This is the Grade 12 self-learning module for Filipino sa Piling Larang (Isports), First Semester (Unang Semestre), Module 2: “Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports” (an essay on sports terms and expressions). It was developed by DepEd NCR under the Alternative Delivery Mode (first edition, 2020) for Senior High School learners taking the sports track of Filipino sa Piling Larang. After the lesson, learners should be able to explain the meaning of sports terms and use them when writing a sports article.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module states one learning competency:
- Nabibigyang-kahulugan ang mga terminong pang-isports na may kaugnayan sa piniling sulatin (gives the meaning of sports terms related to the chosen piece of writing) (CS_FI11/12PT-0g- i-96)
The module has a single lesson, Aralin 2: “Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports.” It also shows how good description and a rich sports vocabulary make sports writing clear and lively.
Key ideas: description in sports writing
The module explains that a writer needs a rich vocabulary to express ideas accurately and creatively. A wide command of terms also helps readers understand the article.
Paglalarawan (description) is the expression of impressions formed through the senses. The writer records details noticed through smell, taste, hearing, and touch.
Five features of good description
- Pagpili ng paksa (choosing a subject): people are the most common subject. A writer can describe a person’s looks, color, height or build, and also their character, beliefs, and principles.
- Pagpili ng pananaw (choosing a point of view): how the writer looks at the subject. This can be based on physical distance, or on the writer’s own opinion and feelings.
- Pagbuo ng pangunahing larawan (forming the main picture): through careful observation, the writer first builds the overall picture, such as its form, neatness, and order.
- Pagpili sa mga sangkap (choosing the details): the writer then picks the parts that make the subject different from others of its kind.
- Banggitin ang layunin (state the purpose): every description has a goal, such as showing a thing or person, or giving information.
Two types of description
- Karaniwang paglalarawan (plain description): gives information about something based on its form and the writer’s general view.
- Masining na paglalarawan (artistic description): informs and also stirs the imagination, moving the reader’s feelings and thoughts.
Key ideas: sports terms
The sports page uses its own jargon for each sport. Writers often use pandiwang naglalarawan (descriptive verbs) to add color and catch attention. The module notes that English words may be used freely in sports articles, because many have no Filipino equivalent yet in sports language.
| Sport | Sample terms from the module |
|---|---|
| Basketbol (basketball) | gol o buslo (goal), dribol (dribble), rebaun (rebound), ley-ap (lay-up), technical foul, hook shot, zone defense, full court press |
| Beisbol at sopbol (baseball and softball) | diamond, pitser (pitcher), katser (catcher), struck out, homerun, umpire, bunt, southpaw |
| Valeybol (volleyball) | spayk (spike), kil (kill), block, jump serve, mala-pusang spike, mala-kidlat na toss |
| Tennis at badminton | straight set, singles, backhand, forehand, racket, love set |
| Field | shotput, javelin, discus, broad jump, pole vault |
| Track | dashes, hurdles |
| Golf | caddy, club, putt, green, tee |
| Swimming | tankers, breast stroke, back stroke, springboard |
| Boksing (boxing) | southpaw, slugger, rabbit punch, technical knockout, featherweight |
How to use this module
Work through the parts in order:
- Alamin: read the lesson goal.
- Subukin: a five-item pretest on sports injuries (sports injury, acute and chronic injuries, the RICE method, NSAID).
- Balikan: name a well-known player for volleyball, basketball, tennis, billiards, and golf.
- Tuklasin: a word search. Find the words and give their meanings and sources.
- Suriin: the main discussion of description and sports terms.
- Pagyamanin: watch a sports news report, list the sports words used, and define them.
- Isaisip: fill in a hierarchy chart with terms for basketball, tennis, and boxing.
- Isagawa: make a short glossary of at least 20 terms from your favorite sport. It is scored on content (40%), organization of ideas (30%), originality (20%), and neatness (10%).
- Tayahin: a 10-item test. Name the sport where each term is used.
- Karagdagang Gawain: cut out a sports news article from a newspaper, list its sports terms, and define them.
The answer key (Susi sa Pagwawasto) for the pretest and the final test is on the last pages.
- Learners: write all answers on a separate sheet of paper, not in the module, and keep the module clean.
- Parents and guardians: help your child find a sports newscast and a newspaper sports page for the activities.
- Teachers: explain the goals, activities, and expected outputs before learners start. Check the pretest key before using it, because its letters do not appear to match the item descriptions.
Frequently asked questions
What grade and term is this module for?
It is for Grade 12 (Baitang 12) learners taking Filipino sa Piling Larang (Isports), and it is Module 2 for the first semester (Unang Semestre).
What competency does the module cover?
It covers giving the meaning of sports terms related to a chosen piece of writing, competency code CS_FI11/12PT-0g- i-96 as printed in the module.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto on the last pages gives answers for the pretest (Subukin) and the final test (Tayahin).
What are the two types of description in the module?
Karaniwang paglalarawan (plain description) gives information about something. Masining na paglalarawan (artistic description) also stirs the reader’s imagination and feelings.
What is the main output of the module?
In Isagawa, learners make a short glossary of at least 20 terms and expressions from their favorite sport, with the meaning of each. It is scored on content, organization, originality, and neatness.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino sa Piling Larang (Isports) Unang Semestre – Modyul 2: Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports
12
Filipino sa Piling Larang (Isports)
Unang Semestre – Modyul 2: Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports
[illustration: students reading and studying under a tree, a teacher helping students at a desk, a student writing by lamp light, and students with a globe]
Department of Education • Republic of the Philippines
Filipino sa Piling Larang (Isports) – Baitang 12 Alternative Delivery Mode Unang Semestre – Modyul 2: Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports Unang Edisyon, 2020
Republic Act 8293, section 176 states that: No copyright shall subsist in any work of the Government of the Philippines. However, prior approval of the government agency or office wherein the work is created shall be necessary for exploitation of such work for profit. Such agency or office may, among other things, impose as a condition the payment of royalties.
Borrowed materials (i.e., songs, stories, poems, pictures, photos, brand names, trademarks, etc.) included in this book are owned by their respective copyright holders. Every effort has been exerted to locate and seek permission to use these materials from their respective copyright owners. The publisher and authors do not represent nor claim ownership over them.
Published by the Department of Education Secretary: Undersecretary: Assistant Secretary:
Development Team of the Module
Authors: Mary Jane G. Pensocas Editor: John Albert B. Colle Reviewers: Mariel Eugene L. Luna Illustrator: Mary Jane G. Pensocas Layout Artist: May L. Borjal Management Team: Malcolm S. Garma, Director IV Dr. Jennifer F. Vivas, CLMD Chief Dennis M. Mendoza, Regional EPS In-Charge of LRMS Micah S. Pacheco, Regional ADM Coordinator Madeline Ann L. Diaz, CID Chief Dr. Gina U. Urquia, EPS In-Charge of LRMS Mariel Eugene L. Luna, EPS and Division ADM Coordinator
Printed in the Philippines by _____
Department of Education – NCR
Office Address: Misasmis St., Bago Bantay, Quezon City Telefax: 02-929-0153 E-mail Address: depedncr@deped.gov.ph
12
Filipino sa Piling Larang (Isports)
Unang Semestre – Modyul 2: Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports
This instructional material was collaboratively developed and reviewed by educators from public and private schools, colleges, and or/universities. We encourage teachers and other education stakeholders to email their feedback, comments, and recommendations to the Department of Education at action@deped.gov.ph.
We value your feedback and recommendations.
Panimulang Mensahe
Para sa mga Tagapagdaloy:
Ang unang module na ito ay magsisilbing alternatibong kagamitan sa panimula ng kurso na idinisenyo upang makatulong na matugunan ang minimithi ng Kagawaran ng Edukasyon na mabigyan ng mataas na kalidad ng edukasyon ang lahat ng mga mag-aaral na Pilipino. Upang maisakatuparan ang layuning ito, nilikha ang module na ito at magsisilbing kagamitan na makatutulong sa pagkatuto ng mga mag-aaral sa loob o labas ng silid-aralan.
Ang gurong tagapagdaloy ng module na ito ay kinakailangang maging handa sa pagpapaliwanag sa kanyang mga mag-aaral ng mga tiyak na layunin, gawain, at inaasahang output upang matiyak ang pagkatuto ng mga mag-aaral. Makatutulong din ang pagbibigay ng oryentasyon sa mga mag-aaral, magulang, o mga tagagabay tungkol sa kahalagahan ng pagsasakatuparan ng mga gawain sa loob ng module na ito. Ang kagamitang ito ay pag-aari ng Kagawaran ng Edukasyon kaya’t pinapayuhan ang mga tagapagdaloy na magtagubilin sa gagamit nito na ingatan ang module. Iwasang tupiin o pilasin ang mga pahina, dumihan, basain, o alinmang kauri nito na makapipinsala sa kagamitan. Huwag din itong pasulatan ng mga sagot sa mga mag-aaral, at sahalip, ipasulat ang mga sagot o Gawain sa bukod na papel. Tiyakin masasagutan ng mga mag-aaral ang bawat palatuntunan ng module kagaya ng mga pagsusulit, gawain, at mga pagsulat.
Para sa mga Mag-aaral:
Ang huling module na ito ang pinal na gawain para sa kursong ito. Ang lahat ng iyong kasanayan sa pagbasa ng mga tekstong akademiko ay inaasahang natamo mo na sa yugtong ito ng iyong pag-aaral. Inaasahan sa iyo na ikaw ay makabubuo na ng iyong sariling panimulang pananaliksik batay sa mga paksa o suliraning iyong namamasid. Ang pananaliksik na iyong isusulat ay maikli lamang at ang layunin nito ay maipamalas mo ang iyong kasanayan sa pagsulat gamit ang asosasyon ng iyong mga karanasan at kasanayan sa pagbasa. Pinapayuhan kang maging masigasig at matiyaga sa pagsulat ng huling output na ito gaya ng iyong natutuhan mula sa mga naunang module. Iyong tandaan ang mga hinihinging katangian ng isang mananaliksik upang ikaw ay magabayan sa pagtatapos ng output na ito. Ipinaaalala rin sa iyo na gumamit ka ng panibagong papel sa pagsusulat at panatilihing malinis ang huling module na ito gaya ng mga naunang module.
Alamin
Idinesenyo at binuo ang araling ito upang matulungan ka sa pagkatuto ng sanaysay ukol sa mga katawagan at ekspresyong pang-isports. Nilalayon nitong iyong matamo ang mga kaalaman tungkol sa pagsulat ng isang anyo ng sulating isports.
Mula sa araling ito, ang mga mag-aaral ay inaasahang maisasagawa ang sumusunod:
- Nabibigyang-kahulugan ang mga terminong pang-isports na may kaugnayan sa piniling sulatin (CS_FI11/12PT-0g- i-96).
Subukin
Panuto: Piliin ang letra ng pinakatamang sagot. Isulat ito sa patlang.
A. Sports injury B. Acute injuries C. Chronic injuries D. RICE Method E. NSAID
_____ 1. Ito ay mula sa sobrang paggamit ng bahagi ng katawan sa isports o pag-eehersisyo nang mahabang oras.
______ 2. Maaari itong gamitin sa pagbibigay ng paunang lunas. Ito ay pagpapahinga o paglalagay ng yelo o cold compress.
______ 3. Ang mga pinsala na nangyayari habang isinasagawa ang pag-eehersisyo o isang isports.
______ 4. Isang lunas sa mga sports injuries ang pag-inom ng niresetang gamot ng iyong doktor gaya ng non-steriodal anti-inflamatory drug.
______ 5. Ito ay tumutukoy sa pinsalang maaaring mangyari o makuha sa oras ng pag-eehersisyo o paglalaro ng isang isports.
Aralin 2: Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekpresyong Pang-isports
Balikan
Magbigay ng kilalang manlalaro sa larangan ng isports na hinihingi sa bawat bilang. Isulat ang sagot sa patlang.
- Volleyball-_____
- Basketball- _____
- Tennis- _____
- Billiard- _____
- Golf – _____
Tuklasin
Sanaysay ukol sa mga Katawagan at Ekspresyong Pang-isports
Panuto: Hanapin ang mga salita sa loob ng kahon at bilugan ito. Ibigay ang kahulugan ng mga salitang ito.
| B | U | W | A | Y | A | Q | L | V | D | X | V | B |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A | X | A | T | G | Q | X | U | V | I | X | O | I |
| Q | N | Q | Q | A | Q | Q | P | X | N | V | V | N |
| A | S | G | Q | X | L | V | E | Q | U | S | X | A |
| Z | X | W | A | A | A | O | T | Q | G | X | M | K |
| N | B | Q | A | S | Z | X | V | Z | A | N | X | U |
| S | D | Q | F | F | V | B | N | A | S | Q | A | R |
| Q | U | A | X | W | B | S | D | A | L | M | Q | A |
| S | U | P | A | L | P | A | L | Q | W | L | M | N |
| Nahanap na Salita | Kahulugan | Sanggunian |
|---|---|---|
| 1. | ||
| 2. | ||
| 3. | ||
| 4. | ||
| 5. |
Suriin
Sa larangan ng pagsulat, nangangailangan ng mayamang bokubularyo ng mga salita ang isang manunulat. Ito ang kaniyang paraan upang maipahayag nang akma at malikhain ang kaniyang isusulat. Sa ganitong paraan din masusukat ang kakayahan ng isang manunulat sa lawak ng mga termonolohiyang kaniyang ginagamit. Nakatutulong din ito sa mahusay na pagkaunawa ng mga taong nakakabasa ng kaniyang isinulat.
Ang aralin ay tumatalakay sa ilang sanaysay sa mga katawagan at ekspresyong pang-isports. Tatalakayin din sa araling ito ang ilang pamamaraan sa paglalarawan ng isang larong pang-isports. Aalamin mo kung paano ang mga salitang naglalarawan ay makatutulong sa mahusay na akdang pang-isports.
Alam mo ba na…
Ang paglalarawan ay isang pagpapahayag ng mga impresyon o kakintalang likha ng mga pandama?
Sa pamamagitan ng pang-amoy, panlasa, pandinig, at pansalat, itinatala ng sumusulat ang paglalarawan ng mga detalye na kanyang namasid o kaya’y nakatawag ng kanyang pansin.
MGA KATANGIAN NG PAGLALARAWAN:
- Pagpili ng paksa: tao ang nakararaming paksang paglalarawan. Ang tao ay lagi nang naakit at nagkakaroon ng kawilihan sa ibang tao. Inilalarawan natin ang tao sa kanyang hitsura, kulay, at tangkad o sukat ng katawan. Kasama sa maari nating ilarawan ang kanyang ugali, paniniwala at paninindigan sa buhay at ang kanyang pagkatao.
- Pagpili ng pananaw: ito ay pagtingin o pasasaalang-alang ng sumusulat sa tao o bagay ba inilalarawan. Ito’y maaring ayon sa agwat o layo ng bagay o tao na inilalarawan o ayon naman sa
pagtingin sa paksa ayon sa sariling palagay at damdamin ng sumusulat.
Pagbuo ng pangunahing larawan: magagawa ito sa pamamagitan ng tamang pagmamasid. Ang pangunahing o batayang larawan muna ang mabubuo ayon sa kaanyuan, kalinisan, kaayusan o kabuuan ng bagay na inilalarawan.
Pagpili sa mga sangkap: pagkatapos na Makita ang pangunahing larawang namasid, pipiliin naman ang mga bahaging bumubuo sa pangunahing larawan. Dito na mapipili ang mga bahaging ikinaiiba ng tao sa mga kauri nito.
Banggitin ang layunin ng paglalarawan: bawat pagsulat ng paglalarawan ay may taglay na layunin. Naglalarawan kaba para magpakita ng bagay o tao? O naglalarawan ka para makapagbigay ng impormasyon o kaalaman.
MGA URI NG PAGLALARAWAN:
May dalawang panlahat na uri ng paglalarawan: karaniwang paglalarawan at masining na paglalarawan.
Karaniwang paglalarawan: layunin ng paglalarawang ito na magbigay- kaalaman tungkol sa isang bagay ayon sa ayos at anyo ng bagy na inilalarawan at ayon na rin sa pangkalahatang pangmalas ng naglalarawan.
Masining na paglalarawan: ang ganitong paglalarawan ay pumupukaw ng guniguni bukod sa nagpapabatid. Pinagagalaw ng awtor ang damdamin at isipan ng mambabasa.
MGA TERMINOLOHIYANG PANG-ISPORTS
Ang mahusay na manunulat ng sulating pang-isports ay nangangailangan ng malawak na kaalaman sa terminolohiya o mga salitang pang-isports upang mailarawan niya nang mahusay ang laro/isports na binabalita o sinusulat.
Ang pitak na pang-isports ay gumagamit ng sariling jargons o terminolohiya para sa iba’t ibang laro/isports. Karaniwang pandiwang
naglalarawan ang ginamit upang magbigay ng kulay at atensyon ang akdang pang-isports
Malayang magagamit ang mga salitang Ingles sa pagsulat ng artikulong pang-isports sapagkat wala pang katumbas ang mga ito sa isports lingo ng Filipino.
Narito ang ilan pang mga termibolohiyang maaring gamitin sa pagsulat ng akdang pang-isports:
Para sa basketbol: (basketball)
gol o buslo (goal), dribol (dribble), rebaun (rebound); unang kalahati (first half), ley-ap (lay-up), quintet, technical foul, 15-foot line, hook shot, zone defense, tip-in, full court press, goaltending baseline board, out-of-bounds, dominated the paint.
Para sa beisbol at sopbol (baseball at softball)
Diamond, pitser (pitcher), katser (catcher), back stop, deep cente, struck out, lower fourth, shoutout, hitless inning, hit or homerun, one bagger, two baggers, force out, scorcher, fly back, pitcher’s mound upperthird, lower fourth flier, rolling ball, umpire, bunt, slide, short, stop, fielder, southpaw, nohit-run fanned out, pegged at third deep center, a scorcher to left out field.
Para sa valeybol (volleyball)
Mala-dagis na mservice, mala-pusang spike, mala-kidlat na toss, spayk (spike), pleysing (placing), change court, kil (kill), Chinese kill, block, netball, wallop, jump serve, spayker (spiker) serber (server)
Para sa tennis at Badminton
Best of three matches, surfeit services, straight set, singles, smash cut, backhand, drive doubles, racket, forehand, love set.
Para sa field
Heaved the shotput, hurroied thw javelin, threw the discus, hop step and jump, broad jump, high or long jump, pole vault, Grecian disc
Para sa track
Dashes- 100-200-80m Run; 200-400; 800 at 150m Hurdles- 110m high 400m low at 80m low
Para sa golf
Caddy, club, putt course o links, green, tee
Para sa swimming
Tankers, naiads, aquabelle, breast stroke, side stroke, back stroke, tank, plunge, springboard
Para sa boksing (boxing)
Southpaw, slugger, rabbit punch, kidney punch, referee stopped contest (rsc), technical knockout, featherweight.
Pagyamanin
Panuto: Manood ng isang balitang pang-isports at magtala ng mga salita o bokabularyo sa kanilang isports na ginamit sa balita. Ang mga salitang nakuha ay bigyang-kahulugan. Isulat mo ito sa isang bukod na papel.
| Mga Katawagan at Ekspresyong Pang-Isports | Kahulugan | Sanggunian |
|---|---|---|
| 1. | ||
| 2. | ||
| 3. |
Isaisip
Sa pamamagitan ng Hierarchy Chart, magbigay ng halimbawa ng terminolohiyang ginagamit sa isports na hinihingi.
[chart: hierarchy chart; untitled]
ISPORTS
- BASKETBALL
- TENNIS
- BOXING
[transcriber’s note: the chart’s child boxes under BASKETBALL, TENNIS, and BOXING are empty in the original.]
Isagawa
Panuto: Bumuo ng isang maikling glosaryo ng mga katawagan at ekspresyong pang-isports tungkol sa paborito mong isports. Magtala ng hindi bababa sa dalawampung (20) salita at bigyan ito ng kahulugan.
| Mga Pamantayan sa Pagpupuntos | |
|---|---|
| 1. Nilalaman ng Sulatin | 40% |
| 2. Pagkakaayos ng Kaisipan | 30% |
| 3. Orihinalidad | 20% |
| 4. Kalinisan sa Pagsulat | 10% |
| Kabuuan | 100% |
Tayahin
Panuto: Kilalanin mo ang sumusunod na salita at tukuyin kung saang isports ginagamit ang mga salitang ito. Piliin ang wastong sagot sa loob ng kahon.
_____1. technical foul _____2. straight set _____3. broad jump _____4. umpire _____5. club _____6. tankers _____7. dashes _____8. love set _____9. court Press _____10. dribol
Basketbol | Tennis at badminton | Field | Beisbol at sopbol | Golf | Swimming | Track
Karagdagang Gawain
Gumupit ng isang balitang isports mula sa pahayagan. Itala mo ang mga katawagan at ekspresyong pang-isports na iyong natagpuan at bigyan ito ng kahulugan.
| Katawagan at Ekspresyong Pang-Isports | Kahulugan | Sanggunian |
|---|---|---|
| 1. | ||
| 2. | ||
| 3. | ||
| 4. | ||
| 5. |
Susi sa Pagwawasto
| Subukin | Tayahin |
|---|---|
| 1. D 2. A 3. C 4. B 5. A | 1. Basketbol 2. Tennis at badminton 3. Field 4. Beisbol at sopbol 5. Golf 6. Swimming 7. Track 8. Tennis at badminton 9. Basketbol 10. Basketbol |
MgaSanggunian
Filipino sa Piling Larang Isports: Kagamitan ng Mag-aaral. (2016). Kagawaran ng Edukasyon. Republika ng Pilipinas.
Viola, Bennedick T. (2016). Filipino sa Piling Larangan Isports. Malabon City: Jimczyville Piblications.
For inquiries or feedback, please write or call:
Department of Education –(Bureau/Office)
(Office Address)
Telefax:
Email Address:
Leave a Reply