AP 10 Quarter 2 Module 4: Saloobin Tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon

Grade 10 Araling Panlipunan Quarter 2 Module 4 on views about migration caused by globalization, with activities, tests, and an answer key.

This is the Grade 10 Araling Panlipunan self-learning module for Quarter 2, Module 4: “Saloobin Tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon” (feelings and views on the effects of migration caused by globalization). It was prepared by DepEd Region I as part of the Alternative Delivery Mode (first edition, 2020) for learners studying at home. After working through it, learners should be able to express and examine their own views on how migration, driven by globalization, affects Filipino workers and their families.

On this page 7 sections

What learners will learn

The module is built on this most essential learning competency (MELC 4):

  • Naipahahayag ang saloobin tungkol sa epekto ng globalisasyon (expresses one’s views on the effects of globalization).

By the end of the module, learners are expected to:

  1. Express their views on the effects of migration caused by globalization.
  2. Analyze views on the effects of migration caused by globalization.
  3. Describe how they can take an active part in government programs that address the effects of migration.
  4. Make a drawing that symbolizes their views on how migration affects their own family and families with an OFW (overseas Filipino worker) relative.

Lessons in this module

The module is split into two topics, studied over two weeks:

  • Week 7: Mga Saloobin tungkol sa Epekto ng Migrasyon dulot ng Globalisasyon (views on the effects of migration caused by globalization). Learners look at why Filipinos work abroad and how it affects workers and families.
  • Week 8: Pag-angkop sa Pamantayang Internasyonal (adapting to international standards). Learners study the international agreements that shaped the Philippines’ education reforms so that Filipino migrants are not left behind.

Key ideas: migration and its effects

The module uses real cases and data to show both sides of working abroad.

  • Reasons for migration. Common reasons include higher-paying work, learning new skills, and encouragement from relatives already abroad. Civil war, lack of jobs at home, and better opportunities abroad are also given as causes.
  • Effects on the family. On the positive side, migration can meet the family’s economic needs and give them a more comfortable life. It can also turn a traditional family into a transnational family, whose members live in different countries but stay in touch. Families of OFWs can suffer loneliness that may lead to the family breaking apart. The module points to open communication and support groups for OFW families as ways to help.
  • Where OFWs go. A Philippine Statistics Authority infographic in the pretest lists the top destinations of land-based OFWs in 2019: Saudi Arabia (410,526), United Arab Emirates (246,499), Singapore (152,581), Qatar (126,073), and Hong Kong (103,913). Most went to the Middle East.
  • Workers in the Middle East. The case reading “Kontrata ng mga Migranteng Manggagawa sa Gitnang Silangan” (contracts of migrant workers in the Middle East) explains that labor migration to the region grew quickly in 1973 because of rising oil prices. Most early hires were men doing construction work. By 1985 there were 3.2 million Asian workers in the Gulf states. About 450,000 were sent home during the Iraqi invasion of Kuwait and the Gulf War of 1990 to 1991. From 1985, demand grew for domestic workers, nurses, and sales staff, which led to the feminization of migrant labor. The reading describes hard conditions: few labor rights, families not allowed to join them, passports held by employers, and agency fees as high as 25 percent of their salary.
  • The cost of abuse. A news article tells the story of Irma Edloy, a Filipina worker who died in Saudi Arabia after being allegedly raped. Her recruitment agency was suspended, and officials called for a review of the 2013 bilateral labor agreement between the Philippines and Saudi Arabia.

The tests also use terms such as remittance (money migrant workers send home), forced labor, and human trafficking.

Key ideas: adapting to international standards

The Week 8 lesson explains three related education agreements and reforms:

StandardWhat it is
Bologna Accord (Europe)Named after the University of Bologna in Italy and signed by education ministers of 29 European countries. It aligns curricula so a graduate from one signing country is easily accepted in the others.
Washington AccordAn agreement among international accrediting agencies that aligns engineering degree programs in member countries. Because of it, Filipino engineering graduates were not recognized as engineers in those countries, so many could not get jobs that matched their degree.
K to 12 Curriculum (Philippines)The government’s response, aligning the country’s education system with other countries. The Philippines used to have one of the shortest basic education cycles, so many Filipinos were seen as “second class professionals.” The reform aims to raise the quality of education and address unemployment.

How to use this module

The module follows the usual self-learning module parts: Alamin (what you will learn), Subukin (pretest), the discussion, Pagyamanin, Isaisip, Isagawa, Tayahin (post-test), and Karagdagang Gawain (additional activity).

  1. Take the pretest (Gawain 1, 15 multiple-choice items) to see what you already know.
  2. Read the discussions for Week 7 and Week 8 and answer the processing questions.
  3. Gawain 4: Pagsusuri sa Kaso (case analysis). Read the article on Middle East migrant workers, list problems and solutions in the diagram, and answer seven questions.
  4. Gawain 5: Suri-Artikulo (article analysis). Reflect on the Irma Edloy news story and answer two questions.
  5. Gawain 6: Isulat mo na iyan! Write a creative letter sharing your views on migration’s effects and how you can urge the government to solve these problems. It is scored out of 30 points for content, creativity, and suggested responses.
  6. Take the post-test (Gawain 7, 15 items).
  7. Gawain 8: Handog Ko sa mga Migranteng Pilipino (my gift to Filipino migrants). Pick an object at home that symbolizes your views, for example a face mask standing for OFWs protecting their health. Draw it on one half of a letter-size bond paper and write your reflection on the other half. It is scored out of 30 points for content, creativity, and craftsmanship.

For learners: Write all answers on separate paper and do not write on the module, so others can use it. Contact your teacher if you have trouble with a lesson.

For parents and guardians: The module comes with a guide for whoever helps the learner at home. Encourage your child to answer honestly before checking the answer key.

For teachers: The answer key (Susi sa Pagwawasto) covers the pretest and post-test. The two rubrics can be used to grade the letter and the drawing.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is for Grade 10 Araling Panlipunan, Quarter 2, Module 4. It covers Weeks 7 and 8 of the quarter.

What competency does this module cover?

It covers MELC 4: Naipahahayag ang saloobin tungkol sa epekto ng globalisasyon, which means expressing one’s views on the effects of globalization.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives the answers to the 15-item pretest and the 15-item post-test.

What are the Bologna Accord and the Washington Accord?

The Bologna Accord is an agreement among 29 European countries that aligns curricula so graduates are accepted across signing countries. The Washington Accord aligns engineering degree programs among member countries, and Filipino engineering graduates were not recognized under it, which the K to 12 reform aimed to address.

What do learners submit for the final activities?

They write a creative letter about the effects of migration (Gawain 6) and make a drawing of a household object that symbolizes their views, with a written reflection on letter-size bond paper (Gawain 8). Each is scored out of 30 points.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Araling Panlipunan Ikalawang Markahan – Modyul 4: Saloobin Tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon

[illustration: students studying outdoors under a tree, a teacher with a student at a desk, a student holding a globe, and a child writing by lamplight]

CO_Q2_AP10_Module 4

PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI

Araling Panlipunan – Ikasampung Baitang

Alternative Delivery Mode

Ikalawang Markahan – Modyul 4: Saloobin Tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon

Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Inilimbag sa Pilipinas ng Department of Education – Region I Office Address: Flores St., Catbangen, City of San Fernando, La Union Telefax: (072) 682-2324; (072) 607-8137 E-mail Address: region1@deped.gov.ph

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Mga Manunulat: Lolijane D. Rivera, Braulio P. Lagadan -2nd

Editor: Jhon Rey D. Ortal, Zorayda S. Paguyo

Tagasuri: Gina A. Amoyen, Marilou P. Omotoy, Editha T. Giron, Marlene C. Castillo, Marilou B. Sales, Mhea Kathrine G. Acdan, Aubrhey Marie R. Oasay, Antonniette Joanne A. Savellano, Blesilda B. Antiporda

Tagaguhit: Eimee Aicytel G. Ramos, Clarence C. Manarpaac

Tagalapat: Lolijane D. Rivera, Braulio P. Lagadan -2nd

Tagapamahala: Tolentino G. Aquino, Arlene A. Niro, Marilou B. Sales, Gina A. Amoyen, Aubrhey Marie R. Oasay, Editha T. Giron, Jhon Rey D. Ortal

Araling Panlipunan Ikalawang Markahan – Modyul 4: Saloobin Tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anomang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

ii

Alamin

Sa modyul na ito, pag-aaralan mo ang mga Saloobin tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon. Ito ay naglalaman ng mga gawain na hahamon sa kaalaman at kasanayan mo na masuri at maunawaan ang mga usaping may kinalaman sa mga saloobin tungkol sa epekto ng globalisasyon. Makatutulong ang pag-unawang ito sa paglinang ng tiwala at partisipasyon ng mga mag-aaral bilang mamamayan ng pamayanan, bansa at maging sa daigdig.

Inaasahang matutuhan mo lahat ang mga aralin na inihanda para sa iyo. Ang ika-apat na aralin sa ikalawang markahan ay pinamagatang Saloobin tungkol sa Epekto ng Migrasyon Dulot ng Globalisasyon. Ang modyul na ito ay nahahati sa dalawang paksa na iyong pag-aaralan sa loob ng dalawang linggo, ito ay ang sumusunod:

I. Ikapitong Linggo: Mga Saloobin tungkol sa Epekto ng Migrasyon dulot ng Globalisasyon; at II. Ikawalong linggo: Pag-angkop sa Pamantayang Internasyonal.

Pinakamahalagang Kasanayang Pampagkatuto
  • Naipahahayag ang saloobin tungkol sa epekto ng globalisasyon. (MELC 4)

Sa araling ito, inaasahang malinang sa iyo ang mga kasanayan na:

  1. naipahahayag ang mga saloobin tungkol sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon;
  2. nasusuri ang mga saloobin tungkol sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon;
  3. nailalarawan ng mga mag-aaral ang kanilang saloobin kung paano makilahok nang aktibo sa mga programa ng pamahalaan laban sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon; at
  4. nakagagawa ng isang pagguhit na sumisimbolo sa saloobin ng mag-aaral tungkol sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon sa kanilang pamilya at para sa pamilyang may kamag-anak na OFW.

1 CO_Q2_AP10_Module 4

Subukin

Bago ka magsimula, sagutan mo ang mga tanong sa ibaba upang mataya ang iyong kahandaan sa tatalakaying aralin. Makatutulong ito para mawari mo ang nilalaman ng modyul na ito.

Gawain 1. Paunang Pagtataya

Panuto: Basahing mabuti ang mga sumusunod na tanong. Piliin ang titik ng tamang sagot at ilagay ito sa sagutang papel.

  1. Sino ang pangunahing naaapektuhan ng mga banta ng migrasyon sa pamilyang Pilipino?
    a. ang pamilya
    b. ang mga anak
    c. ang asawang naiiwan sa pamilya
    d. ang asawang nagtatrabaho sa ibang bansa


  2. Ano ang kasunduang naging dahilan kung bakit ang mga nagsipagtapos ng mga engineering degree sa Pilipinas ay hindi nagiging engineer sa mga bansang lumagda nito?
    a. Bologna Accord c. Monroe Doctrine
    b. K-to-12 Curriculum d. Washington Accord


  3. Ano ang ipinatupad na reporma ng pamahalaan ng Pilipinas noong 2010 upang maiakma ang Kurikulum ng Basic Education ng bansa sa pamantayang global?
    a. Bologna Accord c. Monroe Doctrine
    b. K-to-12 Curriculum d. Washington Accord


  4. Ang mga sumusunod ay kalimitang ugat ng pandarayuhan ng mga Pilipino, maliban sa isa. Alin sa mga ito ang hindi kabilang?
    a. Maghanapbuhay na may mataas na sahod.
    b. Makapamasyal at makapaglibang sa mga makasaysayang pook.
    c. Paghihikayat ng mga kamag-anak na nakatira na sa ibang bansa.
    d. Matuto o mapag-aralan ng makabagong kasanayan at kakayahan.


  5. Alin sa mga sumusunod ang hindi nagpapakita ng dahilan ng migrasyon?
    a. Digmaang sibil
    b. Pagkawasak ng pamilya
    c. Kawalan ng trabaho sa pamayanan
    d. Mas magandang oportunidad sa ibang bansa


  6. Marami sa mga pamilya ng OFW ay nakararanas ng pangungulila sa kanilang kaanak na humahantong sa pagkawasak nito. Alin sa sumusunod ang mabisang paraan upang sila ay matulungan?
    a. Bigyan ng sulat
    b. Makisimpatya sa kanila
    c. Bigyan sila ng load na pantawag
    d. Magtayo ng isang samahan ng mga pamilya ng OFW upang gumabay sa kanila


2 CO_Q2_AP10_Module 4

  1. Alin sa mga sumusunod ang hindi totoo tungkol sa Bologna Accord?
    a. Hango ang pangalan nito sa isang unibersidad sa Italy.
    b. Mabilis na naiaakma ang kurikulum ayon sa hinihingi ng industriya.
    c. Nilagdaan ito sa Vienna ng iba’t ibang Ministro ng Edukasyon ng 29 na bansa.
    d. Naglalayon ang kasunduan sa pag-aakma ng kurikulum ng bawat isa upang ang nagtapos sa bansa ay madaling matanggap.


  2. Sa kabila ng mga banta sa kalagayan ng mga migranteng manggagawa marami pa ring mga Pilipino ang nangingibang bansa. Alin sa sumusunod ang hindi prayoridad ng mga Pilipino upang umalis ng bansa?
    a. Upang makatulong sa pag-ahon ng pamilya sa kahirapan
    b. Ang magkaroon ng pagkakataon na manirahan sa ibang bansa
    c. Upang maging domestic workers at magkaroon ng maayos na trabaho
    d. Ang makapaglakbay sa ibang bansa ay isang karanasan na hindi matutumbasan


  3. Suriin ang infographic sa ibaba. Alin sa sumusunod ang totoo tungkol sa infographic?


[chart: infographic; Larawan 1. Mga Bansang nangungunang Destinasyon ng mga Landbased OFW]

TOP DESTINATION OF DEPLOYED LANDBASED OFWs, 2019*

DestinationWorkers
Saudi Arabia410,526
United Arab Emirates246,499
Singapore152,581
Qatar126,073
Hong Kong103,913

*2019 deployment figures were derived by the PSA technical staff using available data from POEA. However, there is no available data for seabased, by country.

Larawan 1. Mga Bansang nangungunang Destinasyon ng mga Landbased OFW Halaw sa Philippine Statistics Authority. Infographics on Net Primary Income. Retrieved from https://psa.gov.ph/infographics/subject-area/… on June 30, 2020.

a. Ang mga OFW ay pang-landbased lamang. b. Mas maraming OFW ang pumunta sa UAE kaysa sa Saudi Arabia. c. Karamihan ng mga OFW na landbased ay pumupunta sa Gitnang Silangan. d. Ang mga OFW ay mas pinipiling pumunta at magtrabaho sa kalapit bansa tulad ng Saudi Arabia at UAE.

  1. Si Lucy ay isang dating domestic worker sa Lebanon. Ayon sa kaniyang panayam, kinukulong siya ng kaniyang amo sa loob ng bahay na sarado ang mga bintana at pinto. Inuutusan siyang gumising ng alas-kuwatro ng umaga at matutulog ng ala-una ng madaling araw. Minsan, isang buong magdamag siyang namalantsa ng mga damit ng kaniyang amo. Ano ang naging sitwasyon ni Lucy?
    a. forced labor c. remittance
    b. human trafficking d. slavery

3 CO_Q2_AP10_Module 4

  1. Bakit kinakailangan ng ibang mga magulang ang magtrabaho at mapalayo sa kanilang pamilya?
    a. Gusto nilang gastusin ang pera nila dahil sobra-sobra na ito para makapamasyal.
    b. Gusto nilang mag-abroad dahil sa kanilang mga anak at asawa, sa kabila nito ay para sa ikauunlad ng kanilang pamumuhay.
    c. Gusto nilang masiyahan dahil makapamamasyal sila sa mga magagandang lugar na mapupuntahan dahil sa pagtatrabaho nila sa ibang bansa.
    d. Gusto nilang makapagpundar ng mga mamahaling ari-arian at maiangat ang kanilang pamumuhay at apihin ang dating nang-api sa kanila.


  2. Alin sa sumusunod ang nagpapahayag ng positibong epekto na naidulot ng migrasyon sa isang pamilya?
    a. Pagkakaroon at pagtangkilik ng imported na kagamitan.
    b. Makapaglibang at makapamasyal sa mga magagandang lugar.
    c. Pag-usbong ng makabago at mas mabilis na paraan ng komunikasyon.
    d. Matutugonan ang mga pangangailangang pangkabuhayan para maitaguyod ang mas maginhawang pamumuhay ng pamilya.


  3. Ang pamilya ni Jun-jun ay nabubuhay sa pagsasaka, dahil sa mababang kita tuwing anihan kaya napagpasyahan niyang mangibang bansa at iniwan na lang ang sakahan sa kanyang mga kapatid. Hindi naman siya nangulila sapagkat may komunikasyon naman siya sa mga ito. Alin sa mga sumusunod ang naging epekto ng migrasyon sa buhay ni Jun-jun?
    a. Ang pagtangkilik sa gawang dayuhan.
    b. Ang posibilidad na maging dayuhan sa sariling bayan.
    c. Ang pagkakaroon ng hindi pagkakaunawaan ng magkakapatid.
    d. Ang pagbabago ng tradisyonal na pamilya sa transnasyunal na pamilya.


  4. Ang mga kabataan ngayon ay mahilig sa mga banyagang musika na mula sa Amerika, Espanya at Korea. Sa kadahilanang ito, mangilan-ngilan na lamang ang tumatangkilik sa musikang Pinoy. Ano ang pinakamabisang paraan upang maiwasan ang negatibong epekto nito lalo na sa pagpapahalaga ng mga kabataang Pilipino?
    a. Ang pagtangkilik sa sariling gawang Pilipino.
    b. Ang hindi pagtanggap sa mga pagbabagong dulot ng globalisasyon.
    c. Huwag papansinin ang mga makabagong teknolohiya at pamamaraan sa buhay.
    d. Ang malalim na pagkakahubog ng mga magulang sa mga anak ukol sa mga pagpapahalaga at kultura bilang isang tunay na Pilipino.


  5. Si Anna ay isang domestic helper sa Macau at naiwan niya ang dalawang anak at ang asawang si Eloy sa Pilipinas. Halos maglilimang taon na siya doon at kahit pa marami siyang ginagawa ay nabibigyang oras pa rin niya ang pamilya upang kausapin ang mga ito araw-araw. Sa sitwasyon nila, ano ang epektibong paraan upang maiwasan at mapaghandaan nila ang epekto ng migrasyon sa kanilang pamilya upang hindi ito mauwi sa paghihiwalay?
    a. Ang pagkakaroon ng mga counseling centers.
    b. Panatilihin ang bukas na komunikasyon sa isa’t isa.
    c. Ang madalas na pag-uwi ng asawang nagtatrabaho sa ibang bansa.
    d. Pagkakaroon ng matatag na pagmamahalan, respeto, at tiwala sa isa’t isa.


Isang pagbati sa iyo. Ngayong natapos mo na ang paunang pagtataya, handa ka nang palawigin ang iyong mga kaalaman tungkol sa mga saloobin tungkol sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon.

4 CO_Q2_AP10_Module 4

tugon sa

Pamprosesong mga Tanong: Ilagay ang iyong mga kasagutan sa papel.

  1. Katanggap-tanggap ba bilang kalakarang pang-ekonomiya ang globalisasyon. Bakit oo/hindi?
  2. Ano ang epekto ng globalisasyon sa ekonomiya ng isang bansa lalo na sa mga karaniwang manggagawa?
  3. Kailangan ba na gumawa ang ating pamahalaan ng mga pamamaraan upang di masyadong maramdaman ang masamang epekto ng globalisasyon sa mga karaniwang mamamayan. Bakit oo/hindi?

Talaga naman na ikaw ay mahusay! Natapos mo na ang talakayan para sa ikapitong linggo.

Ngayong linggo, ating pasidhiin ang iyong kaalaman dahil hindi lamang isyu ang magiging saloobin tungkol sa epekto ng migrasyon. Bagkus, may mga pamantayang internasyonal ang naging basehan para hindi mapag-iwanan ang mga migranteng Pilipino. Kaya tara, pag-aralan mo ang mga pamantayang ito.

Pag-angkop sa Pamantayang Internasyonal

Sa patuloy na pagpapaunlad ng ating bansa upang makasabay sa mga bansang mauunlad ay may bagay na dapat baguhin dala na marahil ito sa patuloy na epekto ng migrasyon na dulot ng globalisasyon. Kaya kinakailangang sumali ang Pilipinas sa iba’t ibang samahang internasyonal upang hindi naman mapag-iwanan ang mga migranteng Pilipino. Pag-aralan ang grap sa ibaba.

[chart: flowchart; untitled, “Pag-aralan ang grap sa ibaba.”]

Pamantayang Internasyonal

Bologna Accord (Europa) | Washington Accord (Amerika)

tugon sa

K-to-12 Basic Education (Pilipinas)

  • Ang Bologna Accord ay hango sa pangalan ng University of Bologna sa Italy na kung saan nilagdaan ng mga Ministro ng Edukasyon mula sa 29 na mga bansa sa Europa. Ito ay isang kasunduan na naglalayong iakma ang kurikulum ng bawat bansa para ang nakapagtapos ng kurso sa isang bansa ay madaling matatanggap sa mga bansang nakalagda rito kung siya man ay nagnanais na lumipat dito.
  • Ang Washington Accord na nilagdaan ay kasunduang pang-internasyonal sa pagitan ng mga international accrediting agencies na naglalayong iayon ang kurikulum ng engineering degree programs sa iba’t ibang kasaping bansa. Samakatuwid, ang engineering graduates sa Pilipinas ay hindi itinuring na engineer sa mga bansang nabanggit, kaya maraming Pilipinong propesyonal sa ibang bansa ay hindi nakakukuha ng trabaho na akma sa kanilang tinapos.
  • Bilang tugon ng pamahalaan ay ipinatupad ang K to12 Kurikulum na naglalayong iakma ang sistema ng edukasyon sa ibang bansa. Kung ihahambing noon, isa ang Pilipinas sa may maikling bilang ng basic education kaya second class professionals ang tingin sa

maraming mga Pilipino. Inaasahan ng repormang ito na maiangat ang mababang kalidad ng edukasyon sa bansa at matugunan ang suliranin sa kawalan ng trabaho sa bansa.

Tiyak na nadagdagan na naman ang iyong kaalaman! Ipagpatuloy lang ang ibang mga gawain hindi mo pa natatapos tulad ng bahaging Isagawa, Tayahin, at Karagdagang Gawain. Ang mga gawaing ito ay lubos na makatutulong sa inyo sa pag-unawa sa kabuuan ng modyul.

Pagyamanin

Binabati kita sapagkat matagumpay mong natapos ang talakayan. Ngayon, palalimin pa ang iyong kaisipan sa pamamagitan ng pagsasagawa sa susunod na gawain.

Gawain 4: Pagsusuri sa Kaso

Panuto: Suriin ang sumusunod na artikulo. Sagutin ang mga pamprosesong tanong matapos itong basahin.

Kontrata ng mga Migranteng Manggagawa sa Gitnang Silangan

Noong 1973, ang migrasyon ng mga manggagawa mula sa iba’t ibang bansa sa Asya patungong Gitnang Silangan ay mabilis na umunlad dahil sa pagtaas ng presyo ng langis. Ang pag-angkat ng mga manggagawa ng bansang mayaman sa langis ay mula pa sa bansang India at Pakistan, sinundan ito ng mga manggagawang galing sa Pilipinas, Indonesia, Thailand at Korea, at sa huli ay ang mga taga-Bangladesh at Sri Lanka. Noong dekada 70, karaniwang mga kalalakihan ang tinatanggap na magtrabaho ng manwal sa mga proyektong konstruksyon. Ang pamahalaan ng mga bansa tulad ng India, Pakistan at Pilipinas ay aktibo sa pagpapadala ng mga manggagawa at bumuo ng mga kasunduan sa bansang nasa Gitnang Silangan. Hinimok din ang mga kompanyang konstruksyon ng Korea na makipagsundo na may kontrata sa mga bansang Arab, kasama na ang mga probisyon nito para sa mga manggagawa. Ang mga pribadong ahensiya ay pinayagan ng mga bansang nagpapadala ng mga manggagawa upang maorganisa ang pag-recruit (Abella, 1995). Bandang 1985, may 3.2 milyong manggagawang Asyano sa mga estadong nasa Golpo, subalit naganap ang pananakop ng Iraq sa Kuwait at Digmaang Golpo noong 1990-1991 na siyang dahilan ng pagpapauwi ng mga nasa 450,000 na manggagawa sa kani-kanilang sariling bansa.

Taong 1985 pa rin, pansamantalang nanghina ang sektor ng konstruksyon ngunit hinimok ang iba’t ibang kontraktuwal na manggagawa na magtrabaho, partikular na sa sektor ng serbisyo. Tumaas ang demand para mga domestic worker, nars, mga sales staff, at iba pang nasa sektor ng serbisyo, dahil dito nagsimula ang peminisasyon ng mga manggagawa, at ang mga karaniwang kinukuha ay mula sa Sri Lanka at Indonesia. Pagkaraan ng ilang taon, ang iba pang bansa sa Gitnang Silangan tulad ng Lebanon, Jordan at Israel ay nagbukas na din sa pag-angkat ng mga manggagawa (Asis, 2008).

Ang mga mangagawang kababaihan ay lubos na pinagsasamantalahan sa pamamagitan ng eksploytasyon at sekswal na pang-aabuso, at nahirapan ang kanikanilang bansa na bigyan sila ng proteksyon (Gamburd, 2005). Ang migrasyong Asyano sa Gitnang Asya ay nagiging iba na sa paglipas ng panahon. Samantala, ang

ibang migrante ay nanatili bilang mga manggagawang may mababang kasanayan, ang iba naman ay may kaunting kasanayan tulad ng mga drayber, mekaniko, at iba pa. Ang iba naman ay mga propesyonal tulad ng mga inhinyero, nars at mga may kasanayang medikal.

Karamihan din sa mga nangangasiwa at teknikal na posisyon ay nakukuha ng mga Asyano ngunit tinuturing pa rin silang pangalawa dahil sa pangunguna ng mga tauhan ng mga kompanya na galing ng Europa at Hilagang Amerika. Sa kabilang banda naman, may mga migranteng manggagawang Asyano na hindi bahagi ng walang trabaho sa mga pook rural at urban sa kanilang bansa, ngunit sila ay may sapat na pinag-aralan, na sa paglisan nila sa kanilang bansa ay magkakaroon ng masamang epekto sa kanilang ekonomiya (Skeldon, 1992).

Ang mga Asyano naman sa bansang Arab ay nagkakaroon ng mahirap na kondisyon sa kadahilanang walang sapat na karapatan ang mga manggagawa at pagkakaiba ng kinalakihang kultura. Ang mga manggagawa rito ay hindi pinapayagan na tumira at dalhin ang kanilang mga kapamilya, at kinakailangan pang hiwalay ang titirhan. Ang iba pa nga sa kanila ay hindi na nahahawakan ang kanilang pasaporte dahil hawak na ito ng kanilang mga amo at minsan pa ay ikinakalakal na sila sa mga illegal na aktibidad. Dahil dito, maaari silang ipatapon sa kanilang maling nagawa, kahit na labis-labis na ang kanilang pagtatrabaho. Marami pa sa kanila ang pinagsasamantalahan ng mga ahensiya na kumukuha ng mataas na bayad (umaabot ng 25 bahagdan ng kanilang sahod) at kadalasan ay nabibigo sa mga pinangako sa kanila na pagbibigay ng tapat na trabaho (The Age of Migration, page 130-132).

Halaw sa Modyul ng Mag-aaral sa Araling Panlipunan 10 ng DepEd (2017)

Isinalin sa Filipino ni Bb. Kiara Kate A. dela Cruz

Pamprosesong mga Tanong: Ilagay ang iyong mga kasagutan sa papel.

  1. Punan ang dayagram sa ibaba ng mga alternatibong solusyon sa lahat ng mga suliraning nakaakibat sa artikulo. Sundin lamang ang format.

Suliranin: •Solusyon:

Suliranin: •Solusyon:

  1. Bakit kinailangan ng mga bansa sa Timog-Kanlurang Asya ang mga manggagawa mula Timog at Timog-Silangang Asya?
  2. Bakit sa taong 1985 ay kinailangan ang mga babaeng manggagawa sa Timog-Kanlurang Asya?
  3. Mayroon bang diskriminasiyong nararanasan ang mga manggagawang Asyano kung ihahambing sa mga propesyonal mula sa Europa at Hilagang Amerika? Ipaliwanag ang sagot.
  4. Ano ang masamang bunga ng pag-alis ng mga ‘skilled workers’ ng isang bansa?
  5. Bakit sa kabila ng mga nararanasang pang-aabuso ng mga manggagawa ay ninanais pa rin ng mga ito na magtrabaho sa Kanlurang Asya? Ipaliwanag ang iyong sagot.
  6. Paano tinutugunan ng pamahalaan ang pang-aabusong nararanasan ng mga manggagawa sa ibang bansa?

Binabati kita! Malapit mo nang matapos ang mga pagsubok. Ngunit, tandaan na may pagpapahalaga ka na dapat isaisip at isapuso. Ano pa ang hinihintay mo? Isagawa mo na ang susunod na gawain.

Isaisip
Gawain 5: Suri-Artikulo

Panuto: Basahin at pagnilayan ang teksto sa ibaba. Pagkatapos, sagutin ang mga tanong. Ilagay ito sa sagutang papel.

Pinay na Ginahasa sa Saudi, Pumanaw na!

Isang Filipina na pinaniniwalaang ginahasa ang namatay sa Saudi Arabia, ayon kay ACTS OFW Rep. Aniceto Bertiz. Sinabi ni Bertiz na namatay ang 35-anyos na si Irma A. Edloy habang ginagamot sa King Salman Hospital sa Riyadh dahil sa mga sugat na tinamo nito. Marami umanong sugat si Edloy sa mukha at katawan nang isugod sa ospital. Puno rin ng dugo ang damit panloob nito.

Si Bertiz ay miyembro ng delegasyon na pumunta sa Saudi upang asikasuhin ang mga Overseas Filipino Worker na nawalan ng trabaho roon.

“Dumating siya sa Riyadh noong Hulyo 28, na punong-puno ng pangarap upang makatulong sa kanyang pamilya. Siya man ay namatay na, ngunit gagawin namin ang lahat upang hindi malimot at mabaon sa lupa ang kanyang kaso,” ani Bertiz.

Agad namang sinuspende ni Labor Secretary Silvestre Bello ang Rejoice Employment International Corporation, ang agency ni Edloy, habang iniimbestigahan ang nangyari. Ang principal employer nito ay ang Al Sayyar Recruitment sa Riyadh.

Sinabi ni Bertiz na kailangang bisitahin ang bilateral labor agreement ng Pilipinas at Saudi na pinirmahan noong 2013 upang mabigyan ng dagdag na proteksyon ang mga OFW.

“Kailangan nating bisitahin ang bilateral labor agreement sa Saudi Arabia para sa mga manggagawang Pilipino dahil parang hindi ito gumagana katulad ng napagkasunduan,” ani Bertiz na bumisita kay Edloy kasama si Bello.

“Si Edloy ay inatake sa puso matapos makita ang employer nito sa Saudi sa ospital. Marahil, may posibilidad na may kinalaman ang employer nito sa nangyari sa kanya,” dagdag pa ni Bertiz.

Halaw sa: Begas, Liefbilly. Pinay na Ginahasa sa Saudi pumanaw na. Retrieved from https://bandera.inquirer.net/129182/… on June 28, 2020.

Pamprosesong mga Tanong: Ilagay ito sa sagutang papel.

  1. Bilang isang Pilipino, ano ang iyong nararamdaman sa sinapit ni Edloy? Ipaliwanag.
  2. Sa naging karanasan ni Edloy, ano-anong bagay ang dapat isaalang-alang na gawin upang maiwasan ng maraming migranteng Pilipino ang sinapit niya? Ipaliwanag.

Magaling! Malapit mo nang matapos ang modyul na ito. Ngayon may matatag ka nang pundasyon sa konsepto ng modyul na ito. Ngayon, isagawa mo na ang susunod na gawain upang mas palawakin pa ito.

Isagawa

Gawain 6: Isulat mo na iyan!

Panuto: Mula sa nabasa mong artikulo tungkol kay Irma Edloy, mayroong mga suliranin ng migrasyon na dulot ng globalisasyon na siyang nangyayari sa mga OFW na pumupunta sa iba’t ibang mga bansa sa ating daigdig. Ngayon, gumawa ka ng isang sulat na makapaglalarawan ng iyong mga saloobin tungkol sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon at kung paano ka makatutulong para mahimok ang ating pamahalaan na bigyang-solusyon o kalutasan ang mga suliraning ito. Maging malikhain sa paggawa nito.

RUBRIK SA PAGMAMARKA NG SULAT

PAMANTAYANDESKRIPSYONPUNTOS
NilalamanAng mensahe ng sulat ay malinaw na paghahayag tungkol sa epekto ng migrasyon dulot ng globalisasyon at ang posibleng tugon sa mga suliraning hatid nito. Ang sulat din ay nanghihikayat ng sagot mula sa bumasa nito.10
PagkamalikhainGumamit ng angkop na paraan sa paggawa ng sulat.10
Mungkahing Tugon sa IsyuNakapagbibigay ng wasto at makatotohanang mga mungkahi na makatutugon sa mga suliraning dulot ng migrasyon.10
KABUUANG PUNTOS30

Binabati kita! Mahusay mong naisagawa at nagampanan ang mga gawain sa modyul na ito. Ngayong may sapat ka nang kaalaman tungkol sa mga epekto dulot ng migrasyon bunga ng globalisasyon. Inaasahang makatutulong ka sa pagbuo ng mga hakbang para mabigyang solusyon ang mga ‘di-gaanong magandang epektong dulot nito. Tsek mo nga ang natutuhan mo sa mga tanong sa ibaba.

Tayahin

Gawain 7. Panghuling Pagtataya

Panuto: Pagkatapos gawin at sagutan ang mga naunang bahagi ng modyul, sagutan mo na ang Panghuling Pagtataya (Post-test). Ito ay gagawin upang masukat ang iyong natutuhan ukol sa epektong dulot ng migrasyon bunga ng globalisasyon. Isulat ang titik ng napiling sagot sa isang hiwalay na papel.

  1. Ano ang tawag sa mga ipinapadalang pera ng mga migranteng manggagawa sa Pilipinas na siyang nakatutulong din sa paglago ng ekonomiya ng bansa at sa bansang pinagtatrabahuan nila?
    A. forced labor
    B. remittance
    C. subsidy
    D. tariff


  2. Kung ihahambing noon, ang Pilipinas ay may maikling basic education kaya itinuturing na second class professionals ang karamihan sa mga Pilipino. Dahil dito, nagkaroon ng reporma sa sistema ng edukasyon noong 2010 na tinatawag na ____________.
    A. Bologna Accord
    B. K-to-12 Curriculum
    C. Monroe Doctrine
    D. Washington Accord


  3. Ang sumusunod ay dahilan kung bakit may nagaganap na pag-alis o paglipat ng isang tao sa isang lugar, maliban sa isa. Alin sa mga ito ang hindi kabilang?
    A. Maghanapbuhay para kumita ng malaki.
    B. Makapamasyal sa iba’t ibang tanawin sa mundo.
    C. Pag-aaral ng mga makabagong kaalamang teknikal.
    D. Nahikayat ng mga kamag-anak na nakatira sa abroad.


  4. Noong 1985, pansamantalang itinigil ang mga proyektong konstruksyon sa Gitnang Silangan, ngunit humimok naman sila ng mga trabahong pangserbisyo, sila ay nangailangan ng mga lokal na manggagawa, nars at iba pang manggagawa. Anong kasarian ang kadalasan nilang kinuha sa mga trabahong ito?
    A. kababaihan
    B. kabataan
    C. kalalakihan
    D. miyembro ng LGBTQ+


  5. Noong 2013, nagmula sa Asya ang pinakamalaking bilang ng mga imigrante na lumabas sa kanilang bansa. Ano ang mahihinuha rito?
    A. Mas malaki ang oportunidad sa labas ng Asya.
    B. Kahirapan ang namamayani sa Asya at hindi kaginhawaan ng pamumuhay.
    C. Kakaunti ang oportunidad na makukuha ng mga Asyano sa kanilang bansa.
    D. Mas kinakikitaan ng malaking oportunidad ang mga Asyano bunga ng iba’t ibang hanapbuhay na mapapasukan na angkop sa kanilang natapos.


  6. Si Lea ay nag-apply bilang isang domestic helper sa bansang Malaysia. Ngunit, pagdating ng Malaysia ay hinarangan siya sa airport dahil sa bagahe niya na may laman na mga droga, at siya ngayon ay hinatulan ng kamatayan sa bansang inakala niya ay magdudulot ng magandang oportunidad para sa kanyang pamilya upang guminhawa. Ano ang tawag sa sitwasyon ni Lea?
    A. forced labor
    B. human trafficking
    C. sexual exploitation
    D. slavery


  7. Noon ay itinuturing ang Pilipinas bilang isang ‘Tigre ng Asya.’ Alin sa mga sumusunod ang tamang paglalarawan sa taguring ito?
    A. Isang bansang maraming nabubuhay na tigre.
    B. Isang bansang masagana sa pinagkukunang-yaman.


    C. Isang bansang napapanatili ang paglago ang ekonomiya nito.
    D. Isang bansang aktibong nakilalahok sa iba’t ibang samahang internasyonal.


  8. Alin sa mga sumusunod ang nagpapakita ng mga dahilan ng migrasyon?
    i. digmaang sibil
    ii. pagkawasak ng pamilya
    iii. kawalan ng trabaho sa pamayanan
    iv. mas magandang oportunidad sa ibang bansa
    A. i lamang
    B. i at ii
    C. i, iii, at iv
    D. i, ii, at iii


  9. Basahin ang dalawang pangungusap, tukuyin kung tama o mali ang ipinahahayag ng mga ito.
    i. Ang globalisasyon sa internasyonal na pangangapital at dayuhang pautang ay naghanap ng isa pang salik para sa kawalang-katatagan.
    ii. Maaaring magpautang sa papaunlad na mga bansa ang mga pandaigdigang namumuhunan subalit sa dakong huli biglang kukunin ang kanilang salapi kapag lumalala ang sitwasyon sa ekonomiya.
    A. Ang mga pangungusap ay parehong mali.
    B. Ang mga pangungusap ay parehong tama.
    C. Ang unang pangungusap ay tama, samantalang ang pangalawa ay mali.
    D. Ang unang pangungusap ay mali, samantalang ang pangalawa ay tama.


  10. Nag-uunahan ang mga dayuhang korporasyon upang makapag-negosyo sa ating bansa. Alin sa sumusunod ang mga dahilan nila sa pagpapatayo ng kanilang negosyo sa bansa?
    i. maganda at dekalidad na trabaho
    ii. murang lakas-paggawa
    iii. mababait at hindi reklamador na mga manggawa
    A. i lamang
    B. ii lamang
    C. ii at iii
    D. i, ii, at iii


  11. Alin sa mga sumusunod ang naging dahilan ng pagtaas ng ekonomiya sa Gitnang Silangan na siyang dahilan sa pagtaas din ng pandarayuhang pagtatrabaho sa rehiyong ito noong 1973?
    A. iba’t ibang proyektong konstruksyon
    B. pag-unlad at pagtaas ng presyo ng langis
    C. pangangailangan sa mga babaeng manggagawa
    D. pagsabak sa Digmaang Golpo at ang pananakop ng mga Iraqi


  12. Ang sumusunod ay naging kondisyon ng mga migranteng manggagawa, Pilipino man o ibang lahing Asyano na nasa Arab, maliban sa isa. Alin sa mga ito ang hindi kabilang?
    A. Walang sapat na karapatan bilang manggagawa.
    B. Hinahawakan ang mga pasaporte ng kanilang employer.
    C. Hindi pinapayagan na tumira at dalhin ang kanilang mga pamilya.
    D. Itinuturing silang mga pangunahing manggagawa ng kanilang employer.


  13. Ang sumusunod ay mga positibong epekto na naidudulot ng migrasyon sa pamilya, maliban sa isa. Alin sa mga ito ang hindi kabilang?
    A. Pagkakaroon at pagtangkilik ng imported na kagamitan.
    B. Makapaglibang at makapamasyal sa mga magagandang lugar.
    C. Pag-usbong ng makabago at mas mabilis na paraan ng komunikasyon.


D. Matutugonan ang mga pangangailangang pangkabuhayan para maitaguyod ang mas maginhawang pamumuhay ng pamilya.

  1. Ang pamilya ni Jun-jun ay nabubuhay sa pagsasaka, dahil sa mababang kita tuwing anihan kaya napagpasyahan niyang mangibang bansa at iniwan na lang ang sakahan sa kanyang mga kapatid. Hindi naman siya nangulila, sapagkat may komunikasyon naman siya sa mga ito. Alin sa sumusunod ang naging epekto ng migrasyon sa buhay ni Jun-jun?
    A. Ang pagtangkilik sa gawang dayuhan.
    B. Ang posibilidad na maging dayuhan sa sariling bayan.
    C. Ang pagkakaroon ng hindi pagkakaunawaan ng magkakapatid.
    D. Ang pagbabago ng tradisyonal na pamilya sa transnasyunal na pamilya.


  2. Si Anna ay isang domestic helper sa Macau at naiwan niya ang dalawang anak at ang asawang si Eloy sa Pilipinas. Halos maglilimang taon na siya doon at kahit pa marami siyang ginagawa ay nabibigyang oras pa rin niya ang pamilya upang kausapin ang mga ito araw-araw. Sa sitwasyon nila, ano ang epektibong paraan upang maiwasan at mapaghandaan nila ang epekto ng migrasyon sa kanilang pamilya upang hindi ito mauwi sa paghihiwalayan?
    A. Ang pagkakaroon ng mga counseling centers.
    B. Panatilihin ang bukas na komunikasyon sa isa’t isa.
    C. Ang madalas na pag-uwi ng asawang nagtatrabaho sa ibang bansa.
    D. Pagkakaroon ng matatag na pagmamahalan, respeto, at tiwala sa isa’t isa.


Hangang-hanga na ako sa iyo! Napagtagumpayan mong tapusin ang modyul na ito. Nawa’y nakatulong ito sa iyong pagkatuto.

Bilang pagtatapos, gawin na ang karagdagang gawain na naibagay sa huling bahagi ng modyul na ito. Kaya naman di ba?

Karagdagang Gawain

Gawain 8: Handog Ko sa mga Migranteng Pilipino

Kumuha ng isang bagay na nasa loob ng inyong bahay. Ang bagay na ito ang siyang magsisilbing simbolo sa saloobin mo tungkol sa epekto ng migrasyon na dulot ng globalisasyon sa inyong pamilya at pamilyang may kamag-anak na OFW. Halimbawa na lamang kung ang iyong nakuhang simbolo ay face mask na maaaring sumusimbolo sa proteksyon mula sa pandemiya na nararanasan natin ngayon, na kailangang protektahan din ng mga OFW ang kanilang kalusugan upang makapaghanapbuhay para sa kanilang pamilya.

Pagkatapos mong makapili ay kumuha ng isang bond paper (letter size) at hatiin ito sa dalawang bahagi. Sa unang bahagi, iguhit ang napili mong bagay maaaring grayscale o lagyan ng kulay. Sa natitirang bahagi, isulat mo na ang iyong saloobin tungkol sa sitwasyon ng iyong pamilya at ilagay rin ang sarili sa situwasyon ng isang pamilyang may kamag-anak na OFW. Iugnay ito sa nagpag-aralan mo sa buong paksa natin.

RUBRIK SA PAGMAMARKA NG PAGGUHIT

PAMANTAYANDESKRIPSYONPUNTOS
NilalamanNakagawa ng isang guhit na may simbolo batay sa ibinigay na gawain. Naiugnay ang guhit sa napag-aralang paksa.10
PagkamalikhainPumili ng akmang bagay para sa guhit. Gumawa ng sariling estilo sa pagguhit.10
CraftmanshipMalinis ang pagkakaguhit ng mag-aaral. Gumamit ng grayscale o makulay ang pagkakagawa.10
Kabuuang Puntos30

Susi sa Pagwawasto

Subukin

[transcriber’s note: this answer key is printed upside down on the page; the grid is read as printed]

  1. A | 6. D | 11. B
  2. D | 7. C | 12. D
  3. B | 8. D | 13. D
  4. B | 9. C | 14. D
  5. B | 10. A | 15. A
Tayahin
  1. B | 6. B | 11. B
  2. B | 7. C | 12. D
  3. B | 8. D | 13. D
  4. A | 9. B | 14. D
  5. C | 10. D | 15. D

Sanggunian

Mga Aklat:

Anonuevo, A. et. al. Children’s response to the challenge of migration Trainors’ Training Manual on Capacity Building for Chidren of Overseas Filipinos). Atikha Overseas Workers and Communities Initiative, Inc., 2008.

Antonio, Eleanor D. et. al. Kayamanan: Mga Kontemporaryong Isyu. Batayan at Sanayang Aklat sa Araling Panlipunan. Quezon City: Rex Printing Company, Inc., 2017.

Department of Education. Modyul sa Mag-aaral ng Araling Panlipunan. Unpublished Module, 2017.

Forneste, Gloria Ramos. Usaping Kontemporaryo at Hamong Panlipunan Batay sa K to 12 Curriculum.

Website:

Begas, Liefbilly. Pinay na Ginahasa sa Saudi pumanaw na. Retrieved from https://bandera.inquirer.net/129182/… on June 28, 2020.

Mabaquiao Jr., Napoleon M. Globalisasyon, Kultura, at Kamalayang Pilipino. Retrieved from https://ejournals.ph/article.php?id=7900… on September 21, 2020.

Philippine Statistics Authority. Infographics on Net Primary Income. Retrieved from https://psa.gov.ph/infographics/subject-area/… on June 30, 2020.

Wolf, Martin. Pinangangambahan ang Mas Nagkakabaha-bahaging Daigdig. Retrieved from http://wol.jw.org/en/wol/d/r27/lp-tg/102002361… on May 22, 2020.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district