mabait
b. maka-Diyos
c. malikhain
d. matapang
Alin sa sumusunod na pahayag ang mabisang naglalarawan sa pagpapaunlad sa mga mabuting gawi upang maisabuhay ang pananampalataya?
a. matulungin sa kapuwa
b. masipag sa mga gawaing bahay
c. matapat sa kaniyang mga gampanin
d. may pag-iibigan sa miyembro ng pamilya at pagsamba sa Diyos
Alin sa sumusunod na pahayag ang pinakamabisang naglalarawan sa pagkakaroon ng isang matibay na samahan ng isang pamilya?
a. pagtutulungan ng bawat isa
b. walang pakialam sa isa’t isa
c. Panginoon ang sentro ng buhay
d. pagiging disiplinado sa bawat isa
Tinatanggap ni Ben taon-taon ang premyo sa pagsisikap na mapaunlad ang pag-aaral. Anong kilos kaya ang isinagawa ni Ben upang makamit ang hangarin?
a. pag-aaral sa aralin lalo na kung may pasulit
b. paglalaro ng computer games sa oras ng klase
c. pagguhit sa kwaderno ng mga natandaan sa aralin
d. panonood ng mga bidyo sa social media site araw-araw

3 CO_Q1_EsP8_Module8

Isa sa mga naging susi sa pag-asenso ng buhay ni Kenneth ay ang pananampalataya at pagsabuhay ng aral ng Diyos at ang katangiang mapagkakatiwalaan na noong una pa ay nakita na ng kaniyang boss. Anong kilos ang nasasalamin sa tauhang si Kenneth?
a. may tiwala sa sariling kakayahan
b. may mataas na pangarap sa buhay
c. may panahon na magsimba araw-araw
d. may matatag na pananampalataya sa Diyos
Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng angkop na kilos sa pagpapaunlad ng gawi sa pag-aaral?
a. Aktibo si Jaz sa mga pangkatang-gawain sa iba’t ibang asignatura.
b. Pumapasok sa paaralan si Mat bagaman hindi nagsusulat sa klase.
c. Ginagawa ni Mark ang mga gawain sa silid-aralan gaya ng paglilinis.
d. Pumapasok araw-araw si Jean sa paaralan subalit naglalaro ng selpon.
Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng gawi sa pagpapahalaga ng pananampalataya?
a. pagsasabi ng totoo sa lahat ng oras
b. pag-iwas sa masamang bisyo at layaw
c. pagdarasal bago pumasok sa paaralan
d. paglahok sa mga gawaing pansimbahan tulad ng youth camp
Si Jay ay pumapasok araw-araw sa paaralan ngunit ang hindi alam ng kaniyang magulang ay nahumaling ito sa computer games na dahilan ng kaniyang pagliban sa klase. Kung ikaw si Jay anong gawi ang iyong papaunlarin sa sarili upang mapabuti ang pag-aaral?
a. papasok ngunit liliban minsan
b. ipagpapatuloy ang nasimulang masamang gawain
c. ipapahiram sa kaklase ang account para siya na ang maglaro
d. itigil ang paglalaro ng computer games at mag-aral ng mabuti.
Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng angkop na kilos sa pagsasabuhay ng pananampalataya?
a. pagdarasal na marami ang nakakakita
b. pagdarasal kung nais hilingin na biyaya
c. pagdarasal sa panahon ng sakuna at kagipitan
d. pagdarasal ng pamilya bago at pagkatapos kumain
Si Don ay mahilig kumuha ng larawan. Hinasa niya ang kaniyang kakayahan sa photography sa pamamagitan ng pagbasa at pagtingin sa larawang kuha ng mga sikat na photographer. Anong gawi ang ipinapakita ni Don?
a. pagkuha ng mga larawan sa iba’t ibang lugar
b. paglinang sa kakayahan sa pamamagitan ng pag-aaral
c. pagbibida ng kaniyang mga gawang larawan sa ibang tao
d. pag-aabot ng regalo sa mga sikat na photographer upang makilala

4 CO_Q1_EsP8_Module8

[transcriber’s note: the printed page numbers on these pages are 5 to 12]

Aralin 1 Gawi sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya

“Ang pagkakaroon ng matibay na pananalig ang nagbibigkis sa isang pamilya.”

Anonymous

Balikan

Ngayon, may inihanda akong gawain hinggil sa nakaraang modyul bilang tanda na may lubos kang pagkatuto. Alam kong kayang-kaya mo ito kaibigan! Ngayon pa lang binabati na kita.

Gawain 1: Kahon ng Pananagutan!

Isa-isahin ang mga pananagutan ng magulang sa kaniyang anak. Isulat ang sagot sa bawat kahon, gamit ang sarili mong sagutang papel.

[chart: graphic organizer; Gawain 1: Kahon ng Pananagutan!]

Mga Pananagutan ng magulang sa kaniyang anak
(three empty boxes for answers)

Mga Tala para sa Guro

Kung matagumpay na naisagawa ng bata ang gawaing nasa Balikan ay hayaan siyang magpatuloy sa kasunod na gawain. Kung hindi naman, pabalikan ang sinundang modyul.

Tuklasin

Gawain 2: Kwento Ko, Tunghayan Mo!

Basahin ang kwento at pagnilayan ang mga gabay na tanong.

Ang buhay ay parang isang sistematikong proseso sa pagpapakinang ng isang diyamante na kailangang pakinisin nang maraming beses upang kumintab ito.

Mabait, matulungin, maaasahan at may matibay na pananalig sa Panginoon. Lahat ng katangiang ipinapanalangin ng magulang para sa anak ay nasa kay Kenneth. Isa siyang hulog ng langit sa kaniyang magulang. Lumaki sa simpleng pamumuhay na dala-dala ang aral na gawing sentro ng buhay ang Panginoon. Nagkasakit ang kaniyang ama, kaya napilitan itong tumigil sa pag-aaral at nakipagsapalaran sa Maynila. Humarap sa maraming pagsubok na sumukat sa kaniyang matibay na pananalig sa Maykapal.

Sinubok ng pagkakataon si Kenneth nang natunghayan niya ang isang pangyayari kung saan hinablot ng masamang lalaki ang bag na naglalaman ng mahalagang dokumento. Hinabol niya ito at dali-daling nabawi ang bag at isinauli sa may-ari. Dahil sa ipinakitang kabutihan ni Kenneth ginantimpalaan siya ng pera subalit hindi niya ito tinanggap. Nagpumilit ang lalaki at sa halip na pera ang ibigay ay nag-alok ito na magtrabaho sa kaniyang kumpanya. Binigyan siya ng isang pirasong papel na naglalaman ng personal na impormasyon.

Masayang umuwi si Kenneth sa kaniyang tinutuluyan at makailang beses nag-isip kung tatanggapin ang alok na trabaho. Naisip niya ang kalagayan ng ama kaya hindi siya nag-atubiling tanggapin ito. Napagamot niya ang kaniyang ama at makalipas ang ilang taon nakapagpundar ng negosyo at umasenso ang buhay ni Kenneth.

Isa sa mga naging susi sa pag-asenso ng buhay ni Kenneth ay ang pananampalataya at pagsabuhay ng mga aral ng Diyos at ang katangiang mapagkakatiwalaan na noong una pa ay nakita na ng kaniyang boss.

Hindi nakalimutang magpasalamat ni Kenneth sa mga biyayang kaniyang natanggap sa Maykapal. Ang kaniyang pananalig sa Diyos na pinagtitibay ng mga karanasan at pagsubok ay nagsisilbing pundasyon upang maging matatag sa anumang hamon sa buhay.

Gabay na Tanong:

Ano ang mensaheng nakapaloob sa maikling kwento?
Paano naisagawa ng tauhan sa kuwento ang angkop na kilos sa pagsasabuhay ng kaniyang pananamplataya?

Suriin

Matapos matutunan sa nakaraang modyul na bukod sa paglalang, may pananagutan ang mga magulang na bigyan nang maayos na edukasyon ang kanilang mga anak, gabayan sa pagpapasya at hubugin sa pananampalataya, ngayon ihanda ang sarili sa bagong aralin. Maligayang pag-aaral sa iyo!

Ang pagkatuto sa mga wastong gawi sa pag–aaral at pananampalataya ay nagsisimula sa pamilya. Sa pagsasabuhay ng mga ito kinakailangan ang maayos na pakikipag–ugnayan. Lubhang mahalaga ito sa pagkakabuklod ng pamilya upang ito ay maging buo at matatag. Mangyayari lamang ito kung maisagawa ang mga angkop na kilos sa pag–aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya.

Ano ba ang angkop na kilos upang mapaunlad ang mga gawi sa pag-aaral? Ang sumusunod ay ang mungkahing kilos sa pagpapaunlad ng gawi sa pag-aaral at pananampalataya.

Sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral:

Pagtukoy sa istilo ng pagkatuto sa pamamagitan ng pagkuha ng mga pasulit upang mabatid ang iyong multiple Intelligence at learning style.
Pag-aaral sa komportableng lugar upang magkaroon ng pokus sa pag-aaral.
Magtakda ng oras sa pag-aaral araw-araw sa paggawa ng mga proyekto at takdang-aralin.
Pamamahalaan nang maayos ang oras sa pag-aaral at paglilibang upang maisaaalang-alang ang mental at physical health.
Pagtatala sa mga gawain at pag-aaralan ang iba’t ibang asignatura upang maging sistematiko ang pag-aaral.
Bumili at magbasa ng maraming aklat upang mapalawak ang kaalaman sa mga bagay-bagay.
Pagbibigay ng gantimpala sa sarili upang manatili ang kaganyakan na mapag-ibayo ang hangarin na makamit ang tagumpay.
Mangarap para ganahan sa pag-aaral.

Kung maisagawa ang mga angkop na kilos ay uunlad ang gawi sa pag-aaral na makatutulong upang mapalawak ang kaalaman sa edukasyon at makamit ang tagumpay sa buhay subalit kahit ano pa ang mararating sa buhay kung wala kang pananampalataya sa Panginoon ay walang kabuluhan ang lahat.

Ipinaliwanag sa banal na aklat Mga Hebreo 11:1-2 (RTPV05) na “ang pananampalataya ay pagtitiwala na mangyayari ang ating mga inaasahan at katiyakan tungkol sa mga bagay na hindi nakikita. Kinalugdan ng Diyos ang mga tao noong una dahil sa kanilang pananampalataya sa kaniya.” Kung babalikan ang kuwento ni Kenneth sa bahaging Tuklasin, inilarawan ang matatag na pananampalataya ng tauhan sa Panginoon. Dumanas ito ng mga pagsubok sa buhay at ang kaniyang kanlungan ay ang Panginoon sa kaniyang mga panalangin at nagkaroon ng kalutasan ang kaniyang mga problema. Nais iparating nito na kung ang tao ay may paniniwala at pagsangguni sa Panginoon ay diringgin nito ang mga dalangin at ipagkakaloob ang biyaya sa tao, ngunit paano nga ba ganap na maisabuhay ang pananampalataya ng isang tao?

Maaaring mapaunlad ang pananampalataya kung maisakatuparan ang mga ankop na kilos tulad ng:

Pakikiisa sa mga grupo ng mananampalataya
Pagbabasa at pagbabahagi ng mga salita ng Panginoon sa ibang tao
Pagsisimba kasama ang pamilya
Pananalangin at pagsangguni sa Panginoon sa lahat ng panahon
Pag-aalay bilang pasasalamat sa biyayang natanggap
Paglalaan ng 10% sa iyong kita para sa Panginoon
Pagsunod at pagsabuhay sa dakilang utos ng Panginoon
Paghingi ng kapatawaran sa bawat pagkakasala.

Sa totoong buhay mahirap ang pagsunod at pagsasabuhay dahil natural na makasalanan ang tao ngunit nabibigyan ito ng pagkakataon na maitama ang pagkakamali sa pamamagitan ng pagsunod at pagsasagawa ng angkop na kilos na magpapaunlad ng relasyon ng tao sa Panginoon na sa bandang huli ay magbibigay ng katiwasayan sa buhay.

Kaibigan, isapuso at isabuhay mo ang natutunan mula sa unang aralin hanggang sa aralin na ito na magsilbing pundasyon mo sa mabuting pakikitungo sa pamilya, sa kapuwa at maging sa lipunang ginagalawan.

Pagyamanin

Gawain 3. Kung ako, Siya!

Panuto: Basahin at unawain nang mabuti ang sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

Unang sitwasyon.

Isa sa mga naging susi sa pag-asenso ng buhay ni Kenneth ay ang pananampalataya at pagsabuhay ng aral ng Diyos at ang katangiang mapagkakatiwalaan na noong una pa ay nakita na ng kaniyang boss.

Kung ikaw si Kenneth, paano mo mapagtagumpayan ang iyong mithiin sa buhay?

Pangalawang sitwasyon.

Nagkasakit ang kaniyang ama, kaya napilitan itong tumigil sa pag-aaral at nakipagsapalaran sa Maynila. Humarap sa maraming pagsubok na sumukat sa kaniyang matibay na pananalig sa Maykapal.

Kung ikaw ang nasa kalagayan ng pangunahing tauhan, ano ang iyong gagawin upang malagpasan ang pagsubok sa buhay? Ipagpatuloy mo ba ang iyong pag-aaral? Bakit?

Rubrik sa Gawaing Kung Ako, Siya

Pamantayan	Napakahusay (10 puntos)	Mahusay (8 puntos)	Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos)
Nilalaman	Lahat ng tanong ay nabigyang ng tamang pagpapaliwanag	Mayroong dalawang tanong na nabigyan ng pagpapaliwanag ngunit may kakulangan sa ideya	Mayroong isang tanong na nabigyan ng tamang pagpapaliwanag

Gawain 4: Grapes Sharing

Gamit ang Grapes Sharing Organizer itala ang mga isinagawang kilos sa pagpapaunlad ng pag-aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya sa pamilya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

[chart: grapes graphic organizer; Grapes Sharing Organizer]

Kilos sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral
Kilos sa Pagsasabuhay ng Pananampalataya sa Pamilya.

Gawain 5. I-akrostik Mo!

Gamit ang akrostik isulat ang mga isasagawang kilos upang mapaunlad ang pagsasabuhay ng pananampalataya sa sarili at pamilya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

P _____
A _____
N _____
A _____
N _____
A _____
M _____
P _____
A _____
L _____
A _____
T _____
A _____
Y _____
A _____

Rubrik sa pagsulat ng akrostik

Pamantayan	Napakahusay (15 puntos)	Mahusay (10 puntos)	Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos)
Nilalaman ng Akrostik	Lahat ng letra ay nabigyang kahulugan na naglalarawan sa pagsasabuhay ng pananampalataya sa sarili at pamilya	Mayroong 5 letra na hindi naglalarawan sa pagsasabuhay ng pananampalataya sa sarili at pamilya	Mayroong 10 na letra na hindi naglalarawan sa pagsasabuhay ng pananampalataya sa sarili at pamilya

Isaisip

Gawain 6: Punan – Konsepto!

Punan ng angkop na salita ang talata upang mabuo ang konsepto hinggil sa aralin. Piliin ang tamang salita sa ulap. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

[illustration: cloud-shaped word bank]

mangahas
ningning
pagkabigo
magtagumpay
pagsubok
pananalig
tunay
tumatag

Kailangang dumaan sa maraming 1._____ ng buhay ang tao upang lalong 2.ang loob at tumibay ang 3. sa Diyos. Wika nga, ang mga taong handang 4._____ na makaranas ng kabiguan sa buhay ay maaaring 5._____ nang lubusan. Sa ating mga 6._____ doon natin matatagpuan ang 7._____ na lakas. Nakikita sa kadiliman ang pinakamagandang 8._____ ng bituin.

Isagawa

Gawain 7: Kilos-Aral, Kilos-Dasal!

Bilang isang kabataan, itala sa tsart ang tig-tatlong angkop na kilos na isasagawa mo upang mapaunlad ang mga gawi sa pag-aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya.

Angkop na Kilos sa Pagpapaunlad ng Pag-aaral at Pananampalataya

Gawi sa Pag-aaral	Gawi sa Pagsasabuhay ng Pananampalataya

Rubrik sa Gawi sa Pag-aaral at Pananampalataya

Pamantayan	Napakahusay (10 puntos)	Mahusay (8 puntos)	Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos)
Nilalaman	Nakasusulat ng tamang sagot na tig-tatlong angkop na kilos upang mapaunlad ang mga gawi sa pag-aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya	May dalawang sagot na hindi angkop na kilos upang mapaunlad ang mga gawi sa pag-aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya	May tatlong sagot na hindi angkop na kilos upang mapaunlad ang mga gawi sa pag-aaral at pagsasabuhay ng pananampalataya

Tayahin

Maraming Pagpipilian.

Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.

Nakaugalian ni Anabel na magsimba araw-araw upang magpasalamat sa mga biyayang natanggap. Ito ang turo ng kaniyang mga magulang. Anong gawi ang pinaunlad ni Anabel sa kaniyang pagkatao?

A. mabait
B. maka-Diyos
C. malikhain
D. matapang

Alin sa sumusunod na pahayag ang mabisang naglalarawan sa pagpapaunlad sa mga mabuting gawi upang maisabuhay ang pananampalataya?

A. matulungin sa kapuwa
B. masipag sa mga gawaing bahay
C. matapat sa kaniyang mga gampanin
D. may pag-iibigan sa miyembro ng pamilya at pagsamba sa Diyos

Alin sa sumusunod na pahayag ang pinakamabisang naglalarawan sa pagkakaroon ng isang matibay na samahan ng isang pamilya?

A. pagtutulungan ng bawat isa
B. walang pakialam sa isa’t isa
C. Panginoon ang sentro ng buhay
D. pagiging disiplinado sa bawat isa

Tinatanggap ni Ben taon-taon ang premyo sa pagsisikap na mapaunlad ang pag-aaral. Anong kilos kaya ang isinagawa ni Ben upang makamit ang hangarin?

A. pag-aaral sa aralin lalo na kung may pasulit
B. paglalaro ng computer games sa oras ng klase
C. pagguhit sa kwaderno ng mga natandaan sa aralin
D. panonood ng mga bidyo sa social media site araw-araw

Isa sa mga naging susi sa pag-asenso ng buhay ni Kenneth ay ang pananampalataya at pagsabuhay ng aral ng Diyos at ang katangiang mapagkakatiwalaan na noong una pa ay nakita na ng kaniyang boss. Anong kilos ang nasasalamin sa tauhang si Kenneth?

A. may tiwala sa sariling kakayahan
B. may mataas na pangarap sa buhay
C. may panahon na magsimba araw-araw
D. may matatag na pananampalataya sa Diyos

Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng angkop na kilos sa pagpapaunlad ng gawi sa pag-aaral?

A. Aktibo si Jaz sa mga pangkatang-gawain sa iba’t ibang asignatura.
B. Pumapasok sa paaralan si Mat bagaman hindi nagsusulat sa klase.
C. Ginagawa ni Mark ang mga gawain sa silid-aralan gaya ng paglilinis.
D. Pumapasok araw-araw si Jean sa paaralan subalit naglalaro ng selpon.

Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng gawi sa pagpapahalaga ng pananampalataya?

A. pagsasabi ng totoo sa lahat ng oras
B. pag-iwas sa masamang bisyo at layaw
C. pagdarasal bago pumasok sa paaralan
D. paglahok sa mga gawaing pansimbahan tulad ng youth camp

Si Jay ay pumapasok araw-araw sa paaralan ngunit ang hindi alam ng kaniyang magulang ay nahumaling ito sa computer games na dahilan ng kaniyang pagliban sa klase. Kung ikaw si Jay anong gawi ang iyong papaunlarin sa sarili upang mapabuti ang pag-aaral?

A. papasok ngunit liliban minsan
B. ipagpapatuloy ang nasimulang masamang gawain
C. ipapahiram sa kaklase ang account para siya na ang maglaro
D. itigil ang paglalaro ng computer games at mag-aral ng mabuti.

Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng angkop na kilos sa pagsasabuhay ng pananampalataya?

A. pagdarasal na marami ang nakakakita
B. pagdarasal kung nais hilingin na biyaya
C. pagdarasal sa panahon ng sakuna at kagipitan
D. pagdarasal ng pamilya bago at pagkatapos kumain

Si Don ay mahilig kumuha ng larawan. Hinasa niya ang kaniyang kakayahan sa photography sa pamamagitan ng pagbasa at pagtingin sa larawang kuha ng mga sikat na photographer. Anong gawi ang ipinapakita ni Don?

A. pagkuha ng mga larawan sa iba’t ibang lugar
B. paglinang sa kakayahan sa pamamagitan ng pag-aaral
C. pagbibida ng kaniyang mga gawang larawan sa ibang tao
D. pag-aabot ng regalo sa mga sikat na photographer upang makilala

Alin sa mga kilos ang dapat isagawa upang maisabuhay ang pananampalataya sa pamilya?

A. pagsisimba kasama ang buong pamilya
B. pagbalewala sa ibang miyembro ng pamilya
C. paggalang sa mga magulang at nakatatanda
D. paglalaro sa kalye kasama ang mga kaibigan

Alin sa mga sitwasyon ang nagpapakita ng pagsasabuhay ng pananampalataya sa pamilya?

A. pagliliwaliw kahit saan saan
B. pangungumusta sa bagong dating na kaibigan
C. pangungumpisal o pagsisisi ng mga kasalanan
D. pagpapasa ng mga importanteng dokumento ng lagpas sa oras

Alin sa sumusunod ang angkop na kilos sa pagpapaunlad ng mga gawi sa pag-aaral?

A. Gumagawa si Mat ng walang kabuluhang bagay.
B. Ipinagpabukas ni Elle ang lahat ng kaniyang mga gawain dahil hindi pa naman ito ipapasa.
C. Pinagsanib ni Zean ang lahat ng mga gawain o kasanayan upang madali lamang itong matapos.
D. Pagtatakda ng oras upang alamin kung gaano kahaba ang kinakailangang gugulin ni Yan sa pag – aaral sa mga asignatura.

Maagang pumapasok sa paaralan si Benny araw-araw. Nagbabalik-aral siya sa mga leksyon bago magsimula ang klase. Anong gawi ang ipinakita ni Benny?

A. pagpapaunlad sa pag-aaral
B. paglilingkod sa kapuwa mag-aaral
C. pagsisikap na makalikha ng aralin
D. pagsasabuhay ng pananampalataya

Nagtutulungan ang magkapatid na sina Ann at Jasmin sa pagsagot sa kanilang takdang–aralin. Anong mabuting gawi ang ipinakita ng dalawang magkapatid?

A. paggalang
B. pagkamatapat
C. paglilingkod
D. pagmamahal

Karagdagang Gawain

Gawain 8: I-guhit Mo!

Gumawa ng isang poster at slogan na nagpapakita sa bunga ng pagsasagawa ng angkop na kilos upang mapaunlad ang pag-aaral at pananampalataya sa pamilya.

Mga kagamitan:

Long size bond paper
Lapis
Pentel pen
Krayola/pastel
Ruler

Rubrik sa paggawa ng Poster at Slogan

Pamantayan	Napakahusay (10 puntos)	Mahusay (8 puntos)	Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos)
Kaangkupan ng nilalaman sa Tema	Napakahusay at angkop sa tema ang desinyo at islogan	Mahusay ngunit hindi masyadong angkop sa tema ang desinyo at islogan	Hindi angkop sa tema ang desinyo at islogan
Pagkamalikhain at orihinalidad sa pagguhit at islogan	Napakamalikhain at 100 % orihinal ang iginuhit at islogan	Malikhain at 75% na orihinal ang iginuhit at islogan	Hindi malikhain at 50% na orihinal ang iginuhit at islogan
Malinaw na naipahayag ang mensahe sa iginuhit	Napakalinaw ang pagkalalahad ng mensahe sa iginuhit	Malinaw ang pagkalahad ng mensahe sa iginuhit	Hindi malinaw ang pagkalahad ng mensahe sa iginuhit
Kabuoang Puntos

Susi sa Pagwawasto

[transcriber’s note: this page is printed upside down; the answer key is transcribed in upright reading order, with the three column headings taken from the rotated header row]

Isaisip	Pagyamanin	Subukin
Gawain 5 1. pagsubok 2. tumatag 3. pananalig 4. mangahas 5. magtagumpay 6. pagkabigo 7. tunay 8. ningning Tayahin 1. B 2. D 3. C 4. A 5. D 6. A 7. D 8. D 9. D 10. B 11. A 12. C 13. D 14. A 15. D	Gawain 4 Pagpapaunlad ng Pag-aaral Pagtukoy sa istilo ng pagkatuto Pag-aaral sa komportableng lugar Magtakda ng oras sa pag-aaral Pamahalaan nang maayos ang oras Pagtatala sa mga gawain at pag-aralan Bumili at magbasa ng aklat Pagbibigay ng gamtimpal sa sarili Mangarap Kilos sa Pagsasabuhay ng Pananampalataya sa Pamilya Pakikiisa sa mga grupo ng mananampalataya Pagbabasa at pagbabahagi ng salita ng Panginoon Pagsisimba Pananalangin at pagsangguni sa Panginoon Pag-aalay bilang pasasalamat sa Panginoon Paglalaan ng 10% sa iyong kita para sa Panginoon Pagsunod at pagsabuhay sa dakilang utos Paghingi ng kapatawaran	Subukin 1. A 2. C 3. D 4. A 5. D 6. B 7. D 8. C 9. A 10. D 11. A 12. D 13. D 14. D 15. B Balikan Gawain 1 1. pagbibigay ng maayos na edukasyon 2. paggabay sa pagpapasiya 3. paghubog sa pananampalataya

Sanggunian

Aklat

Bognot, Regina et.Al. 2014. Edukasyon sa Pagpapakatao Modyul para sa mag-aaral. 5th Floor Mabini Building. Meralco Avenue, Pasig City.

Hanguang Elektroniko

n.d. Mga Hebreo 11: 1-2. Accessed June 3, 2020. https://www.bible.com.

Romens, John. 2020. focusme.com. June 1. Accessed June 3, 2020. https://focusme.com/blog/8-tips to-study-better/.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex
Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph