This is the Self-Learning Module (SLM) for Araling Panlipunan 7, Quarter 4, Module 5: “Bahaging Ginampanan ng Kababaihan sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya” (the role of women in Northeast and Southeast Asia). It was prepared by DepEd MIMAROPA Region as an Alternative Delivery Mode module (first edition, 2020) for Grade 7 learners studying at home. It is set for Week 5 of the quarter. After it, learners can explain how Asian women fought for the right to vote, for economic opportunity, and for equality with men.
On this page 6 sections
What learners will learn
By the end of the module, learners are expected to:
- Name the women’s movements that were formed and show the role women played in working for equality, economic opportunity, and political rights.
- Identify the experiences and role of women in working for equality, economic opportunity, and political rights.
- Analyze those experiences and that role.
The module is anchored on this Most Essential Learning Competency: “Nasusuri ang karanasan at bahaging ginampanan ng mga kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya, at karapatang pampolitika” (analyzes the experiences and role of women toward equality, economic opportunity, and political rights).
- Content standard: learners appreciate how Asians responded to the challenges of change, development, and continuity in East and Southeast Asia in the transitional and modern period (16th to 20th century).
- Performance standard: learners critically analyze change, development, and continuity in Northeast and Southeast Asia in the same period.
Women before and after colonization
The module explains that before colonizers came to Asia, women held high positions in society. In the Philippines, the babaylan (spiritual leader) was a woman whose power was recognized and respected. Colonization limited women’s social and political status. They were treated strictly and kept out of political and economic affairs.
Because they had faced oppression and discrimination, women organized movements so that their voices would be heard and their interests pushed forward. The module uses these key terms:
- Kilusan (movement): a group formed around a shared cause.
- Feminista (feminist): a person who supports equal rights for women and men.
- Patriyarkal (patriarchal): a system or belief in which men dominate society.
- Women’s suffrage: the right of women to vote in national and local elections. Women’s movements for this right formed across Asia in the early 20th century.
Women’s movements by country
Philippines
| Founder | Year | Organization | Aim |
|---|---|---|---|
| Concepcion Felix | 1905 | Asociacion Feminista Filipina | The first women’s organization in the country; promoted social welfare and women’s active part in public affairs |
| Pura Villanueva Kalaw | 1906 | Asociacion Feminista Ilonga | Pushed for women’s right to vote and to serve in public office |
In 1933, the Senate approved and Governor Frank Murphy signed the law giving women the right to vote. It took effect only in 1937, making the Philippines one of the first countries to give women the vote.
From the 1960s to the 1980s, more groups formed, including MAKIBAKA (Malayang Kilusan ng Bagong Kababaihan), the National Organization of Women (NOW), Concerned Women of the Philippines (CWP), and PILIPINA (Kababaihang Pilipino). Their aims ranged from fighting for the freedom of the whole nation to clean elections, social issues affecting women, and livelihood projects in poor areas. Leaders named include Eva Estrada Kalaw, Zenaida Quezon Avanceña, Cecilia Muñoz Palma, Mita Pardo de Tavera, and Margarita “Tingting” Cojuangco. AWARE worked with other organizations on information and analysis of issues, while GABRIELA served as a coalition of women’s groups supporting cases on rape, domestic violence, comfort women, and more.
Indonesia
In Java, a patriarchal system was deeply rooted in tradition. Girls often studied only until elementary school and, from age 12, were kept at home until an arranged marriage. Raden Adjeng Kartini, born in 1879, was privileged to study. She wrote letters to a Dutch friend criticizing the Javanese customs that held women back. She worked for women’s right to education, opposed polygamy, and set up a school for Javanese girls. She is now a national hero, and her birthday is celebrated as Kartini Day.
Japan
Japanese society was patriarchal, and women were taught to obey their father, husband, and son. Ichikawa Fusae, a feminist and politician, led the suffragist movement. In 1924, with Hiratsuka Raicho, she founded the Fusen Kakutoku Domei (Women’s Suffrage League), which began women’s right to organize and attend political meetings. Japanese women won the right to vote in 1947, after World War II. In October 1962, 32 women founded the New Japan Women’s Association (Shinfujin), which works for women’s equal rights in education, work, and voting.
Economic opportunity
The module stresses that the story of Asian women is also the story of women farmers and workers, and that economic progress is not possible without women taking part.
How to use this module
The module follows the usual SLM parts:
- Subukin (pretest): 15 multiple-choice questions to check what you already know.
- Balikan (review): a table on nationalism in Northeast and Southeast Asia, from the previous lesson.
- Tuklasin and Suriin: the reading on women’s movements and a picture to react to.
- Pagyamanin: a crossword puzzle, a chart comparing the two regions, and a comparison diagram on political and economic rights.
- Isaisip: two reflection questions, such as whether it is just to fight for women’s rights.
- Isagawa: make a poster on women’s struggle for equality (scored out of 30 points for content, creativity, and presentation) and research women who succeeded in politics or the economy, with Corazon Aquino as the example.
- Tayahin: a 15-item final test.
- Karagdagang Gawain: draw a symbol of strong women and hold a virtual interview with a woman in government or in a job usually done by men.
For learners: do not write on the module. Answer in your notebook or on separate paper, and check your work honestly with the Susi sa Pagwawasto (answer key) at the end.
For parents: help your child go through the parts in order and ask the teacher for help if the lessons are hard to understand.
For teachers: the module’s notes say each lesson’s activities are planned for three sessions and can be adapted to learners’ interests and abilities.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is for Grade 7 Araling Panlipunan, Quarter 4, Module 5, and it is set for Week 5 of the quarter.
What does the module cover?
It covers how women in Northeast and Southeast Asia, especially in the Philippines, Indonesia, and Japan, formed movements to win the right to vote, economic opportunity, and equality with men.
When did Filipino women get the right to vote?
According to the module, the law was approved in 1933 and signed by Governor Frank Murphy, but it took effect only in 1937.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the pretest (Subukin), the final test (Tayahin), and the crossword puzzle in Pagyamanin.
What is women’s suffrage?
It is the right of women to vote under the law in national and local elections.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Araling Panlipunan – Ikaapat na Markahan – Modyul 5: Bahaging Ginampanan ng Kababaihan sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya
[illustration: group of learners reading, studying, and working with a globe, a lamp, and a teacher at a desk under a tree]
CO_Q4_AP 7_Modyul 5
Alternative Delivery Mode (“ADM” logo)
Pag-aari ng Pamahalaan – Hindi Ipinagbibili
Araling Panlipunan – Ikapitong Baitang
Alternative Delivery Mode
Ikaapat na Markahan – Modyul 5: Bahaging Ginampanan ng Kababaihan sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya
Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Karen B. Lagrada
Editor: Jouilyn O. Agot, Jim Paul M. Belgado
Tagasuri: Nimfa V. Alaska
Tagaguhit: Karl G. Buenafe
Tagalapat: Liezl O. Arosio
Tagapamahala: Benjamin D. Paragas, Mariflor B. Musa, Danilo C. Padilla, Freddie Rey R. Ramirez, Cyril C. Serador, Ronald S. Brillantes, Marites L. Arenio, Eva Joyce C. Presto, Rhea Ann A. Navilla
Inilimbag sa Pilipinas ng __________________
Department of Education – MIMAROPA Region
Office Address : Meralco Avenue corner St. Paul Road, Pasig City Telefax : (02) 8631-4070; 8637-3093; 8637-3139 Email Address : region4b@deped.gov.ph
Araling Panlipunan
Ikaapat na Markahan – Modyul 5: Bahaging Ginampanan ng Kababaihan sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya
7
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: hand touching a circle icon]
Halina’t simulan natin!
Iba-iba ang antas at kalagayan ng kababaihan noon at ngayon. May higit na maganda ang kalagayan at mayroon ding kakaunti ang karapatan. Hindi agarang narating ng mga kababaihang Asyano ang kanilang kasalukuyang kalagayan, sila ay nagpunyagi upang mapabuti ang kanilang kalagayan. Nakita ng kababaihan ang kahalagahan ng mga samahan upang maisulong ang kanilang interes at marinig ang kanilang mga boses. Bilang Asyano, mahalagang malaman natin ang mga pakikibakang isinagawa ng kababaihang Asyano upang maisulong ang karapatan nila at makamtan ang pagkakapantay-pantay ng lalaki at babae sa lipunan sa pamamagitan ng pagkakaroon ng kilusan na magtataguyod sa karapatan ng kababaihan.
Sa modyul na ito ay bibigyang kasagutan natin ang katanungan sa kung papaano nakuha ng kababaihan ang karapatang bumoto at karapatang makibahagi sa buhay pang-ekonimoya sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya.
Sa pagtatapos ng modyul na ito, inaasahan sa iyo ang sumusunod:
- Naiisa-isa ang mga kilusang nabuo na nagpapakita ng bahaging ginampanan ng mga kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya, at karapatang pampolitika;
- Natutukoy ang karanasan at bahaging ginampanan ng mga kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya at karapatang pampolitika; at
- Nasusuri ang karanasan at bahaging ginampanan ng mga kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya, at karapatang pampolitika.
Ang pagkamit mo sa mga layuning nabanggit sa itaas ay magiging tulay upang tiyak na matutuhan mo ang sumusunod na pamantayan at kasanayan:
PAMANTAYANG PANGNILALAMAN (Content Standard)
Ang mag-aaral ay napahahalagahan ang pagtugon ng mga Asyano sa mga hamon ng pagbabago, pag-unlad at pagpapatuloy ng Silangan at Timog-Silangang Asya sa Transisyonal at Makabagong Panahon (ika-16 hanggang ika-20 Siglo).
PAMANTAYAN SA PAGGAWA (Performance Standard)
Ang mag-aaral ay nakapagsasagawa nang kritikal na pagsusuri sa pagbabago, pag-unlad, at pagpapatuloy ng Hilagang-Silangan at Timog Silangang Asya sa Transisyonal at Makabagong Panahon (ika-16 hanggang ika-20 Siglo).
PAMANTAYANG PAMPAGKATUTO (Most Essential Learning Competency)
Nasusuri ang karanasan at bahaging ginampanan ng mga kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya, at karapatang pampolitika. (Week 5)
1 CO_Q4_AP 7_ Modyul 5
Subukin
[illustration: hand holding a pencil in a circle icon]
Panuto: Unawain ang mga katanungan at piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ito sa kwaderno.
Samahang itinatag ni Pura Villanueva Kalaw na nagtaguyod ng pagbibigay sa kababaihan ng karapatang bumoto.
a. Asociacion Feminista Ilonga
b. Asociacion Feminista Filipina
c. Concerned Women of the Philippines
d. GABRIELAKilalang peminista at politiko sa Japan na namuno sa Kilusang Suffragist na naglalayon ng karapatan para sa kababaihan.
a. Ichikawa Fusae c. Haritsuka Raicho
b. Iwasaki Chihiro d. Nogami YaekoAng tradisyunal na papel ng kababihan sa Japan ay nakasalalay sa sistema kung saan lalaki ang namamayani. Anong paniniwala ito?
a. Feminismo c. Patriyarkal
b. Paternal d. SuffragistHango sa salitang kaugnay sa karapatang bumoto sa eleksyon o reperandum at mahalal sa pamahalaan. Ano ito?
a. Asociacion c. Suffrage
b. Feminismo d. SuffragistPinakamahalagang kilusang nabuo sa panahong ito na nagsilbing koalisyon ng iba’t ibang grupong pangkababaihan sa Pilipinas. Ang kilusang ito ay kilala sa tawag na ____________________.
a. AWARE c. GABRIELA
b. Makibaka d. PILIPINAAlin sa sumusunod ang anyo ng pakikibaka ng kababaihan para sa pantay na karapatan?
- Karapatang bumoto
- Ang pantay na karapatang makibahagi sa pang-ekonomiyang kabuhayan
- Ang pantay na karapatan ng babae at lalaki
- Karapatang makapagtrabaho
a. 4 at 3 c. 2 at 4
b. 3 at 1 d. 1 at 2Noong Oktubre 19, 1962 itinatag ng 32 kababaihan ang isang kilusan na nagsusulong ng pagkakapantay-pantay ng kalalakihan at kababaihan sa lipunan at kaaya-ayang kundisyon sa tahanan at trabaho para sa kababaihan. Ang kilusang ito ay ang __________________________.
a. Kilusang Suffragist
b. Women’s Suffrage Asociacion
c. New Japan Women’s Asociacion o Shinfugin
d. Fusen Kakutoku Domei o Women’s Suffrage League
2 CO_Q4_AP 7_ Modyul 5
Ang kilusang ito ay nabuo sa iba’t ibang panig ng Asya upang magkaroon ng karapatang bumoto ang kababaihan. Ano ang tawag sa samahang ito?
a. Kilusang Suffragist Asociation c. Kilusang Suffragist
b. Kilusang Pangkababaihan d. Kilusang FeministPaano nagamit ng mga sinaunang kababaihan ang kanilang karapatan sa lipunan?
a. Bilang artisan c. Magsilbing kapitan
b. Pagiging Babaylan d. Pinuno ng isang bayanAno ang bansang nagbigay ng karapatang bumoto sa mga kababaihan noong 1937?
a. China c. Japan
b. Indonesia d. PilipinasLayunin ng samahang ito ay magpatupad ng reporma para sa kababaihan tulad ng reporma sa edukasyon sa kulungan, at sa paggawa. Ano ang samahang ito??
a. Asociacion Feminista Filipina
b. Asociacion Feminista Ilongga
c. National Organization of Women
d. Women’s Suffrage LeagueSino ang nanguna sa kilusang Asociacion Feminista Ilonga na unang nagtaguyod ng pagbibigay sa kababaihan ng karapatang bumoto?
a. Concepcion Felix
b. Margarita “TingTing” Cojuangco
c. Pura Villanueva Kalaw
d. Riza HontiverosAno ang kilusang nabuo sa Pilipinas upang isulong ang paglaban sa kalayaan hindi lamang sa kababaihan kundi ng bayan?
a. Concerned Women of the Philippines (CWP)
b. Katipunan ng Bagong Pilipina (KBP)
c. Kilusan ng Kababaihang Pilipino (PILIPINA)
d. Malayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (MAKIBAKA)Alin sa sumusunod ang samahan o pwersang nabuo dahil sa magkakatulad na layuning ipinaglalaban?
a. Kilusan c. Reporma
b. Pakikibaka d. SuffragistBakit nabuo ang kilusang Fusen Kakuto Domei o Women’s Suffrage League?
a. Upang magkaroon ng negosyo sa pamayanan
b. Upang madinig ang kanilang boses sa pamahalaan
c. Upang ipaglaban ng kababaihan na magkaroon ng maraming benepisyo
d. Upang magkaroon ng karapatang mag-organisa at dumalo sa mga pulong-politikal
3 CO_Q4_AP 7_ Modyul 5
Aralin 1
Bahaging Ginampanan ng Kababaihan sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya
Nabanggit natin sa nakaraang aralin ang kaugnayan ng iba’t ibang ideolohiya sa pag-usbong ng nasyonalismo at kilusang nasyonalista. Ganap mo bang naunawaan ang nakalipas na aralin? May inihanda na mga gawin para sa iyo. Halika sagutin mo.
Balikan
[illustration: hand holding a puzzle piece in a circle icon]
Ano ang mga salik ng pag-unlad ng nasyonalismo at paraan ng pagpapamalas ng nasyonalismo sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya? Punan ang talahanayan sa ibaba. Gawin ito sa sagutang papel.
| Bansa | Mga Salik sa Pag-unlad ng Nasyonalismo | Paraan ng Pagpapamalas ng Nasyonalismo | Lider Nasyonalista |
|---|---|---|---|
Pamprosesong Tanong
- Ano-ano ang salik sa pag-usbong ng nasyonalismo sa Hilagang-Silangan at Timog Silangang Asya?
- Bakit may pagkakaiba at pagkakatulad ng pagpapakita ng nasyonalismo sa rehiyon ng Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya?
Mga Tala para sa Guro
[illustration: hands holding papers in a circle icon]
Naglalaman ito ng iba’t ibang mungkahing gawain para sa bawat aralin na dapat malinang sa kakayahan at kasanayan ng mga mag-aaral. Kinapapalooban ito ng iba’t ibang estratehiya tulad ng paggamit ng cross word puzzle, graphic organizer, picto analysis, pagguhit atbp. Ang bawat gawain sa isang aralin ay nakabatay sa tatlong araw na sesyon. Iminumungkahi na pagyamanin pa ng mga guro ang mga mungkahing gawain at estratehiya batay sa interes at kakayahan ng mga mag-aaral.
4 CO_Q4_AP 7_ Modyul 5
Tuklasin
Gusto mo bang malaman at matutuhan ang mga karanasan at bahaging ginampanan ng mga kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya, at karapatang pampolitika sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya?
Halika, subukan mo ang mga gawain.
Bago pa man dumating ang mga mananakop sa Asya, ang mga kababaihan ay may mataas ng katungkulan sa lipunan tulad ng pagiging Babaylan sa Pilipinas. Ang pagdating ng mga mananakop ay nagbigay-daan upang ang kalagayang panlipunan at pampolitika ng mga kababaihan ay maging limitado, naging iba ang paningin sa mga babae, mahigpit na pagtrato at hindi binigyan ng pagkakataon na makilahok sa mga usaping pampolitika at pang-ekonomiya.
Naghangad ang mga kababaihan na mapansin ang kanilang kalagayan sa pamamagitan ng pagbuo at pag-oorganisa ng kilusan na nagsusulong na marinig ang kanilang boses at isulong ang kanilang interes.
Sapagkat minsan na nilang naranasan ang iba’t ibang anyo ng pang-aapi at diskriminasyon sa lipunan, ang paghahangad na ito ang nagbigay-daan upang magtaguyod ng kilusang pangkababaihan sa Silangan at Timog Silangang Asya.
[illustration: five people holding a banner; the banner reads “KAPANGYARIHAN PARA SA KABABAIHAN!”]
- Ano ang nasa larawan?
- Ano ang nais nitong ipahayag?
- Anong simbolo ang tinataglay nito?
Isulat ang iyong reaksyon at damdamin sa ibaba tungkol sa larawan.
[transcriber’s note: the answer box below this item is blank]
Suriin
Mga Samahang Pangkababaihan at mga Kalagayang Panlipunan
Ano nga ba ang papel ng kababaihan sa kasaysayan?
Nakita ng kababaihan sa Asya ang kahalagahan ng pag-oorganisa upang maisulong ang kanilang interes at marinig ang kanilang boses. Minsan ng naranasan ng mga kababaihan ang iba’t ibang anyo ng pang-aapi at diskriminasyon sa lipunan at sa kanilang pamilya. Mahalaga ang pagkakaroon ng mga samahang pangkababaihan sapagkat sila ang pangunahing tagapagtaguyod ng mga karapatan ng kababaihan.
Masasabing kulang tayo sa kaalaman tungkol sa naging papel ng mga kababaihan sa kasaysayan, halimbawa sa Pilipinas patuloy pa din ang pagbuo ng mga feminista sa kasaysayan ng kababaihan. Ang mga feminista ay mga tagapagtaguyod ng pantay na karapatan sa pagitan ng babae at lalaki.
Importante na malaman natin ang pakikibakang ginawa ng kababaihan sa Asya upang makamtan ang pagkakapantay-pantay ng babae at lalaki sa lipunan. Ang pagtatrabaho at pagboto tuwing eleksyon ay ilan lamang sa mga karapatan at pagkakataong ipinaglalaban nang matagal na panahon ng kababaihan bago nila ito nakamtan.
Alamin natin ang ilan sa mga kilusang nabuo sa ilang mga bansa sa Silangan at Timog-Silangang Asya.
Women’s Suffrage
Ang women’s suffrage o woman suffrage ay karapatan ng mga babae na bumoto ng naaayon sa batas sa nasyonal at lokal na eleksiyon. Dahil sa kagustuhan nilang makilahok sa ekonomiya at politikal na aspeto, ang mga kilusang pangkababaihan ay nabuo sa iba’t ibang bahagi ng Asya sa unang bahagi ng ika-20 ng siglo.
Pilipinas
Sa Pilipinas, noong sinaunang panahon ay kinikinilala ang kapangyarihan ng mga babaylan bilang lider-ispiritwal at iginagalang ang kababaihan sa lipunan bago pa dumating ang mga mananakop na europeo. Dati-rati ay tinatamasa ng kababaihan ang prebilehiyo at karapatan ngunit ito ay nawala sa kanila ng lumaganap ang kolonyalismo. Ito ang naging dahilan kung kaya nakibaka ang mga kababaihan sa Pilipinas para sa pantay na karapatan at maibalik ang dating mataas na pagtingin sa lipunan.
Isang paraan ang nakita ng kababaihan ay ang magtatag ng samahang pangkababaihan na ipaglalaban ang kanilang karapatan, ito ay ang karapatang bumoto at ang makibahagi sa pang-ekonomiyang kabuhayan.
Dahil dito naging mahaba ang pakikibaka ng kababaihan sa Pilipinas at napagtagumpayan nila ang labang ito sa pamamagitan ng pagtatag ng mga samahan, ang samahang ito ay nagsulong ng peministang kaisipan sa lipunan. Ipinagkaloob sa kababaihan ng Pilipinas ang karapatang bumoto noong 1937.
Tunghayan ang timeline ng pagtatag ng kilusan sa Pilipinas sa ibaba.
| Nagtatag | Taon | Samahan | Layunin |
|---|---|---|---|
| [illustration: portrait] Concepcion Felix | 1905 | Asociacion Feminista Filipina | Kauna-unahang samahang pangkababaihan sa Pilipinas na nagtaguyod ng pagpapalaganap ng kagalingang panlipunan at masugid na paglahok ng mga kababaihan sa kapakanang pambayan |
| [illustration: portrait] Pura Villanueva Kalaw | 1906 | Asociacion Feminista Ilonga | Nagtaguyod ng pagbibigay sa kababaihan ng karapatang bumoto at serbisyo publiko |
Taong 1933, inaprubahan ng Senado at pinirmahan ni Gobernador Frank Murphy ang batas na nagkakaloob ng karapatan sa kababaihan na bumoto. Naipatupad lamang ito noong 1937. Maipagmamalaki ng mga Pilipino na ang Pilipinas ang isa sa unang bansa na nagbigay ng karapatang bumoto sa kababaihan.
Indonesia
Ang kultura sa Indonesia partikular na sa Java ay nanggaling at nag-ugat sa kanilang mga paniniwala, tradisyon, relihiyon, at sining. Isa ang Java, Indonesia kung saan malalim ang pagkakaugat ng sistemang patriyarkal sa tradisyon sa ilalim ng turo ng Islam. Kadalasan, na nagsusubordina ang kababaihan sa ilalim ng kalalakihan. Ilan sa kanilang paniniwala tungkol sa kababaihan ay ang mga babae ay nakakapag-aral lamang hanggang sa elementarya. Pagsapit ng ika-12 taong gulang ay pinagbabawalang ng lumabas ng bahay, hindi na pinag-aaral, nakalalabas lamang ang babaeng Javanese sa panahon na mag-aasawa na at ipapakilala na sa kanyang mapapangasawang pinili ng kanyang magulang.
[illustration: portrait of Raden Adjing Kartini]
Si Raden Adjing Kartini ay isang feminist na isinilang noong 1879 at nagkaroon ng pribilehiyong makapag-aral. Bagaman “nakakulong” ayon sa tradisyong Javanese ay nakapagsulat siya ng mga liham na ipinadala niya sa kaibigang Dutch. Ang mga liham niya ay naglalaman ng kanyang saloobin at pagtingin sa kalagayang panlipunan ng mga kababaihan noon lalo na sa mga katutubong kababaihan sa Indonesia. Karamihan ng kanyang mga sulat ay nagpapakita ng pagtutol sa kulturang Javanese na nagiging hadlang sa pag unlad ng kababaihan.
Ang kanyang mithiin para sa mga kababaihan ay magkaroon ng pantay na karapatang matuto’t makapag-aral at pagtutol sa polygamy o pag-aasawa ng marami ng mga kalalakihan. Pagkatapos niyang maikasal sa kanyang asawa ay itinuloy niya ang planong magpatayo ng paaralan para sa kababaihang Javanese. Sa kasalukuyan, itinuturing siyang pambansang bayani. Siya ang nagsulong ng edukasyon para sa kababaihan at karapatan ng kababaihan sa Indonesia. Ang kanyang kaarawan ay ipinagdiriwang bilang “Kartini Day”.
Japan
Sa Japan naman, hindi pantay ang katayuan ng mga kababaihan sa kadahilanang patriarkal ang kanilang lipunan. Sa lipunang patriarkal ay pinapaburan ang mga kalalakihan kaysa sa mga kababaihan. Sa kanilang tradisyon, tinuturuan ang babae na sundin ang kanyang ama, asawa, at anak na lalaki kaya nagpunyagi ang kababaihan sa Japan na makamit ang kanilang Karapatan na bumoto na para sa kanila ay napakalaking hakbang na.
[illustration: portrait of Ichikawa Fusae]
Si Ichikawa Fusae ay isang feminista at pulitikong namuno sa Kilusang Suffragist sa Japan. Ang adbokasiya niya ay para sa karapatan ng kababaihan sa politika. Kaya noong 1924, pinangunahan niya ang pagtatag ng Fusen Kakuto Domei o Women’s Suffrage League katulong si Hiratsuka Raicho. Ito ang simula ng pagkakaroon nila ng karapatang mag-organisa at dumalo sa mga pulong-pulitikal na dati ay ipinagbabawal.
Taong 1947 nang makamit ng kababaihan sa Japan ang karapatang bumoto matapos ang ikalawang digmaang pandaigdig.
Pagkakataong Pangkabuhayan
Ang pakikipagtunggali ng kababaihan sa Asya ay hindi lamang kasaysayan ng mga babae na magtamo ng mataas na antas ng edukasyon at boses sa pulitika. Ito ay kasaysayan din ng mga babaing magsasaka at manggagawa. Kung ating titignan ang kaunlaran sa ekonomiya ay hindi maisasakatuparan kung wala ang partisipasyon ng kababaihan.
Mga Kilusang Pangkababaihan sa Asya
Bukod sa karapatang bumoto at makibahagi sa pang-ekonomiyang pamumuhay, marami pang karapatang ipinaglaban ang kababaihan. Ating pag-aralan ang ilang halimbawa ng mga kilusang pangkababaihan sa Asya noon at ngayon.
Hilagang-Silangang Asya
Bansa: Japan
| Nagtatag/ Nanguna | Kilusang Binuo/ Taon | Layunin |
|---|---|---|
| [illustration: portrait] Hiratsuka Raicho [illustration: portrait] Iwasaki Chihiro | Oktubre 1962, itinatag ng 32 kababaihan ang New Japan Women’s Association (NJWA o Shinfujin) | Organisasyon ng kababaihang hapones na nagsusulong ng pantay na karapatan ng babae sa edukasyon, trabaho at pagboto. |
Timog-Silangang Asya
Bansa: Pilipinas
| Nagtatag/ Nanguna | Kilusan/Ahensya | Layunin |
|---|---|---|
| [photo: portrait] Eva Estrada Kalaw Zenaida Quezon Avanceña, Cecilia Munoz Palma, Mita Pardo de Tavera | Mga kilusang nabuo simula dekada 1960-1980: Malayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (MAKIBAKA) National Organization of Women (NOW) Concerned Women of the Philippines (CWP) Kababaihang Pilipino (PILIPINA) | Nakipaglaban para sa Kalayaan hindi lamang ng kababaihan kundi ng bayan. Makipaglaban sa malinis na eleksyon Ipaglaban ang ilang isyung panlipunan na may epekto sa kababaihan Upang maitaguyod ang mga proyektong pangkabuhayan sa mahihirap na lugar sa Pilipinas |
[transcriber’s note: table continued from the previous page]
| Nagtatag/ Nanguna | Kilusan/Ahensya | Layunin |
|---|---|---|
| [photo: portrait] Margarita “Tingting” Cojuanco | Alliance of Women for Action Towards Reconciliation (AWARE) General Assembly Binding Women for Reforms, Integrity, Equality, Liberty, and Action (GABRIELA) | Nakipagtulungan sa iba’t ibang organisasyon sa pagbibigay impormasyon at pagsusuri sa mga isyu at proyekto Nagsilbi itong koalisyon ng iba’t ibang grupong pangkababaihan. Sinusuportahan ang mga isyung may kinalaman sa kababaihan gaya ng mga kasong rape, domestic violence laban sa kababaihan, comfort women at iba pa |
Sa kabuoan, ang pagkakaroon ng mga kilusang pangkababaihan sa iba’t ibang bahagi ng Asya ay katibayan lamang ng paghahangad at pagkilos ng kababaihan upang mapabuti ang kanilang kalagayan sa tahanan at sa lipunan.
Patuloy ang pagpapalawak ng karapatan ng kababaihan, lalo na sa pagkakaroon ng karapatang politikal at pagkakataong pangkabuhayan ay nagpapakita na ang kababaihan ay kumikilos upang ipaglaban ang karapatang posisyon sa lipunan.
Pagyamanin
Gawain 1: Crossword Mo!
Panuto: Piliin ang angkop na salita sa kahon sa pagbuo ng crossword puzzle sa ibaba. Isulat ang sagot sa kwaderno.
Babaylan, Kilusan, Patriyarkal, Shinfujin Bumoto, Pagbabago, Peminism, Suffragist Pakikibaka, Pilipinas
[chart: crossword puzzle grid; Gawain 1: Crossword Mo!] Numbers printed in the grid: 1 to 10, placed as in the puzzle. The answer squares are empty.
Pahalang:
- Pakikipaglaban o pakikihamok
- Paniniwalang lalaki ang dapat mamayani sa lipunan
- Reporma
Pababa: 2. Unang kilusang pangkababaihan sa Japan 4. Unang bansa na nagkamit ng karapatang bumoto 5. Samahang nabubuo dahil sa magkatulad na layuning ipinaglalaban 6. Paniniwalang may pantay na karapatan ang mga babae at lalaki sa lipunan 7. Lider-ispiritwal 9. Hango sa salitang kaugnay sa karapatang bumoto sa eleksyon o reperandum at mahalal sa pamahalaan 10. Karapatang pampolitika na ipinaglaban ng mga kababaihan
Gawain 2: Punan Mo, Talahanayan Mo
Panuto: Punan ang hinihinging datos sa tsart.
| Kalagayang Panlipunan | Samahang Kababaihan | Nagtatag/ Nagpasimula | Layunin | |
|---|---|---|---|---|
| Hilagang-Silangang Asya | ||||
| Timog-Silangang Asya |
Pamprosesong mga Tanong
- Ano-ano ang samahang pangkababaihan na naitatag sa ilang bansa sa Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya? Ano ang layunin ng mga nasabing mga samahan?
- Paano mo ilalarawan ang kalagayang panlipunan ng kababaihan sa nasabing bansa?
- Ano ang naging epekto ng mga samahang pangkababaihan at ng mga kalagayang panlipunan tungo sa pagkakapantay-pantay, karapatang pampolitika, at pagkakataong ekonomiya ng mga taga Hilagang-Silangan at Timog-Silangang Asya?
Gawain 3: Paghahambing, Kababaihan
Panuto: Paghambingin ang dalawang anyo ng pakikibaka ng kababaihan sa Silangan at Timog-Silangang Asya, isulat ang sagot sa ibaba. Gawin ito sa kwaderno.
[chart: diagram; Gawain 3: Paghahambing, Kababaihan] Labels printed: “Hilagang-Silangang Asya” (left box, with blank lines), “Timog-Silangang Asya” (right box, with blank lines), “Karapatang Pampolitika” (left arrow), “Karapatang Pang-ekonomiya” (right arrow), “Tungo sa Pagkakapantay-pantay” (center vertical label). Values are not labeled on the chart.
Isaisip
Panuto: Sagutin ang tanong sa ibaba.
Makatarungan bang ipaglaban ang karapatan ng kababaihan tungo sa pagkakapantay-pantay, pagkakataong pang-ekonomiya at karapatang pampolitika?
Sa iyong palagay, ano ang pinakamalaking kinahaharap na hamon ng kababaihan sa kasalukuyang panahon?
Isagawa
Gawain 1: I-poster mo na!
Panuto: Gumawa ng poster tungkol sa pagpapamalas ng pakikibaka ng kababaihan upang makamtan ang inaasam na pagkakapantay-pantay sa lipunan. Ipaliwanag ang iyong ginawa. Gawin ito sa kwaderno.
Pamantayan sa Paggawa ng Poster
| Pamantayan | Indikador | Puntos | Natamong Puntos |
|---|---|---|---|
| Nilalaman | Naipakita at naipaliwanag nang mahusay ang ugnayan ng mensahe sa paglalarawan ng poster. | 20 | |
| Pagkamalikhain | Lubos na nagpakita ng pagkamalikhain sa paggawa ng poster. | 7 | |
| Kabuoang Presentasyon | Malinis at maayos ang kabuuang presentasyon ng poster. | 3 | |
| Kabuoang Puntos | 30 |
Gawain 2: Idol mo, Idol ko, Idikit mo
Panuto: Magsaliksik ng larawan ng mga kababaihan na nagtagumpay sa larangan ng politika at pang-ekonomiya. Itala kung ano ang kanilang nagawa at katungkulan sa bansa na kanilang kinabibilangan na nakatulong sa pagsulong ng bansa. Gawin ito sa kwaderno.
Halimbawa:
[illustration: portrait of a woman with short hair, glasses, and a necklace]
[transcriber’s note: three empty picture boxes follow the example picture]
Corazon Aquino _____ _____ _____
Kauna-unahang _____ _____ _____
babaeng Presidente _____ _____ _____
ng Pilipinas _____ _____ _____
Tayahin
Panuto: Unawain ang mga katanungan at piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang titik ng tamang sagot sa kwaderno.
Ano ang bansang nagbigay ng karapatang bumoto sa mga kababaihan noong 1937?
- a. China
- b. Indonesia
- c. Japan
- d. Pilipinas
Layunin ng samahang ito ay magpatupad ng reporma para sa kababaihan tulad ng reporma sa edukasyon sa kulungan, at sa paggawa. Ano ang samahang ito?
- a. Asociacion Feminista Filipina
- b. Asociacion Feminista Ilongga
- c. National Organization of Women
- d. Women’s Suffrage League
Ano ang kilusang nabuo sa Pilipinas upang isulong ang paglaban sa kalayaan hindi lamang sa kababaihan kundi ng bayan?
- a. Concerned Women of the Philippines (CWP)
- b. Katipunan ng Bagong Pilipina (KBP)
- c. Kilusan ng Kababaihang Pilipino (PILIPINA)
- d. Malayang Kilusan ng Bagong Kababaihan (MAKIBAKA)
Alin sa sumusunod ang samahan o pwersang nabuo dahil sa magkakatulad na layuning ipinaglalaban?
- a. Kilusan
- b. Pakikibaka
- c. Reporma
- d. Suffragist
Bakit nabuo ang kilusang Fusen Kakuto Domei o Women’s Suffrage League?
- a. Upang magkaroon ng negosyo sa pamayanan
- b. Upang madinig ang kanilang boses sa pamahalaan
- c. Upang ipaglaban ng kababaihana na magkaroon ng maraming benepisyo
- d. Upang magkaroon ng karapatang mag-organisa at dumalo sa mga pulong-politikal
Samahang itinatag ni Pura Villanueva Kalaw na nagtaguyod ng pagbibigay sa kababaihan ng karapatang bumoto.
- a. Asociacion Feminista Ilonga
- b. Asociacion Feminista Filipina
- c. Concerned Women of the Philippines
- d. GABRIELA
Kilalang peminista at politiko sa Japan na namuno sa Kilusang Suffragist na naglalayon ng karapatan para sa kababaihan.
- a. Ichikawa Fusae
- b. Iwasaki Chihiro
- c. Haritsuka Raicho
- d. Nogami Yaeko
Ang tradisyunal na papel ng kababihan sa Japan ay nakasalalay sa sistema kung saan lalaki ang namamayani. Anong paniniwala ito?
- a. Feminismo
- b. Paternal
- c. Patriyarkal
- d. Suffragist
Sino ang nanguna sa kilusang Asociacion Feminista Ilonga na unang nagtaguyod ng pagbibigay sa kababaihan ng karapatang bumoto?
- a. Concepcion Felix
- b. Margarita “TingTing” Cojuangco
- c. Pura Villanueva Kalaw
- d. Riza Hontiveros
Hango sa salitang kaugnay sa karapatang bumoto sa eleksyon o reperandum at mahalal sa pamahalaan. Ano ito?
- a. Asociacion
- b. Feminismo
- c. Suffrage
- d. Suffragist
Pinakamahalagang kilusang nabuo sa panahong ito na nagsilbing koalisyon ng iba’t ibang grupong pangkababaihan sa Pilipinas. Ang kilusang ito ay kilala sa tawag na ____________________.
- a. AWARE
- b. Makibaka
- c. GABRIELA
- d. PILIPINA
Alin sa sumusunod ang anyo ng pakikibaka ng kababaihan para sa pantay na karapatan?
- Karapatang bumoto
- Ang pantay na karapatang makibahagi sa pang-ekonomiyang kabuhayan
- Ang pantay na karapatan ng babae at lalaki
- Karapatang makapagtrabaho
- a. 4 at 3
- b. 3 at 1
- c. 2 at 4
- d. 1 at 2
Noong Oktubre 19, 1962 itinatag ng 32 kababaihan ang isang kilusan na nagsusulong ng pagkakapantay-pantay ng kalalakihan at kababaihan sa lipunan at kaaya-ayang kundisyon sa tahanan at trabaho para sa kababaihan. Ito ay ang ______________________________.
- a. Kilusang Suffragist
- b. Women’s Suffrage Asociacion
- c. New Japan Women’s Asociacion o Shinfugin
- d. Fusen Kakutoku Domei o Women’s Suffrage League
Paano nagamit ng mga sinaunang kababaihan ang kanilang karapatan sa lipunan?
- a. Bilang artisan
- b. Pagiging Babaylan
- c. Magsilbing kapitan
- d. Pinuno ng isang bayan
Ang kilusang ito ay nabuo sa iba’t ibang panig ng Asya upang magkaroon ng karapatang bumoto ang kababaihan. Ano ang tawag sa samahang ito?
- a. Kilusang Suffragist Asociation
- b. Kilusang Pangkababaihan
- c. Kilusang Suffragist
- d. Kilusang Feminist
Karagdagang Gawain
A. Super Woman, Ikaw Na!
Gumuhit ng isang simbolo ng kababaihan na naglalarawan ng pagiging matatag at matapang na anak, ina, asawa, at kabataan. Ipaliwanag ang iyong iginuhit. Gawin ito sa kwaderno.
[transcriber’s note: blank box for the drawing, with a folded lower-right corner]
B. Virtual Interview!
Maghanda ng isang virtual interbyu sa isa o dalawang babaing may katungkulan sa pamahalaan o mga kababaihang ang trabaho ay para sa kalalakihan. Itanong ang kanilang damdamin at kalagayan sa posisyong hinahawakan batay sa:
(Halimbawa: Punong Baranggay, pulis, karpentero, at iba pa)
a. hamon ng kanilang posisyon b. impresyon/ pagkilala ng kalalakihan at pagtanggap sa lipunan
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down in three boxes; the answers are transcribed below in reading order]
Subukin
- A
- A
- C
- D
- C
- D
- C
- C
- B
- D
- A
- C
- D
- A
- D
Tayahin
- D
- A
- C
- A
- D
- A
- A
- C
- C
- D
- C
- D
- C
- B
- C
Pagyamanin
- Pakikibaka
- Shinfujin
- Patriyarkal
- Pilipinas
- Kilusan
- Peminismo
- Babaylan
- Pagbabago
- Suffragist
- Bumoto
Sanggunian
Aklat
Blando, Rosemarie C., Adelina A. Sebastian, Angelo C. Espiritu, Erna C. Golveque, August M. Jamora, Regina R. Capua, Armi S. Victor, Sandra I. Balgos, Allan F. Del Rosario, at Randy R. Mariano. Asya: “Pagkakaisa sa Gitna ng Pagkakaiba”. Araling Panlipunan Modyul para sa Mag-aaral. Pasig City: Department of Education, 2014.
Websites
Britannica, The Editors of Encyclopaedia. “Seneca Falls Convention”. Encyclopedia Britannica, 12 Jul. 2021, https://www.britannica.com/topic/woman-suffrage/The- United-States. Accessed 12 November 2021.
Gatala Press, Filipina Feminist Press. Kilusang Kababaihan: Mga tala, July 15, 2020, https://gantalapress.org/2020/07/15/kilusang-kababaihan-mga-tala. Accessed 12 November 2021
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply