Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Quarter 2 Module 9: Kakayahang Lingguwistiko

Quarter 2 Module 9 SLM on Kakayahang Lingguwistiko: phonology, morphology, syntax, and semantics in Filipino, with activities and an answer key.

This is a Self-Learning Module (SLM) for the Senior High School subject Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino (Communication and Research in Filipino Language and Culture). It is Ikalawang Markahan, Modyul 9 (Quarter 2, Module 9): “Kakayahang Lingguwistiko” (linguistic competence). It was prepared by DepEd Region 4A CALABARZON for learners studying at home. After working through it, learners should be able to explain the meaning of words used in a discussion and judge whether words and sentences are used correctly.

On this page 7 sections

What learners will learn

The module’s learning competency is printed as:

  • Nabibigyang kahulugan ang mga salitang ginamit sa talakayan (gives the meaning of words used in a discussion), F11PT-IIe-87

Its objectives are:

  • Give the meaning of words used in linguistic competence
  • Identify the correct use of a word in a sentence
  • Describe the correct use of words in linguistic competence

Key ideas: what linguistic competence means

The module has one lesson, Aralin 1: Kakayahang Lingguwistiko. It defines linguistic competence as skill in using a language. This skill shows in choosing the right words for the message you want to send and in building sentences correctly (sintaks, or syntax). A statement is more effective when it follows the grammar rules of the language. The module links the term linguistic competence to Chomsky.

The module also cites Canale and Swain, who describe this competence as knowledge of vocabulary and of the rules of phonology, morphology, syntax, and semantics. It is also called kakayahang gramatikal or istruktural (grammatical or structural competence). Grammar is the main factor here: the rules for punctuation, words, parts of speech, and building phrases, clauses, and sentences.

The four areas of grammar in the module

1. Ponolohiya or Palatunugan (phonology)

Phonology is the study of meaningful sounds (ponema) in a language.

  • Ponemang segmental (segmental phonemes): sounds that change meaning in Filipino. Examples: bata (child) and banta (threat); batas (law) and bantas (punctuation mark).
  • Daw/din and raw/rin: use daw or din after a word ending in a consonant, and raw or rin after a vowel or the semi-vowels w and y. Examples: bayad daw, malikot din, bababa raw, maganda rin, magalaw rin.
  • Ponemang suprasegmental (suprasegmental phonemes): features that support the 28 segmental phonemes so that meaning is clearer when people talk.

2. Morpolohiya or Palabuuan (morphology)

Morphology is the study of how words are built from morphemes, the smallest units of meaning. Examples from the module: pang + desal = pandesal, tawid + in = tawirin, takip + an = takpan, hati + gabi = hatinggabi.

3. Sintaks (syntax)

Syntax is the structure of sentences and the rules that decide whether a sentence is correct. Filipino sentences come in two forms:

FormPatternExample
Karaniwan (normal order)Predicate comes first, then the subjectPinatawag ng nanay ang bata.
Kabalikan (inverted order)Subject, then “ay,” then the predicateAng bata ay pinatawag ng nanay.

4. Semantika (semantics)

Semantics deals with the meaning of morphemes, words, phrases, and sentences. The module explains denotation and connotation with the phrase “ilaw ng tahanan”:

  • Denotation (literal): Maliwanag ang ilaw sa bahay namin. (The light in our house is bright.)
  • Connotation (figurative): Si inay ang ilaw ng tahanan. (Mother is the light of the home.)

Parts and activities of the module

  • Subukin (pretest): 15 multiple-choice items asking what everyday expressions mean or signal, such as “Makuha ka sa tingin” or “Ok lang, busog pa ako” (a polite way of turning down an invitation).
  • Balikan (review): four questions about communication and communicative competence.
  • Tuklasin (explore): the main discussion of the four areas of grammar.
  • Suriin (analyze): a reading, “Pagsulyap ng Pag-asa sa Gitna ng Banta ng Pandemya,” about Angelique Ducot of San Pablo City, who closed her canteen during COVID-19 and found work with Palengke on Wheels. Learners answer three questions about it.
  • Pagyamanin (practice): five items on the meaning of expressions such as “butas na ang bulsa” (to have no money).
  • Isaisip (remember): learners write what each area covers: phonology, morphology, syntax, and semantics.
  • Isagawa (apply): learners explain linguistic competence, communicative competence, linguistic competence, and grammatical competence.
  • Tayahin (assessment): learners give the meaning or intent of 10 statements, such as “Bawal magtapon ng basura dito!”
  • Karagdagang Gawain (additional activity): learners identify the factors needed for successful communication, using a chart linking communicative competence to linguistic performance or pragmatics.

How to use this module

  • Learners: Start with the Subukin pretest to see what you already know, then go through the parts in order. Write all answers on a separate sheet of paper and do not write on the module, so others can use it. Check your work honestly with the Susi sa Pagwawasto (answer key), and contact your teacher if a lesson is hard to understand.
  • Parents and guardians: The module comes with a Gabay sa Guro/Tagapagdaloy (guide for teachers and facilitators) with tips for helping your child at home. Your pretest results show whether your child needs more help.
  • Teachers: The answer key covers the Subukin and Pagyamanin items. The Tayahin answers are open, based on learners’ own opinion and correct use of linguistic competence, so check them yourself. A teacher’s note after Balikan asks you to prepare learners for the next part.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is a Senior High School module for Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino, Quarter 2, Module 9. Its competency code, F11PT-IIe-87, is for Grade 11.

What is kakayahang lingguwistiko?

It is linguistic competence: skill in using a language correctly, shown by choosing words that fit the message and building sentences that follow grammar rules. The module covers its four areas: phonology, morphology, syntax, and semantics.

When do you use daw/din and when do you use raw/rin?

Use daw or din after a word that ends in a consonant, such as bayad daw. Use raw or rin after a word that ends in a vowel or in w or y, such as maganda rin or magalaw rin.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers for the 15-item Subukin pretest and the 5-item Pagyamanin activity. The Tayahin answers are open and depend on the learner’s own reasoning.

What is the difference between karaniwan and kabalikan sentence forms?

In the karaniwan form the predicate comes first, as in Pinatawag ng nanay ang bata. In the kabalikan form the subject comes first followed by ay, as in Ang bata ay pinatawag ng nanay.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Senior High School

Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Ikalawang Markahan–Modyul 9: Kakayahang Lingguwistiko

[illustration: students and a teacher reading, writing, and studying outdoors and at a desk, with a globe and a lamp]

CO_Q2_KPWKP SHS Module 9

Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino

Alternative Delivery Mode Ikalawang Markahan – Modyul 9: Kakayahang Lingguwistiko Unang Edisyon, 2021

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Ana Maria L. Josue Editor: Jonathan F. Bernabe Tagasuri: Elisa N. Lajera, Perlita E. Dela Cruz, Maribeth C. Rieta, Nerlito M. Del Mundo, Julie Anne V. Vertudes Tagaguhit: Romdel F. Partoza Tagalapat: Leonila L. Custodio Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Job S. Zape, Jr., Ramonito O. Elumbaring, Reicon C. Condes, Elaine T. Balaogan, Fe M. Ong-ongowan, Rommel C. Bautista, Galileo L. Go, Randy D. Punzalan, Elpidia B. Bergado, Noel S. Ortega, Maribeth C. Rieta

Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________

Department of Education – Region 4A CALABARZON

Office Address: Gate 2 Karangalan Village, Brgy. San Isidro, Cainta, Rizal Telefax: 02-8682-5773/8684-4914/8647-7487 E-mail Address: lrmd.calabarzon@deped.gov.ph

Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Ikalawang Markahan–Modyul 9: Kakayahang Lingguwistiko

Senior High School

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino – Ikalawang Markahan–Modyul 9: Kakayahang Lingguwistiko

Alamin

Bilang isang manlalakbay, ikaw ay may mga pagdaraanang pagsubok na huhubog sa iyong kakayahan upang iyong matamo ang sumusunod na kasanayan pagkatapos ng aralin.

Kasanayang Pampagkatuto:

Nabibigyang kahulugan ang mga salitang ginamit sa talakayan (F11PT- IIe- 87)

Layunin:

  • Nabibigyang kahulugan ang mga salitang ginamit sa kakayahang lingguwistiko
  • Natutukoy ang wastong paggamit ng salita mula sa nabuong pangungusap
  • Nailalarawan ang wastong gamit ng salita sa kakayahang lingguwistiko

Subukin

Panuto: Piliin ang angkop na kahulugan sa sumusunod na pahayag. Isulat ang titik ng tamang sagot sa sagutang papel.

  1. Makuha ka sa tingin.
    a. panuto
    b. paalala
    c. babala
    d. direksiyon


  2. Papunta ka pa lang, pabalik na ako.
    a. panuto
    b. paalala
    c. babala
    d. direksiyon


  3. Mauna na kayo, susunod na lang ako.
    a. pagtanggap sa paanyaya
    b. pagtanggi sa paanyaya
    c. pagpapasalamat
    d. pagbibigay


  4. Ako ang nagtanim, ako ang nagbayo, ako ang nagsaing, pero iba ang kumain.
    a. panghihinayang
    b. pagkadismaya
    c. pagkayamot
    d. pagkagalit


  5. Pasensiya na, tao lang!
    a. pagpapasalamat
    b. pagmamalasakit
    c. pagpapakumbaba
    d. paghingi ng paumanhin


  6. Bawal tumawid, nakamamatay!
    a. paalala
    b. panuto
    c. babala
    d. direksiyon


  7. Kanina pa kita tinitingnan.
    a. paalala
    b. panuto
    c. babala
    d. direksiyon


  8. Ok lang, busog pa ako.
    a. pagtanggap sa paanyaya
    b. pagtanggi sa paanyaya
    c. pagpapasalamat
    d. pagbibigay


  9. Last mo na ‘yan ha?
    a. pagbibigay ng payo
    b. direksiyon
    c. babala
    d. paalala


  10. Wala kang masabi noh?
    a. pagkalito
    b. pagkagalit
    c. pagkayamot
    d. pagkadismaya


  11. Boundary o quota na ako.
    a. tapos na ang gawain
    b. hindi pa huli ang lahat
    c. nagsisimula pa lamang
    d. patapos na ang gawain


  12. Tumahimik kayo!
    a. paalala
    b. panuto
    c. babala
    d. direksiyon


  13. Sunog! sunog! sunog!
    a. babala
    b. paalala
    c. direksiyon
    d. paghingi ng tulong


  14. Ayaw ko!
    a. babala
    b. paalala
    c. direksiyon
    d. panuto


  15. Ga o palangga?
    a. asawa
    b. paggiliw
    c. pagsinta
    d. pag-irog


Aralin 1 Kakayahang Lingguwistiko

Ang kakayahang lingguwistika (linguistic competence) ay nauukol sa kasanayan o kahusayan sa paggamit ng wika na ipinahihiwatig ng wastong gamit ng mga salita na angkop sa mensaheng ibig iparating. May kinalaman din ito sa maayos na sintaks o pagkakabuo ng pangungusap. Higit na mabisa ang isang pahayag kung naaayon ito sa tuntuning panggramatika ng isang wika. Kinatatampukan din ito ng pagtataglay ng kahusayan o kabihasaan sa tuntuning pang-gramatika at pansemantika ng isang wika. Ito ang tinatawag ni Chomsky na linguistic competence. Pinaniniwalaan sa bahaging ito na sadyang may likas na kakayahan ang taong matutuhan ang mahusay, makinis, at angkop sa konteksto na paggamit ng wika dahil ito ay natutuhan sa pamamagitan ng prosesong sosyal.

Balikan

Panuto: Sagutin ang sumusunod na tanong:

  1. Ano ang pangunahing layunin ng pakikipag-ugnayan ng tao sa kaniyang kapuwa?
  2. Paanong napahihina sa pamamagitan ng purong diin sa mensahe ang aspektong istruktural o gramatikal ng isang wika?
  3. Kailan o sa anong simpleng pagkakataon maaaring maipamalas ang kakayahang komunikatibo?
  4. Bakit higit na komunikatibo ang tao sa kaniyang unang wika kaysa sa pangalawang wikang natutuhan?
Mga Tala para sa Guro

Matapos sagutan ang mga tanong, ihanda ang mga mag-aaral para sa susunod na bahagi ng modyul.

Tuklasin

Ang kakayahang lingguwistik/gramatikal ay tumutukoy sa kaalamang leksikal at pagkaalam sa tuntunin ng ponolohiya, morpolohiya, sintaks at semantiks, ayon kina Michael Merill Canale at Swains. Tinatawag din itong kakayahang gramatikal o istruktural na nauukol sa kakayahang magamit ang mga tuntunin ng isang wika na nagsisilbing gabay sa wastong paggamit nito. Ang gramatikang pinag-uusapan ay maaaring deskriptibo na nakabatay sa siyentipiko, obhektibo, at detalyadong paglalarawan ng wika na kalimitang nakabatay sa pagsusuri at rekomendasyon ng mga lingguwista.

Gramatika ang mahalagang salik sa pag-aaral ng kakayahang ito. Ang gramatika ay tungkol sa tuntunin ng wastong paggamit ng bantas, salita, bahagi ng pananalita, pagbuo ng mga parirala, sugnay, at pangungusap.

  1. Ponolohiya o Palatunugan – maagham na pag-aaral ng mga makabuluhang tunog (ponema) na bumubuo ng isang wika.
    Halimbawa: malapatinig na w at y = bahay. Reyna, bahaw, agiw


    A. Ponemang segmental – makabuluhang tunog sa Filipino.
    Halimbawa: bata (child) banta (threat)
    batas (law) bantas (punctuation mark)


    Ginagamit ang daw/din kapag ang sinusundang salita ay nagtatapos sa katinig (consonant), raw/rin kapag patinig (vowel) o malapatinig na w at y.
    Halimbawa: bayad daw bababa raw malikot din
    pangit din maganda rin magalaw rin


    B. Ponemang suprasegmental – pantulong sa ponemang segmental upang higit na maging mabisa ang paggamit ng 28 ponemang segmental sa pakikipagtalastasan at upang higit na maging malinaw ang kahulugan.


  2. Morpolohiya o Palabuuan – makaagham na pag-aaral sa pagbuo ng mga salita sa pamamagitan ng pinakamaliit na yunit ng isang salita o morpema.
    Halimbawa: pangdesal = pandesal tawid+in = tawirin
    Takip+an = takpan hati+gabi = hatinggabi


  3. Sintaks – estruktura ng mga pangungusap at ang mga tuntuning nagsisilbing patunay sa pagsasabi ng kawastuhan ng isang pangungusap. Ang anyo ng pangungusap ay karaniwang anyo: nauuna ang panaguri kasunod ang paksa; at kabalikan: nauuna ang paksa na sinusundan ng ‘ay’ na sinusundan ng panaguri
    Halimbawa: Pinatawag ng nanay ang bata. (karaniwan)
    Ang bata ay pinatawag ng nanay. (kabalikan)


  4. Ang semantika ay tumatalakay sa interpretasyon ng mga kahulugan ng mga morpema, salita, parirala, at pangungusap.
    Pagbibigay sa isipan ng tao ng kahulugan batay sa:
    Denotasyon at Konotasyon Halimbawa: Ilaw ng tahanan
    Denotasyon: Maliwanag ang ilaw sa bahay namin.
    Konotasyon: Si inay ang ilaw ng tahanan.


Suriin

Panuto: Basahin at unawain ang teksto sa ibaba. Sagutin ang sumusunod na tanong at isulat ang sagot sa sagutang papel.

Pagsulyap ng Pag-asa sa Gitna ng Banta ng Pandemya

“Kung ayaw, maraming dahilan. Kung gusto, maraming paraan,” pagbibitaw ni Angelique Ducot.

Isa si Angelique mula San Pablo City sa libo-libong maliliit na negosyante na nawalan ng pagkakakitaan nang lumaganap ang banta ng COVID-19 sa kalusugan. Siya ay may-ari ng isang canteen sa isang mall sa lungsod.

Ang dating malakas at mabentang canteen ni Angelique ay naging mahina’t matamlay. “Napilitan akong isara ang aking canteen dahil kaunti na lamang ang mga pumapasok na empleyado,” paglalahad niya. Ayon pa sa kaniya, ang pangilan-ngilang pumapasok na empleyado ay piniling manatili sa kanilang mga trabaho kahit sa oras ng kanilang tanghalian kung kaya’t wala ring kikitain ang kanilang canteen.

Ayaw man niya sa kaniyang naging desisyon, pinili niyang isara ang kaniyang canteen kaysa lalo pang maubos ang kaniyang puhunan. Dahil sa ipinatutupad na mga batas para labanan ang pagkalat ng virus, walang pumasok na kita sa kanilang mag-asawa. Ipinagpapasalamat na lamang nila ang kaunti nilang naipon na siya nilang ginamit sa kanilang pangunahing mga pangangailangan sa mga unang linggo ng community quarantine.

Naging labis ang pangamba ng mag-asawa kung paano sila kikita sa panahong ito upang matustusan ang kanilang pangangailangan.

Sa pagkakalunsad naman ng Palengke on Wheels ng Mga Likha ni Inay noong Abril ay nabigyan siya ng pagkakataong makapagtrabaho. “Maswerte ako nang yayain ako ng aking kapatid na magtrabaho bilang on call sa Palengke on Wheels,” pagbabahagi ni Angelique.

Walang pagdadalawang-isip, sinunggaban agad ni Angelique ang pagkakataong ito dahil malaki ang maitutulong nito sa kanilang mag-asawa. Maliban sa may pang-araw-araw na silang panggastos, pinili din ni Angelique na makapagbayad ng paunti-unti sa kaniyang loan sa CARD Bank. “Kaming mag-asawa ay naniniwala na kahit ganito ang sitwasyon ay kailangan pa ring harapin ang aming obligasyon bilang miyembro,” pagpapaliwanag niya.

Ipinagsawalang bahala niya ang pangamba sa araw-araw niyang pagpasok sa trabaho dahil sa pangangailangan pinansyal. “Hindi maiwasan na mangamba ang aking pamilya maging ang aking mga kapit-bahay sa aking kalusugan. Natatakot din sila na baka siya ang magdala ng sakit sa kanilang lugar. “Siniguro ko na lang na bago ako umalis at umuuwi sa bahay ay sinusunod ko ang mga safety precautions para maka-iwas sa sakit.” Ipinagpapasalamat din niya na binigyan sila ng pagkakataon ng Mga Likha ni Inay na makapagpa-rapid test at masigurong ligtas sila sa COVID-19.”

Bagama’t nananatiling may takot at pangamba pa rin sa kaniya dahil sa hindi pa tapos ang laban sa COVID-19, hindi ito naging dahilan para ilugmok sila nito sa hirap. “Ang nais ko ay malampasan ang problemang pampinasyal sa gitna nito kung kaya’t malaki ang pasasalamat ko sa Mga Likha Ni Inay na nabigyan nila ako ng trabaho.”

Sa kabila ng kaliwa’t kanang pagsasara ng mga kompanya at pribadong establisimento, malaki ang pasasalamat ni Angelique dahil ang MLNI ay nagpapatuloy pa rin para makapaghatid ng pangunahing pangangailangang serbisyo. “Malaki ang naging tulong nito sa amin dahil kahit na lockdown ay nakapagbigay ng trabaho ang institusyon.”

Ngayon, maliban sa pagnanais niyang kumita, masaya siyang nakatutulong siya sa kapwa niya sa pamamagitan ng pagbibigay serbisyo sa kanila. Sa dalawang buwan niya sa Palengke on Wheels, nakikita niya ang sobrang kahalagahang nagagawa ng programa sa komunidad. Sa tulong ng programa, hindi na kinakailangan pang magpunta sa mga pampublikong lugar ang mga mamimili at natutulungan silang makaiwas sa sakit. Si Angelique ay ang nagre-repack ng mga orders ng mga online buyers at minsan ay naghahatid din ng mga order sa mga kabahayan sa San Pablo.

Ayon kay Angelique, ang Palengke on Wheels ay isang epektibong proyekto upang makapagbigay ng tulong at suportang labanan ang COVID-19. Hindi lamang mga mamimili ang natutulungan kundi pati na rin ang mga supplier na pansamantala ding nahinto ang mga regular na hanapbuhay dahil na rin sa pagbabawal na pagbabyahe.

“Ako ay natutuwa dahil nakikita ko ang saya mula sa mga supplier na aming pinupuntahan. Ako ay maswerte dahil ako ay naging parte ng programang ito. Akin ding sisiguraduhin na magpapatuloy kami sa pagbibigay ng 100% na dedikasyon sa aming trabaho,” pagtatapos ni Angelique.

2021 | MGA LIKHA NI INAY, INC. https://www.cardmri.com/mlni/?p=561

Mga Tanong:

  1. Ano ang pangunahing layunin ng teksto?
  2. Paano hinarap ni Angelique at ang kanyang pamilya ang negatibong banta ng pandemya?
  3. Ano-ano ang kakayahang komunikatibo na kailangang isaalang-alang at bakit ito kailangang bigyang priyoridad sa komunikasyon?

Pagyamanin

Panuto: Piliin ang wastong sagot sa tanong ng bawat bilang. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

  1. “Wala akong ibibigay, butas na ang bulsa ko.” Ano ang kahulugan ng ‘butas ang bulsa’ sa pahayag?

    • a. walang pera
    • b. ayaw magbigay
    • c. punit ang bulsa
    • d. nahulog ang laman ng bulsa
  2. Ang babae ay mala-Liza Soberano ang itsura. Ano ang ipinapahayag sa ‘mala-Liza Soberano’?

    • a. kakambal
    • b. kahawig
    • c. maganda
    • d. makinis
  3. Ang mahuling kumain, maghuhugas ng pinggan! Ano ang kahulugan ng pahayag?

    • a. magliligpit ng pinagkainan
    • b. magtatabi ng pagkain
    • c. magsosolong kumain
    • d. hindi na kakain
  4. Ako ang nagtanim, ako ang nagbayo ngunit ng maluto iba ang kumain. Ano ang kahulugan ng pahayag?

    • a. may pagkadismaya
    • b. may lungkot
    • c. may tampo
    • d. may galit
  5. Sa pelikulang Bata, Bata Paano Ka Ginawa, ano ang ipinapakita ng istoryang ito?

    • a. paggalang sa kapatid
    • b. paggalang sa magulang
    • c. paghihiganti ng anak
    • d. pagmamahal ng isang ina

Isaisip

Nagagawa mo nang bigyan ng kahulugan ang mga salita at tukuyin ito sa pangungusap. Tandaan mo na ang kakayahang lingguwistika ay isang kakayahang maunawaan mo ang masalimuot at kahanga-hangang kapangyarihan ng wika. Dito ay binibigyang pokus ang antas ng pagsusuri hanggang sa antas ng pangungusap lamang.

Sagutin ang mga tanong sa inihandang papel upang lalong tumibay ang iyong pagkaunawa sa kakayahang ito.

Anong mga kaalaman ang nakapaloob sa mga sumusunod:

  1. Ponolohiya




    _____.


  2. Morpolohiya




    _____.


  3. Sintaksis




    _____.


  4. Semantika




    _____.


Isagawa

Panuto: Sagutin ang sumusunod na tanong. Ipaliwanag ang bawat aralin na tinalakay. Isulat sa iyong sagutang papel.

  1. Kakayahang lingguwistiko





    _____.


  2. Kakayahang komunikatibo





    _____.


  3. Linguistic competence





    _____.


  4. Kakayahang gramatika





    _____.


Tayahin

Panuto: Tukuyin ang indikasyon o kahulugan ng sumusunod na mga istruktural na pahayag.

PahayagKahulugan
1. Bawal magtapon ng basura dito!_____
2. Huwag ninyo akong susubukin!_____

[transcriber’s note: table continued from the previous page]

PahayagKahulugan
3. Walang uuwi hangga’t hindi tapos ang pagsusulit_____
4. Kanina pa kita tinitingnan._____
5. Ok lang, busog pa ako._____
6. Papunta ka pa lang, pabalik na ako._____
7. Huwag kang ano._____
8. Umuulan!_____
9. Makuha ka sa tingin!_____
10. Pasensya na, tao lang._____

Karagdagang Gawain

Binabati ka namin dahil natapos mo nang matagumpay ang mga pagsubok sa modyul. Dahil diyan, gusto naming maging handa ka sa susunod na pagsubok na iyong kakaharapin.

Patibayin natin ang iyong natutunan sa gawaing ito.

Panuto: Tukuyin ang mga salik na kinakailangang upang maging matagumpay ang bawat transaksiyon o komunikasyon.

[chart: flowchart; Karagdagang Gawain (unnumbered boxes, left to right)]

  • Kakayahang Komunikatibo
  • → Mahahalagang salik:
  • → Linguistic Performance/ Pragmatika

Susi sa Pagwawasto

[transcriber’s note: the answer-key boxes are printed upside down on this page]

Tayahin

MALAYANG OPINYON NG MGA MAG-AARAL BASE SA ANGKOP NA GAMIT NG KAKAYAHANG LINGGUWISTIK

Pagyamanin
  1. A


  2. B


  3. A


  4. A


  5. D


Subukin
  1. C


  2. B


  3. B


  4. B


  5. D


  6. C


  7. C


  8. B


  9. A


  10. D


  11. A


  12. A


  13. D


  14. A


  15. B


Sanggunian

Aguilar, Jennifor L. et.al.2016. Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino. Jenher Publishing House.

Alcaraz, Cid, etal. 2016. Komunikasyon at Pananaliksik Para sa Senior High School. Educational Resources Corporation, Quezon City

Cantillo, Ma. Luisa M. et.al. 2016. Sikhay Aklat sa Komunkasyon at Pananliksik sa Wika at Kulturang Pilipino para sa Ika-11 Baitang, St. Bernadette Publishing House Corporation, Quezon City

Pena, Estrella L. et.al. 2017, Kanlungan 11A Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino. Elp Campus Journal Printing, Ermita, Manila

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district