This is the Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) Grade 8 self-learning module for Quarter 1, Module 2: “3P’s Umiiral sa Pamilya” (the three P’s present in the family). It has one lesson, “Pag-iral ng Pagmamahalan, Pagtutulungan, at Pananampalataya sa Pamilya” (love, cooperation, and faith in the family). Grade 8 learners will learn to look at a family they know and judge whether love, cooperation, and faith are truly present in it.
The module is the first edition (2020) of an Alternative Delivery Mode material printed by the Department of Education Caraga Region. It is made for learning at home with the help of a parent or facilitator.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module develops one learning competency:
- Nasusuri ang pag-iral ng pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya sa isang pamilyang nakasama, naobserbahan o napanood (analyzes how love, cooperation, and faith are present in a family the learner has lived with, observed, or watched). (EsP8PB-Ia-1.2)
The module opens with a familiar Filipino saying: a family that eats and prays together lives together in peace. Praying before meals and talking at the table build open communication, respect, and good family decisions.
The three P’s: love, cooperation, and faith
The module calls pagmamahalan (love), pagtutulungan (cooperation or helping one another), and pananampalataya (faith) virtues that every family member should have and practice. When a person experiences them at home, they become a positive influence that helps the person grow and share good with others.
The module also explains that “family” is broad. It is not only the family you grew up with. Friends who value and support you can also be treated as family. Family members may argue because of different views, but in the end, family remains family.
Love: respect and support
The module says love at home is kept alive through two things:
- Pagrespeto (respect): shown in words and actions, such as pagmamano (taking an elder’s hand to the forehead) and saying “po” and “opo” to elders. It also means respecting each member’s decisions and wishes.
- Pagsuporta (support): backing up family members in their interests, decisions, and life plans. People are happier when they feel the support of loved ones.
Cooperation: sharing the work
Every member has a role at home. Heavier responsibilities usually fall on older members, while simpler tasks go to younger siblings. The module gives two ways of helping:
- Bayanihan sa gawaing bahay (teamwork in household chores): tasks are assigned, for example the older sister cooks while the youngest washes the dishes.
- Pagsasakripisyo (sacrifice): called one of the highest forms of helping, because a member gives way for the good of the family. An example is a parent setting aside personal needs so a child can go to school.
Faith: growing closer to God at home
The home is the first school, where parents teach respect, love, and faith. The module notes that families close to God tend to treat each other with peace and happiness. It lists these ways families build faith:
- Resting on the day of worship
- Praying before and after meals
- Sharing the word of God at home
- Giving thanks to God
- Worshipping together
- Doing a daily devotional prayer together
- Teaching children to bring their plans and decisions to God in prayer
Each home manages family life in its own way, based on its traditions. Yet all share one goal: to help the family grow, stay strong, bring positive influence, and improve despite life’s challenges.
Parts and activities of the module
| Part | What the learner does |
|---|---|
| Alamin | Reads the introduction and the competency |
| Subukin | Answers a 15-item multiple-choice pretest |
| Balikan | Gawain 1, “Kahon ng Impluwensiya”: matches five actions to values like paggalang (respect) and matapat (honest) |
| Tuklasin | Gawain 2, “Katangi-tanging Larawan!”: studies pictures of families cleaning, playing, and praying, then answers guide questions |
| Suriin | Reads the discussion of the three P’s |
| Pagyamanin | Gawain 3, “Hula Salita” (unscramble words for family virtues); Gawain 4, “Kasabihan, Mauugnay Ko!” (explain five sayings); Gawain 5, “Sitwasyon Ko, Repleksiyon Mo!” (analyze the story of the Fuentes family) |
| Isaisip | Gawain 6, “Dugtungan Mo”: completes three sentences about love, faith, and cooperation at home |
| Isagawa | Gawain 7, “I-Konek Mo”: writes real events in their own family that show love, cooperation, and faith, scored with a rubric |
| Tayahin | Answers a 15-item multiple-choice post-test |
| Karagdagang Gawain | Gawain 8, “Kung Ako Ikaw!”: writes a paragraph on how to restore love, cooperation, and faith in the grieving Marsi family, scored with a rubric |
How to use this module
- Learners: Start with the pretest to see what you already know, then follow the parts in order. Write all answers on a separate sheet of paper, and do not write on the module so others can use it. Check your work with the answer key (Susi sa Pagwawasto) honestly, and contact your teacher if you have trouble understanding the lesson.
- Parents and guardians: Gawain 7 asks learners to observe your own family, so you can help by recalling family moments of helping, caring, and praying together.
- Teachers: The module’s teacher note says that if the learner does the Balikan activity well, they may move on; if not, have them go back to the previous module. Gawain 7 and Gawain 8 come with rubrics worth up to 10 points per criterion.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this EsP module for?
It is for Grade 8 Edukasyon sa Pagpapakatao, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 2.
What are the 3P’s in this module?
They are pagmamahalan (love), pagtutulungan (cooperation), and pananampalataya (faith), the three virtues the module says should be present in a family.
What is the learning competency of this module?
Learners analyze how love, cooperation, and faith are present in a family they have lived with, observed, or watched. The printed competency code is EsP8PB-Ia-1.2.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end has answers for the pretest, post-test, and most activities, including Gawain 1, 3, 4, 5, and 6.
How does the module say a family builds faith?
Through practices such as praying before and after meals, worshipping together, giving thanks to God, daily devotional prayer, and teaching children to bring their plans and decisions to God in prayer.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Edukasyon sa Pagpapakatao Unang Markahan – Modyul 2: 3P’s Umiiral sa Pamilya
[illustration: students and a family reading, studying and working around a globe and a lamp, with a woman in red seated at a desk]
CO_Q1_EsP8_Module2
Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikawalong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 2: 3P’s Umiiral sa Pamilya Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Ruth D. Cempron, Rashiel Joy F. Lepaopao Editor: Emelinda L. Raza, Mark Lorenz C. Luib Tagasuri: Elizabeth Ysulan, Michael C. Paso, Mark Lorenz C. Luib, Rebecca T. Montante, Ricardo M. Apat, Judith E. Ecoben, Jezzine F. Salar, Megie M. Lillo, Jhon Rey C. Clarion Tagaguhit: Alim V. Eviota, Mark Lorenz C. Luib, Merlinda W. Malimit, Jay S. Mateo, Adonis P. Umipig, Jubell C. Cababat, Gilbert H. Japay Tagalapat: Nerissa G. Ga, Mark Lorenz C. Luib Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Isidro M. Biol Jr., Maripaz F. Magno, Josephine Chonie M. Obseñares, Lope C. Papeleras, Michael C. Paso, Juan Jr. L. Espina
Inilimbag sa:
Department of Education – Caraga Region
Office Address: Teacher Development Center, J.P. Rosales Avenue Butuan City, Philippines 8600 Telefax No.: (085) 342-5969 Email Address: caraga@deped.gov.ph
8
Edukasyon sa Pagpapakatao
Unang Markahan – Modyul 2: 3P’s Umiiral sa Pamilya
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito nga iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o stratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan nya ng ibayong tulong mula a tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat Gawain at pagsusulit. Inaasahan naming na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahaan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamamit lang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong n gating mga tagapagdaloy. Umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
ii
1
Alamin
[illustration: hand pressing a button in a circle]
“Ang pamilyang kumakain at nagdarasal nang sabay-sabay ay nagsasama at nabubuhay nang matiwasay.”
Isa ito sa katangian ng pamilyang Pilipino na naghahatid ng positibong impluwensya hindi lamang sa pamilya maging sa bawat kasapi nito. Bago kumain, nag-aalay ng dasal ang pamilya sa mga biyayang natatanggap sa araw-araw. Sa hapagkainan, nagkakaroon ang bawat pamilya ng oras upang mapag-usapan ang iba’t ibang karanasan sa buong araw na nag-uudyok upang magkaroon ng bukas na komunikasyon ang bawat isa. Dito rin nabibigyang pagkakataon na matalakay ang mga usaping pampamilya at naiisipang mabuti ang maaaring solusyon batay sa pagpapasyang nabuo ng pagmamahal at paggalang sa pagpapasya.
Ito ay nagpapakita ng respeto at paggalang sa bawat miyembro ng pamilya. Sa pangkalahatan, itinuturo at matutunan sa tahanan kung paano magpakita ng pagmamahal, pagtutulungan at mahubog ang pananampalataya batay sa kung ano ang nararanasan, ipinakita o naobserbahan sa bawat kasapi nito.
Sa modyul na ito, matutulungan kang masagot ang mga katanungan sa iyong isipan tungkol sa pamilya. Malilinang din ang kasanayang pampagkatuto na:
a. Nasusuri ang pag-iral ng pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya sa isang pamilyang nakasama, naobserbahan o napanood. (EsP8PB-Ia-1.2)
CO_Q1_EsP8_Module2
2
Subukin
[illustration: hand holding a pencil in a circle]
Maraming Pagpipilian: Basahing mabuti ang bawat tanong at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.
Nasira ang bahay ng kapitbahay nina Janna noong nagdaang bagyong Shina. Sila ay pinatira muna nila Janna sa kanilang bahay dahil naawa ito sa kanila. Anong kaugalian ang umiiral kay Janna?
a. ang pagkamatulungin ni Janna
b. naging mapagkumbaba siya sa iba
c. pagpapakita ng malasakit sa kapuwa
d. pagiging mabait sa mga nangangailanganNagkasakit ang asawa ni Rina, wala silang trabaho kaya pansamantala silang pinatira sa bahay ng kaniyang biyenan upang maipagamot ang kaniyang asawa. Aling katangian ang ipinakita ng kaniyang biyenan?
a. madasalin
b. matulungin
c. mapagkunwari
d. mapagkumbabaBakit kailangang pairalin ang pagmamahalan at pagtutulungan ng isang pamilya?
a. Upang maging matatag ang pamilya.
b. Upang maging maayos ang pagtrato sa bawat isa.
c. Upang mapanatili ang respeto sa isa’t isa.
d. Upang magkaroon ng matiwasay na pagsasama ang pamilya.Tuwing Linggo hindi lumiliban ang pamilyang Malabanan sa pagsisimba. Anong kaugalian ang umiiral sa pamilyang Malabanan?
a. walang kaguluhan sa pamilya
b. nanatiling masunurin ang pamilya
c. umiiral ang pagmamahalan sa pamilya
d. may matatatag na pananampalataya ang pamilya
CO_Q1_EsP8_Module2
3
Ang mag-asawang Lorna at Lino ay matagal nang gustong magkaroon ng anak. Pumunta sila sa lugar ng Obando, Bulacan upang manalangin, sumayaw sa harap ng simbahan sa paniniwalang diringgin ang kanilang panalangin. Ano ang gustong iparating ng karanasan ni Lorna at Lino?
a. milagrong maituturing
b. may matatag na paniniwala
c. pagnanais nilang magkaroon ng anak
d. pagbibigay halaga sa pananampalatayaTumutulong si Myrna sa kaniyang ina sa pagbabantay ng kanilang tindahan pagkatapos ng kaniyang klase. Anong katangian ang umiiral kay Myrna?
a. pagtanaw ng utang na loob sa ina
b. pagpapakita ng pagkamatulungin
c. pagiging maalalahanin sa kaniyang ina
d. resulta ng pagmamahal niya sa kaniyang inaLumaki si Lucas na hindi niya parating nakasama ang kaniyang mga magulang dahil sa trabaho nila. Ang lagi niyang kasama ay ang kaniyang Lola. Halos ito na ang nagpalaki sa kaniya, kaya gagawin niya ang lahat para sa kaniya. Anong katangian ang ipinapakita ni Lucas sa kaniyang Lola?
a. naaawa siya sa kaniyang lola
b. pagpapakita ng pagkamatulungin
c. labis na pagmamahal para sa kaniyang lola
d. sinusuklian niya ng kabutihan ang ginawa ng kaniyang lola sa kaniyaNakasanayan ni Melba na tuwing pasko ay may handog siyang laruan sa mga batang mahihirap. Anong damdamin ang pinapairal ni Linda tuwing pasko?
a. mapagbibigay sa mga bata
b. matulungin lalo na sa mga bata
c. ibinabalik lamang niya ang biyaya sa iba
d. labis na pagmamahal sa mga mahihirap na bataAng baryo Pag-asa ay isang liblib at malayong lugar. Kaya laking tuwa ng mga taga roon nang may dumating na doktor na libre ang panggagamot. Anong katangian ang pinapairal ng doktor?
a. matulungin sa kapuwa
b. isang mabait na doktor
c. may malasakit sa mga nangangailangan
d. umiiral ang pagmamahal sa baryo Pag-asa
CO_Q1_EsP8_Module2
4
“Mas diringgin ng Panginoon kung marami ang nagdarasal sa isang pamilya kaysa nag-iisa.” Anong kaugalian ang ipinapahiwatig ng kasabihan?
a. nakagawian na sa pamilya
b. sama-samang nagdarasal ang mag-anak
c. binigyan ng halaga ang pananampalataya
d. masidhing pananampalataya sa PanginoonAng kumain nang sabay-sabay ay isa sa mga tradisyon nating mga Pilipino. Ano ang magandang dulot ng kaugaliang ito?
a. respeto sa pamilya
b. pagiging buo ng pamilya
c. pagpapahalaga sa kaugalian
d. nagpapatibay ng samahan ng pamilyaSa mga pagsubok o suliranin na kinakaharap ng bawat pamilya, hindi nawawala ang paghingi ng tulong sa Panginoon sa pamamagitan ng panalangin. Bakit kailangang pairalin ang pagiging madasalin ng pamilyang Pilipino?
a. Upang malampasan ang lahat ng suliranin.
b. Upang mapagtibay ang samahan ng pamilya.
c. Upang mas tumatag ang ugnayan sa Panginoon.
d. Upang hindi madaling sumuko sa anumang pagsubok.Tuwing kaarawan ng anak ni Gng. Yabut sila ay naghahanda ng pagkain hindi lamang sa kanilang mahahalagang bisita kundi maging sa kanilang mga kapitbahay tanda ng kanilang pasasalamat. Anong kaugalian ang ipinapakita ng pamilyang Yabut?
a. mababait ang pamilya Yabut
b. umiiral sa kanila ang pagkamatulungin
c. may pantay-pantay na pakikitungo sa kapuwa
d. likas talaga sa kanila ang pagbibigay sa kapuwaBakit umiiral sa pamilya ang pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya?
a. dahil may bukas na komunikasyon ang pamilya
b. dahil may respeto ang bawat miyembro ng pamilya
c. dahil may pagpapahalaga ang bawat isa sa pamilya
d. dahil pantay-pantay ang pakikitungo nila sa isa’t isaSi Ana ay likas na matulungin sa kaniyang mga magulang pinagsasabay nito ang pag-aaral at pagtitinda ng mga kakanin sa paaralan. Anong birtud ang ipinamamalas ni Ana?
a. pagtulong
b. pagmamahal
c. pakipagkapuwa
d. pananampalataya
CO_Q1_EsP8_Module2
Aralin 1 Pag-iral ng Pagmamahalan, Pagtutulungan, at Pananampalataya sa Pamilya
“Ang pamilyang nagkakaisa ay palaging masaya habang ang pamilyang may gusot ay lagi na lang malungkot.”
-Anonymous
Balikan
Gawain 1: Kahon ng Impluwensiya
Panuto: Piliin sa loob ng kahon ang aral o kilos na may positibong impluwensiya sa sarili na inilalarawan ng bawat bilang. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
paggalang pagtulong matapat maalalahanin matatag masayahin
- Nagmamano sa mga nakatatanda ang mga anak ni Ben.
- Hinuhugasan ni Jie ang mga pinagkainan bago pumasok sa paaralan.
- Isinasauli ni Jade ang sukli sa kaniyang nanay tuwing napag-uutusang mamalingke.
- Kahit maraming problemang naranasan ng pamilya sinisikap pa rin ng mag-asawang paaralin ang mga anak.
- Hindi nakalilimot si Job na magbigay ng birthday card sa sinumang may kaarawan sa pamilya.
Mga Tala para sa Guro
Kung matagumpay na naisagawa ng bata ang gawaing nasa Balikan ay hayaan siyang magpatuloy sa kasunod na gawain. Kung hindi naman, pabalikan ang sinundang modyul.
Tuklasin
Gawain 2: Katangi-tanging Larawan!
Suriin ang mga larawan at pagnilayan ang mga gabay na tanong.
[illustration: family cleaning the house; numbered 1]
[illustration: family playing volleyball outdoors; numbered 2]
[illustration: family praying together indoors; numbered 3]
[illustration: family praying together, with one member bowing; numbered 4]
Gabay na tanong:
- Ano-ano ang ginagawa ng pamilya sa mga larawan?
- Anong klase ng pamilya ang ipinapakita sa larawan?
- Nasasalamin mo ba ang iyong sariling pamilya sa larawan?
Suriin
Nagtutulungang pamilya, nagmamahalan, sama-samang nanampalataya rin ba ang iyong naobserbahan sa mga larawan? Tama ka!
Ang pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya ay mga birtud na dapat taglayin at papairalin ng mga kasapi ng isang pamilya. Kung ang mga nabanggit ay naranasan sa isang pamilya, magdadala ito ng positibong impluwensiya sa sarili na makatutulong upang mas mapaunlad pa ang tao at maibahagi niya rin ito sa kapuwa. Ngunit paano nga ba masasabing umiiral ang pagmamahalan, pagtutulungan at matibay na pananampalataya sa isang pamilya?
Malawak ang saklaw ng salitang pamilya. Hindi lamang ito tumutukoy sa pamilyang nakagisnan at nakasama. Itinuturing din natin na pamilya ang mga kaibigang nagbibigay halaga at sumusuporta sa anumang aspeto ng ating pagkatao.
Walang sukatan ang pagmamahal sa pamilya. Nagkakabangayan at hindi nagkakaintindihan dahil sa magkaibang pananaw at prinsipyo ng bawat isa, ngunit sa bandang huli ang pamilya ay mananatiling pamilya.
Sa katangi-tanging ugnayan ng bawat isa, napapanatili pa rin ang kaayusan at pagmamahal sa pagpapairal ng sumusunod:
Pagrespeto
Naipapakita ang pagrespeto hindi lamang sa salita maging sa kilos. Ang pagmamano at pagsasabi ng po at opo kung nakikipag-usap sa mga nakatatanda ay isang halimbawa ng kilos na nagpapakita ng paggalang. Naipapakita rin ang pagrespeto sa pamamagitan ng paggalang sa desisyon o kagustuhan ng bawat kasapi.
Pagsuporta
Kaakibat ng pagmamahal ay ang pagbibigay at pagpapakita ng suporta sa mga kasapi ng pamilya. Maaaring sa hilig o interes, desisyon at kanilang plano sa buhay. Magiging masaya ang tao kung nararamdaman nito ang suporta mula sa mga mahal sa buhay.
Napakahiwaga ng salitang pagmamahal dahil kung napapanatili at umiiral ito sa tahanan, nagiging buo, may malasakit at pagmamahalan ang bawat pamilya.
Pinapairal din sa pamilya ang pagtutulungan sa anumang gawain. Sa totoong buhay, bawat kasapi ay may tungkulin na ginagampanan sa loob ng tahanan. Kung minsan naman ay nakaatang sa nakatatanda ang mga mabibigat na responsibilidad habang ang mga simpleng gawain ay inaasa sa mga nakababatang kapatid.
Maraming paraan upang mapairal ang pagtulong gaya ng sumusunod:
Bayanihan sa gawaing bahay
Kung mapapansin, nakatalaga ang mga gawain sa bawat kasapi sa tahanan. Ang pagluluto ay maaring ginagawa ni ate habang ang paghugas ng pinggan ay ginagawa ni bunso.
Pagsasakripisyo
Napabilang itong isa sa pinakamataas na uri ng pagtulong sapagkat nagpapaubaya ang isang kasapi para sa ikabubuti ng pamilya. Halimbawa, kung minsan ay isinasakripisyo ng magulang ang pansariling pangangailangan upang matugunan ang pangangailangan ng anak sa pagaaral.
Ang tahanan ay unang paaralan. Kung kaya, bata pa lamang ay itinuro na ng mga magulang ang respeto, pagmamahal at ang mga bagay na kailangang matutunan upang maihanda ang anak sa pagpasok sa paaralan. Itinuro din sa mga anak ang iba’t ibang paraan ng paghubog sa pananampalataya. Halimbawa, ang pag-aalay at pagsambit ng panalangin ay walang pinipiling oras, lugar at panahon, ang mahalaga ay bukal sa kalooban ng tao ang pakikipag-usap sa Panginoon.
Kapansin-pansin din na ang pamilyang malapit ang kalooban sa Panginoon ay may matiwasay at maligayang pakikitungo sa bawat kasapi. Ang pakikinig at pagsasabuhay sa mga salita ng Panginoon ay nakahuhubog sa mabuting katangian at asal ng bawat kasapi ng pamilya. Maraming paraan at gawi ang ginagawa ng isang pamilya upang mapairal at mahubog ang pananampalataya tulad ng:
- Pagpapahinga sa araw ng pagsamba sa Panginoon
- Pag-aalay ng panalangin bago at pagkatapos kumain
- Pakikiisa sa pagbabahagi ng salita ng Panginoon sa tahanan
- Pagpapasalamat sa Panginoon
- Sama-samang pagsamba sa Panginoon
- Sama-samang pagsasagawa ng devotional prayer araw-araw
- Pagtuturo sa mga anak sa pagsangguni sa Panginoon ng kanilang mga plano at desisyon sa pamamagitan ng panalangin
Bawat tahanan ay may iba’t-ibang paraan ng pamamahala ng pamilya. Ito ay nakabatay sa kanilang nakagisnang kaugalian. Maaaring iba-iba rin ang paraan ng pagpapairal ng pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya sa pamilya ngunit ang lahat ay may iisang tunguhin—ito ay ang mapalago, mapatatag, makadulot ng positibong impluwensya at mapaunlad ang pamilya sa kabila ng mga hamon sa buhay.
Pagyamanin
Gawain 3. Hula Salita
Suriin ang mga pangungusap upang mabuo ang salitang naglalarawan sa mga birtud na umiiral sa isang pamilya mula sa pinaghalong letra. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Kinikilala sa Asya na ang mga Pilipino ay isa sa mga lahing may mataimtim at matatag na pananalig sa Panginoon.
Mga letra: N I L A S A D A MAnumang pagsubok ay kayang lagpasan kung ang pamilya ay hawak-kamay itong haharapin.
Mga letra: T I P A K – G I S I BTuwing humaharap sa isang sakuna ang bansa, umiiral ang pagtutulungan. Nagaabot ng tulong at donasyon ang pamilya at iba’t ibang ahensiya upang masolusyunan ang problema.
Mga letra: G A P N A H I N A Y B A B ANakagagalit at kung minsan ay gumuguho ang mundo natin kung nasasaktan tayo ng mga taong mahalaga sa atin, ngunit sa kabila ng sakit ay pinipili natin na magpatawad at bigyan sila ng ikalawang pagkakataon.
Mga letra: L A H A M M A G P ASinasabing ang isang tahanan ay matatag kung likas sa bawat kasapi ng pamilya ang pananalangin, pagsangguni, pagpapasalamat sa Panginoon.
Mga letra: A Y T A N A M A N P A A P L A
Gawain 4: Kasabihan, Mauugnay Ko!
Suriin ang mga kasabihan at ilahad ang iyong pananaw kung ano ang kahinatnan sa pagpapairal ng pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya sa isang pamilya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
“Hindi mo malalaman ang tunay na diwa ng pagibig kung hindi mo ito nakita sa iyong pamilya.”
Ano ang epekto sa sarili kung umiiral ang pagmamahalan sa pamilya?“Ang pamilyang nagkakaisa ay palaging masaya.”
Magbigay ng halimbawang karanasang na obserbahan na magpapatunay na umiiral ang kaligayahan.“Anuman ang tibay ng piling abaka, wala ring lakas kapag nag-iisa.”
Paano masasabing umiiral ang pagtutulungan sa pamilya?“Ang magulang ay hindi makatitiis sa anak, nakatitiis ang anak sa magulang.”
Magbigay ng halimbawang karanasan o sitwasyon na nagpapakita kung paano ipinakita ang labis na pagmamahal ng magulang sa anak.“Nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa.”
Magbigay ng halimbawang karanasan na may pananalig sa Panginoon at pagsisikap ang isang pamilyang naobserbahan.
Gawain 5: Sitwasyon Ko, Repleksiyon Mo!
Suriin kung umiiral ang pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya sa sitwasyon. Sagutin ang mga tanong at isulat ito sa sagutang papel.
Sa baryo Mayabong nakatira ang pamilyang Fuentes. Mayroon silang limang anak sina Nato, Nestor, Linda, Nelia at Aida. Isang market vendor ang ama at simpleng maybahay ang ina. Habang lumalaki ang kanilang anak, ramdam na rin nila ang problemang pinansyal. Napalago nila ang munting manukan sa tulong ng mga anak na lalaki habang nagtitinda ng kakanin ang mga dalaga. Kapos man sa pera ay napag-aaral nila sa kolehiyo ang mga anak sa tulong din ng nakababatang kapatid ni Mang Erman na si Julia dahil wala pa itong anak kaya medyo nakaluluwag pa sa buhay. Siya ang umako sa pagpapaaral sa tatlong anak ng kaniyang kuya. Sa pagsisikap, nakapagtapos ang panganay na si Nato na siya namang nagpapaaral sa mga kapatid. Hindi sila nagpatalo sa mga pagsubok sa buhay. Naging lakas ng kanilang pamilya ang pananalangin sa Panginoon. Hindi nakakaligtaan ng mag-anak na magsimba. Malaki naman ang pasasalamat ng magkakapatid sa kaniyang Tiya Julia na itinuturing nilang pangalawang ina. Tunay ngang walang makapapantay sa pagmamahal, pagtutulungan at pananampalataya ng isang pamilya.
Mga tanong:
- Anong kilos ng tauhan sa sitwasyon ang nagpairal ng pagmamahalan sa pamilya? Patunayan.
- Paano pinairal sa sitwasyon ang pagtutulungan sa pamilya?
- Ano-ano ang mga naging hakbang upang mahubog ang pananampalataya sa pamilya?
Isaisip
Gawain 6: DUGTUNGAN MO
Dugtungan ang pahayag upang mabuo ang kaisipan. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
- Kung papairalin ang pagmamahalan sa aming pamilya, magkakaroon ng _____________.
- Mahalagang mahubog ang pananampalataya sa Panginoon sa aming tahanan upang _____________.
- Mapapairal ang pagtutulungan at pakikiisa sa aming pamilya sa pamamagitan ng ___________________.
Isagawa
Gawain 7: I-KONEK MO
Suriin ang kilos ng mga kasapi ng iyong pamilya at alamin kung umiiral ang pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
| Umiiral na Katangian ng Pamilya | Pangyayari sa aming pamilya na nagpamalas sa mga katangian |
|---|---|
| • Nagmamahalan | |
| • Nagtutulungan | |
| • Nanampalataya |
Rubrik sa mga katangiang umiiral sa pamilya
| Pamantayan | Napakahusay (10 puntos) | Mahusay (8 puntos) | Nangangailangan ng Pag-unlad (5) |
|---|---|---|---|
| Umiiral na katangian sa pamilya | Nakalahad ng tatlong karanasan naglalarawan sa pag-iral ng pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya. | Nakalahad ng dalawang karanasan naglalarawan sa pag-iral ng pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya. | Nakalahad ng dalawang karanasan naglalarawan sa pag-iral ng pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya. |
| Paglalahad ng karanasan | Naisalaysay ang mga pangyayari sa 3 karanasan. | Naisalaysay ang mga pangyayari sa 2 karanasan. | Naisalaysay ang mga pangyayari sa 1 karanasan. |
| Kabuoang Puntos |
Tayahin
Maraming Pagpipilian
Basahing mabuti ang bawat tanong at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.
Ang kumain nang sabay-sabay ay isa sa mga tradisyon nating mga Pilipino. Ano ang magandang dulot ng kaugaliang ito?
A. respeto sa pamilya
B. pagiging buo ng pamilya
C. pagpapahalaga sa kaugalian
D. nagpapatibay ng samahan ng pamilyaNagkasakit ang asawa ni Rina, wala silang trabaho kaya pansamantala silang pinatira sa bahay ng kaniyang biyenan upang maipagamot ang kaniyang asawa. Aling katangian ang ipinakita ng kaniyang biyenan?
A. madasalin
B. matulungin
C. mapagkunwari
D. mapagkumbabaTuwing kaarawan ng anak ni Gng. Yabut sila ay naghahanda ng pagkain hindi lamang sa kanilang mahahalagang bisita kundi maging sa kanilang mga kapitbahay tanda ng kanilang pasasalamat. Anong kaugalian ang ipinapakita ng pamilyang Yabut?
A. mababait ang pamilya Yabut
B. umiiral sa kanila ang pagkamatulungin
C. may pantay-pantay na pakikitungo sa kapuwa
D. likas talaga sa kanila ang pagbibigay sa kapuwaBakit umiiral sa pamilya ang pagmamahalan, pagtutulungan at pananampalataya?
A. dahil may bukas na komunikasyon ang pamilya
B. dahil may respeto ang bawat miyembro ng pamilya
C. dahil may pagpapahalaga ang bawat isa sa pamilya
D. dahil pantay-pantay ang pakikitungo nila sa isa’t isaSi Ana ay likas na matulungin sa kaniyang mga magulang pinagsasabay nito ang pag-aaral at pagtitinda ng mga kakanin sa paaralan. Anong birtud ang ipinamamalas ni Ana?
A. pagtulong
B. pagmamahal
C. pakipagkapuwa
D. pananampalatayaTumutulong si Myrna sa kaniyang ina sa pagbabantay ng kanilang tindahan pagkatapos ng kaniyang klase. Anong katangian ang umiiral kay Myrna?
A. pagtanaw ng utang na loob sa ina
B. pagpapakita ng pagkamatulungin
C. pagiging maalalahanin sa kaniyang ina
D. resulta ng pagmamahal niya sa kaniyang inaLumaki si Lucas na hindi niya parating nakasama ang kaniyang mga magulang dahil sa trabaho nila. Ang lagi niyang kasama ay ang kaniyang Lola. Halos ito na ang nagpalaki sa kaniya, kaya gagawin niya ang lahat para sa kaniya. Anong katangian ang ipinapakita ni Lucas sa kaniyang Lola?
A. naaawa siya sa kaniyang lola.
B. pagpapakita ng pagkamatulungin
C. labis na pagmamahal para sa kaniyang lola
D. sinusuklian niya ng kabutihan ang ginawa ng kaniyang lola sa kaniyaNakasanayan ni Melba na tuwing pasko ay may handog siyang laruan sa mga batang mahihirap. Anong damdamin ang pinapairal ni Linda tuwing pasko?
A. mapagbibigay sa mga bata
B. matulungin lalo na sa mga bata
C. ibinabalik lamang niya ang biyaya sa iba
D. labis na pagmamahal sa mga mahihirap na bataAng baryo Pag-asa ay isang liblib at malayong lugar. Kaya laking tuwa ng mga taga roon nang may dumating na doktor na libre ang panggagamot. Anong katangian ang pinapairal ng doktor?
A. matulungin sa kapuwa
B. isang mabait na doktor
C. may malasakit sa mga nangangailangan
D. umiiral ang pagmamahal sa baryo Pag-asa“Mas diringgin ng Panginoon kung marami ang nagdarasal sa isang pamilya kaysa nag-iisa.” Anong kaugalian ang ipinapahiwatig ng kasabihan?
A. nakagawian na sa pamilya
B. sama-samang nagdarasal ang mag-anak
C. binigyan ng halaga ang pananampalataya
D. masidhing pananampalataya sa PanginoonNasira ang bahay ng kapitbahay nina Janna noong nagdaang bagyong Shina. Sila ay pinatira muna nila Janna sa kanilang bahay dahil naawa ito sa kanila. Anong kaugalian ang umiiral kay Janna?
A. ang pagkamatulungin ni Janna
B. naging mapagkumbaba siya sa iba
C. pagpapakita ng malasakit sa kapuwa
D. pagiging mabait sa mga nangangailanganNagkasakit ang asawa ni Rina dahil wala silang trabaho ay pansamantala silang nakitira sa kaniyang biyenan upang maipagamot ang kaniyang asawa. Alin sa sumusunod ang nagtulak kay Rina na tumira sa kaniyang biyenan?
A. magbuhay mayaman
B. para makaiwas sa gastusin
C. magkaroon ng maayos na tirahan
D. gustong maipagamot ang kaniyang asawaBakit kailangang pairalin ang pagmamahalan at pagtutulungan ng isang pamilya?
A. Upang maging matatag ang pamilya.
B. Upang maging maayos ang pagtrato sa bawat isa.
C. Upang mapanatili ang respeto sa isa’t isa.
D. Upang makaroon ng matiwasay na pagsasama ang pamilya.Tuwing Linggo hindi lumiliban ang pamilyang Malabanan sa pagsisimba. Anong kaugalian ang umiiral sa pamilyang Malabanan?
A. walang kaguluhan sa pamilya
B. nanatiling masunurin ang pamilya
C. umiiral ang pagmamahalan sa pamilya
D. may matatatag na pananampalataya ang pamilyaAng mag-asawang Lorna at Lino ay matagal nang gustong magkaroon ng anak. Pumunta sila sa lugar ng Obando, Bulacan upang manalangin, sumayaw sa harap ng simbahan sa paniniwalang diringgin ang kanilang panalangin. Ano ang gustong iparating ng karanasan ni Lorna at Lino?
A. milagrong maituturing
B. may matatag na paniniwala
C. pagnanais nilang magkaroon ng anak
D. pagbibigay halaga sa pananampalataya
Karagdagang Gawain
Gawain 8: Kung Ako Ikaw!
Sumulat ng talatang naglalahad kung paano mo papairalin ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa pamilya sa sitwasyong binasa. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Sitwasyon:
Nawalan ng kulay ang tahanan ng pamilyang Marsi nang mamatay sa isang aksidente ang bunsong anak matapos itong mahagip ng sasakyan habang tumatawid nang magbakasyon sila sa Maynila. Naisugod pa sa ospital ang bata ngunit binawian din ito ng buhay. Labis na sinisi ng mag-asawa ang kanilang sarili sa nangyaring aksidente. Nahirapang bumangon si Marie sa trahedyang naranasan kung kaya napabayaan nito ang asawa at panganay na anak. Naging madalang ang pagsimba ng pamilya at nagkaroon ng sariling mundo ang kanilang anak na unti-unti ring kinakalimutan ang pangyayari upang makapagsimulang muli.
Rubrik sa pagsulat ng talata
| Pamantayan | Napakahusay (10 puntos) | Mahusay (8 puntos) | Nangangailangan ng Pag-unlad (5) |
|---|---|---|---|
| Nailahad na solusyon | Nakalahad ng 3 solusyon kung paano mapairal ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa sitwasyon. | Nakalahad ng 2 solusyon kung paano mapairal ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa sitwasyon. | Nakalahad ng 1 solusyon kung paano mapairal ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa sitwasyon. |
| Kaparaanan sa solusyong nailahad | Nakalahad ng 5 kaparaanan kung paano mapairal ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa sitwasyon. | Nakalahad ng 3 kaparaanan kung paano mapairal ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa sitwasyon. | Nakalahad ng 2 kaparaanan kung paano mapairal ang pagmamahalan, pagtutulungan at paghubog ng pananampalataya sa sitwasyon. |
| Kabuoang Puntos |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: the answer key is printed rotated 180 degrees in four boxes; the parts below are given in reading order, with the text of each box as printed]
Subukin
- C
- D
- D
- D
- B
- B
- C
- A
- C
- D
- B
- A
- C
- C
- A
Balikan
- Paggalang
- Pagtulong
- Matapat
- Matatag
- Maalalahanin
Pagyamanin
Gawain 3
- madasalin
- kapit-bisig
- pagbabayanihan
- pagmamahal
- pananampalataya
Gawain 4
- maligaya at matiwasay ang pamumuhay
- pamilya na masayang namamasyal sa plaza
- bawat kasapi ay may gawain sa bahay
- pagbili sa pangangailangan ng anak bago ang kanilang gusto
- pagsisikap sa buhay at lagging pagsisimba ng pamilya
Gawain 5
- pagturing kay Julia bilang isang ina
- ang lalaking anak ay namahala sa manukan at ang dalaga ay nagtinda ng kakanin
- pagsisimba at pagdarasal sa Panginoon
Isaisip
Gawain 6
- katiwasayan at kasiyahan
- maging matatag ang pamilya
- pagseryoso sa responsibilidad/Gawain ng bawat kasapi
Tayahin
- B
- A
- C
- C
- A
- B
- C
- A
- C
- D
- C
- D
- D
- D
- B
Sanggunian
Aklat
Bognot, Regina et.Al. 2014. Edukasyon sa Pagpapakatao Modyul para sa mag-aaral. 5th Floor Mabini Building. Meralco Avenue, Pasig City.
Hanguang Elektroniko
Dean, Mary Elizabeth. 2020. Advice,Love, Family What it is, What it looks like and how to make it happen.
n.d. www.google.com. Accessed May 27, 2020. https://www.google.com/amp/s/mgabayani.ph/salawikain-kasabihan/%3famp.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply