This is the Grade 8 Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP, Values Education) self-learning module for Quarter 1, Module 5: “Misyon ng Pamilya” (the mission of the family). It is written in Filipino for learners studying at home, with guidance from parents or teachers. After the module, learners should be able to recognize the habits and experiences in their own family that show how parents give education, guide decision-making, and form faith.
The module was prepared by DepEd Caraga Region (first edition, 2020) as part of the Alternative Delivery Mode. It has one lesson, Aralin 1: Misyon ng Pamilya, which opens with Proverbs 22:6: “Ituro sa bata ang daang dapat lakaran, at hanggang sa paglaki’y di niya ito malilimutan” (teach a child the way to go, and when he grows up he will not forget it).
On this page 6 sections
What learners will learn
The module develops one learning competency:
- Nakikilala ang mga gawi o karanasan sa sariling pamilya na nagpapakita ng pagbibigay ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog ng pananampalataya (recognizes habits or experiences in one’s own family that show giving education, guiding decision-making, and forming faith). (EsP8PB-Ic-2.1)
The three missions of parents
The module teaches that giving education, guiding decisions, and forming faith are the main mission of parents. They are also the best proof that a child was raised and cared for well. What children learn at home shapes how they treat other people and makes the family stronger.
Sa Pagbibigay ng Edukasyon (giving education)
- Education starts early. Even in the womb or as babies, children are sung to and read stories every night. Toddlers are taught to say words like mama and papa.
- Values are taught in simple ways (payak na pamamaraan), such as sharing food with other children, showing love through hugs and kisses, or learning to dance and sing. This is why parents are called the first and main teachers of their children.
- The school is the parents’ partner in educating children. At home, older siblings also act as teachers by helping with homework.
- This mission continues until the child finishes school and becomes a productive citizen.
Sa Paggabay sa Pagpapasya (guiding decision-making)
- Parents explain house rules and the laws of society, and teach the difference between right and wrong. An example rule: all family members are home by six in the evening.
- Children are allowed to make simple choices with guidance, like what to wear, what to eat, or what game to join. This freedom helps them build their decision-making skills.
- Guiding children is not easy, because they develop their own views as they grow. The module gives the example of a parent who wanted a popular college course for the child but supported the child’s own choice.
- Pagsisisi (regret) is the result of a wrong choice. Parents also teach the wise use of freedom and money, for example not buying an expensive cellphone that does not fit the budget, and valuing a simple life.
Sa Paghubog ng Pananampalataya (forming faith)
- Pagsisimba (going to church) is a way Christians show faith and learn God’s teachings.
- Many religions grew in the Philippines after World War II, and every Filipino is free to choose and practice a religion.
- Parents draw strength from faith and involve children in prayer and religious activities from an early age. They also introduce important occasions such as Semana Santa for Christians and Ramadan for Muslims.
- Through faith, families reflect on their mistakes, ask forgiveness, and try to change.
Activities in the module
| Part | Activity | What learners do |
|---|---|---|
| Subukin | Pretest | 15 multiple-choice questions |
| Balikan | Gawain 1: Kilos Mo, Itala Mo! | List actions that strengthen love and cooperation in the family, from the previous module |
| Tuklasin | Gawain 2: Apat na Larawan, Isang Salita! | Guess the hidden word from four pictures (edukasyon, pananampalataya, pagpapasya) |
| Pagyamanin | Gawain 3, 4, and 5 | Explain pictures, analyze the story of siblings Chinny and Tim, and reflect on three situations |
| Isaisip | Gawain 6: Dugtungan Mo! | Complete three sentences about the lesson |
| Isagawa | Gawain 7: Hakbang Ko Bilang Anak! | Fill in a ladder organizer on how you help your parents in each mission |
| Tayahin | Final test | 15 multiple-choice questions |
| Karagdagang Gawain | Gawain 8: Islogan ng Pamilya Ko | Make a family slogan, scored out of 40 |
How to use this module
- Learners: Start with the pretest, then go through the parts in order. Write all answers on a separate sheet of paper and do not write on the module, so others can use it. Check your work honestly with the answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end, and contact your teacher if you have trouble understanding the lesson.
- Parents and guardians: Many activities ask the child to reflect on real family habits, so you can help by talking with your child about how your family handles studies, decisions, and faith.
- Teachers: The module’s teacher note says that if the learner completes the Balikan activity successfully, they may continue; if not, have them go back to the previous module. Gawain 4, 5, 7, and 8 come with scoring rubrics.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this EsP module for?
It is for Grade 8 Edukasyon sa Pagpapakatao, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 5.
What does Misyon ng Pamilya mean?
It means the mission of the family. The module explains that the main mission of parents is to give education, guide their children’s decisions, and form their faith.
What is the learning competency of this module?
The competency is EsP8PB-Ic-2.1: recognizing habits or experiences in one’s own family that show giving education, guiding decision-making, and forming faith.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers to the pretest, the final test, and Gawain 1, 2, 3, and 6. The other activities are scored with rubrics.
Who is the partner of parents in educating children, according to the module?
The school (paaralan) is the parents’ partner in educating children. At home, older siblings also help by teaching and assisting with homework.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Edukasyon sa Pagpapakatao – Unang Markahan – Modyul 5: Misyon ng Pamilya
8
[illustration: students and a teacher reading, studying with a globe, a lamp, and books under a tree]
CO_Q1_EsP8_Module5
Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikawalong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 5: Misyon ng Pamilya Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ng Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Mary Jane C. Cortes Editor: Emelinda L. Raza, Mark Lorenz C. Luib Tagasuri: Elizabeth M. Ysulan, Michael C. Paso, Judith E. Ecoben, Jezzine F. Salar, Rashiel Joy F. Lepaopao, Megie M. Lillo, John Rey C. Clarion, Corazon F. Adrales, Eva P. Noynay Tagaguhit: Alim V. Eviota, Mark Lorenz C. Luib, Merlinda W. Malimit, Jay S. Mateo, Adonis P. Umipig, Jubell C. Cababat, Gilbert H. Japay Tagalapat: Nerissa G. Ga, Mark Lorenz C. Luib Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Isidro M. Biol Jr., Maripaz F. Magno, Josephine Chonie M. Obseňares, Lope C. Papeleras, Michael C. Paso, Juan Jr. L. Espina
Inilimbag sa:
Department of Education – Caraga Region
Office Address: Teacher Development Center J.P. Rosales Avenue Butuan City, Philippines 8600 Telefax No.: (085) 342-5969 Email Address: caraga@deped.gov.ph
8
Edukasyon sa Pagpapakatao
Unang Markahan – Modyul 5: Misyon ng Pamilya
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito nga iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o stratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan nya ng ibayong tulong mula a tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat Gawain at pagsusulit. Inaasahan naming na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahaan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamamit lang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong n gating mga tagapagdaloy. Umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Ang modyul na ito ay ginawa upang lubusang makikilala ang mga gawi o mga karanasan sa sariling pamilya na kung saan ay nagpapakita ng pagbibigay ng sapat na edukasyon, paggabay ng magulang sa tamang pagpapasya at paghubog ng pananampalataya upang maging matatag ang samahan ng bawat kasapi nito, hindi lang sa miyembro ng pamilya maging sa pakikitungo sa kapuwa. Ang karanasang ito ay magsisilbing matibay na pundasyon na makatutulong sa maayos na pakikitungo sa lipunang ginagalawan kalakip ng pagsasabuhay sa mga aral na natutunan sa pamilya.
Mayroon din itong inihandang piling gawain na kung saan ay magpapatibay sa iyo at magbubukas ng iyong isipan sa kung ano ang dapat mong matutunan. Halina’t makibahagi sa araling ito at tumuklas ng mga bagong kaalaman.
Sa modyul na ito ay malilinang ang kasanayang pampagkatuto na:
- a. Nakikilala ang mga gawi o karanasan sa sariling pamilya na nagpapakita ng pagbibigay ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog ng pananampalataya. (EsP8PB-Ic-2.1)
Subukin
Maraming Pagpipilian
Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.
Sino ang gumagabay at humuhubog sa pamilya?
- A. anak
- B. lipunan
- C. magulang
- D. pamayanan
Ano ang orihinal at pangunahing karapatan ng mga bata?
- A. karapatang kumain
- B. karapatang mabuhay
- C. karapatan sa edukasyon
- D. karapatang magkaroon ng magulang
Ano ang katuwang ng mga magulang sa pagpapatupad ng edukasyon para sa mga bata?
- A. paaralan
- B. mga kapitbahay
- C. mga kamag-anak
- D. kawani ng gobyerno
Sino ang gumagabay sa mga anak sa bawat pagpapasya?
- A. kaibigan
- B. kapatid
- C. magulang
- D. pamilya
Ano ang umusbong sa Pilipinas matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig?
- A. kapuluan
- B. kayamanan
- C. pagmamahal
- D. relihiyon
Alin sa sumusunod ang kakikitaan ng paggabay sa pagpapasya?
- A. sama-samang pagdarasal
- B. pagturo sa anak ng tama at mali
- C. pagbabasa ng mga kuwento gabi-gabi
- D. pagturo sa paggamit ng banal na aklat
Ano ang bunga ng maling pagpili?
- A. karahasan
- B. karanasan
- C. pagmamahal
- D. pagsisisi
Ano ang hinuhubog sa mga kabataan sa pagpili ng damit na maisusuot at pagkuha ng kurso ayon sa kanilang nais?
- A. pag-aayuno
- B. pagkilos
- C. pagpapasya
- D. pagsasakripisyo
Sino ang nagiging guro ng mga kabataan sa bahay kung saan ay tinuturuan at tinutulungan sila sa mga takdang-aralin?
- A. tiyuhin/tiyahin
- B. malapit na kaibigan
- C. malapit na kamag-anak
- D. nakatatandang kapatid
Ano ang tawag sa paraan ng pananampalataya ng mga Kristiyano?
- A. kapistahan
- B. kasal
- C. paghahanda
- D. pagsisimba
- Paano itinuro sa mga magulang ang mga pagpapahalaga na dapat malinang sa pagkatao ng isang bata?
- A. sapilitang pamamaraan
- B. payak na pamamaraan
- C. magastos na pamamaraan
- D. masalimoot na pamamaraan
- Bakit sinasabing ang pagbibigay ng edukasyon, paghubog sa pagpapasya at pananampalataya ay pinakamagandang regalo ng magulang sa anak? Dahil ito ay:
- A. trabaho ng magulang sa anak
- B. tungkulin ng magulang sa anak
- C. dapat maibigay ng magulang sa anak
- D. batayan na makabuluhan ang pag-aaruga at pagpapalaki sa anak
- Bakit kailangan bigyan ng kalayaan ng magulang ang anak sa kanilang kagustuhan?
- A. dahil ito ay tama
- B. dahil ito ay nararapat
- C. upang masunod kung ano ang gusto
- D. upang mapaunlad ang kakayahan sa pagpapasya
- Bakit pinapaaral ng mga magulang ang anak sa paaralan?
- A. upang maging matalino
- B. upang yayaman pagdating ng panahon
- C. upang maging maganda ang kinabukasan
- D. upang malinang ang aspekto na huhubog sa pagkatao
- Bakit sinasabing hindi madali ang paggabay ng mga magulang sa kanilang mga anak?
- A. dahil nasusunod ang desisyon ng magulang
- B. dahil nagagalit ang anak kapag sinuway ang gusto
- C. dahil may mga anak na nasusunod ang gusto kaysa magulang
- D. dahil habang lumalaki ang anak ay nagkaroon ng sariling pananaw
Aralin 1 Misyon ng Pamilya
“Ituro sa bata ang daang dapat lakaran, at hanggang sa paglaki’y di niya ito malilimutan”
-Kawikaan 22:6
Balikan
Ngayon, may inihanda akong gawain hinggil sa nakaraang modyul bilang tanda na may lubos kang pagkatuto. Alam kong kayang-kaya mo ito kaibigan! Ngayon pa lang binabati na kita.
Gawain 1: Kilos Mo, Itala Mo!
Isulat sa graphic organizer ang mga naisagawang angkop na kilos sa pagpapatatag ng pagmamahalan at pagtutulungan sa sariling pamilya. Isulat ang sagot sa graphic organizer sa sagutang papel.
[chart: graphic organizer; hexagon divided into six sections around a center hexagon. Center text: “Angkop na kilos sa pagpapatatag ng pagmamahalan at pagtutulungan”. The six outer sections are empty.]
- Nakatutulong ba sa pagbibigay ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog ng pananampalataya ang mga naisagawang angkop na kilos sa sariling pamilya?
Mga Tala para sa Guro
Kung matagumpay na naisagawa ng bata ang gawaing nasa Balikan ay hayaan siyang magpatuloy sa kasunod na gawain. Kung hindi naman, pabalikan ang sinundang modyul.
Tuklasin
Gawain 2: Apat na Larawan, Isang Salita!
Tukuyin kung ano ang inilalarawan ng apat na larawan sa bawat bilang upang mabuo ang nakatagong salita o parirala at pagnilayan ang mga gabay na tanong.
[illustration: four-panel drawing. Top-left panel shows a DepEd certificate reading “SERTIPIKO NG PAGKILALA JUAN DELA CRUZ” with a signature; the other panels show a train station, a child reading with a woman, and a teacher pointing at a chalkboard.]
Iginuhit ni: Jubell C. Cababat
| _____ | D | _____ | K | A | _____ | Y | _____ | N |
[illustration: four-panel drawing. Panels show a church, a child praying beside a bed, a book labeled “KORAN”, and a family in front of a mosque.]
Iginuhit ni: Jubell C. Cababat
| _____ | A | _____ | _____ | A | _____ | _____ | _____ | L | A | _____ | _____ | _____ | A |
[illustration: four-panel drawing. Panels show a light bulb with rays, a head with question marks, a person with a raised hand and arrows, and a father and child sitting together outdoors.]
Iginuhit ni: Jubell C. Cababat
| _____ | _____ | G | _____ | _____ | P | _____ | _____ | A |
Gabay na Tanong:
- Ano-ano ang mga salitang iyong nabuo?
- Madalas mo ba itong marinig sa iyong mga magulang?
Suriin
Nasagutan mo ba nang may kahusayan ang unang tanong sa bahaging Tuklasin? Kung ang sagot mo ay edukasyon, pananampalataya at pagpapasya, tama ka sa iyong sagot kaibigan. Madalas mo rin bang marinig ang linyang ito sa iyong mga magulang?
“Anak, mag-aral kang mabuti at huwag kalimutang tumawag sa Panginoon at patatagin ang iyong pananampalataya. Edukasyon ang kayamanang hindi mananakaw sa iyo ng ibang tao”.
Tiyak, alam na alam mo na ang linya ng iyong nanay at tatay o maging mga nakatatanda mong kapatid sa inyong pamilya.
Sinasabing ang pagbibigay ng edukasyon, paghubog ng pagpapasya at pananampalataya ang pinakamisyon ng mga magulang. Ito rin ang pinakamagandang gantimpla o regalo na maaaring ibigay ng anak sa kanyang mga magulang dahil ito ay isa sa mga batayan upang masabi sa sarili na naging wasto at makabuluhan ang pag-aaruga, pagpapalaki at paggabay sa mga anak mula pagkabata hanggang ito ay humantong sa wastong gulang na maari nang tumayo sa sariling mga paa.
Napakahirap magampanan ang ganitong pananagutan at responsibilidad ng magulang sa mga anak. Ang mga natutuhan ng isang anak sa loob ng tahanan ay nakaimpluwensiya sa pakikitungo sa kapuwa na magpapatatag sa sariling pamilya. Kung kaya, ipinapakita ng mga magulang ang magagandang gawi upang sa murang edad ay malinang at mahubog ang kahalagahan ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at pananampalataya.
Iba-iba man ang pamilyang pinagmulan ay may iisa o nahahawig na paraan kung paano ipinapakita ng mga nakatatanda ang magagandang gawi at asal upang malinang ang mga nabanggit na aspekto sa ating buhay.
Sa Pagbibigay ng Edukasyon
Ang mga anak ay mahalaga sa mga magulang gayundin ang mga magulang sa mga anak kaya nararapat lamang na bigyan ng importansiya ng mga magulang ang pagtuturo sa mga anak upang matuto sa anumang paraan.
Halimbawa, nasa sinapupunan o sanggol pa lang ay ipinadama na ang pagmamahal at pagbibigay edukasyon sa isang bata sa pamamagitan ng pag-aalay ng mga awiting pambata at pagbabasa ng mga kuwento gabi-gabi. Sa pag-uumpisang maglakad at mag-babbling tinuturuan ng mga magulang kung paano bumigkas ng mga salita tulad ng mama at papa. Karagdagan nito, itinuro din sa payak na pamamaraan ang mga pagpapahalagang dapat malinang sa pagkatao ng isang bata. Halimbawa, itinuturo sa nakababatang kapatid ang kahalagahan ng pagbibigay ng pagkain sa kanyang kapuwa bata, pagpaparamdam ng pagmamahal sa pamamagitan ng yakap at paghalik sa pisngi o kaya ay maging pagtuturo ng pagsayaw o pag-awit. Ito ang dahilan kung bakit ang magulang ay itinuturing na una at pangunahing guro ng mga anak sa tahanan.
Habang ang isang bata ay nagbibinata o nagdadalaga, ipinapakilala ng magulang ang mga tuntunin o batas na dapat malaman at bigyang pansin sa pamilya. Dagdag pa rito, hindi ipinagkait ng mga magulang ang pagpapaaral sa mga anak.
Sa pagpapatupad ng tungkulin para sa edukasyon sa mga bata, ang mga magulang ay may katuwang na institusyon na paaralan sa lipunan. Kung saan pinag-aaral ang mga kabataan upang mas malinang sa kanila ang iba’t ibang aspekto na huhubog sa pagkatao kung saan inaasahang mas tatalas ang kanyang pag-iisip at kakayahang umunawa sa mga bagay-bagay. Pag-uwi sa bahay, naging guro din ng kabataan ang mga nakatatandang kapatid kung saan tinuturuan at tinutulungan sa paggawa ng mga takdang aralin upang mas maipaintindi rito ang mga konsepto. Ang ganitong misyon ng magulang ay magpapatuloy hanggang sa makapagtapos ang anak sa pag-aaral at maging produktibong mamamayan.
Sa Paggabay sa Pagpapasya
Sa paglaki ng bata ay sumisibol din ang paglago ng kanilang karunungan. Sa panahong ito, ginagabayan ng mga magulang ang pagpapasya ng mga anak.
Mahalaga na sa murang edad ay inisa-isa sa anak ang mga tuntunin o batas na dapat sundin sa isang pamamahay o maging pagsunod sa mga batas sa lipunan. Sa panahong ito, itinuturo ng magulang ang pagiging mapanagutang anak sa kanyang kilos at maunawaan kung ano ang tama at mali sa isang sitwasyon. Halimbawa, isa sa sinusunod na tuntunin sa bahay ay sa pagsapit ng ikaanim ng gabi ang lahat ng kasapi ng isang pamilya ay nakauwi na ng bahay. Kung ang tuntuning ito ay matagumpay na nasunod at naipaliwanag ng magulang sa anak ang kahalagahan sa pagsunod ng tuntunin, uuwi sa takdang oras ang mga anak.
Kaakibat ng pagpapasya ay ang pagpili at pagbuo ng desisyon ng isang pamilya. Kung kaya, mainam na mapaunawa ng magulang sa anak ang kahalagahan ng pagiging mapanagutan sa pagpapasya. Sa yugtong ito, ang anak ay nabibigyang pagkakataon na magpasya sa mga simpleng bagay ngunit sa gabay pa rin ng magulang. Halimbawa, bilang anak ay malayang pumili kung paano bihisan ang sarili, anong pagkain ang gustong kainin, anong laro ang sasalihan at iba pa.
Ang pagbibigay laya sa ganitong pagpili ng anak ay makatutulong upang mapaunlad ang kakayahan nito sa pagpapasya.
Sa totoong buhay, hindi madali ang paggabay ng mga magulang sa kanilang mga anak sapagkat ang mga kabataan habang lumalaki ay nagkakaroon na rin ng sariling pananaw sa buhay kung kaya minsan ay nagsasalungat ang gustong mangyari ng anak at magulang. Halimbawa, maaring ang iyong magulang ay inihahanda ka para sa isang sikat na kurso sa kolehiyo ngunit ito ay taliwas at naiiba sa iyong hilig at kakayahan. Nagpaubaya ang iyong magulang, sinuportahan ang piniling kurso at ginabayan ka sa piniling landas upang mas mapanindigan sa huli na tama ang nagawang pagpapasya dahil ikaw ay nagtapos at umunlad sa piniling larangan.
Ang pagsisisi ay bunga ng maling pagpili ng tao. Ang pagkakaroon ng kakayahan sa mabuting pagpapasiya ay bunga naman ng karunungan at pagpapahalagang naitanim ng mga magulang sa kanilang mga anak mula noong sila ay bata pa lamang. Maliban sa wastong pagdedesisyon at matapang na pagharap sa resulta ng isang pagpapasya mahalaga ring ituro at gabayan ng magulang ang anak sa wastong paggamit ng kalayaan lalo na sa mga materyal na bagay. Halimbawa, ang pagtuturo sa anak na hindi kailangang bumili ng mamahaling cellphone o mga bagay na hindi pasok sa badyet at hindi masyadong kinakailangan. Mahalagang maipakita sa anak ang mabuting dulot ng payak na pamumuhay. Sa ganitong pagmumulat, maisasapuso ng anak na mas mahalaga ang tao sa kung ano siya at hindi sa kung ano ang mayroon ito.
Sa Paghubog ng Pananampalataya
“Anak mag-ayos ka na habang maaga pa para makapagsimba tayo”. Naririnig mo rin ba ito sa iyong mga magulang? Bakit nga ba kailangang manalangin ang tao?
Ang pagsisimba ay isang pagpapakita ng pananampalataya. Dito matutunan ng tao ang mga aral ng Panginoon na humubog sa kanyang pagkatao.
Ang tao sa mundo ay may iba’t ibang uri ng pananampalataya. Sa bansang Pilipinas, maraming relihiyon ang umusbong matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig. May kalayaan ang bawat Pilipino na piliin at isabuhay ang pinaniniwalaang relihiyon ayon sa kanilang pananampalataya.
Sa pananampalataya rin humuhugot ng lakas at pananalig ang mga magulang upang mas lalong mahubog ang mga anak sa mabuting asal na nagsisilbing gabay upang maging isang mabuting tao. Halimbawa, madalas na pinapasama ka ng iyong mga magulang sa pagpapalaganap ng salita ng Panginoon at panalangin. Naniniwala ang iyong mga magulang na mainam na sa murang edad ay mamulat ka na at makilahok sa mga gawaing may kinalaman sa pagpapaunlad ng pananampalataya.
Walang magulang na magtuturo ng hindi wasto sa anak sapagkat ang layon nito ay mapabuti ang kinabukasan at mabigyang halaga ang mga turo ng Panginoon sa pamamagitan ng pagsasabuhay at pagiging mabuting ehemplo sa anak at ibang tao. Maliban dito, ipinamumulat din sa mga anak ang mga importanteng okasyon sa ating pananampalataya tulad ng pagsasagawa ng Simana Santa at pasasalamat ng mga Kristiyano at pagdiriwang ng Ramadan sa mga Muslim.
Sa pamamagitan ng pananampalataya, nakapagninilay ang pamilya sa kani-kanilang maling gawi kung saan humihingi ang tao ng pagpapatawad at gabay mula sa Panginoon upang maging makabuluhan ang buhay sa mundong ibabaw.
Walang perpektong tao sa totoong buhay ngunit ang lahat ay mayroong pagkakataong magbago at itama ang maling gawi, kung kaya hinihimok ng mga magulang na tumungo ang mga anak sa tahanan ng Panginoon upang magpasalamat, humingi ng kapatawaran at mabusog ang anak sa pangaral ng Panginoon na magsisilbing gabay araw-araw sa buhay.
Pagyamanin
Gawain 3: Mensahe ng Larawan, Mabuting Gawi Ko!
Isulat ang mensaheng ipinahihiwatig ng larawan na nagpapaunlad sa pagbibigay ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog sa pananampalataya ng pamilya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
[illustration: a mother reading a storybook to a child, with teddy bears and toys on the floor]
Iginuhit ni: Alim V. Eviota
[transcriber’s note: the answer box beside each picture is empty][illustration: two boys, one holding a paper and pointing to it, standing beside a tree]
Iginuhit ni: Jubell C. Cababat[illustration: a family kneeling together in prayer in a living room]
Iginuhit ni: Gilbert H. Japay
Pagyamanin
Gawain 4: Istorya Mo, Susuriin Ko!
Basahin at tukuyin kung paano ipinakita sa sitwasyon ang pagbibigay ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog ng pananampalataya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Huwaran ng isang mabuting pamilya ang kinagisnan ng magkapatid na Chinny at Tim. Nakita ng magkapatid ang pagsusumikap ng kanilang mga magulang upang mabigyan sila ng mabuting kinabukasan. Bilang mga mabubuting anak ay pinaghusayan pa nilang lalo ang kanilang pag-aaral. Parehong nagtapos ng High School ang magkapatid ng may karangalan kaya labis ang kagalakan ng kanilang mga magulang sapagkat hindi sila binigo ng kanilang mga anak.
Sa bagong yugto ng pag-aaral ng magkapatid, magkaiba ang napili nilang kurso at ito ay batay sa kanilang hilig at interes. Si Chinny ay kumuha ng kursong engineering at arkitektura naman ang kay Tim. Salungat ito sa gusto ng kanilang mga magulang sapagkat ang nais ng ina ni Chinny ay pagtuturo sana ang kaniyang gusto sa anak na babae at pagmemekaniko naman ang naiibigan ng ama ni Tim para sa kaniyang anak na lalaki.
Nagdamdam man ang mga magulang nila sa kadahilanan na hindi nila nagugustuhan ang napili ng mga anak, nananalig naman sila na magiging matagumpay ang mga anak nila sa napiling karera at mapaunlad ito. Kahit paman nagkagayon, hindi pa rin sila nagkulang sa paggabay sa kanilang mga anak.
Mga Tanong:
- Anong pagpapasya ang ipinakita sa binasang sitwasyon?
- Anong misyon ang napagtagumpayan ng magulang at anak sa sitwasyon?
- Kung ikaw ang magulang sa sitwasyon, paano mo gagabayan ang iyong mga anak?
Pamantayan sa Pagmamarka:
10 puntos – Kompletong nasagot ang tatlong tanong na may tamang ideya.
7 puntos – Dalawang tanong lang ang nasagot na may tamang ideya.
5 puntos – Isang tanong lang ang nasagot na may tamang ideya.
3 puntos – May naisulat na sagot pero malayo ang mga ideya.
Pagyamanin
Gawain 5: Sitwasyong Ito, Repleksyon Ko!
Basahin at maglahad ng mga patunay kung anong gawi ang nagpapakita ng pagbibigay edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog sa pananampalataya sa bawat sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Unang Sitwasyon:
Si Ana at si Fe ay kapuwa nag-aaral sa Unibersidad na pinapatakbo ng mga Madre dahil naniniwala ang kanilang mga magulang na magagabayan at mas mapapalapit sila sa tahanan ng Panginoon kung sa murang edad ay naituro na sa kanila ang pagkakaroon nang taimtim at matatag na pananampalataya.
Ikalawang Sitwasyon:
Nasa sinapupunan pa lamang si Betty ay inaawitan at binabasahan na siya ng iba’t ibang kuwento ng kanyang nanay at tatay kung kaya nang maisilang at lumaki na ang batang si Betty ay hindi kataka-takang mahilig itong umawit at makipag-usap sa kapuwa bata at nakatatanda sa kanya.
Ikatlong Sitwasyon:
Bukas at kapalagayang-loob ni Jezka ang kanyang mga magulang. Bilang nag-iisang dalaga sa pamilya, madalas na tinatanong si Jezka kung may nanliligaw ba sa kanya. Pinapahalagahan ng dalaga ang pamilya kung kaya sinasabi nito sa magulang na may nanliligaw na. Pinayuhan ito ng magulang ngunit sa huli binigyan siya ng kalayaang mamili kung ano ang mas dapat niyang unahin ang pag-aaral o pakikipagrelasyon.
- Anong misyon ng magulang sa anak ang inilarawan sa bawat sitwasyon? Patunayan.
Pamantayan sa Pagmamarka:
10 puntos-Kompletong nabigyan ng angkop na patunay ang tatlong sitwasyon.
7 puntos -Dalawang sitwasyon lang ang nabigyan ng angkop na patunay.
5 puntos -Isang sitwasyon lang ang nabigyan ng angkop na patunay.
3 puntos -May naisulat na patunay pero malayo ang ideya sa sitwasyon.
Isaisip
Gawain 6: Dugtungan Mo!
Dugtungan ang mga pangungusap ayon sa iyong naiintindihan sa aralin. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Mahalaga sa mga magulang na mapag-aral ang kanilang mga anak dahil_____________________.
Ang paggabay ng mga magulang sa kanilang mga anak sa pagpapasya ay nakatutulong sa_____________________.
Kung mahuhubog ng magulang ang matatag na pananampalataya ng anak ay_____________________
Isagawa
Gawain 7: Hakbang Ko Bilang Anak!
Pagnilayan ang mga gawi o sariling karanasan sa iyong pamilya. Isulat sa ladder graphic organizer kung paano sinisikap ng iyong magulang na mapagtagumpayan ang misyon nila sa iyo bilang anak. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
(Pangalan)
Bilang anak, tutulungan ko ang aking magulang sa kanilang misyon sa pamamagitan ng:
[chart: ladder graphic organizer; Gawain 7: Hakbang Ko Bilang Anak!]
- Paghubog ng Pananampalataya (top step)
- Paggabay sa Pagpapasya (middle step)
- Pagbibigay ng Edukasyon (bottom step)
Pamantayan sa Pagmamarka
| Pamantayan | Napakahusay (10 puntos) | Mahusay (8 puntos) | Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos) |
|---|---|---|---|
| Nilalaman ng talata | Lahat ng misyon ng magulang ang naibahagi nang may kahusayan. | Dalawang misyon ng magulang ang naibahagi nang may kahusayan. | Isang misyon ng magulang ang naibahagi nang may kahusayan |
Tayahin
Maraming Pagpipilian
Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.
Alin sa sumusunod ang kakikitaan ng paggabay sa pagpapasya?
- A. sama-samang pagdarasal
- B. pagturo sa anak ng tama at mali
- C. pagbabasa ng mga kuwento gabi-gabi
- D. pagturo sa paggamit ng banal na aklat
Ano ang bunga ng maling pagpili sa pagpapasya?
- A. karahasan
- B. karanasan
- C. pagmamahal
- D. pagsisisi
Ano ang hinuhubog sa mga kabataan sa pagpili ng damit na maisusuot at pagkuha ng kurso ayon sa kanilang nais?
- A. pag-aayuno
- B. pagkilos
- C. pagpapasya
- D. pagsasakripisyo
Sino ang nagiging guro ng mga kabataan sa bahay kung saan ay tinuturuan at tinutulungan sila sa mga takdang-aralin?
- A. tiyuhin/tiyahin
- B. malapit na kaibigan
- C. malapit na kamag-anak
- D. nakatatandang kapatid
Ano ang tawag sa paraan ng pananampalataya ng mga Kristiyano?
- A. kapistahan
- B. kasal
- C. paghahanda
- D. pagsisimba
Sino ang gumagabay at humuhubog sa pamilya?
- A. anak
- B. lipunan
- C. magulang
- D. pamayanan
Ano ang orihinal at pangunahing karapatan ng mga bata?
- A. karapatang kumain
- B. karapatang mabuhay
- C. karapatan sa edukasyon
- D. karapatang magkaroon ng magulang
Ano ang katuwang ng mga magulang sa pagpapatupad ng edukasyon para sa mga bata?
- A. paaralan
- B. mga kapitbahay
- C. mga kamag-anak
- D. kawani ng gobyerno
Sino ang naggabay sa mga anak sa bawat pagpapasya?
- A. kaibigan
- B. kapatid
- C. magulang
- D. pamilya
Ano ang umusbong sa Pilipinas matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig?
- A. kapuluan
- B. kayamanan
- C. pagmamahal
- D. relihiyon
Bakit kailangan bigyan ng kalayaan ng magulang ang anak sa kanilang kagustuhan?
- A. dahil ito ay tama
- B. dahil ito ay nararapat
- C. upang masunod kung ano ang gusto
- D. upang mapaunlad ang kakayahan sa pagpapasya
Bakit pinapaaral ng mga magulang ang anak sa paaralan?
- A. upang maging matalino
- B. upang yayaman pagdating ng panahon
- C. upang maging maganda ang kinabukasan
- D. upang malinang ang aspekto na huhubog sa pagkatao
Bakit sinasabing hindi madali ang paggabay ng mga magulang sa kanilang mga anak?
- A. dahil nasusunod ang desisyon ng magulang
- B. dahil nagagalit ang anak kapag sinuway ang gusto
- C. dahil may mga anak na nasusunod ang gusto kaysa magulang
- D. dahil habang lumalaki ang anak ay nagkaroon ng sariling pananaw
Paano itinuro sa mga magulang ang mga pagpapahalaga na dapat malinang sa pagkatao ng isang bata?
- A. sapilitang pamamaraan
- B. payak na pamamaraan
- C. magastos na pamamaraan
- D. masalimoot na pamamaraan
Bakit sinasabing ang pagbibigay ng edukasyon, paghubog sa pagpapasya at pananampalataya ay pinakamagandang regalo ng magulang sa anak? Dahil ito ay:
- A. trabaho ng magulang sa anak
- B. tungkulin ng magulang sa anak
- C. dapat maibigay ng magulang sa anak
- D. batayan na makabuluhan ang pag-aaruga at pagpapalaki sa anak
Karagdagang Gawain
Gawain 8: Islogan ng Pamilya Ko
Gumawa ng isang islogan na magpapakita sa mensahe ng kahalagahan sa pagbibigay ng edukasyon, paggabay sa pagpapasya at paghubog sa pananampalataya sa pamilya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Pamantayan sa Pagmamarka
| Deskripsyon | 10 Puntos | 7 Puntos | 4 Puntos |
|---|---|---|---|
| Nilalaman | Ang mensahe ay mabisang naipakita. | Di-gaanong naipakita ang mensahe. | Medyo magulo ang mensahe. |
| Pagkamalikhain | Napakaganda at napakalinaw ng pagkakasulat ng mga titik | Maganda at malinaw ang pagkakasulat ng mga titik. | Maganda ngunit di-gaanong malinaw ang pagkakasulat ng mga titik. |
| Kaangkupan sa paksa | May malaking kaugnayan sa paksa ang islogan. | Di-gaanong may kaugnayan sa paksa ang islogan. | Kaunti lang ang kaugnayan ng islogan sa paksa. |
| Kalinisan | Malinis na malinis ang pagkabuo. | Di-gaanong malinis ang pagkabuo. | Marumi ang pagkabuo. |
| Kabuoang Puntos = 40 |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the answer key is transcribed in reading order]
Balikan
Gawain 1
- pagkakaisa sa mga gawaing bahay
- pagtulong sa kapatid na maunawaan ang aralin
- pagpapakita ng suporta sa mga anak na nag-aaral
- pagkamit sa mithiing magpapaunlad ng pamilya
- pagsunod sa mga utos at payo ng magulang
- pag-alalay sa kasapi ng pamilya na may kapansanan
Tuklasin
Gawain 2
- Edukasyon
- Pananampalataya
- Pagpapasya
Subukin
- C
- C
- A
- C
- D
- B
- D
- C
- D
- D
- B
- D
- D
- D
- D
Tayahin
- B
- D
- C
- D
- D
- C
- C
- A
- C
- D
- D
- D
- D
- B
- D
Gawain 3
- Tinuturuan ang bata ng kanyang ina sa pagbabasa.
- Ginagabayan ng ama ang kanyang anak sa pagpili ng tamang kurso.
- Sabay-sabay na nananalangin ang buong pamilya.
Isaisip
Gawain 6
- Isa ito sa kanilang misyon na mabigyan ng edukasyon ang anak
- Sa anak sa pagpapaunlad ng kakayahan sa pagpapasya
- Mahuhubog ang mga anak sa mabuting asal na nagsisilbing gabay upang maging isang mabuting tao
Sanggunian
Aklat
Bognot, Regina et.Al. 2014. Edukasyon sa Pagpapakatao Modyul para sa mag-aaral. 5th Floor Mabini Building. Meralco Avenue, Pasig City.
Hanguang Elektroniko
Timado, Mich. slideshare.net. November 5, 2018. https://www.slideshare.net/michtimado/esp-8-modyul-2 (accessed May 20, 2020).
cPara sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply