This is Module 8 of EPP-IA (Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan – Industrial Arts) for Grade 4 (Ikaapat na Baitang). It is titled “Pag-iingat at Pagmamalasakit sa Kapaligiran Tungo sa Patuloy na Pag-unlad ng Pamayanan” (caring for and protecting the environment toward the continued progress of the community). It is a self-learning module (SLM) from DepEd Region V, First Edition 2020, made for home study under the Alternative Delivery Mode.
After this module, learners can explain how to care for the environment when they plan and make a product. They also learn why this care helps a community keep growing.
What learners will learn
The module states three objectives. The learner:
- Shares ways of caring for and protecting the environment when planning and making a product, toward continued progress.
- Takes care of the environment into account when planning and making a product.
- Values caring for the environment when planning and making a product.
Natural resources as sources of materials
Lesson 8 (Aralin 8) begins by showing that our surroundings are rich in likas na yaman (natural resources). These resources supply materials for many products:
- Mountains and forests have trees such as narra, kamagong, tangili, and kawayan (bamboo), plus vines. All of these can be made into products.
- Minerals such as iron, copper, gold, and silver can be mined.
- Farmland includes plains, valleys, plateaus, and mountainsides planted with many kinds of crops.
- Water resources such as seas, rivers, and lakes are rich in fish and seafood.
The module’s key message (Isaisip) is this. Resources are things a family needs and uses to improve its life, so the environment must be protected and cared for. That way, everyone can live well.
Guidelines for planning and making a project
The module lists points to keep in mind so that making a project also protects the environment:
- Plan the project carefully. Think about whether it will be useful to the family. Make sure the materials you need are found nearby. Good planning prevents mistakes and having to redo work.
- Use suitable materials. Native (katutubo) materials are easy to find, cheap, and of high quality. Have everything ready so work is not delayed.
- Use tools in good condition. Value the tools you use and handle them with care.
- Return tools to their proper place. Put tools and materials back in their containers after use, so the work stays orderly from start to finish.
- Throw garbage in the right bins. Leave your work area clean and tidy. The module shows separate bins for nabubulok (biodegradable) and hindi nabubulok (non-biodegradable) waste.
In the printed module, these guidelines are numbered up to 6, but the text of item 3 does not appear. Only its illustration is shown.
Parts and activities of the module
- Alamin (learn): the module overview and objectives.
- Subukin (try): learners look around their yard or garden. They name plants, trees, and grasses they could use for a project, and say what project they could make.
- Balikan (review): learners list five safety and health rules to follow while working.
- Tuklasin (discover): the lesson on natural resources and the project guidelines.
- Suriin (analyze): learners give their opinion on a situation. On a family trip to the province, they see people burning piled-up garbage. What should they do, and whom can they ask for help?
- Pagyamanin (enrich): learners make three slogans about caring for and saving resources.
- Isaisip (remember): the key message about resources and the environment.
- Isagawa (apply): learners write a short essay or reflection on caring for natural resources. It should include things a child can do to help save them.
- Tayahin (assess): a 10-item test. Learners draw a star if a statement is right and an X if it is wrong. Examples include separating biodegradable from non-biodegradable waste, turning used cans into pen holders, and leaving tools lying around.
- Karagdagang Gawain (additional activity): learners make a poster about properly caring for natural resources.
- Susi sa Pagwawasto (answer key): answers for the Tayahin test.
How to use this module
The module asks learners not to write on it, so they can keep it for others. Answer every activity on a separate sheet of paper.
- Learners: Work through the parts in order, from Alamin to Karagdagang Gawain. Check your Tayahin answers with the answer key only after you finish, and be honest when you do. Contact your teacher right away if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: Help your child with the Subukin activity by walking around the yard or garden together. Talk about the Suriin situation on burning garbage.
- Teachers: The open-ended tasks (Balikan, Suriin, Pagyamanin, Isagawa, and the poster) have no printed answers. Check them with your own criteria.
Frequently asked questions
What grade level is this EPP-IA module for?
It is for Grade 4 (Ikaapat na Baitang). It is Module 8 of EPP-IA (Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan – Industrial Arts).
What is the main lesson of this module?
It teaches learners to care for the environment when they plan and make a product. It covers natural resources as sources of materials and guidelines such as careful planning, using native materials, and proper waste disposal.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto page gives the answers to the 10-item Tayahin test, where learners mark statements with a star if right and an X if wrong.
What activities will learners do?
Learners observe plants in their yard, list safety rules, and give an opinion on garbage burning. They also write three slogans, write a short reflection on saving natural resources, and make a poster.
Who prepared this module?
It was prepared by DepEd Region V as a first edition in 2020. The writer is Babilene R. Bascuña.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
EPP-IA Modyul 8: Pag-iingat at Pagmamalasakit sa Kapaligiran Tungo sa Patuloy na Pag-unlad ng Pamayanan
CO_EPP-IA4_Modyul8
Copyright
EPP-IA Ikaapat na Baitang Alternative Delivery Mode Modyul 8: PAG-IINGAT AT PAGMAMALASAKIT SA KAPALIGIRAN TUNGO SA PATULOY NA PAG-UNLAD NG PAMAYANAN Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region V
Office Address: Regional Site, Rawis, Legazpi City, 4500 Telefax: (052) 482-0046 / (052) 482-0373 E-mail Address: deped.rov@deped.gov.ph
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Babilene R. Bascuña Editor: Bavie F. Dela Rama Tagasuri: Filip P. Cañas Tagaguhit: Noel A. Perez Tagalapat: Noel A. Perez Tagapamahala: Gilbert T. Sadsad, Francisco B. Bulalacao Jr., Grace U. Rabelas, Ma. Leilani R. Lorico, Christie L. Alvarez, Lita T. Mijares, Salvador T. Pelingon
EPP-IA Modyul 8: Pag-iingat at Pagmamalasakit sa Kapaligiran Tungo sa Patuloy na Pag-unlad ng Pamayanan
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t-ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/ Tagapagpadaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutunan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Sa modyul na ito ay matututunan mo ang pag-iingat at pagmamalasakit na kailangang gawin upang mapanatiling maayos ang kapaligiran. Matutukoy ang mga dapat isaalang – alang na mga dahilan upang magkaroon ng patuloy na pag – unlad ang ating kapaligiran.
- Naibabahagi ang mga pag–iingat at pagmamalasakit sa kapaligiran sa pagpaplano at pagbuo ng produkto tungo sa patuloy na pag–unlad.
- Naisasaalang-alang ang pag-iingat at pagmamalasakit sa kapaligiran sa pagpaplano at pagbuo ng produkto tungo sa patuloy na pag- unlad.
- Napapahalagahan nang may pagmamalasakit sa kapaligiran sa pagpaplano at pagbuo ng produkto tungo sa patuloy na pag- unlad.
1 CO_EPP-IA4_Modyul8
Subukin
Magmasid ka sa inyong kapaligiran o bakuran sa inyong bahay o hardin. Anong mga bagay ang iyong nakikita na maaring mapakinabangan upang makatulong sa inyong pamumuhay?
- Ano – anong mga halaman, puno, at damuhan ang maari mong magamit sa proyekto?
- Anong proyekto ang maaari mong mabuo mula sa mga halamang ito?
- Ito ba ay makakatulong upang patuloy na umunlad ang ating bayan?
[illustration: bahay na kawayan na may hardin ng gulay, puno, at mga hayop sa paligid]
2 CO_EPP-IA4_Modyul8
Balikan
Magbigay ng limang (5) mahahalagang panuntunan na pangkaligtasan at pangkalusugang sa paggawa na dapat sundin.
Tuklasin
Ang ating kapaligiran ay may mga likas na yaman na maaaring pagmulan ng mahahalagang materyales sa pagbuo ng iba’t ibang produkto. Kabilang sa mga likas na yaman na maaring
3 CO_EPP-IA4_Modyul8
Aralin 8
Industrial Arts: PAG-IINGAT AT PAGMAMALASAKIT SA KAPALIGIRAN TUNGO SA PATULOY NA PAG-UNLAD NG PAMAYANAN
pagkunan ng mga materyales ay ang mga kabundukan na mayaman sa kagubatan na sagana sa mga puno; tulad ng narra, kamagong, tangili, kawayan at mga baging na maaring gawing iba’t ibang produkto. Maari ring magmina ng mga mineral tulad ng bakal, tanso, ginto, pilak.
Mayaman rin sa lupang sakahan ang ating bansa. Ang kapatagan, lambak, talampas, at gilid ng bundok ay karaniwang tinataniman ng iba’t ibang uri ng halaman. Marami rin tayong mga yamang tubig. Ang mga dagat, ilog, lawa, at iba pang yamang tubig ay sagana sa mga isda at pagkaing dagat.
Mga dapat isaalang–alang sa pag – iingat at pagmamalasakit sa kapaligiran
Pagpapalano at Pagbubuo ng Proyekto
- Planuhing mabuti ang proyektong gagawin. Isiping mabuti kung ang gagawing proyekto ay kapaki- pakinabanag sa mag–anak. Tiyakin na ang mga kakailanganing materyales ay nasa paligid lamang. Sa pamamagitan ng tamang pagpaplano, maiiwasan ang pagkakamali at paulit – ult na paggawa.
[illustration: batang lalaki at batang babae na nagpaplano ng proyekto gamit ang mga pamaypay at kawayan sa isip]
- Gumamit ng angkop na materyales sa paggawa ng proyekto. Ang mga katutubong materyales na dapat gamitin sa pagbuo ng proyekto ay madaling hanapin at higit sa lahat, mura at mataas ang kalidad. Tiyaking nakahanda ang mga pangangailangan upang di maantala ang mga gawain.
4 CO_EPP-IA4_Modyul8
Ibalik sa tamang lalagyan ang mga kasangkapan ginamit. Siguraduhing nasa maayos na lalagyan ang mga kagamitan at kasangkapan na ginamit pagkatapos gamitin. Ito ay dapat gawin upang maging maayos ang paggawa simula sa umpisa hanggang sa ito ay mabuo.
[illustration: two students with long strips of material spread on a table]
Gumamit ng mga kasangkapang maayos ang kondisyon. Bigyan halaga ang mga kasangkapang gagamitin sa pag gawa ng proyekto. Gamitin nang buong ingat ang mga kasangkapan.
[illustration: two students using a knife and sharpening tool, with scissors, a ruler, and a tape measure on the table]
- Itapon sa tamang imbakan ang mga basura. Napakahalaga na ang inyong pinag gawaan ay malinis at maayos bago ito iwanan. Siguraduhin ang mga basura ay nakalagay na sa tamang lagayan.
[illustration: two bins, one labeled “NABUBULOK” and one labeled “HINDI NABUBULOK,” with hands dropping waste into them]
Suriin
Ibigay ang iyong opinyon sa sitwasyon/pangyayari.
“Nagbakasyon ang inyong pamilya sa tiyahin ninyo sa probinsya. Napansin mo na ang mga tao doon ay sanay magsunog
ng mga tinatambak na basura. Bilang isang mag – aaral na nakakaintindi na bawal magsunog ng basura, ano ang nararapat mong gawin? Sino ang maaari mong lapitan?”
Pagyamanin
Gumawa ng tatlong (3) islogan tungkol sa wastong pangangalaga at pagtitipid ng mga pinagkukunang yaman.
Isaisip
Ang pinagkukunang yaman ay mga bagay na kailangan at ginagamit ng mag-anak upang mapabuti at mapayos ang pamumuhay. Dapat ingatan at alagaan ang kapaligiran upang magkaroon nang masaganang pamumuhay ang bawat isa.
Isagawa
Sumulat ng isang maikling sanaysay o repleksyon tungkol sa pangangalaga ng mga likas na yaman. Magbigay ng mga paraan na kayang gawin ng isang batang katulad mo upang makatulong sa pagtitipid ng mga likas na yaman.
Tayahin
Iguhit sa patlang ang bituin (★) kung ang sinasaad ay tama at ekis (X) kung mali.
____ 1. Namamasyal kayo sa parke ng inyong pamilya ng may nakita kang isang bata nagtapon ng candy wrapper sa play ground.
____ 2. Pinutol ang puno sa inyong bakuran dahil ito daw ay gagamiting panggatong.
____ 3. Sa bayan ng Sta. Cruz ay hiwalay ang pagtapon ng hindi nabubulok sa nabubulok na basura.
____ 4. Itinago ni Maria ang mga latang ginamit sa pagluto ng kaniyang ina upang gawin na pen holders.
____ 5. Ginawang taniman ng halaman ang mga tinapong plastic bottles
____ 6. Huwag magsusunog ng mga nahulog na dahon ng puno sapagkat nakakatulong ito sa pampataba ng lupa.
____ 7. Pansamantalang ilagay sa loob ng bag ang inyong basura upang hndi na ito kumalat pa.
____ 8. Gumamit ng mga kasangkapang nasa maayos na kondisyon upang makaiwas sa disgrasya.
____ 9. Planuhing maayos ang gagawing proyekto upang magawa ito ng maayos.
____ 10. Ilagay kung saan saan ang mga kasangkpang ginamit sa pag gawa ng proyekto.
Karagdagang Gawain
Gumawa ng “Poster” tungkol sa tamang pangangalaga ng ating likas na yaman.
[transcriber’s note: the printed box below the instruction is empty and was left for the learner to write or draw in]
Susi sa Pagwawasto
Tayahin
[transcriber’s note: this answer key is printed upside down and mirrored; the rows below are read from the rotated image, and the reading of item 2 and item 5 is the most uncertain]
Iguhit sa patlang ang bituin (★) kung ang sinasaad ay tama at ekis (X) kung mali.
- X
- X
- ★
- ★
- ★
- ★
- ★
- ★
- ★
- X
Sanggunian
Sheila Mae R. Roson, Roberto B. Torres,Randy R. Emen,2015.Edukasyong Pantahanan at Pangkabuhayan Kagamitan ng Mag – aaral, Pasig City Philippines1600:Vibal Group Incorporated.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply