This is the Grade 7 Araling Panlipunan (Social Studies) self-learning module for Quarter 4, Module 4: “Iba’t Ibang Ideolohiya sa Pag-usbong ng Nasyonalismo at Kilusang Nasyonalista” (different ideologies in the rise of nationalism and nationalist movements). It was prepared by DepEd MIMAROPA Region under the Alternative Delivery Mode (first edition, 2020) for learners studying at home. After working through it, learners can explain how ideologies such as democracy, communism, socialism, and monarchy shaped the fight for independence in East and Southeast Asia.
On this page 6 sections
What learners will learn
By the end of the module, learners are expected to:
- Discuss the different ideologies in the rise of nationalism in East and Southeast Asia.
- Infer how these ideologies are related and what they meant for the rise of nationalism and nationalist movements in the region.
- Value the ideologies that guided the leaders who founded nationalist movements toward their countries’ independence.
The module is built on these curriculum standards:
- Content standard: learners appreciate how Asians responded to the challenges of change, development, and continuity in East and Southeast Asia during the transitional and modern periods (16th to 20th century).
- Performance standard: learners critically analyze change, development, and continuity in East and Southeast Asia in the same period.
- Most Essential Learning Competency: “Nasusuri ang kaugnayan ng iba’t ibang ideolohiya sa pag-usbong ng nasyonalismo at kilusang nasyonalista” (analyzes how different ideologies relate to the rise of nationalism and nationalist movements).
Key ideas: what is an ideology?
The module defines ideolohiya (ideology) as an idea or way of thinking that citizens follow as a standard, a force that moves nations. It notes that after World War II the world split into democratic and communist sides. It then explains four ideologies found in East and Southeast Asia:
| Ideology | What the module says |
|---|---|
| Demokrasya (democracy) | A government that promotes the equality of citizens. The people hold the power to choose their leaders by voting. |
| Komunismo (communism) | All tools and means of production are owned by the state, in a classless society under a centralized leadership. |
| Sosyalismo (socialism) | Based on economic policy; a group of people runs the government and decides on the ownership and management of land, capital, and production. |
| Monarkiya (monarchy) | One person, usually called a king or queen, rules. Power may be limited by a constitution (natatakdaan) or unlimited (di-natatakdaan). |
Key ideas: countries and their nationalist leaders
The module shows that each country used a different ideology and method to love and defend its nation:
- Japan accepted Western contact through the Treaty of Kanagawa (March 31, 1854) and modernized under Emperor Mutsuhito, borrowing from Germany in government, the United States in education, and England in the military. Its ideology was constitutional monarchy.
- China resisted foreigners through the Boxer and Taiping rebellions. Sun Yat Sen brought democracy and his three principles: nationalism, democracy, and human rights. Later, communism under Mao Zedong took hold, and communist groups helped China gain freedom.
- Thailand (Siam) escaped colonization because its monarchy used diplomacy with France and England. Rama VI (Vajiravudh) is called the “Father of Thai Nationalism.”
- Vietnam: Ho Chi Minh embraced communism. The League for the Independence of Vietnam (Viet Minh) was founded in 1941, and after Japan surrendered, the Viet Minh entered Hanoi.
- Indonesia: Achmed Sukarno led the fight against the Dutch. The module names nationalist groups such as Budi Utomo (1908), Sarekat Islam (1911), Indonesian Nationalist Party (1919), and Indonesian Communist Party (1920).
- Philippines: Dr. Jose Rizal sought reforms through the Propaganda Movement and his writing, while Andres Bonifacio founded the Katipunan, which fought through revolution. The module links the Philippine struggle to democracy.
How to use this module
The module follows the usual self-learning module parts: Alamin (objectives), Subukin (a 15-item pretest), Balikan (review of World War II’s effects), Tuklasin (a word scramble), Suriin (the reading), Pagyamanin (a crossword, a concept-building task, and a table of countries, ideologies, and leaders), Isaisip (a reflection question), Isagawa (a thank-you letter to nationalist leaders), Tayahin (a 15-item post-test), and Karagdagang Gawain (an interview activity). An answer key (Susi sa Pagwawasto) is at the end.
- Learners: take the pretest first, then go through each part in order. Write all answers in your notebook or on separate paper; do not write on the module. Be honest when checking with the answer key, and contact your teacher if you have trouble.
- Parents and guardians: help your child with the extra activity, an interview of two or more people (relatives, teachers, or barangay officials) who belong to a group with an advocacy or ideology. It can be recorded on a phone or done online. The written results are submitted to the teacher.
- Teachers: the teacher’s notes say each lesson’s activities are based on three-day sessions and suggest strategies such as crossword puzzles, documentary interviews, reflective journals, and thank-you letters. The interview is graded with a rubric on knowledge of the topic, quality of information, and presentation style (15 points total).
Frequently asked questions
Which grade and quarter is this module for?
It is for Grade 7 Araling Panlipunan, Quarter 4, Module 4. It was published by DepEd MIMAROPA Region in 2020.
What ideologies does the module discuss?
It covers democracy, communism, socialism, and monarchy, and shows how countries such as Japan, China, Thailand, Vietnam, Indonesia, and the Philippines used them in their nationalist movements.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end has answers for the pretest, the post-test, the word scramble, the crossword, and the table of countries and leaders.
What is an ideology according to the module?
The module defines an ideology as an idea or way of thinking that citizens follow as a standard, a force that moves nations.
What do learners need to submit?
The extra activity asks learners to interview two or more people who belong to a group with an advocacy or ideology, write down what they learned, and submit it to the teacher for grading with a rubric.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Araling Panlipunan – Ikaapat na Markahan – Modyul 4: Iba’t Ibang Ideolohiya sa Pag-usbong ng Nasyonalismo at Kilusang Nasyonalista
7
[illustration: students reading and studying under a tree, a teacher at a desk with students, a globe, and a boy working by lamplight]
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
CO_Q4_AP 7_Modyul 4
Araling Panlipunan – Ikapitong Baitang Alternative Delivery Mode Ikaapat na Markahan – Modyul 4: Iba’t ibang Ideolohiya sa Pag-usbong ng Nasyonalismo at Kilusang Nasyonalista
Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Maylin Bacangallo-Arnesto Editor: Enrile O. Abrigo Jr. Tagasuri: Nimfa V. Alaska Tagaguhit: Karl Gabriel G. Buenafe Tagalapat: Liezl O. Arosio Tagapamahala: Benjamin D. Paragas, Mariflor B. Musa, Danilo C. Padilla, Freddie Rey R. Ramirez, Cyril C. Serador, Ronald S. Brillantes, Marites L. Arenio, Eva Joyce C. Presto, Rhea Ann A. Navilla
Inilimbag sa Pilipinas ng _____________________
Department of Education – MIMAROPA Region Office Address : Meralco Avenue corner St. Paul Road, Pasig City Telefax : (02) 8631-4070; 8637-3093; 8637-3139 Email Address : region4b@deped.gov.ph
7
Araling Panlipunan Ikaapat na Markahan – Modyul 4: Iba’t Ibang Ideolohiya sa Pag-usbong ng Nasyonalismo at Kilusang Nasyonalista
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Sa bahaging ito, lilinangin ang iyong kaalaman at pang-unawa sa iba’t ibang ideolohiyang umusbong upang maipakita ang nasyonalismo. Malaki ang pasasalamat natin sa mga nasyonalistang lider sa pakikipaglaban sa iba’t ibang paraan, maipakita lang ang pagmamahal sa bayan. Ano-ano ang impluwensiya ng iba’t ibang ideolohiya sa malawakang kilusang nasyonalista sa Silangan at Timog-Silangang Asya.
Ang lahat ng ito ay bibigyang linaw sa modyul na ito upang tulungan kang maunawaan ang pagbuo ng mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya sa pamamagitan ng mga gawaing inihanda para sa iyo. Kaya’t tara na, alamin natin ang landas na gagabay tungo sa karunungan.
Sa pagtatapos ng modyul na ito, inaasahan sa iyo ang sumusunod:
- Natatalakay ang iba’t ibang ideolohiya sa pag-usbong ng nasyonalismo sa Silangan at Timog-Silangang Asya;
- Nahihinuha ang kaugnayan ng iba’t ibang ideolohiya at ang implikasyon nito sa pag-usbong ng nasyonalismo at kilusang nasyonalista sa Silangan at Timog-Silangang Asya; at
- Napapahalagahan ang iba’t ibang ideolohiya na naging lunsaran at gabay ng mga pinunong nagtatag ng kilusang nasyonalista tungo sa kasarinlan ng mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya.
Ang pagkamit mo sa mga layuning nabanggit sa itaas ay magiging tulay upang tiyak na matutuhan mo ang sumusunod na pamantayan at kasanayan:
PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (Content Standard)
Ang mag-aaral ay napahahalagahan ang pagtugon ng mga Asyano sa mga hamon ng pagbabago, pag-unlad at pagpapatuloy ng Silangan at Timog-Silangang Asya sa Transisyonal at Makabagong Panahon (ika-16 hanggang ika-20 Siglo).
PAMANTAYAN SA PAGGAWA (Performance Standard)
Ang mag-aaral ay nakapagsasagawa nang kritikal na pagsusuri sa pagbabago, pag-unlad at pagpapatuloy ng Silangan at Timog-Silangang Asya sa Transisyonal at Makabagong Panahon (ika-16 hanggang ika-20 Siglo).
PAMANTAYANG PAMPAGKATUTO (Most Essential Learning Competency)
- Nasusuri ang kaugnayan ng iba’t ibang ideolohiya sa pag-usbong ng nasyonalismo at kilusang nasyonalista
Subukin
Panuto: Unawain ang mga katanungan at piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
Alin sa mga sumusunod na uri ng ideolohiya ang umusbong sa China na naging daan sa paglaya nila mula sa kamay ng mananakop?
A. Demokratiko C. Sosyalismo
B. Komunismo D. TotalitaryanismoAng lahat ng bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya ay naghangad ng kalayaan sa pananakop ng mga kanluranin dahil sa ideya ng demokrasya. Ang pahayag na ito ay ________.
A. tama, dahil ang ideolohiyang ito ang ginamit sa Timog-Silangang Asya.
B. mali, dahil lahat ng bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya ay ginamit ang komunismo.
C. tama, dahil lahat ng bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya ay ginamit ang demokrasya.
D. mali, dahil magkakaiba ang ideolohiyang ginamit ng mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya.Alin sa sumusunod na ideya o kaisipan ang naglalayong magpaliwanag tungkol sa daigdig at pagbabago nito?
A. Ideolohiya C. Polisiya
B. Pilosopiya D. TeoryaPaano naipakita ng mga pinuno ng mga kilusang nasyonalista ang kanilang pagmamahal sa kanilang bayan?
- Komunismo ang ideolohiyang niyakap at ginamit ni Ho Chi Minh para makamit ang kasarinlan ng Vietnam
- Nagtatag si Dr. Jose Rizal ng Kilusang Propaganda upang makamit ang mga reporma sa lipunan.
- Pinamunuan ni Achmed Sukarno ang samahang nagpalaya sa Indonesia mula sa mga Dutch.
A. 1 at 2 C. 1, 2, at 3
B. 1 at 3 D. 2 at 3
Alin sa sumusunod na pahayag ang HINDI tumutukoy sa prinsipyo ng komunismo?
A. Pagpapairal ng diktadurya
B. Pagkawala ng antas o pag-uuri-uri
C. Ang produksiyon at produkto ay pag-aari ng estado
D. Ang produksiyon at kalakalan ay kontrolado ng pribadong pamahalaanAnong ideolohiya ang nagsasaad na ang kapangyarihan ng pamahalaan ay nasa kamay ng isang tao na namumuno at ang tawag sa kaniya ay hari o reyna?
A. Sosyalismo C. Komunismo
B. Monarkiya D. DemokrasyaSino ang pinuno ng kilusang nasyonalista sa Vietnam na nanguna sa pagkamit ng kalayaan sa pamamagitan ng pagtanggap sa ideolohiya at pamamaraang komunismo?
A. Ba Maw C. Ho Chi Minh
B. Diponegoro D. SukarnoSino ang nanguna sa pag-aalsa sa Indonesia laban sa mga mananakop na Dutch?
A. Sukarno C. Diponegoro
B. Ho Chi Minh D. Ba MawAng sumusunod ay ideolohiya na ginamit ng mga bansa sa Timog-Silangang Asya. Alin ang HINDI kasama?
A. Demokrasya C. Monarkiya
B. Komunismo D. PasismoAno sa palagay mo ang aspetong HINDI gaanong naapektuhan ng anumang ideolohiya sa Silangan at Timog-Silangang Asya?
A. Pansining C. Pampulitika
B. Panlipunan D. PangkabuhayanAng sumusunod na pahayag ay nagsasaad ng implikasyon ng ideolohiya sa ating lipunan. Ano ang HINDI kabilang?
A. Batayan ng pagkakahati-hati ng tao ayon sa estado ng buhay.
B. Gabay ng pamahalaan sa pamamalakad ng nasasakupan nito.
C. Nagbibigkis sa mga mamamayan upang maging isang nagkakaisang bansa.
D. Kaisipan, panuntunan, o pundasyon ng sistemang pang-ekonomiya at pampolitika ng isang bansa.Anong paraan ang ginamit ng mga Katipunero sa Pilipinas upang maipahayag ang kanilang pagmamahal sa bayan at maisakatuparan ang hangaring kasarinlan?
A. Himagsikan C. Propaganda
B. Negosasyon D. ProtestaAng sumusunod ay nanguna sa pagtatag ng mga kilusang nasyonalista sa Timog-Silangang Asya. Sino ang kabilang sa pangkat?
- Achmed Sukarno 3. Jose Rizal
- Ho Chi Minh 4. Mutsuhito
A. 1, 2, at 3 B. 1, 3, at 4 C. 1, 2, 3, at 4 D. 2, 3, at 4
Anong bansa sa Silangang Asya ang may ideolohiyang komunismo?
A. China C. Japan
B. Indonesia D. South KoreaNakamit ng Indonesia ang kalayaan mula sa mga Dutch sa pamamagitan ng itinatag na samahan at pagyakap sa komunismo. Ang pahayag na ito ay _______.
A. mali, dahil sosyalismo ang kanilang niyakap.
B. tama, dahil ito ang paraan nila upang lumaya.
C. mali, dahil ang bansang Indonesia ay demokratiko.
D. tama, dahil komunismo ang kanilang ginamit sa pamamahala at tinanggap ang mga Dutch.
Aralin 1 Iba’t Ibang Ideolohiya sa Pag-usbong ng Nasyonalismo at Kilusang Nasyonalista
Ngayon, bago ka tumungo sa susunod na aralin ay sukatin muna ang iyong natutuhan sa nakalipas na aralin sa pamamagitan ng inihandang gawain.
Natatandaan mo ba ang mga ito? Halika na, sagutin mo ang mga gawain!
Balikan
Ano ang pangyayaring naganap bunga ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig?
[illustration: two drawings in grayscale, left showing soldiers advancing through smoke and fire, right showing a line of people carrying bundles along a road under a rising sun]
Iginuhit ni: Karl Gabriel G. Buenafe
Panuto: Itala mo ang mga naging resulta o bunga ng digmaan sa bansang Asyano. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
[chart: pyramid diagram; labeled “Resulta o bunga ng digmaan” at the top, with three numbered levels below it: “1.”, “2.”, “3.”]
Paano maiiwasan ang digmaan? Ano ang naging epekto nito?
Mga Tala para sa Guro
Naglalaman ang modyul na ito ng mga mungkahing gawain upang malinang ang kakayahan at kasanayan ng mga mag-aaral. Kinapapalooban ito ng iba’t ibang estratehiya tulad ng paggamit ng cross word puzzle, documentary interview, Reflective Journal, Anticipation reaction guide, liham pasasalamat, atbp. Ang bawat gawain sa isang aralin ay nakabatay sa tatlong araw na sesyon. Iminumungkahi na pagyamanin pa ng mga guro ang mga mungkahing gawain at estratehiya batay sa interes at kakayahan ng mga mag-aaral.
Tuklasin
Matapos mong masukat ang iyong kakayahang sagutin ang mga naunang gawain, tuklasin ang mga naibigay na ambag ng mga nasyonalistang lider sa mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya gamit ang iba’t ibang ideolohiya. Lilinangin mo ang iyong kaalaman at kasanayan upang lubos mo itong maunawaan.
Simulan mo na at alamin sa araling ito ang kasagutan.
Gawain: Letra Ko, Ayos Mo!
Panuto: Bumuo ng salita batay sa ginulong letra. Isulat ang wastong mga salita sa nakalaang guhit batay sa mga kahulugan nito na nasa tapat na kahon. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
- AYSARKOMDE _____ — pamahalaang nagtataguyod ng pagkakapantay-pantay
- OMSINUMOK _____ — lipunang walang antas/class less society)
- AYIKRANOM _____ — pinuno ay karaniwang tinatawag na hari o reyna
[transcriber’s note: a stray bullet marked “•-” appears in the text layer of this page but is not visible in the image, so it is omitted]
Paano nakaapekto ang ideolohiya ng bansa sa pag-unlad ng nasyonalismo nito?
[illustration: collage of nationalist figures in front of a map, with an eagle and a monument]
Iginuhit ni: Karl Gabriel G. Buenafe
Suriin
Maalala sana ninyo ang tunay na diwa ng pagiging makabayan ng mga Nasyonalistang Lider na nagbuwis ng kanilang buhay gamit ang iba’t ibang ideolohiya makamit lang ang kalayaang inaasam ng kanilang bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya.
May iba’t ibang ideolohiya ang nasyonalista upang maipakita ang kanilang pagmamahal sa bayan na naghangad ng kalayaan laban sa mananakop na Kanluranin. Naghangad ng reporma, nagbuo ng makabayang samahan, at gumamit ng madugong pakikipaglaban upang makamit ang kalayaan at makapagsarili simula ng sakupin ng mga kanluranin at pagsamantalahan ang mga nasakop na bansa.
Nahati ang daigdig sa panig ng demokrasya at komunista matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig. Nagsimula ang sistemang politikal na nangangalaga sa buhay, kalayaan at kalagayan ng mga mamamayan.
Ano nga ba ang ideolohiya? Ito ay ideya o kaisipan na pamantayang sinusunod ng mga mamamayan, pwersang nagpapakilos sa iba’t ibang bansa.
Ang iba’t ibang Ideolohiya sa Silangan at Timog-Silangang Asya
| Demokrasya | Komunismo | Sosyalismo | Monarkiya |
|---|---|---|---|
| Sistema ng pamahalaang nagtataguyod ng pagkakapantay-pantay ng mamamayan. Nakabatay sa mamamayan ang kapangyarihan na pumili ng mamumuno sa pamahalaan sa pamamagitan ng pagboto. | Sistema ng pamamahala sa ekonomiya, lipunan at politika na ang lahat ng kagamitan at pamamaraan ng produksyon ay pag-aari ng estado at binubuo ng lipunang walang antas (class less society) at sa ilalim ng sentralisadong pamunuan. | Nakabatay sa patakarang pang-ekonomiya, ang pamamalakad ng pamahalaan ay nasa kamay ng isang pangkat ng tao. Ang pangkat ang nagtatakda sa pagmamay-ari at sa pangangasiwa ng lupa, kapital, at mekanismo ng produksiyon. | Pamumuno ng isang tao sa partikular na estado. Ang pinuno ay karaniwang tinatawag na hari o reyna. Ang kapangyarihan ay maaaring natatakdaan batay sa saligang-batas. Di-natatakdaan naghahari ayon sa kaniyang kagustuhan. |
Naipakita ng bansang Japan sa pamamagitan ng modernisasyon ng tanggapin nito ang mga Kanluranin sa kasunduang Kanagawa noong ika-31 ng Marso 1854. Ginamit ang impluwensya ng bansang Germany sa pamamahala, United States sa edukasyon at England sa sandatahang lakas. Bukas palad na tinanggap ng mga Hapon ang mga ito na mas nakatulong sa pag-unlad ng kanilang bansa sa pamumuno ni Emperador Mutsuhito na. Hindi na sila nakipaglaban, bagkus tinanggap pa nila ang pagbabago. Monarkiyang konstitusyonal ang kanilang ideolohiya sa pamumuno ng emperador.
Malaki ang kaibahan nito sa China, na kung saan nagkaroon ng pagtutol sa pagpasok ng mga dayuhan na nakipaglaban gamit ang dalawang rebelyon: ang Rebelyong Boxer at Rebelyong Taiping.
Ang China ay mayroong magkaibang ideolohiya, ang demokrasya nang dumating si Sun Yat Sen, nabago ang kanilang pananaw at naisulong ang pagkakaisa gamit ang tatlong prinsipyo: ang nasyonalismo, demokrasya, at karapatang-pantao na naging susi ng tagumpay laban sa mga imperyalistang bansa. Nang pumasok ang katunggaling ideolohiyang komunismo sa China sa pamumuno ni Mao Zedong nawalan ng karapatan ang mga tao at sila ay naging sunud-sunuran sa patakarang umiiral sa kanilang bansa. Dahil sa patuloy na pakikipaglaban sa pananakop ng mga Kanluranin nagtatag sila ng mga samahang komunista at sa kalaunan nakamit nila ang kalayaan.
Ang Thailand ay nakaligtas sa kolonisasyon dahil sa kahusayan ng monarkiya nito na gamitin ang pamamaraan ng diplomasya upang mapaamo ang mga kolonyalistang bansa tulad ng France at England na may interes dito. Si Rama VI (Vajiravudh) ang ikaanim na monarko ng Siam. Kinilala bilang “Ama ng Nasyonalismong Thai” dahil sa kaniyang reporma at magandang pamumuno.
May mga nasyonalistang lider na ipinakita ang kanilang nasyonalismo at nanguna sa pakikipaglaban gamit ang iba’t ibang ideolohiya at kilusan upang ipaglaban ang karapatan at kalayaan ng kanilang bansa.
Si Ho Chi Minh ay isang nasyonalistang pinuno ng Vietnam na sinalamin ang kalayaan sa pamamagitan ng pagtanggap ng pamamaraang komunismo. Itinatag ng mga komunista ang Liga para sa kalayaan ng Vietnam noong 1941. Maraming nasyonalista na hindi komunista ang sumapi sa samahan. Nang sumuko ang mga Hapones, napasok ng mga Viet Minh ang Hanoi at ito ang naging pangunahing kasangkapan sa paglaya ng kanilang bansa.
Si Achmed Sukarno ay pinuno ng Indonesia at ipinaglaban ang kalayaan mula sa mga Dutch sa pamamagitan ng itinatag na samahan, subalit naging aktibo lamang ang mga kilusang nasyonalismo matapos ang digmaang pandaigdig, niyakap nila ang komunismo upang sila ay makalaya. Nagpatuloy ang pakikibaka ng mga Indones para sa kalayaan noong ika-20 siglo at nagtatag ng mga makabayang samahan katulad ng Budi Utomo (1908), Sarekat Islam (1911), Indonesian Nationalist Party (1919), at Indonesian Communist Party (1920).
Sa Pilipinas tunay na ipinaglaban ni Dr. Jose Rizal ang reporma at nagkaroon ng Kilusang Propaganda sa pamamagitan ng pagsusulat. Si Andres Bonifacio, ay bumuo ng samahan, ang katipunan na nakipaglaban sa pamamagitan ng rebolusyon gamit ang dahas o madugong pakikipaglaban. Maraming kilusang itinatag na hangaring mabawing muli ang karapatang mapamahalaan ang sariling bansa tungo sa ganap na kalayaan gamit ang ideolohiyang demokrasya.
Anong paraan ang ipinakita ng mga nasyonalistang lider upang ipaglaban ang kanilang bansa gamit ang ideolohiya?
(Pinagkunan: Rosemarie C. Blando et al., Asya: Pagkakaisa sa Gitna ng Pagkakaiba, Araling Panlipunan Modyul para sa Mag-aaral, 2014, 350-359.
Pagyamanin
Gawain 1: Pag-isipan at Gawin
Panuto: Tukuyin ang salita sa pahalang at pababa na inilalalarawan o hinihingi ng bawat bilang. Pumili sa mga salitang nasa loob ng kahon sa ibaba. Isulat ang tamang sagot sa iyong kuwaderno.
[chart: crossword puzzle grid; Gawain 1: Pag-isipan at Gawin] Numbered cells: 2 (across, first row), 1 (down, from the second cell of the first row), 4 (across), 6 (down), 5 (down), 7 (down), 3 (across). Letters are not filled in.
PAHALANG: 2. Lipunang walang antas 3. Makabayan 4. Kapangyarihan sa kamay ng mga tao
PABABA:
- Paniniwala ukol sa pananaw
- Mananakop
- Pagiging Makabansa
- Karapatang Pang-ekonomiya
Pagpipilian: nasyonalismo ideolohiya nasyonalista komunismo demokrasya sosyalismo kanluranin
Ang gawaing ito ay susubok sa iyong kakayahang bumuo ng iyong kaisipan tungkol sa paksa at kahulugan. Sa pamamagitan nito ay makabubuo ka ng pangungusap na may kaugnayan sa paksa.
Gawain 2: Konsepto Mo, Ayos Mo!
Panuto: Matapos mong matukoy ang mga salita mula sa gawain 1 ay subukin mong bumuo ng konsepto tungkol sa iba’t ibang ideolohiya sa pag-usbong ng nasyonalismo at kilusang nasyonalista. Gawin mo ito sa pamamagitan ng pagsasama-sama ng lima o higit pang salita. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
[illustration: blank scroll for writing the concept]
Paano mo nabuo ang iyong konsepto o kaisipan mula sa pinagsama-samang salita? Ano ang iyong naging batayan upang mabuo ang kaisipan?
Gawain 3: Tala-Sagot Mo!
Panuto: Subukan natin ngayon ang iyong kaalaman sa paksang binasa. Punan ng impormasyon ang talahanayan. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
| Bansa | Rehiyon sa Asya | Ideolohiya | Nagsulong na Nasyonalistang Lider |
|---|---|---|---|
Ano-ano ang katangian ng mga ideolohiyang ito? Paano hinubog ng ideolohiya at kilusang nasyonalista ang paglaya ng mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya?
Isaisip
Gawain: Sagot Mo Ako!
Panuto: Sagutin at ipaliwanag ang tanong sa ibaba. Isulat ang iyong sagot sa kwaderno.
Nakatulong ba ang ideolohiya at kilusang nasyonalista sa pag-usbong ng nasyonalismo sa mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya? Paano?
Para sa akin_____
Isagawa
Gawain: Liham Pasasalamat
Panuto: Gumawa ng isang liham pasasalamat. Gawing gabay ang sumusunod na tanong: Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
- Ano ang iyong mensaheng maipaaabot sa mga nasyonalistang lider bilang pasasalamat sa kanilang pagbuwis ng buhay sa pakikipaglaban upang makamit ang ating kalayaan gamit ang iba’t ibang ideolohiya at pamamaraan?
- Paano mo maipakikita ang iyong pagmamalasakit sa ating bansa?
Tayahin
Panuto: Unawain ang mga katanungan at piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.
Alin sa sumusunod na pahayag ang HINDI tumutukoy sa prinsipyo ng komunismo?
A. Pagpapairal ng diktadurya
B. Pagkawala ng antas o pag-uuri-uri
C. Ang produksiyon at produkto ay pag-aari ng estado
D. Ang produksiyon at kalakalan ay kontrolado ng pribadong pamahalaanAng lahat ng bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya ay naghangad ng kalayaan sa pananakop ng mga kanluranin dahil sa ideya ng demokrasya. Ang pahayag na ito ay ________.
A. tama, dahil ang ideolohiyang ito ang ginamit sa Timog-Silangang Asya.
B. mali, dahil lahat ng bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya ay ginamit ang komunismo.
C. tama, dahil lahat ng bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya ay ginamit ang demokrasya.
D. mali, dahil magkakaiba ang ideolohiyang ginamit ng mag bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya.Alin sa sumusunod na ideya o kaisipan ang naglalayong magpaliwanag tungkol sa daigdig at pagbabago nito?
A. Ideolohiya
B. Pilosopiya
C. Polisiya
D. TeoryaPaano naipakita ng mga pinuno ng mga kilusang nasyonalista ang kanilang pagmamahal sa kanilang bayan?
- Komunismo ang ideolohiyang niyakap at ginamit ni Ho Chi Minh para makamit ang kasarinlan ng Vietnam
- Nagtatag si Dr. Jose Rizal ng Kilusang Propaganda upang makamit ang mga reporma sa lipunan.
- Pinamunuan ni Achmed Sukarno ang samahang nagpalaya sa Indonesia mula sa mga Dutch.
A. 1 at 2
B. 1 at 3
C. 1, 2, at 3
D. 2 at 3Alin sa sumusunod na uri ng ideolohiya ang umusbong sa China na nagbigaydaan sa paglaya mula sa kamay ng mananakop?
A. Demokratiko
B. Komunismo
C. Sosyalismo
D. TotalitaryanismoAno sa palagay mo ang aspetong HINDI gaanong naapektuhan ng anumang ideolohiya sa Silangan at Timog-Silangang Asya?
A. Pansining
B. Panlipunan
C. Pampulitika
D. Pangkabuhayan
[transcriber’s note: the printed page numbers at the foot of the first four pages read 13 to 16; the page markers in this section follow the numbering requested (17 to 21)]
- Anong ideolohiya ang nagsasaad na ang kapangyarihan ng pamahalaan ay nasa kamay ng isang tao na namumuno at ang tawag sa kaniya ay hari o reyna?
- A. Sosyalismo
- C. Komunismo
- B. Monarkiya
- D. Demokrasya
- Anong bansa sa Silangang Asya ang may ideolohiyang komunismo?
- A. China
- C. Japan
- B. Indonesia
- D. South Korea
- Sino ang pinuno ng kilusang nasyonalista sa Vietnam na nanguna sa pagkamit ng kalayaan sa pamamagitan ng pagtanggap sa ideolohiya at pamamaraang komunismo?
- A. Ba Maw
- C. Ho Chi Minh
- B. Diponegoro
- D. Sukarno
- Sino ang nanguna sa pag-aalsa sa Indonesia laban sa mga mananakop na Dutch?
- A. Sukarno
- C. Diponegoro
- B. Ho Chi Minh
- D. Ba Maw
- Ang sumusunod na pahayag ay nagsasaad ng implikasyon ng ideolohiya sa ating lipunan. Ano ang HINDI kabilang?
- A. Batayan ng pagkakahati-hati ng tao ayon sa estado ng buhay.
- B. Gabay ng pamahalaan sa pamamalakad ng nasasakupan nito.
- C. Nagbibigkis sa mga mamamayan upang maging isang nagkakaisang bansa.
- D. Kaisipan, panuntunan, o pundasyon ng sistemang pang-ekonomiya at pampolitika ng isang bansa.
- Ang sumusunod ay ideolohiya na ginamit ng mga bansa sa Timog-Silangang Asya. Alin ang HINDI kasama?
- A. Demokrasya
- C. Monarkiya
- B. Komunismo
- D. Pasismo
- Ang sumusunod ay nanguna sa pagtatag ng mga kilusang nasyonalista sa Timog-Silangang Asya. Sino ang kabilang sa pangkat?
- Achmed Sukarno 2. Ho Chi Minh 3. Jose Rizal 4. Mutsuhito
- A. 1, 2, at 3
- C. 1, 2, 3, at 4
- B. 1, 3, at 4
- D. 2, 3, at 4
- Anong paraan ang ginamit ng mga Katipunero sa Pilipinas upang maipahayag ang kanilang pagmamahal sa bayan at maisakatuparan ang hangaring kasarinlan?
- A. Himagsikan
- C. Propaganda
- B. Negosasyon
- D. Protesta
- Nakamit ng Indonesia ang kalayaan mula sa mga Dutch sa pamamagitan ng itinatag na samahan at pagyakap sa komunismo. Ang pahayag na ito ay ______.
- A. mali, dahil sosyalismo ang kanilang niyakap.
- B. tama, dahil ito ang paraan nila upang lumaya.
- C. mali, dahil ang bansang Indonesia ay demokratiko.
- D. tama, dahil komunismo ang kanilang ginamit sa pamamahala at tinanggap ang mga Dutch.
Karagdagang Gawain
Gawain: Tanungin Mo Sila!
Panuto: Gumawa ng simpleng dokumentaryo o panayam sa dalawa o higit pang tao (kapitbahay o kaibigan na kasapi sa anumang grupo na may adbokasiya o ideolohiyang itinataguyod: kamag-anak, lolo, lola, tiyo, tiya, guro, o mga opisyal sa inyong barangay). Maaari itong i-dokumento gamit ang cellphone o anumang gadyet na makatutulong sa pagkuha ng impormasyon kaugnay sa paksa. Maaaring online ang pakikipanayam para makasunod sa Minimum Health Protocols Against Covid-19.
Ito ang magiging gabay sa pakikipanayam.
- Ano ang dahilan ng pagsali sa samahan o grupo?
- Ano ang naging karanasan sa pagsama o pagsali sa samahan?
- Paano naitataguyod o naipaglalaban ang adbokasiya o idelohiya?
- Kung bibigyan ng pagkakataon, uulitin pa ba ninyo ang pagsali sa grupo? Bakit?
Isulat ang inyong nakalap na impormasyon sa isang papel at ipasa sa guro. Ikaw ay mamarkahan gamit ang batayan o rubric na ito.
| Kraytirya | Natatangi 5 puntos | Mahusay 4 puntos | Medyo-mahusay 3 puntos |
|---|---|---|---|
| Kaalaman sa paksa | |||
| Kalidad ng mga impormasyon o ebidensiya | |||
| Istilo at pamamaraan ng presentasyon | |||
| Kabuoang Marka | 15 |
Matapos ang iyong pakikipanayam, ano ang iyong naramdaman habang nakikipag-usap? Ano ang iyong natutuhan sa mga kuwentong iyong narinig mula sa kinapanayam?
Susi sa Pagwawasto
Tuklasin
Gawain
- Demokrasya
- Komunismo
- Monarkiya
Subukin
- B
- D
- A
- C
- D
- B
- C
- A
- D
- A
- A
- A
- A
- A
- B
Tayahin
- D
- D
- A
- C
- B
- A
- B
- A
- C
- A
- A
- D
- A
- A
- B
Pagyamanin
Gawain 1
- ideolohiya
- komunismo
- nasyonalismo
- demokrasya
- kanluranin
- nasyonalista
- sosyalismo
Gawain 2
Halimbawa: Ang mga nasyonalista ay ipinaglaban ang kalayaan sa mga kanluranin gamit ang ideolohiyang komunismo, sosyalimo at demokrasyang pamahalaan.
Gawain 3
| Bansa | Rehiyon sa Asya | Ideolohiya | Nagsulong na Nasyonalistang Lider |
|---|---|---|---|
| China | Silangang Asya | Demokrasya at komunismo | Sun Yat Sen at Mao Zedong |
| Japan | Silangang Asya | Monarkiya | Emperador Mutsuhito |
| Thailand | Timog-Silangang Asya | Monarkiya | Rama VI (Vajiravudh) |
| Vietnam | Timog-Silangang Asya | komunismo | Ho Chi Minh |
| Indonesia | Timog-Silangang Asya | Komunismo | Achmed Sukarno |
| Pilipinas | Timog-Silangang Asya | Demokrasya | Dr. Jose Rizal at Andres Bonifacio |
Sanggunian
Modyul
Blando, Rosemarie C., Adelina A. Sebastian, Angelo C. Espiritu, Erna C. Golveque, August M. Jamora, Regina R. Capua, Armi S. Victor, Sandra I. Balgos, Allan F. Del Rosario, at Randy R. Mariano. ASYA: Pagkakaisa sa Gitna ng Pagkakaiba Araling Panlipunan: Modyul para sa Mag-aaral. Pasig City. 2014.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply