This is the Senior High School self-learning module for Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino (communication and research in Filipino language and culture), Quarter 2, Module 8: “Wika sa Konteksto ng Radyo at Telebisyon” (language in the context of radio and television). It is a first-edition (2021) Alternative Delivery Mode module from DepEd Region 4A CALABARZON, written by Ana Maria L. Josue. It helps learners choose the right words and sentences for the context of news they hear on radio and television, and judge news language critically.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module’s learning competency (Kasanayang Pampagkatuto) is:
- Natutukoy ang angkop na mga salita at pangungusap ayon sa konteksto ng paksang napakinggan sa mga balita sa radyo at telebisyon (identifies the appropriate words and sentences for the context of a topic heard in radio and television news). (F11PN-IId-89)
Its objectives (Layunin) are for learners to:
- know the appropriate words and sentences for the context of collected examples of radio news and television programs;
- give their own feelings and opinions about radio and television news that became controversial because of the words used; and
- use appropriate words and sentences according to context.
Parts of the module
The module has one lesson, Aralin 8, arranged in the usual self-learning module parts:
| Part | What learners do |
|---|---|
| Subukin (pretest) | Answer 15 multiple-choice questions before the lesson |
| Balikan (review) | Answer two essay questions on using grammar correctly and fighting fake news on social media |
| Tuklasin (discover) | Read a short text on how technology and media shape language |
| Suriin (analyze) | Fix the word choice in three talk-show exchanges, then study a picture of a TV newscast and a radio |
| Pagyamanin (enrich) | Answer five multiple-choice questions |
| Isaisip (remember) | Rewrite statements from two controversial news stories |
| Isagawa (apply) | Answer four essay questions, including finding and analyzing a fake news example |
| Tayahin (assessment) | Take a 15-item multiple-choice post-test |
| Karagdagang Gawain (extra activity) | Listen to a newscast and write your own news report |
Key ideas: language in radio and TV news
The Tuklasin reading, “Angkop na mga Salita Ayon sa Konteksto sa mga Balita sa Radyo at Telebisyon” (appropriate words for the context of radio and TV news), makes these points:
- Language changes with the times. Filipino keeps developing as people adapt to modern life and new technology such as social media. Trendy forms of speech, such as Jejemon and gay lingo, are part of this. The pretest notes that Bekimon grew out of the older “swardspeak” and gay lingo.
- Broadcasters give words life. In broadcasting, news sounds more believable when the program’s hosts deliver the words well.
- Radio needs careful word choice. Because radio listeners cannot see the speaker, they must listen closely, and the credibility of the report depends on how the words are said.
- Wrong words cause controversy. News can become controversial when statements and sentences are used carelessly or incorrectly.
- Media spreads information fast. Social networking sites, text messages, mass media, and newspapers make it easy to get news about violence, disasters, and other events. Television in particular has a strong influence and can introduce words people start using every day.
Examples the module uses
In Suriin, learners improve unclear or mixed-language talk-show lines. One host asks whether a new house design is “wall-to-wall,” and the guest answers, “sa kisame lang” (only on the ceiling), showing how a vague question confuses the listener. Another guest answers a question about K-pop with “ang giling-giling nila talaga! Bongga!”, and learners choose a word that fits the question better.
In Isaisip, learners look at two real controversies:
- Director Alvin Yapan’s statement, in a GMA News TV interview, about the killing of a dog in a scene of the film “Oro” (2016 Metro Manila Film Festival). Learners rewrite it so the message comes across without angering viewers.
- The Department of Health’s announcement about the Dengvaxia vaccine, aired on January 16, 2018. Learners suggest what could have been said to avoid public criticism.
The post-test also shows how context decides meaning in news. For example, “korte” in a crime report means hukuman (court), not a shape. “Virus” in a computer story means malware. “Quarantine” is a word you would hear in news about the coronavirus.
How to use this module
- Learners: Take the Subukin pretest first to see what you already know, then work through the parts in order. Write all answers on a separate sheet of paper; the module asks you not to write on or mark it so others can use it. Check your Subukin, Pagyamanin, and Tayahin answers with the Susi sa Pagwawasto (answer key) at the end, and use it honestly.
- For the Karagdagang Gawain: Listen to a TV or radio newscast and list the language used. Note the date and time, the issue, and the station. Then use those words to write your own report on a current issue. It is scored out of 100: correct word use (30), appropriate content (50), and correct punctuation and grammar (20).
- Parents and guardians: The module comes with a Gabay sa Guro/Tagapagdaloy (teacher and facilitator guide) with reminders and strategies for guiding learners at home.
- Teachers: A teacher’s note after Balikan asks you to prepare learners for the next part once they have answered the review questions. Learners are encouraged to contact their teacher right away if they have trouble with the lesson.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is a Senior High School module for Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino, Quarter 2, Module 8. Its competency code, F11PN-IId-89, is a Grade 11 Filipino code.
What is the learning competency of this module?
Learners identify the appropriate words and sentences for the context of a topic heard in radio and television news (F11PN-IId-89).
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the Subukin pretest, the Pagyamanin activity, and the Tayahin post-test.
How is the Karagdagang Gawain graded?
Learners write their own news report based on a newscast they heard. It is scored out of 100: correct word use 30 points, appropriate content 50 points, and correct punctuation and grammar 20 points.
What is Bekimon, according to the module?
The module describes Bekimon as the evolution of the older swardspeak and gay lingo that has long been common in Philippine society.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino – Ikalawang Markahan – Modyul 8: Wika sa Konteksto ng Radyo at Telebisyon
Senior High School
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino
Ikalawang Markahan – Modyul 8: Wika sa Konteksto ng Radyo at Telebisyon
[illustration: students, a teacher, and a globe, with a lamp, a tree, and a boy writing; the cover art for the Alternative Delivery Mode module]
CO_Q2_ KPWKP SHS Module 8
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino Alternative Delivery Mode Ikalawang Markahan – Modyul 8: Wika sa Konteksto ng Radyo at Telebisyon Unang Edisyon, 2021
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Ana Maria L. Josue Editor: Fritz M. Bahilango Tagasuri: Ernesto C. Caberte, Jr., Leilanie E. Vizarra, Imelda H. Aglibot, Edryne A. Amon, Gian Carlo C. Villagracia Tagaguhit: Ronie C. Suinan Tagalapat: Jera Mae B. Cruzado, Julie Anne V. Vertudes Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Job S. Zape, Jr., Ramonito O. Elumbaring, Reicon C. Condes, Elaine T. Balaogan, Fe M. Ong-ongowan, Rommel C. Bautista, Galileo L. Go, Randy D. Punzalan, Elpidia B. Bergado, Noel S. Ortega, Maribeth C. Rieta
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region 4A CALABARZON
Office Address: Gate 2 Karangalan Village, Brgy. San Isidro, Cainta, Rizal Telefax: 02-8682-5773/8684-4914/8647-7487 E-mail Address: lrmd.calabarzon@deped.gov.ph
Komunikasyon at Pananaliksik sa Wika at Kulturang Pilipino
Ikalawang Markahan – Modyul 8: Wika sa Konteksto ng Radyo at Telebisyon
Senior High School
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Bilang isang manlalakbay, ikaw ay may pagdaraanang mga pagsubok na huhubog sa iyong kakayahan upang matamo ang sumusunod na kasanayan pagkatapos ng aralin.
Kasanayang Pampagkatuto:
- Natutukoy ang angkop na mga salita at pangungusap ayon sa konteksto ng paksang napakinggan sa mga balita sa radyo at telebisyon. (F11PN-IId-89)
Layunin:
- Nalalaman ang angkop na mga salita at pangungusap ayon sa konteksto sa nakalap na halimbawa ng mga balita sa radyo at programang pantelebisyon;
- Nakapagbibigay ng sariling saloobin at opinyon hinggil sa mga balitang panradyo at pantelebisyon na naging kontrobersiyal dahil sa ginamit na salita; at
- Nagagamit ang angkop na mga salita at pangungusap ayon sa konteksto.
Subukin
Panuto: Basahing mabuti ang bawat katanungan o pahayag. Isulat ang titik ng piniling sagot sa iyong sagutang papel.
Ito ang wikang pambansa ng Pilipinas.
- a. Espanyol
- c. Ingles
- b. Filipino
- d. Sanskrit
Ito ay ang ebolusyon ng dating “swardspeak” at gay lingo na matagal nang palasak sa lipunang Pilipino.
- a. Alibata
- c. Bekimon
- b. Baybayin
- d. Jejemon
Sa pakikinig ng balita sa radyo o telebisyon, ano ang dapat isaalang–alang ng isang mahusay na tagapakinig?
- a. Maging malawak ang kanyang pananaw.
- b. Makabuo ng isang kuro–kuro.
- c. May paninindigan sa mga isyung kanyang napakinggan sa radyo.
- d. Susuriin nang mabuti ang nilalaman ng napakinggang balita sa radyo bago magbigay ng opinyon o kuro-kuro.
Mas kapani-paniwala ang paggamit ng mga salita sa pagbabalita kung ito’y binibigyan ng buhay ng mga tagapagdaloy ng programa.
- a. Broadcasting
- c. pagsasalaysay
- b. pagbasa
- d. pagsulat
Bakit kinakailangang maging mapanuri sa mga salitang ginagamit sa mga balita sa radyo at telebisyon?
- a. para makaiwas sa mga kamaliang gramatikal
- b. upang maiwasan ang di-tuwirang pagbibigay ng opinyon
- c. para maging bukas ang isipan sa pagsusuri sa nilalaman ng mga balita bago humusga sa isyung pinag-uusapan at maiwasan ang kumakalat na fake news
- d. upang maging alisto sa mga nangyayari sa paligid
Anong wika ang ginagamit sa ating bansa sa pagbabalita sa radyo?
- a. Baybayin
- c. rehiyonal
- b. Ingles
- d. Tagalog
Malawak ang impluwensiya nito sa madla na maaaring makalikha ng wikang posibleng magamit sa pang-araw-araw.
- a. magasin
- c. radyo
- b. pahayagan
- d. telebisyon
Alin sa mga salita ang maaaring marinig sa nagbabalita kung ang paksa ay wika?
- a. arbitraryo
- c. menu
- b. download
- d. roller
Pinag-uusapan sa balita ang computer at binanggit ang virus. Ano ang virus?
- a. bahagi ng computer
- b. malware na sumisira sa sistema ng computer
- c. organismo na nagdudulot ng sakit
- d. nakahahawang sakit ng tao
Ayon sa balita, nagkaroon ng malawakang operasyon ang militar sa bansa. Ibigay ang ibig sabihin ng operasyon.
- a. ginawa sa negosyo
- b. isinagawang plano
- c. pagbiyak sa tiyan
- d. usapan ng organisasyon
Ibinalita sa radyo na hinatulan na sa korte ang salarin. Ano ang korteng tinutukoy?
- a. hugis
- c. husgado
- b. hukuman
- d. hustisya
Saan nakaayon ang mga salitang ginagamit sa pagbabalita sa radyo o telebisyon?
- a. paksa
- c. tao
- b. sagot
- d. wika
Kailangan ang matamang pakikinig dito upang lubos na maintindihan ang sinasabi nang hindi nakikitang nagbabalita.
- a. Komiks
- c. pahayagan
- b. Cellphone
- d. radyo
Mangyayari ito sa isyu kapag nagkamali ng gamit ng salita sa pagbabalita.
- a. pagtataluhan
- c. pagkakaisahan
- b. pag-uusapan
- d. pagkakaguluhan
Ang nagbibigay-buhay sa pagbabalita sa radyo at telebisyon
- a. broadcaster
- b. manager
- c. musician
- d. singer
Aralin 8: Wika sa Konteksto ng Radyo at Telebisyon
Bago mo umpisahan ang pagsagot sa modyul na ito, kinakailangan mo munang sagutan ang mahalagang tanong na magpapalawak sa iyong kaalaman at malinang ang kahusayan.
Balikan
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang mga tanong at isulat ang iyong sagot sa nakalaang patlang o kaya’y sa iyong sagutang papel.
- Bilang isang kabataang Pilipino, bakit kinakailangang hindi lang basta nakapagsasalita ng wika bagkus mas mahalagang nagagamit nang tama ang mga salita lalo na ang gramatika kapag tayo’y nakikipag-usap sa iba?
- Paano mo maiiwasan at malalabanan ang kumakalat na “fake news” lalo na sa social media?
Mga Tala para sa Guro
Pagkatapos sagutan ang mga tanong, ihanda ang mga mag-aaral para sa susunod na bahagi ng modyul
[transcriber’s note: the pages supplied for this range carry the printed page numbers 1 to 8 and contain the opening sections of the module (Tuklasin through Tayahin). The document title is not printed on these pages, so no # title heading is given here.]
Tuklasin
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang kaban ng kaalaman at humanda sa pagsagot sa susunod na bahaging Pagyamanin.
Angkop na mga Salita Ayon sa Konteksto sa mga Balita sa Radyo at Telebisyon
Sa makabagong henerasyon, mababatid natin ang mga epekto ng makabagong teknolohiya sa ating wika at kultura. Dahil sa malikhaing pag-iisip at pananaliksik, nakatutuklas ang mga tao ng bagong mga kaalaman tungkol sa teknolohiya tulad ng “social media”.
Ang wika ay nagbabago sa kadahilanang ang kinagisnang wika ng mga tao sa panahon ngayon ay nakaayon sa moderno at makabagong panahon. Bawat panahon at pagkakataon ay nagagamit at napauunlad ang wikang Filipino. Kabilang dito, ang paggamit ng mga pinausong lengguwahe tulad ng Jejemon at gay lingo. Pero kung papansinin natin ang mga kabataan ngayon ay mas tinatangkilik nila ang sikat na sikat na mga salita ngayon na alam na alam nila. In na in sila kapag ito ang kanilang ginagamit sa pakikipag-usap para makasabay sa uso.
Sa panahon ngayon, kung ano ang trending ay siya namang tatangkilikin at pagpipiyestahan ng mga tao. Sa broadcasting ay mas kapani-paniwala ang paggamit ng mga salita sa pagbabalita kung ito’y binibigyan ng buhay ng mga tagapagdaloy at tagapagtaguyod ng programa; sa pagbabalita rin sa radyo ay kinakailangang maging maingat sa paggamit ng mga salita sapagkat nakasalalay sa pagbibitaw ng mga ito ang mas kapani-paniwalang impormasyon na inihahatid sa mga tagapakinig. Minsan nama’y nagiging kontrobersiyal ito kapag mali-mali ang mga pahayag at pangungusap na ginagamit.
Sa pag-usbong ng makabagong henerasyon ay marami na ring pagbabago sa pamumuhay ng mga Pilipino. Naging madali sa atin ang makasagap ng impormasyon sa pamamagitan ng mga social networking site, text message, mass media, newspaper, at marami pang iba. Halimbawa na lamang ang pagkakaroon ng impormasyon ukol sa mga karahasan, mga kalamidad, at iba pang nangyayari sa ating bansa. Dahil nga sa laganap na ang iba’t ibang uri ng media, mabilis tayong magkaroon ng komunikasyon sa ibang tao sa loob at labas ng bansa. Nagiging kapani-paniwala ang pamamahayag na ginagamit sa balita sa radyo at telebisyon kung maayos din ang paraan ng pagkakagamit nito.
Sanggunian: (https://obienbangahonbalug.wordpress.com/2016/09/23/ang-epekto-ng-teknolohiya-sa-ating-wika-at-kultura/)
Suriin
Panuto: Basahing mabuti ang usapan o pahayag na hango mula sa radyo at telebisyon. Palitan nang mas angkop na salita o pangungusap ang makikita mong kamaliang gramatikal sa mga ito. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
Host: Balita ko wall-to-wall daw ang pag-design ng bagong bahay mo.
Bisita: Naku hindi naman, sa kisame lang!Ano ang maaari mong gawin o paano mo babaguhin ang tanong ng host para mas maintindihan ito ng bisita at nang masagot niya ito nang maayos?
Host: Isa kang tunay na superhero! Biro mo talo mo pa si Superman, na-save mong lahat ang mga taong ‘yan sa sunog. Super galing mo talaga!
Bisita: Presence of mind lang. Ako pa ba kering-keri naman.Anong salita ang aayusin mo sa sagot ng bisita para umangkop ang sagot sa tanong?
Host: Why are you such a big fan o KPOP Group?
Bisita: Kasi, ang giling-giling nila talaga! Bongga!Anong salita ang aayusin mong sagot ng bisita para umangkop ang sagot sa tanong?
Panuto: Suriin ang larawan sa loob ng kahon at pagkatapos, sagutin ang mga tanong sa ibaba. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
[illustration: television screen showing a news anchor at a desk beside the logo “TV PATROL”, and a radio emitting sound waves]
- Ano ang maaaring nagaganap sa ipinapahayag ng mga larawan?
- Magbigay ng programang panradyo at pantelebisyon.
Pagyamanin
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang sumusunod na pahayag. Isulat ang titik ng piniling sagot sa iyong sagutang papel.
Ano ang dapat pag-ingatan sa pagbabalita sa radyo at telebisyon?
a. anyo ng balita
b. gamit ng salita
c. katayuan ng tao
d. pangalang binabanggitPaanong paraan napauunlad ng panahon ang wikang Filipino?
a. pagkakaroon ng bagong mananakop
b. pagpapakalat ng mga balita sa mundo
c. pagpapalit ng kahulugan ng salita
d. pag-usbong ng bagong wikaAno ang makabagong gamit ng tao sa larangan ng pakikipag-ugnayan sa tao?
a. pahayagan
b. panayam
c. social media
d. telebisyonAno ang nangyayari sa isyu kapag nagkamali ng gamit ng salita sa pagbabalita?
a. intriga
b. kontrobersyal
c. nag-aalsa ang tao
d. pagkakaisa ng taoKanino o saan mas pinaniniwalaan ang gamit ng salita sa pagpapahayag?
a. sa kakilala
b. sa kilalang tao
c. sa pagbabalita
d. sa usapan
Isaisip
Panuto: Sa panahon ngayon, may mga balita sa radyo at telebisyon na naging kontrobersiyal dahil sa ginamit na salita ng mga personalidad na kinapanayam. Basahin mo ang bawat pahayag at sagutan ang mga tanong. Isulat sa nakalaang patlang ang sagot o kaya’y sa iyong sagutang papel.
Naging kontrobersiyal at binatikos ng mga netizen ang mga salitang binitawan ng direktor sa pelikulang “Oro” na si Alvin Yapan at ng aktres na si Irma Adlawan na nagwagi bilang Best Actress noong 2016 Metro Manila Film Festival dahil diumano’y pagpatay sa isang aso sa eksena. Sabi ni Direk Alvin Yapan sa interbyu sa GMA News TV na nauunawaan niya na may na-offend na mga sektor sa lipunan “and we apologize for that, totoo ‘yun puwede naman talaga kaming gumamit ng prosthetics kung wala naman talaga kaming nakita na papatay ng aso, that day itself na magsu–shoot kami.” Kung mabibigyan ka ng pagkakataong maiayos ang sinabi niya, paano mo ito papalitan nang mas angkop na salita o pangungusap para mas maiparating mo ang mensahe nang hindi magagalit sa iyo ang mga taong nanonood sa telebisyon?
(https://www.youtube.com/watch?v=kGhECtm_x1M)
Hindi maiwasang mangamba ng mga magulang ng mga batang naturukan ng Dengvaxia vaccine. Kamakailan lang, naisiwalat na maaaring tamaan ng severe dengue ang mga nabakunahan na hindi pa nagkakaroon ng dengue o tinatawag na ‘seronegative’. Ito ay nai-ere noong Enero 16, 2018. Binanggit ng DOH ang
isyu tungkol sa Dengvaxia vaccine, ano sa tingin mo ang dapat nilang sinabi para hindi umani ng mga ganitong batikos hindi lang sa mamamayan ng Pilipinas kundi pati na rin sa ibang bansa?
(https://www.youtube.com/watch?v=PssRdA-17Vw)
Isagawa
Itinuturing na mas malaki ang impluwensiya ng mass media sa kasalukuyang panahon lalong-lalo na ang telebisyon.
Panuto: Sagutin ang mga tanong para sa mas malawak mong kaalaman sa aralin. Isulat sa nakalaang patlang ang sagot o kaya’y sa iyong sagutang papel.
Para sa iyo, pangatuwiranan ang impluwensiya ng mass media sa paggamit ng tao ng wika sa lipunan.
Ang telebisyon ba at radyo ay isang matinding pangangailangan ng tao sa pagkuha ng mga impormasyon sa araw-araw? Bakit?
Paano nakapag-aambag ang balita sa telebisyon o radyo sa wastong gamit ng salita sa pang-araw-araw na pakikisalamuha ng tao sa kanyang kapwa?
Maghanap ng isang halimbawa ng “fake news“. Bakit mo nasabing “fake news” ito? Gamitin ang angkop na mga salita at pangungusap sa pagbabalita upang maging makatotohanan ang “fake news” na iyong nabasa, narinig o napanood.
Tayahin
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang mga pahayag. Sagutin ang sumusunod na pahayag na batay sa iyong natutuhan bilang kabuuan sa pinag-aralang aralin. Isulat ang titik ng piniling sagot sa iyong sagutang papel.
Wikang nakaalinsunod sa 1987 Konstitusyon na ginagamit nang nakararami sa Pilipinas.
a. Bekimon Filipino
b. Chavacano
c. Filipino
d. JejemonEbolusyon ng dating “swardspeak” na matagal nang kilala.
a. alpabeto
b. Baybayin
c. Bekimon
d. JejemonNagiging kapani-paniwala ang ginagamit na mga salita sa pagbabalita kung ito’y binibigyang-buhay ng tagapagbalita.
a. broadcasting
b. pagsasalaysay
c. pagsulat
d. pagtatalaIto ay dapat isaalang-alang ng isang tagapakinig ng mga pahayag sa radyo at telebisyon.
a. Makabuo ng isang maayos na kuro-kuro.
b. May malawak na pananaw o pag-unawa.
c. May paninindigan sa isyung pinakikinggan.
d. Susuriin nang mabuti ang nilalaman ng napakinggang balita sa radyo bago magbigay nang maayos na opinyon o kuro-kuro.Bakit kinakailangang maging mapanuri sa mga salitang ginagamit sa mga balita sa radyo at telebisyon?
a. para makaiwas sa mga kamaliang gramatikal
b. upang maiwasan ang di-tuwirang pagbibigay ng opinyon
c. para maging bukas ang isipan sa pagsusuri sa nilalaman ng mga balita bago humusga sa isyung pinag-uusapan at maiwasan ang kumakalat na fake news
d. upang maging alisto sa mga nangyayari sa paligidAno ang ginagamit na media na kailangang makinig nang husto para maintindihan ang sinasabi nang hindi nakikitang nagbabalita?
a. cellphone
b. pahayagan
c. radyo
d. telebisyonPaano mapauunlad ng mga balita sa radyo at telebisyon ang wikang Filipino?
a. paggamit ng wikang kaiba
b. paglikha ng wikang magagamit
c. pagpapakalat ng mga balita sa mundo
d. pagpapalit ng kahulugan ng salitaAling media ang maimpluwensiya sa madla na makapagpapakilala ng wikang posibleng magamit sa araw-araw?
a. headphone
b. microphone
c. radyo
d. telebisyonSaang bahagi ng balita madalas sabihin ang mga salitang “nagbabagang balita” na maririnig sa broadcaster?
a. bawat bagong paksa
b. kalagitnaan ng balita
c. panimula ng balita
d. pagtatapos ng balitaKanino o saan mas pinaniniwalaan ang gamit ng salita sa pagpapahayag?
a. sa kakilala
b. sa kilalang tao
c. sa pagbabalita
d. sa usapanKung madalas mabanggit ang pagbabago-bago ng wika mula sa nakaraan hanggang sa kasalukuyan, ano ang pangunahing paksa ng balita?
a. ebolusyon ng wika
b. kasalukuyang wika
c. limot na wika
d. modernong wikaAlin ang pinag-iingatan sa pagsisiwalat ng balita sa radyo at telebisyon?
a. gamit ng salita
b. pagsasalita ng broadcaster
c. nilalaman ng balita
d. taong may kaugnayanAno ang ipinahihiwatig kapag ang narinig na mga salita sa balita ay agad-agad itong nagagamit?
a. maayos ang balita
b. mahusay ang balita
c. maimpluwensiya ang balita
d. matatag ang balitaIto ang salitang maririnig sa nagbabalita kung ang paksa ay coronavirus?
a. hashtag
b. quarantine
c. lookout
d. buy-bustAno ang naitutulong ng paggamit ng angkop na wika sa pagbabalita sa radyo o telebisyon?
a. madaling maunawaan
b. maganda sa pandinig
c. magulo ang usapin
d. nagbibigay ng palaisipan
Karagdagang Gawain
Binabati kita! Natapos mo nang matagumpay ang mga pagsubok sa modyul na ito. Dahil diyan, gusto kitang maging handa sa susunod na pagsubok na iyong kahaharapin. Ngayon pa lamang ay paghandaan mo na kung ano nga ba ang madalas na naririnig na gamit ng salita mula sa pagbabalita sa telebisyon at radyo. Pagtibayin natin ang iyong natutuhan sa gawaing ito.
Panuto: Makinig ng balita sa telebisyon o radyo. Itala ang angkop na mga wikang ginamit sa pagbabalita. Mula sa mga wikang naitala, gamitin ang mga ito sa pagbuo ng sariling balita na kaugnay ng mainit na isyung nagaganap sa lipunan. Gawing gabay ang mga tanong sa ibaba.
- Anong petsa at oras ang balitang napakinggan?
- Tungkol saan ang isyu?
- Saang broadcasting narinig ang balita?
Pamantayan sa pagmamarka:
Paggamit ng wastong salita 30
Angkop na nilalaman 50
Wastong bantas at gramatika 20
Kabuuan 100
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: the answer key is printed upside down in three columns: Subukin, Tayahin, and Pagyamanin]
Subukin
- B
- C
- D
- A
- C
- C
- D
- A
- B
- B
- B
- A
- D
- D
- A
Tayahin
- C
- C
- A
- D
- C
- C
- B
- D
- C
- C
- A
- A
- C
- B
- A
Pagyamanin
- B
- D
- C
- B
- D
Sanggunian
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply