Health 3 Quarter 1 Module 2: Vitamins for Life

Grade 3 Health Quarter 1 Module 2 teaches the kinds of vitamins, what each one does, and which foods provide them, with activities and an answer key.

This is the Grade 3 Health self-learning module for Quarter 1 (Unang Markahan), Module 2: “Vitamins for Life.” It was prepared by DepEd Region XI for home learning under the Alternative Delivery Mode (first edition, 2020). It is written in Filipino. The module teaches learners which vitamins the body needs, what each one does, and which everyday foods provide them, so they can choose healthy food.

On this page 7 sections

What learners will learn

After the module, learners are expected to:

  • value the right kinds of vitamins that are good for health and nutrition (napahahalagahan ang tamang uri ng bitaminang nakabubuti sa kalusugan at nutrisyon) (H3N-Igh-16)

The module has one lesson, Aralin 1: Vitamins for Life. It builds on the previous module, which taught that eating right is the foundation of a healthy body and that poor eating weakens the immune system.

Key ideas: why vitamins matter

The module explains that vitamins are important nutrients. They help us grow and stay healthy. Lacking even one vitamin can cause illness. Too much of a vitamin can also harm the body.

You do not need to buy expensive vitamin tablets. The best way to get enough vitamins is to eat a variety of vitamin-rich foods every day, especially vegetables, fish, and fruit.

Vitamins are grouped into two kinds:

  • Fat-soluble vitamins (A, D, E, and K): these dissolve and are absorbed with the help of fats in food. They can stay in the body for a long time, mostly in fatty tissue and the liver.
  • Water-soluble vitamins (B complex and C): these dissolve in water and do not stay long in the body, so we need to eat foods rich in them every day.

Vitamins, what they do, and where to find them

This summary follows the module’s own table and lesson text.

VitaminWhat it doesFood sourcesIf you lack it
A (retinol)Clear eyesight, strong bones, smooth skin; called the “beauty vitamin”Green leafy and yellow vegetables, yellow fruits, eggs, liver, shellfish, marine oilDry, rough skin; dull eyes; weak bones and teeth
DProper growth; strong bones and teethEgg yolk, cod-liver oil, milk, sunlightRickets, a bone problem
EProtects vitamin A and red blood cellsWhole grain cereal, green vegetables, olive oil, coconut oil, vegetable oilsRare; can weaken nerves and muscles
KHelps blood clotAll green vegetables, soybeans, tomatoesBleeding from a wound that does not stop
B1 (thiamine)Turns carbohydrates into energy; helps use fats and proteinWhole grain cereal, wheat germ, brewer’s yeast, fruit, eggs, vegetables, dried beans, peas, lentilsWeak muscles, poor nerve function; beriberi
B2 (riboflavin)Helps the body use carbohydratesMilk, eggs, peas, beans, lentils, yeast, whole grains, green leafy vegetablesSores at the corners of the mouth, swollen tongue
B3 (niacin)Needed by the skin; helps use carbohydratesMilk, eggs, fruit, fresh green vegetables, whole grainsPellagra: rough skin, weakness, digestion problems
B6 (pyridoxine)Helps use protein, carbohydrates, and fatsWhole grains, legumes, fresh fruit, pasteurized and evaporated milkConvulsions in babies; irritability and anxiety in adults
B12 (cyanocobalamin)Helps make blood cellsA proper, balanced dietAnemia; pain and numbness in hands and feet
C (ascorbic acid)Heals wounds; forms collagen for smooth skin and strong bonesOranges, tomatoes, avocado, fresh fruit and vegetablesScurvy

The module adds two useful notes. Vitamin C is easily destroyed by heat, so much of it is lost when vegetables are cooked. Too much ascorbic acid can also cause kidney problems, indigestion, and damage to red blood cells.

Activities in the module

  • Subukin (pretest): five Oo/Hindi (yes/no) statements about vitamins.
  • Tuklasin (explore): learners look at a vitamin C advertisement and write what they think vitamins are for.
  • Suriin (discuss): the main lesson on fat-soluble and water-soluble vitamins.
  • Pagyamanin, Gawain A: a word search with 13 terms from the lesson, such as retinol, niacin, scurvy, and rickets.
  • Pagyamanin, Gawain B: learners pick one healthy snack and drink from a list of carinderia foods and explain why.
  • Isagawa (apply): learners list foods from their own diet that give each vitamin.
  • Tayahin (assess): learners choose between two groups of food (Hanay A and Hanay B) and name the nutrients they give.
  • Karagdagang Gawain (extra activity): five Tama/Mali (true/false) statements.

How to use this module

  1. Answer the pretest first to see what you already know. If your score is low, the module says not to worry; it means this module is for you.
  2. Read the lesson parts in order, then do each activity.
  3. Write all answers on a separate answer sheet. Do not write on the module, so other learners can use it.
  4. Check your work with the answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end, and be honest when using it.

Learners: Contact your teacher right away if a part of the lesson is hard to understand.

Parents and guardians: Help your child read the vitamin descriptions and talk about the foods you eat at home during the Isagawa activity.

Teachers: The Tuklasin activity asks for opinions; the answer key notes that any reasonable idea from the learner may be accepted.

Frequently asked questions

What grade and quarter is the Vitamins for Life module for?

It is Health for Grade 3, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 2. Its competency code is H3N-Igh-16.

What are fat-soluble and water-soluble vitamins?

Fat-soluble vitamins (A, D, E, and K) are absorbed with the help of fats and can stay in the body for a long time. Water-soluble vitamins (B complex and C) dissolve in water and do not stay long, so we need foods rich in them every day.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end has answers for the pretest, the word search, the snack activity, Isagawa, Tayahin, and the extra true-or-false activity.

Do children need to take vitamin tablets according to the module?

No. The module says it is not necessary to buy vitamin tablets, because many vitamins are found in everyday foods. The best approach is to eat a variety of vitamin-rich foods daily.

What happens if the body lacks vitamin D?

The module explains that a lack of vitamin D can cause a bone problem called rickets. Good sources are egg yolk, cod-liver oil, milk, and sunlight.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Health Unang Markahan – Modyul 2: Vitamins for Life

[illustration: cover art of students studying outdoors, a teacher at a desk, and a globe; ADM logo and “Alternative Delivery Mode” text]

CO_Q1_Health 3_Module 2

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Benito B. Lumanao, Jr. Editor: Pedro C. Tiongson, Jr. Tagasuri: Marivic O. Arro, Romeo A. Mamac, Christopher U. Gonzales, Diane May O. Peromingan, Gloria Castro-Sabanal, Cee Jae Q. Darunday Tagaguhit: Laurel K. Roa Tagalapat: Angelica M. Mendoza Tagapamahala: Allan G. Farnazo, Reynaldo M. Guillena, Mary Jeanne B. Aldeguer, Alma C. Cifra, Analiza C. Almazan, Aris B. Juanillo, Ma. Cielo D. Estrada, Fortunato B. Sagayno, Jeselyn B. dela Cuesta, Elsie E. Gagabe

Health – Ikatlong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 2: Vitamins for Life Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________

Department of Education – Region XI Office Address: F. Torres St., Davao City Telefax: (082) 291-1665; (082) 221-6147 E-mail Address: region11@deped.gov.ph * lrms.regionxi@deped.gov.ph

Health Unang Markahan – Modyul 2: Vitamins for Life

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Alamin

Magandang araw sa iyo! Hinahangad kong marami kang matututuhan sa modyul na ito.

Ikaw ba’y umiinom ng vitamins? Ang mga vitamins at minerals na kailangan ng katawan ay nakukuha mo sa mga pagkain araw-araw lalong-lalo na sa gulay, isda, at prutas. Nakukuha mo rin ito sa mga supplements na mabibili sa botika.

Pagkatapos ng pag-aaral sa modyul na ito, ikaw y inaaahang;

  • napahahalagahan ang tamang uri ng bitaminang nakabubuti sa kalusugan at nutrisyon (H3N-Igh-16).

1 CO_Q1_Health 3_Module 2

Subukin

Bago mo pag-aralan ang modyul, gawin muna ang sumusunod na pagsasanay upang malaman kung ano ang alam mo tungkol sa paksa.

Ang mga bitamina ay isang napakahalagang sustansiya. Subukang sagutin ang sumusunod na tanong. Lagyan ng tsek (✓) ang tamang hanay. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.

OoHindi
1. Ang bitamina D ay kailangan sa maayos na paglaki at pagpapatibay ng buto at ngipin.
2. Ang bitamina A, makikita sa mga madadahong berde at dilaw na gulay, dilaw na prutas, itlog, karne ng laman tulad ng atay, shellfish at marine oil.
3. Ang bitamina B complex ay binubuo ng ilang bitaminang tumutulong magkaroon ng makinis na balat at maayos na nervous system.
4. Ang kakulangan ng bitamina D sa pagkain ay maaaring maging suliranin sa buto na tinatawag na rickets.
5. Ang bitamina ay hindi mahalagang sustansiya sa ating katawan. Ito ay hindi tumutulong sa ating paglaki at hindi napananatiling malusog ang ating katawan.

Ang mga bitamina ay isang napakahalagang sustansiya sa ating katawan, ngunit hindi kinakailangang bumili at uminom ng tabletang bitamina. Maraming bitamina ang matatagpuan sa maraming uri ng pagkain. Ipagpatuloy ang pagbabasa upang malaman ang tungkol sa mga ito.

2 CO_Q1_Health 3_Module 2

Nasagutan mo ba ang lahat nang tama? Kung ang lahat ng iyong sagot ay tama, magaling! Nangangahulugan ito na marami ka ng alam tungkol sa paksa. Maaari mo pa ring pag-aralan ang modyul upang makapagbalik-aral. Maaari ring matututo ka pa ng ibang mga bagay.

Kung mababa ang iyong nakuha, huwag kang mag-alala. Ibig sabihin lamang na para sa iyo ang modyul na ito. Matutulungan ka nitong maunawaan ang mga mahahalagang konseptong maaari mong gamitin sa araw-araw. Kung masusi mong pag-aaralan ang modyul na ito, malalaman mo ang mga sagot sa lahat ng tanong sa pagsusulit at marami pang iba. Handa ka na ba?

Aralin 1: Vitamins for Life

Ang kaalaman sa elemento ng pagkain na magpapalusog sa atin ay ang unang hakbang sa tamang nutrisyon. Ito ang tutulong sa atin na pumili nang maayos na pagkain na kailangan ng ating katawan upang manatiling malusog at makapagplano ng balanseng pagkain.

Ang balanseng pagkain ay binubuo ng sari-saring pagkain sa iba’t ibang dami nito. Paano tayo maghahanda ng balanseng pagkain upang mapanatili tayong malusog? Ano-ano ang iba’t ibang klaseng bitamina ang kailangan ng katawan upang lumaking malusog at malakas? Malalaman mo ang kasagutan sa mga tanong na ito sa modyul na ito.

3 CO_Q1_Health 3_Module 2

Balikan

Sa nakaraang modyul natutuhan natin ang tamang pagkain nang wasto ay ang ating pundasyon para sa malusog na pangangatawan. Ang hindi tamang pagkain ay nagdudulot ng panghihina ng ating immune system. Ang masusustansiyang pagkain ang pinanggagalingan ng ating malakas na pangangatawan. Ito ay kailangan upang makaya ng ating katawan ang mga bagay- bagay na dapat isagawa, at mapanatili ang tamang timbang.

Mga Tala para sa Guro

Ang balanseng pagkain ay binubuo ng sari-saring pagkain sa iba’t ibang dami nito. Paano tayo maghahanda ng balanseng pagkain upang mapanatili tayong malusog? Ano-ano ang iba’t ibang klaseng bitamina ang kailangan ng katawan upang lumaking malusog at malakas? Malalaman mo ang kasagutan sa mga tanong, sa modyul na ito.

4 CO_Q1_Health 3_Module 2

Tuklasin

Bago pag-aralan ang modyul, gawin muna ang sumusunod na pagsasanay upang malaman kung ano ang alam mo tungkol sa paksa. Pag-aralan ang larawan sa ibaba.

[illustration: Vitamin CEE bottle and box with orange slices; the label reads “Vitamin CEE”]

Maraming uri ng bitamina ang makikita sa iba’t ibang patalastas. Sa iyong palagay, para saan ang mga ito? Isulat ang iyong opinyon tungkol sa mga ito sa sagutang papel.










Tuwing bumibili tayo ng pagkain ang una nating tinatanong ay kung masarap ba ito. Hindi natin maaaring ipagkaila na halos lahat sa atin ay mas gusto ang masarap na pagkain higit sa lahat ngunit may isang bagay tayong dapat laging tandan kailangan natin ng masustansiyang pagkain. Ang masustansiyang pagkain ay nagbibigay sa ating katawan ng kinakailangang nutrisyon upang tayo ay lumaking malusog at malakas.

Suriin

Ang bitamina ay mahalagang sustansiya. Ito ay tumutulong sa ating paglaki at napananatili ang malusog na buhay makukuha natin ang mga ito mula sa iba’t ibang uri ng pagkain. Ang kakulangan sa kahit isang uri lamang ng bitamina ay maaaring maging sanhi ng sakit o kamatayan. Ang pagkakaroon naman ng labis na bitamina ay maaaring makasama sa ating katawan kung kaya’t ito ay mapanganib din.

Hindi kinakailangang bumili ka ng mamahaling klase ng bitamina para magkaroon ng bitaminang iyong kailangan. Ang pinakamabuti mong gawin ay kumain lamang ng iba’t ibang uri ng pagkaing mayaman sa bitamina araw-araw. Ito ay para masigurong mayroon tayong sapat na bitaminang kailangan ng ating katawan.

Maraming uri ng bitamina. Ito ay nahahati sa dalawang grupo; ang fat- soluble vitamins at ang water soluble vitamins.

Fat Soluble Vitamins

Mayroong apat na fat-soluble na bitamina A, D, E at K. Ito ay natutunaw at nasisipsip sa tulong ng taba (fats) sa ating pagkain. Ito ay maaaring maiwan sa ating katawan sa mahabang panahon. Kadalasan ito ay naiiwan sa fatty tissue at sa atay.

[illustration: assorted fruits and vegetables]

Ang bitamina A, o retinol ay kailangan upang patibayin ang mga buto at palinawin ang ating paningin. Ito ay tinatawag ding beauty vitamins sapagkat pinananatili nitong makinis at malambot ang kutis. Ito ay makikita sa mga madadahong berde at dilaw na gulay, dilaw na prutas, itlog, shellfish, marine oil, at karne ng laman tulad ng atay.

Ang kakulangan sa bitamina A ay magbubunga ng tuyo at magaspang na balat, malamlam na mata at depektibong kaanyuan ng buto at ngipin.

[illustration: milk carton labeled “MILK”, bottle labeled “Cod Liver Oil”, and a fried egg on a plate]

Ang bitamina D ay kailangan sa maayos na paglaki at pagpapatibay ng buto at ngipin. Ito ay sadyang kailangan ng lumalaking sanggol at ng mga bata. Ang pinakamabuting pinanggagalingan ng bitamina D ay pula ng itlog, cod-liver oil, gatas at sikat ng araw.

Ang kakulangan ng bitamina D sa pagkain ay maaaring maging suliranin sa buto na tinatawag na rickets.

Ang bitamina E ay tumutulong na patibayin ang bitamina A at ang red blood cells. Ito ay kadalasang makikita sa whole grain cereal, berdeng gulay, olive oil, langis ng niyog at iba pang langis ng gulay.

[illustration: Whole Grain Cereal box with oil bottles and leafy vegetables]

gulay. Bihirang magkaroon ng kakulangan sa bitamina E sapagkat ito ay makikita sa sari-saring pagkain. Subalit may mga pagkakataong humihina ang ugat at kalamnan dahil sa kakulangan sa bitaminang ito.

[illustration: bowl of grains with leafy vegetables and apples]

Ang bitamina K ay mahalaga sa pamumuo ng dugo. Ang pamumuo ng dugo ay nangyayari kung ito ay nahahanginan. Kung ikaw ay magkakaroon ng sugat at hindi matigil ang pagdugo, ikaw ay may kakulangan sa bitamina K. Maaaring magpatuloy ang pagdaloy ng dugo na mapanganib sapagkat maaari kang maubusan nito. Ang bitamina K ay tumutulong sa paggawa ng sustansiya upang maampat ang dugo.

Ang bitamina K ay matatagpuan sa lahat ng berdeng gulay, soy beans at kamatis.

Mga Bitaminang Natutunaw sa Tubig

(Water Soluble Vitamins)

Ang bitamina B complex ay binubuo ng ilang bitaminang tumutulong magkaroon ng makinis na balat at maayos na nervous system. Binabago nito ang carbohydrates upang maging energy o lakas na kailangan ng ating katawan.

[illustration: milk carton, Whole Grain Cereal box, banana, apple, and eggs]

Mayroong walong bitamina B: B1, B2, B3, B6, B12, folic acid, pantothenic acid, at biotin. Ang unang limang bitamina ay ating tatalakayin.

Ang bitamina B1 o thiamine ay tumutulong sa katawan upang ang carbohydrates ay mapalitan at maging lakas na kailangan ng ating katawan. Tumutulong din ito para makakuha ng taba o fats at protina. Ito ay makikita sa whole grain cereal, wheat germ, brewer’s yeast, prutas, itlog, gulay, tuyong beans, peas at lentils.

Kung walang bitamina B1, ay hindi magagamit ng ating cell ang carbohydrates na kailangan para sa ating lakas, ang ating nervous system ay hindi gagana nang maayos, at ang ating mga laman ay manghihina.

Ang beriberi ay pangunahing sakit na kaugnay sa bitamina B. Ang mga taong may ganitong sakit ay nakararanas ng pagkawalang ganang kumain at pagkapagod, iregularidad sa pagtunaw, panghihina at pagkawala ng pakiramdam sa mga paa at kamay.

Ang bitamina B2 or riboflavin ay kailangan upang malinang ng ating katawan ang taglay nitong carbohydrates. Kapag kulang nito ang ating pagkain, maaaring magsugat ang gilid ng bibig at magkaroon ng hindi pangkaraniwang kintab ang mga labi, pag-init ng paningin at pamamaga ng dila.

[illustration: milk carton, Whole Grain Cereal box, bowl of beans, leafy vegetables, and eggs]

Ang pagkaing mayaman sa bitamina B ay gatas, itlog, peas, beans, patani, yeast, whole grain at berde at madahong gulay.

Ang bitamina B3 o niacin ay kailangan ng ating balat at nakatutulong sa metabolismo ng carbohydrates. Ang gatas, itlog, prutas, sariwa at berdeng gulay, at whole grain ang pinanggagalingan ng bitamina B3.

[illustration: milk carton, Whole Grain Cereal box, bananas, leafy vegetables, apple, and eggs]

Ang kakulangan sa bitamina B3 ay magiging dahilan ng sakit na Pellagra. Ang balat ay gagaspang at makararanas ng unti-unting panghihina ng katawan. Maaaring magkaroon din ng sugat sa balat at maapektuhan ang pagtunaw o digestion ng kinain.

[illustration: Whole Grain Cereal box, can labeled “EVAPORATED MILK”, and bowl of beans]

Ang bitamina B6 o pyridoxine ay sustansiyang ginagamit sa metabolismo ng protina, carbohydrates at fats. Ito ay makikita sa whole grains, legumes, sariwang pagkain at sa pasteurized at gatas na ebaporada. Ang kakulangan ng bitamina B6 ay magiging dahilan ng pagkukombulsyon sa sanggol. Pagkabagot at pangangamba naman sa mga matatanda.

[photo: glass of milk, banana, bowl of soup, fish fillet, and cooked rice on a plate]

Ang bitamina B12 o cyanacobalamin ay napakahalaga sa paggawa ng blood cells. Kung ito ay wala sa ating pagkain, makararanas tayo ng kakulangan sa dugo o anemia. Maaaring makaramdam ng pananakit at pamamanhid ng mga paa at kamay. Maaaring hindi rin natin maigalaw ang iba’t ibang parte ng ating katawan.

Ang sapat na bitamina B12 ay maaaring makuha sa wasto at balanseng pagkain. Mayroon ding mga injection para sa nasabing bitamina upang madagdagan ang dugo.

Ang bitamina C o ascorbic ay madaling masira lalo na kung ito ay nakalantad sa sobrang init. Mahalaga ito sa pagpapahilom ng sugat at pagporma ng collagen. Ang collagen ay isang protinang mahalaga sa pagkakaroon ng makinis na balat at matibay na buto.

[illustration: orange, apple, mango, and tomatoes]

Ang pinakamainam na pinanggagalingan ng bitamina C ay orange, kamatis, abukado at sariwang prutas. Karamihan sa gulay ay may bitamina C, ngunit ito ay nawawala kapag niluto.

Kung walang bitamina C maaaring magkakaroon ng sakit na scurvy. Ang mga sanggol ay makararanas ng pamamaga ng kamay at paa, masakit kung ito’y igagalaw at maaaring masira din ang buto. Gayunman, ang labis na ascorbic acid ay maaaring maging sanhi ng sakit sa kidney, hindi pagkatunaw ng kinain at pagkasira ng red blood cells.

Ang bitamina B complex at bitamina C ay hindi magtatagal sa katawan sapagkat ito ay natutunaw sa tubig. Kung kaya nararapat na araw-araw ay kumain ng mga pagkaing mayaman sa bitaminang ito.

Ang pagkain ay napakaimportante sa buhay ng isang tao pati na rin sa ating kalusugan. Ang wastong pagkain ay isang mahalagang gawain para sa ating kalusugan.

Pagyamanin
Gawain A. Ang labintatlong mahahalagang impormasyong nabanggit sa araling ito ay nakatago sa magkakahalong mga titik sa ibaba. Hanapin ang mga salita sa mga magkakahalong titik at isulat sa sagutang papel.
BITAMINARRCPZRKHKHHE
AKHKNGTHKKCYEENFHFFP
SKIBNQTORHZRPDNNONNT
SEAAHHKUEOTITBNBUBBE
HKMSFFHQTUQDZLQPGGQK
FEIQNNFHICTOTONIACIN
NBNBBBNONCZXQOZHPKQQ
BEEANQBUOFZITDZOGQPR
NSGSENZZLZKNZCHURBSI
SQNZQEZGQCKETEFHAACC
ASCORBICACIDTLNOISUK
ZGZCACZGGGGQZLBUNQRE
HQFATTYTISSUESGKSHVT
FQQBBEGQGQGQZGPPBFYS
NTNAARRIBOFLAVINHNTT
BTPSSDQTDTDKZKPKSBZG
TTMARINEOILZCACTCPTP

Nahanap mo ba ang mga salitang ito?

Bitamina Thiamine Ascorbic Acid Fatty Tissue Riboflavin Marine Oil Retinol Pyridoxine Red Blood Cells Niacin Rickets Scurvy Grains

Gawain B. Sabihin na nating nagutom ka pagkatapos mong pagaralan ang iyong modyul. Pumunta ka sa isang malapit na karinderya para bumili ng meryenda at nakita mo ang sumusunod:

[illustration: ten food pictures with captions: cupcake; pansit bihon; soft drinks; nilagang mais; chocolate cookies; ice cream; potato chips; tuna sandwich; lumpiang sariwa; buko juice]

Isulat sa sagutang papel ang mga kasagutan sa mga tanong sa ibaba.

Ang iyong pera ay kasya lamang para sa isang klase ng pagkain at inumin. Anong pagkain at inumin ang pipiliin mo para sa malusog na meryenda?





Ano ang dahilan sa pagpili mo nito?





Ituloy ang pagbabasa upang malaman kung ang iyong naisip ay tama.

Ang sumusunod na talahanayan ay buod ng lahat ng bitamina, mga kahalagahan at pinanggagalingan ng mga ito.

BitaminaKahalagahanPinanggalingan
Bitamina A (retinol)Kailangan ito para sa malinaw na paningin, matibay na buto, at makinis na balat.berde, madahon, at dilaw na gulay, dilaw na prutas, itlog, laman ng karne, sheelfish at marine oil.
Bitamina B1 (thiamine)Tumutulong sa katawan upang mapalitan ang carbohydrates at maging lakas na kailangan natin. Tumutulong din sa pagkuha ng protina at taba.wholegrain cereals, wheat germ, brewer’s yeast, prutas, itlog, gulay, tuyong beans, peas at lentils.
Bitamina B2 (riboflavin)Kailangan ng katawan upang magamit ang carbohydrates.gatas, itlog, peas, beans, lentils, yeast, wholegrain products, at berde at madahong gulay.
Bitamina B3 (niacin)Kailangan ng balat at tumutulong sa metabolismo ng carbohydrates.gatas, itlog, prutas, sariwa at berdeng gulay at wholegrain.

[transcriber’s note: table continued from the previous page]

BitaminaKahalagahanPinanggalingan
Bitamina B6 (pyridoxine)Sustansiyang ginagamit sa metabolismo ng protina at carbohydrates.wholegrains, legumes, pinakasariwang prutas, pasteurized na gatas, at evaporated na gatas.
Bitamina B12 (cyanocobala min)Mahalaga sa paggawa ng blood cells.nararapat ang balanseng diyeta at tamang dami ng pagkain na mayaman sa carbohydrates, protina, taba (fats), bitamina, at mineral.
Bitamina C (ascorbic acid)Mahalaga sa paghihilom ng sugat at paghubog ng collagen, isang protina na kailangan sa pagkakaroon ng makinis na balat.orange, kamatis, abukado, sariwang prutas, at gulay.
Bitamina Dkailangan ito sa pagpapatibay ng buto at ngipin.dilaw ng itlog, cod-liver oil, at gatas
Bitamina ETumutulong upang mapangalagaan ang bitamina A at pulang cell ng dugo.berdeng gulay, whole grain cereal, olive oil, langis ng niyog, at vegetable oil.
Bitamina KKailangan sa pamumuo ng dugo.lahat ng berdeng gulay, kamatis, at soybean.
Isagawa

Pag-aralan ang mga pagkaing palaging kasama sa iyong diyeta. Isulat sa sagutang papel ang mga pagkaing pinanggagalingan ng sumusunod na bitamina:

BitaminaPinanggalingang Pagkain
1. Bitamina A (retinol)
2. Bitamina B2 (reboflavin)
3. Bitamina B3 (niacin)
4. Bitamina B6 (pyridoxine)
5. Bitamina B12 (cyanocobalamin)
6. Bitamina C (ascorbic acid)
7. Bitamina D
8. Bitamina E
9. Bitamina K
Tayahin

Pag-aralan ang dalawang hanay ng pagkaing nagbibigay ng lakas.

[illustration: two framed food groups; Hanay A shows fruits, a glass of juice, and a plate of pansit; Hanay B shows soft drinks, potato chips, a bowl of nuts, and an ice cream cone] Hanay A Hanay B

Aling pagkain sa dalawang hanay (Hanay A o Hanay B) ang iyong kakainin? Ano ang sustansyang maaring makuha sa mga pagkain na ito? Isulat ang kasagutan sa sagutang papel.










Karagdagang Gawain

Isulat ang Tama kung ang sumusunod na pahayag ay nagsasabi ng wastong pahayag. Mali naman kung ito ay taliwas. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.

___________ 1. Ang kakulangan ng bitamina D sa pagkain ay maaaring maging suliranin sa buto na tinatawag na rickets.

___________ 2. Ang bitamina B complex at bitamina C ay magtatagal sa katawan sapagkat ito ay natutunaw sa tubig (water soluble).

___________ 3. Ang bitamina B Complex ay binubuo ng ilang bitaminang tumutulong magkaroon ng makinis na balat at maayos na nervous system.

___________ 4. Ang thiamine ay tumutulong sa katawan upang mapalitan ang carbohydrates at maging lakas na kailangan natin. Tumutulong din sa pagkuha ng protina at taba.

___________ 5. Ang bitamina D ay kailangan sa maayos na paglaki at pagpapatibay ng buto at ngipin.

Susi sa Pagwawasto

[illustration: word search puzzle grid with answer words outlined, printed upside down; caption: Pagyamanin – Gawain A]

Pagyamanin – Gawain B

Lahat ng pagkain ay masustansiya maliban sa: Soft Drinks, Ice cream at Potato Chips.

Ang dahilan sa pagpili dahil ito ay: Masustansiya at Mabuti sa katawan.

Tuklas

Ang posibling Sagot:

Ang mga bitamina ay mga sustansiyang kailangan para sa kalusugan ng katawan. Kapag wala o kulang sa bitamina ang pagkaing pumapasok sa katawan, [?] humihina ang resistensiya na patungo sa pagkakaroon ng karamdaman ng katawan.

*Walang maling opinyon o ideya ng mag-aaral ay maaaring tangapin at tama.

[transcriber’s note: this page’s answer cards are printed upside down; the wording above is read from the rotated image, and words marked [?] are uncertain]

Subukin
  1. Oo
  2. Oo
  3. Oo
  4. Oo
  5. Hindi
Karagdagang Gawain
  1. Tama
  2. Mali
  3. Tama
  4. Tama
  5. Tama
Tayahin

SET A

Masustansiya at mainam sa katawan.

Isagawa
BitaminaPinanggalingang Pagkain
Bitamina A (retinol)berde, madahon at dilaw na gulay, dilaw na prutas, itlog, organ meat at marine oil. [?]
Bitamina B2 (riboflavin)gatas, itlog, peas, beans, lentils, produktong buo, madahon at berdeng gulay.
Bitamina B3 (niacin)gatas, itlog, prutas, sariwa at berdeng gulay at produktong buo.
Bitamina B6 (pyridoxine)produktong buo, legumes, mga sariwang prutas, pasteurized na gatas at evaporated na gatas. [?]
Bitamina Corange, kamatis, abukado, mga napapanahong prutas at gulay. [?]
Bitamina Dpula ng itlog, cod-liver oil at gatas
Bitamina Eproduktong buo, mga berdeng gulay, olive oil, langis ng niyog at iba pang langis ng gulay. [?]
Bitamina KLahat ng berdeng gulay, soybeans at kamatis.

[transcriber’s note: this answer table is printed upside down; cells marked [?] are read from the rotated image and may be inexact]

<!– transcriber’s note: the printed folio on these pages reads 21 to 24; the page markers follow the requested PDF page numbers –>

Sanggunian

Adolphus, K., Lawton, C. L., Champ, C. L. and Dye, L. (2016). ‘The effects of breakfast and breakfast composition on cognition in children and adolescents: a systematic review. Advance in Nutrition, 7(7), 590S, 612S.

Baird, J., Jacob, C., Barker, M., Fall, C., Hanson, M., Harvey, N., Inskip, H., Kumaran, K. and Cooper, C. (2017). ‘Developmental origins of health and diseases: a lifecourse approach to the prevention of non- communicable diseases’, Healthcare, 5(14).

Ballard, O. and Morrow, A. L. (2013). ‘Human milk composition nutrients and bioactive factors’, Pediatric Clinics of North America, 60(1), pp. 49–74.

Black, M. M. and Aboud, F. E. (2011). ‘Responsive feeding is embedded in a theoretical framework of responsive parenting’, Journal of Nutrition,141(3); Saltzman, J.A., Pineros-Leano, M., Liechty, J.M., Bost, K.K., Fiese, B. H. et al. (2016). ‘Eating, feeding, and feeling: Emotional responsiveness mediates longitudinal associations between maternal binge eating, feeding practices, and child weight’, International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 13(89).

Briggs, George M. and Doris H. Calloway: Nutrition and Physical Fitness, 11th ed. Harcourt College Publishers, New York, USA, 1984.

Correa, T., Fierro, C., Reyes, M., Dillman Carpentier, F. R., Taillie, L. S. and Corvalán, C. (2019). ‘Responses to the Chilean law of food labeling and advertising: Exploring knowledge, perceptions and behaviors of mothers of young children’, International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity 16(1), p.21.

Christian, P. and Smith, E. R. (2018). ‘Adolescent undernutrition: Global burden, physiology, and nutritional risks’, Annals of Nutrition and Metabolism, 72(4), pp. 316–328.

Cummins, S., Flint, E. and Matthews, S. A. (2014). ‘New neighborhood grocery store increased awareness of food access but did not alter dietary habits or obesity’, Health Affairs (Project Hope), 33(2), pp. 283–291.

Dang, A. and Meenakshi, J. V. (2017). ‘The nutrition transition and the intra-household double burden of malnutrition in India’, ADBI Working Paper 725, Asian Development Bank Institute, Tokyo.

Davidson, S.R., Passmore and J.F. Brock.: Human Nutrition & Dietetics, 8 th ed. Churchill Livingstone, London, U.K., 1986.

De Cosmi, V., Scaglioni, S. and Agostoni, C. (2017). ‘Early taste experiences and later food choices’, Nutrients, 9(2), p. 107.

Haddad, L. (2018). ‘Reward food companies for improving nutrition’, Nature, 556(7699), pp.19–22.

Kane, A. V., Dinh, D. M. and Ward, H. D. (2015). ‘Childhood malnutrition and the intestinal microbiome’, Pediatric Research, 77(1), pp. 256– 262.

Key, T.J., Appleby, P.N., and Rosell, M.S. (2006). Health effects of vegetarian and vegan diets. Proc. Nutr. Soc. 65, 35–41.

Nomura, M. Takahashi, K and Reic, M. R. (2015). ‘Trends in global nutrition policy and implications for Japanese development policy’, Food and Nutrition Bulletin, 36(4), pp. 493–540.

Mark Kenneth S. Camiling, MAPEH in Action 3 – Teacher’s Guide, Quezon City, Book Media Press, Inc. 2017.

Martin, Ethel A. and Ardath A. Coolidge: Nutrition in Action 4th ed., Holt Rinehart and Winston, New York, 1978.

Ochola, S. and Masibo, P. K. (2014). ‘Dietary intake of schoolchildren and adolescents in developing countries’, Annals of Nutrition & Metabolism, 64, pp. 24–40.

Ong, W. (2017, June 5). Top 10 healthy fruits. Retrieved February 15, 2020, from https://www.philstar.com/lifestyle/health-and-family/2017/06/05/1707008/top-10- healthy-fruits.

Prentice, A. M., Ward, K. A., Goldberg, G. R., Jarjou, L. M., Moore, S. E., Fulford, A. J. and Prentice, A. (2013). ‘Critical windows for nutritional interventions against stunting’, American Journal of Clinical Nutrition, 97(5), pp. 911–918.

Stevens, G.A., et al., Trends and mortality effects of vitamin A deficiency in children in 138 low-income and middle-income countries between 1991 and 2013: a pooled analysis of population-based surveys. The Lancet Global Health, 2015. 3: p. e528–36.

The Doctor’s Medical Library. (2000). A Short History of Vitamins. http://www.medical-library.nets/sites /history of vitamins html. August 22, 2019, date accessed.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district