This is the Self-Learning Module (SLM) for Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP, Values Education) Grade 8, Quarter 3, Module 38: “Iwasan: Paglabag sa Paggalang” (avoid acts that break respect). It was prepared by DepEd Caraga Region for learners studying at home. After this module, learners should be able to examine the common ways people fail to show respect to parents, elders, and those in authority.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module develops one learning competency:
- Nasusuri ang mga umiiral na paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad (analyzes existing violations of respect toward parents, elders, and people in authority). (EsP8PB-IIIc-10.2)
It opens with the saying “Ang paggalang sa magulang ay tunay na karangalan” (respecting parents is a true honor) and asks learners how they live out respect, and what can happen when there is no respect for parents, elders, and authorities.
Who counts as elders and authorities
The module explains that obeying the advice and rules of parents and elders, when these are right and reasonable, is a sign of respect. Elders (nakatatanda) are not only grandparents but also uncles, aunts, and anyone older than you. Police officers, traffic enforcers, and government and barangay officials are examples of people in authority.
Parents give advice to improve their children’s lives, which shows their care and love. The poem “Magulang” (parent), written for the module, tells of a spoiled child who ignored his parents’ advice, lost his way, and later regretted it. The module also cites the philosopher K’ung Fu Tze (Confucius): young people who respect their parents do not disrespect others or authorities, and are never a source of trouble in society.
Examples of violations of respect
The module lists these common violations.
Toward parents
- Doing things without permission, such as leaving the house without saying goodbye, entering a room without knocking, or taking things without asking
- Using their belongings without asking
- Not doing household duties or not keeping agreements, such as the agreed time to come home
- Being irresponsible, such as not taking care of things given or lent to you
- Lack of care and love, such as rude or vulgar words
- Not obeying, or stomping and sulking (pagdadabog) when asked to do something
Toward elders
- Neglecting elderly relatives who need care
- Ignoring their opinions and feelings despite their rich experience
- Treating or talking to them badly
- Not saying “po” and “opo”
- Not doing the “mano” (pressing an elder’s hand to the forehead)
- Cutting into elders’ conversations when not asked
Toward people in authority
- Breaking laws enforced by the government
- Breaking traffic rules, such as ignoring traffic lights and jaywalking
- Arguing without reason or answering arrogantly to government workers such as teachers, police, and others who keep the peace
The module ends this discussion by saying that respect helps young people build healthy relationships based on trust, goodness, and good manners.
Activities in the module
| Part | Activity | What learners do |
|---|---|---|
| Subukin | Pretest | 15 multiple-choice questions |
| Balikan | Gawain 1: Kamay ng Paggalang! | Give five acts that show respect to parents, elders, and authorities |
| Tuklasin | Gawain 2: Suri-Tula! | Read the poem “Magulang” and answer five guide questions |
| Pagyamanin | Gawain 3: Sulat-Tula! | Write a free-verse poem of two four-line stanzas about avoiding disrespect (20 points) |
| Pagyamanin | Gawain 4: Tukuyin natin! | Mark five statements with a check or an X and explain |
| Pagyamanin | Gawain 5: Suri-Larawan! | Read a comic strip about Pepe, who is invited to swim in a high river, and complete a graphic organizer (20 points) |
| Isaisip | Gawain 6: Suri-Pahayag! | Complete a sentence based on a quote from K’ung Fu Tze |
| Isagawa | Gawain 7: Sulat-Paalala! | Make a flyer or leaflet on short bond paper promoting respect (20 points) |
| Tayahin | Posttest | 15 multiple-choice questions |
| Karagdagang Gawain | Gawain 8: Sa Isip, Puso at Gawa! | Write lessons learned, the value of parents, and actions to avoid disrespect (30 points) |
How to use this module
- Learners: Start with the pretest to see what you already know. Then work through each part in order. Write all answers on a separate answer sheet; do not write on the module so others can use it. Check your work honestly with the answer key (Susi sa Pagwawasto) at the back, and contact your teacher if you have trouble.
- Parents and guardians: Help your child follow the order of the parts and review the rubrics printed with the written tasks. Talk through the examples, such as the poem and Pepe’s story, using your family’s own experiences.
- Teachers: The pretest result shows which learners need more help. The answer key covers the pretest, Gawain 1 sample answers, Gawain 4, and the posttest; the poem, flyer, and other written tasks are scored with the rubrics in the module.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this EsP module for?
It is for Grade 8 Edukasyon sa Pagpapakatao, Quarter 3, Module 38.
What is the learning competency of this module?
Learners analyze existing violations of respect toward parents, elders, and people in authority (EsP8PB-IIIc-10.2).
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers for the pretest, sample answers for Gawain 1, answers for Gawain 4, and the posttest.
Who are considered people in authority in the module?
The module names police officers, traffic enforcers, and government and barangay officials as examples of people in authority.
What are examples of disrespect toward elders?
Examples include not saying po and opo, not doing the mano, ignoring their opinions, neglecting elderly relatives, and interrupting their conversations.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Edukasyon sa Pagpapakatao
Ikatlong Markahan – Modyul 38: Iwasan: Paglabag sa Paggalang
[illustration: group of students studying outdoors and indoors, with a globe and a lamp]
CO_Q3_EsP 8_ Module 38
Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikawalong Baitang
Alternative Delivery Mode Ikatlong Markahan – Modyul 38: Iwasan: Paglabag sa Paggalang Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ng Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kwento, seleksyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
| Role | Name |
|---|---|
| Manunulat: | May Marie O. Eviota |
| Editor: | Mark Lorenz C. Luib, Michael C. Paso |
| Tagasuri: | Elizabeth M. Ysulan, Linda T. Geraldino, Junny D. Ramirez, Judith E. Ecoben, Jezzine F. Salar, Rashiel Joy F. Lepaopao, Megie M. Lillo at John Rey C. Clarion |
| Tagaguhit: | Alim V. Eviota, Mark Lorenz C. Luib, Merlinda W. Malimit, Jay S. Mateo, Adonis P. Umipig, Jubell C. Cababat |
| Tagalapat: | Nerissa G. Ga, Mark Lorenz C. Luib, Blessy T. Soroysoroy |
| Tagapamahala: | Francis Cesar B. Bringas Isidro M. Biol Jr. Maripaz F. Magno Josephine Chonie M. Obseñares Lope C. Papeleras Michael C. Paso Juan Jr. L. Espina |
Inilimbag sa:
Department of Education – Caraga Region
Office Address: Teacher Development Center, J.P. Rosales Avenue Butuan City, Philippines 8600 Telefax No.: (085) 342-5969 Email Address: caraga@deped.gov.ph
8
Edukasyon sa Pagpapakatao
Ikatlong Markahan – Modyul 38: Iwasan: Paglabag sa Paggalang
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
CO_Q3_EsP 8_ Module 38
Alamin
[illustration: hand pressing a button inside a circle]
Ang pagtanggap ng paggalang mula sa iba ay napakalaking bagay kung saan nakatutulong upang maipakita ang tiwala sa sarili. Ang paggalang ay may malaking epekto sa sarili at kapwa na nagtuturo sa bawat isa kung paano maging magalang sa iba.
“Ang paggalang sa magulang ay tunay na karangalan.” Ang kasabihang ito ay nagpapabatid na ang taong marangal ay marunong gumalang sa magulang. Ang paggalang din ay mahalagang naisasabuhay din sa ibang tao gaya ng mga nakatatanda at awtoridad.
Paano mo naisasabuhay ang paggalang? Ano ang maaaring kahihinatnan kung wala kang paggalang sa iyong magulang, sa nakatatanda at sa may awtoridad?
Sa modyul na ito ay malilinang ang kasanayang pampagkatuto na:
a. Nasusuri ang mga umiiral na paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad. (EsP8PB-IIIc-10.2)
1 CO_Q3_EsP 8_ Module 38
Subukin
[illustration: hand holding a pencil inside a circle]
Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.
Bakit mahalaga ang paggalang sa magulang at nakatatanda? Dahil:
a. matanda na sila
b. inaalagaan nila tayo
c. ito ay nagpapaligaya sa ibang tao
d. ito ay pagpapakita ng kabutihang asal at pagpapahalagaAlin sa mga sumusunod ang HINDI nagpapakita ng paggalang sa nakatatanda?
a. pagiging sensitibo sa mga salitang gagamitin kapag kinakausap ang nakatatanda
b. pagsangguni sa mga nakatatanda kapag gagawa ng pagpapasiya
c. pagmamano at paggamit ng magagalang na sila sa lahat ng pagkakataon
d. pagbibigay ng opinyon kahit hindi kasangkot sa usapin ng mga nakatatandaAlin sa sumusunod ang tanda ng kawalan sa paggalang sa awtoridad?
a. hindi pagsunod sa batas trapiko dahil wala namang nakakakita
b. hindi paglabas ng bahay upang makaiwas sa sakit
c. pagpuna sa mga maling ginagawa ng awtoridad sa pamamagitan ng pagsulat ng liham
d. pagbibigay ng suhestiyon para sa mga proyektong pampamayananAno ang palatandaan na nalabag mo ang paggalang? Kapag:
a. hindi nabigyang halaga ang isang tao
b. hindi nakibahagi sa mga gawaing pambarangay
c. hindi kinikilala ang mga taong naging bahagi ng buhay
d. hindi pakikipag-usap sa mga taong nakahahalubiloAno ang ipinapahiwatig sa pahayag na “Ang paggalang sa kapwa ay paggalang sa Dakilang Lumikha?”
a. Igalang ang mga dakila.
b. Marapat na igalang ang kapwa sapagkat sila ay dakila.
c. Kailangan pairalin ang paggalang sa sanlibutan.
d. Maipakikita ang paggalang sa Dakilang Lumikha kapag ginagalang ang mga taong kanyang nilikha.
2 CO_Q3_EsP 8_ Module 38
Alin sa sumusunod ang nagpapahayag ng kawalan ng paggalang sa magulang?
a. pagkakaroon ng mababang marka sa pagsusulit
b. pagsangguni sa kanila bago gumawa ng pasiya.
c. pag-alis sa bahay nang hindi pinagbibigay-alam sa kanila
d. paggawa ng gawaing bahay kahit hindi nila sinasabiNadatnan ng tanod si Pedro sa tapat ng itinapon na basura sa gilid ng kalsada, napagbintangan siyang nagtapon nito kaya uminit ang kanyang ulo. Paano maipakikita ni Pedro ang kanyang paggalang sa may awtoridad?
a. manahimik na lamang kahit walang kasalanan
b. magtaas ng boses at ipaglaban ang karapatan dahil siya ay nasa katuwiran
c. magpaliwanag nang mahinahon ngunit ipahiya sa kabarangay ang tanod na nambintang sa kanya
d. magpaliwanag nang mahinahon at humiling na tanungin ang mga nakakita o panoorin nalang ang CCTV ng barangayAlin sa sumusunod ang nagpapahayag ng kawalan ng paggalang sa awtoridad?
a. pagbibigay ng puna sa mga maling gawi ng mga lider ng pamayanan
b. hindi paglabas ng bahay upang makaiwas sa sakit
c. paglabas ng bahay ng walang face mask at face shield kahit may bakuna na
d. pagbibigay ng donasyon sa mga nangangailangan at hindi naaabot ng tulong ng pamahalaanBakit sinasabing “Ang anak na may paggalang sa magulang ay hindi pasimuno ng gulo sa lipunan?”
a. ang batang magalang ay maraming kaibigan.
b. ang bata ay natatakot na mapagalitan ng kanilang magulang.
c. ang batang magalang ay likas na magalang sa lahat ng nilalang.
d. ang batang menor de edad ay hindi natatakot managot sa batas.Ano ang kahalagahan ng pagsunod sa payo ng magulang bilang tanda ng paggalang?
a. mahalaga ito upang masiyahan sila
b. mahalaga ito upang masiyahan ang iba
c. mahalaga ito upang makaiwas sa kapahamakan
d. mahalaga ito upang hindi mapahiya sa mga tao sa lipunanBakit mahalaga ang paggalang sa awtoridad at pagsunod sa batas ng pamahalaan?
a. dahil ang mga awtoridad ang naihalal noong eleksyon
b. dahil sila ang may kapangyarihan sa pamayanan
c. dahil maaari kang makulong kung hindi ka susunod
d. dahil gampanin nila na panatilihin ang kaayusan at kapayapaan
3 CO_Q3_EsP 8_ Module 38
Si Dave ay nagpumilit na pumunta sa internet café dahil sa kanilang proyekto nakailangang maipasa ngunit hindi siya pinayagan ng kanyang ama dahil gabi na. Tumakas siya ng bahay at hindi pinakinggan ang ama, Sa halip na pumunta sa internet café ay nakipagkita ito sa kanyang nobya. Ang ginawa ni Dave ay isang paglabag sa:
a. pagsunod sa batas ng tahanan
b. pagsunod sa payo ng magulang
c. pagsasabi ng totoo sa awtoridad
d. pagsunod sa sariling kagustuhanAlin sa mga sumusunod ang nagpapakita ng paglabag sa paggalang sa nakatatanda?
a. nakikipag-usap nang pabalang
b. sumusuway sa oras ng curfew sa barangay
c. pinababayaan ang hiniram na kagamitan ng kapitbahay
d. nangunguha ng kwaderno ng kaklase nang walang paalamAng paggalang sa awtoridad ay makikita sa mga sumusunod na kilos maliban sa:
a. paghingi ng pabor nang may kapalit na materyal na bagay upang makalabas sa oras ng curfew
b. pagsunod sa mga alituntunin upang makaiwas sa COVID-19
c. pakikipag-usap sa kanila kung may napansing katiwalian
d. pagtulong sa awtoridad na ipagbigay-alam sa mga kapit-bahay ang mga alituntuning umiiralAng mga sumusunod ay nagpapahayag ng paggalang sa magulang, maliban sa:
a. pag sagot ng may po at opo
b. pag papaalam sa tuwing aalis ng bahay
c. pag sunod sa curfew hours ng barangay
d. pag sunod sa utos ng iyong Tatay at Nanay
4 CO_Q3_EsP 8_ Module 38
Aralin 1 Iwasan: Paglabag sa Paggalang
“Ang paggalang sa ating sarili ay gumagabay sa ating moral. Ang paggalang sa iba ay gumagabay sa ating mga kaugalian.”
-Laurence Sterne
Ngayon, may inihanda akong gawain hinggil sa nakaraang modyul bilang tanda na may lubos kang pagkatuto sa nakaraang modyul. Alam kong kayang-kaya mo ito kaibigan! Ngayon pa lang binabati na kita.
Balikan
Gawain 1: Kamay ng Paggalang!
Panuto: Magbigay ng limang halimbawa ng mga kilos na tanda ng paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad ayon sa iyong sariling opinyon at karanasan. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
[illustration: outline of an open hand with the label “Mga Kilos na Tanda ng Paggalang sa mga Magulang, Nakatatanda at sa may Awtoridad”]
Mga Kilos na Tanda ng Paggalang sa mga Magulang, Nakatatanda at sa may Awtoridad
- _____ 4. _____
- _____ 5. _____
Tuklasin
Gawain 2: Suri-Tula!
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang tula. Pagnilayan sagutin ang mga gabay na tanong. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Magulang May Marie O. Eviota
Sa isang punla, ako nagmula
Nagisnan wagas na pag-aaruga
Nilabanan hirap sa pag-aalaga
Aking kapakanan binigyang kalinga.
Lumaking sagana, walang inaalala
Lumaki sa layaw, sa inyo’y naging problema
Mga payo ninyo’y di inaalintana
Sakripisyo’y isinawalang bahala.
Panahon ay lumipas, naligaw aking landas
Lagim ang kinahinatnan, naging salot sa lipunan
Nangangapa sa kawalan, magulang ko’y nasaan?
Labis aking pagsisisi, kailangan kong makabawi.
Pabigat man sa buhay, magulang handang umalalay
Talikuran man ng mundo, buhay nila’y handang ialay
Sa pagsubok ng buhay, may sisibol na bukang-liwayway
Salamat mahal na magulang, nararapat kayong igalang.
Gabay na tanong:
- Ano ang mensahe ng tula?
- Ano-ano ang mga hindi magandang kilos ng anak ang isinaad sa tula?
- Ano ang sinapit ng batang sumuway sa payo ng kanyang magulang?
- Mahalaga ba ang pakikinig at pagsunod sa aral at payo ng magulang? Bakit?
- Sa iyong sariling karanasan, paano mo naipapakita ang iyong paggalang sa iyong magulang?
Suriin
Naranasan mo na rin bang sumuway sa iyong magulang gaya ng nasa tula? Ano ang iyong nararamdaman sa tuwing ikaw ay pinapangaralan ng iyong magulang?
Ang pagsunod sa payo at kautusan ng magulang at nakatatanda kung nasa tamang katwiran ay isa sa mga palatandaan ng paggalang. Ang paggalang sa magulang, nakatatanda at nasa awtoridad ay isang kabutihang-asal na kadalasan ay ating natututunan sa loob ng tahanan, sa paaralan at sa lipunang ginagalawan. Hindi lamang ang mga lolo at lola ang maituturing na nakatatanda kundi pati na rin ang mga tiyo, tiya at sinumang may mas mataas na edad. Ang mga pulis, enforcer sa trapiko, mga opisyal ng gobyerno at barangay ay mga halimbawa ng nasa awtoridad.
Ang ating magulang ay nagbibigay pangaral sa atin at payo upang mapabuti ang ating kalagayan. Kinakailangan natin itong igalang at pahalagahan bilang mga anak. Tanda ito ng kanilang pagmamalasakit at pagmamahal. Binigyang-linaw sa tulang “Magulang” sa Tuklasin na ang batang sumuway at lumaki sa layaw ay hindi malayong maligaw ng landas. Mababatid ang pagsisisi ng pangunahing tauhan sa tula ang mga ginawang paglabag sa magulang sa ikatlong saknong ng tula.
May mga awtoridad rin na inaatasang mamahala sa pagpatutupad ng mga batas upang mapangalagaan ang kapayapaan at kapakanan ng mga mamamayan. Ang pagsunod sa mga batas at alituntunin nang naaayon sa tamang katwiran at kabutihan ng lahat ay isang kilos na nagpapakita ng paggalang sa mga awtoridad. Ayon kay K’ung Fu Tze, isang pilosopo, ang kabataang marunong gumalang sa magulang ay hindi lapastangan sa kapwa, sa may awtoridad at hindi kailanman pinagmumulan ng gulo sa lipunan.
Ang mga sumusunod ay ang mga paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad.
Paglabag sa paggalang sa magulang:
Paggawa ng mga bagay na walang pahintulot ng magulang gaya ng pag-alis ng bahay na walang paalam, pagpasok sa silid nang hindi kumakatok at pagkuha ng bagay nang walang pahintulot.
Pakikialam ng gamit nang hindi nagpapaalam.
Hindi pagtupad sa tungkulin sa tahanan at sa napag-usapan gaya ng takdang oras sa pag-uwi ng bahay.
Pagiging iresponsable, gaya ng hindi pag-iingat sa mga gamit na bigay o pinahiram lamang.
Kawalan ng malasakit at pagmamahal sa magulang, gaya ng pagbigkas ng hindi magalang o bastos na pananalita.
Hindi pagsunod sa utos ng magulang o pagdadabog kapag inuutusan.
Paglabag sa paggalang sa nakatatanda:
- Pagpapabaya at di pag-aalaga sa mga kamag-anak na matanda kung kinakailangan.
- Kawalan ng pagpapahalaga sa kanilang opinyon at saloobin, sa kabila ng kanilang mayamang karanasan.
- Hindi maayos na pakikitungo at pakikipag-usap sa mga taong nakatatanda.
- Hindi pagsasabi ng po at opo.
- Hindi pagmamano.
- Pagsabat sa usapan ng mga nakatatanda kahit na hindi tinatanong o kinakausap.
Paglabag sa paggalang sa may awtoridad:
- Paglabag sa batas na ipinapatupad ng pamahalaan.
- Pagsuway sa batas trapiko gaya di pagsunod sa ilaw trapiko at jay-walking.
- Pakikipagtalo nang wala sa katwiran at aroganteng pagsagot sa mga kawani ng gobyerno tulad ng guro, pulis at iba pang awtoridad na naatasan sa pagpapanatili ng kapayapaan sa lipunan.
Ang paggalang sa magulang, nakatatanda at awtoridad ay isang mabuting pagpapahalaga na kinakailangang taglayin ng kabataang tulad mo. Sa pamamagitan nito, makabubuo ka ng maayos at malusog na ugnayan na may pagtitiwala, kabutihan at kagandahang asal.
Pagyamanin
Gawain 3: Sulat-Tula!
Panuto: Sumulat ng isang malayang tula na nagpapahayag ng iyong pag-iwas sa paglabag sa paggalang. Maaaring para ito sa iyong magulang, sa mga nakatatanda o sa awtoridad na binubuo ng dalawang (2) saknong na may tig-apat (4) na taludtod. Lagyan ito ng pamagat at isulat ang sagot sa sagutang papel.
| Pamantayan | Napakahusay (10 puntos) | Mahusay (7 puntos) | Nangangailangan ng Pag-unlad (4 puntos) |
|---|---|---|---|
| Nilalaman | Nailahad ang mga tamang gawain sa pag-iwas sa pagsuway sa paggalang ng Magulang, Nakatatanda at may Awtoridad | Hindi gaanong nailahad ang mga tamang gawain sa pag-iwas sa pagsuway sa paggalang ng Magulang, Nakatatanda at may Awtoridad | Hindi nailalahad ang mga tamang gawain sa pag-iwas sa pagsuway sa paggalang ng Magulang, Nakatatanda at may Awtoridad |
| Linaw ng mensahe at kaisipan | Napakalinaw ng mensahe at kaisipan nais ipabatid | Malinaw ang mensahe at kaisipan nais ipabatid | Hindi malinaw ang mensahe at kaisipan nais ipabatid |
| Kabuuang Puntos 20 |
Gawain 4: Tukuyin natin!
Panuto: Tukuyin ang mga pahayag batay sa paglabag sa paggalang. Isulat ang tsek (√) kung ito ay kawalan ng paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad at ipaliwanag kung bakit ito naging paglabag. Ekis (X) naman ang isulat kung hindi. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
- Pagmamaneho ng sasakyan nang walang lisensya.
- Pagpapakalat sa social media ng mapanirang opinyon ukol sa isang barangay kagawad.
- Pagtulong sa matanda na tumawid sa kalsada.
- Pag-upo sa pampasaherong sasakyan habang may nakatayong matanda dahil walang maupuan.
- Hindi pagpasa ng proyekto sa isang asignatura.
Gawain 5: Suri-Larawan!
Panuto: Basahin ang komik strip at sagutin ang graphic organizer na nasa ibaba.
[illustration: comic strip of two panels showing Pepe leaving his house, his mother at the gate, and Pepe walking with friends toward a river]
Speech bubbles, in story order:
- Paalam po Inay, papasok na po ako sa paaralan!
- Mag-iingat ka, Pepe. Uwi ka agad dito sa bahay pagkatapos ng klase mo, anak.
- Opo! Inay.
- Sama ka na sa amin, maliligo kami sa ilog. Mataas ang tubig kaya masarap lumangoy!
- Gano’n ba? Ay, uuwi na lang ako ng bahay para di magalala si Inay.
- Pepe, kanselado daw ang klase natin dahil may low pressure area na nagdudulot ng masamang panahon. Tara sama ka sa amin!
[transcriber’s note: the speech bubbles are listed in story sequence; the printed layout places them in two panels]
Graphic Organizer:
Panuto: Unawaing mabuti ang graphic organizer batay sa komik strip sa itaas. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
[chart: graphic organizer; Graphic Organizer (Gawain 5), completed by the learner in the answer sheet]
- Si Pepe
- Paano ipakita ang paggalang sa ina
- Mga positibong epekto sa paggalang sa payo ng Ina
- [blank box]
- [blank box]
- Mga positibong epekto sa paggalang sa payo ng Ina
- Halimbawa ng paglabag sa paggalang sa ina
- Mga negatibong epekto sa paglabag sa payo ng Ina
- [blank box]
- [blank box]
- Mga negatibong epekto sa paglabag sa payo ng Ina
- Paano ipakita ang paggalang sa ina
Rubrik sa Pagmamarka ng Sagot
| Pamantayan | Napakahusay (10 puntos) | Mahusay (8 puntos) | Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos) |
|---|---|---|---|
| Malinaw na naipahayag ang mensahe at kaisipan | Napakalinaw ang pagkalalahad ng mensahe at kaisipan hinggil sa paglabag sa paggalang | Malinaw ang pagkalalahad ng mensahe at kaisipan hinggil sa paglabag sa paggalang | Hindi malinaw ang pagkalahad ng mensahe at kaisipan hinggil sa paglabag sa paggalang |
| Malinaw na naiintindihan ang positibo at negatibong dulot sa paglabag sa paggalang | Napakalinaw ang pahayag hinggil sa positibo at negatibong dulot paglabag sa paggalang | Malinaw ang pahayag hinggil sa positibo at negatibong dulot paglabag sa paggalang | Hindi malinaw ang pahayag hinggil sa positibo at negatibong dulot paglabag sa paggalang |
| Kabuuang Puntos (20) |
Isaisip
Gawain 6: Suri-Pahayag!
Panuto: Suriin ang mga pahayag at kompletuhin ang hinihinging kasagutan sa kahon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Ayon kay K’ung Fu Tze, “Iilan lamang sa mga masunuring anak at magalang na kapatid ang magpapamalas ng kawalang-pitagan sa nakakataas, at kailanman walang taong di lapastangan ang lumikha ng gulo… nasa paggalang sa mga magulang at pagpipitagan ng mga kapatid ang ugat ng pagmamahalan.”
Kompletuhin ang pangungusap.
Sapagkat ako ay taong may paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad, isasaisip ko na _____
Rubrik sa Pagmamarka
| Pamantayan | Napakahusay (10 puntos) | Mahusay (8 puntos) | Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos) |
|---|---|---|---|
| Malinaw na naipahayag ang mensahe at kaisipan | Napakalinaw ang pagkalalahad ng mensahe at kaisipan hinggil sa mga umiiral na paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad | Malinaw ang pagkalahad ng mensahe at kaisipan hinggil sa mga umiiral na paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad | Hindi malinaw ang pagkalahad ng mensahe at kaisipan hinggil sa mga umiiral na paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad |
| Organisasyon ng Ideya | Napakaayos ang pagkakasunod-sunod ng ideya sa talata | Maayos ang pagkakasunod-sunod ng ideya sa talata | Hindi maayos ang pagkakasunod-sunod ng ideya sa talata |
| Kabuuan |
Isagawa
Gawain 7: Sulat-Paalala!
Panuto: Sumulat o gumawa ng isang flyer o leaflet na naglalahad ng adbokasiyang magpapalaganap ng kahalagahan ng paggalang sa magulang, nakatatanda at awtoridad. Tukuyin din ang mga paglabag na dapat iwasan. Gawin ito sa short size na bond paper. Maging malikhain sa paggawa ng flyer or leaflet.
Batayan sa Pagmamarka
| Krayterya | Higit na inaasahan 10 puntos | Nakamit ang inaasahan 8 puntos | Bahagyang nakamit ang inaasahan 5 puntos | Hindi nakamit ang inaasahan 2 puntos |
|---|---|---|---|---|
| Nilalaman | Komprehensibo ang nilalaman ng teksto. Wasto ang lahat ng impormasyon | Kumpleto ang nilalaman ng teksto. Wasto ang lahat ng impormasyon | May ilang kakulangan sa nilalaman ng teksto. May ilang maling impormasyon | Maraming kakulangan sa nilalaman ng teksto. |
| Organisasyon ng mga kaisipan | Organisado at may malinaw na kaisahan ang daloy ng paglalahad ng kaisipan sa teksto. | Malinaw at maayos ang paglalahad ng kaisipan sa teksto. | Hindi masyadong maayos at malinaw ang paglalahad ng kaisipan sa teksto. | Walang kaayusan ang paglalahad ng kaisipan sa teksto. |
| Kabuuang Puntos = 20 |
Tayahin
Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.
Alin sa sumusunod ang nagpapahayag ng kawalan ng paggalang sa magulang?
- A. pagkakaroon ng mababang marka sa pagsusulit
- B. pagsangguni sa kanila bago gumawa ng pasiya.
- C. pag-alis sa bahay nang hindi pinagbibigay-alam sa kanila
- D. paggawa ng gawaing bahay kahit hindi nila sinasabi
Nadatnan ng tanod si Pedro sa tapat ng itinapon na basura sa gilid ng kalsada, napagbintangan siyang nagtapon nito kaya uminit ang kanyang ulo. Paano maipakikita ni Pedro ang kanyang paggalang sa may awtoridad?
- A. manahimik na lamang kahit walang kasalanan
- B. magtaas ng boses at ipaglaban ang karapatan dahil siya ay nasa katuwiran
- C. magpaliwanag nang mahinahon ngunit ipahiya sa kabarangay ang tanod na nambintang sa kanya
- D. magpaliwanag nang mahinahon at humiling na tanungin ang mga nakakita o panoorin nalang ang CCTV ng barangay
Alin sa sumusunod ang nagpapahayag ng kawalan ng paggalang sa awtoridad?
- A. pagbibigay ng puna sa mga maling gawi ng mga lider ng pamayanan
- B. hindi paglabas ng bahay upang makaiwas sa sakit
- C. paglabas ng bahay ng walang face mask at face shield kahit may bakuna na
- D. pagbibigay ng donasyon sa mga nangangailangan at hindi naaabot ng tulong ng pamahalaan
Bakit sinasabing “Ang anak na may paggalang sa magulang ay hindi pasimuno ng gulo sa lipunan?”
- A. ang batang magalang ay maraming kaibigan.
- B. ang bata ay natatakot na mapagalitan ng kanilang magulang.
- C. ang batang magalang ay likas na magalang sa lahat ng nilalang.
- D. ang batang menor de edad ay hindi natatakot managot sa batas.
Ano ang kahalagahan ng pag-iwas sa paglabag sa paggalang ng magulang, gaya ng pagsunod sa mga payo nito?
- A. mahalaga ito upang masiyahan sila
- B. mahalaga ito upang masiyahan ang iba
- C. mahalaga ito upang makaiwas sa kapahamakan
- D. mahalaga ito upang hindi mapahiya sa mga tao sa lipunan
Bakit mahalaga ang paggalang sa may awtoridad at pagsunod sa batas ng pamahalaan?
- A. dahil ang mga awtoridad ang naihalal noong eleksyon
- B. dahil sila ang may kapangyarihan sa pamayanan
- C. dahil maaari kang makulong kung hindi ka susunod
- D. dahil gampanin nila na panatilihin ang kaayusan at kapayapaan
Si Dave ay nagpumilit na pumunta sa internet café dahil sa kanilang proyekto nakailangang maipasa ngunit hindi siya pinayagan ng kanyang ama dahil gabi na. Tumakas siya ng bahay at hindi pinakinggan ang ama, Sa halip na pumunta sa internet café ay nakipagkita ito sa kanyang nobya. Ang ginawa ni Dave ay isang paglabag sa:
- A. pagsunod sa batas ng tahanan
- B. pagsunod sa payo ng magulang
- C. pagsasabi ng totoo sa awtoridad
- D. pagsunod sa sariling kagustuhan
Alin sa mga sumusunod ang nagpapakita ng paglabag sa paggalang sa nakatatanda?
- A. nakikipag-usap nang walang Po at Opo
- B. sumusuway sa oras ng curfew sa barangay
- C. pinababayaan ang hiniram na kagamitan ng kapitbahay
- D. nangunguha ng kwaderno ng kaklase nang walang paalam
Ang paggalang sa awtoridad ay makikita sa mga sumusunod na kilos maliban sa:
- A. paghingi ng pabor nang may kapalit na materyal na bagay upang makalabas sa oras ng curfew
- B. pagsunod sa mga alituntunin upang makaiwas sa COVID-19
- C. pakikipag-usap sa kanila kung may napansing katiwalian
- D. pagtulong sa awtoridad na ipagbigay-alam sa mga kapit-bahay ang mga alituntuning umiiral
Kung ikaw ay napag-utusan ng ina na ligpitin ang mga gamit sa sariling silid dahil masyado ng makalat, ngunit padabog mo itong sinunod dahil naputol ang paglalaro mo ng mobile legend, Ikaw ay nagpapamalas ng paglabag sa:
- A. paglilinis na bukal sa kalooban
- B. pagrespeto sa nakatatanda
- C. paggalang sa utos magulang
- D. paggalang sa nasa awtoridad
Bakit mahalaga ang paggalang sa magulang at nakatatanda? Dahil:
- A. matanda na sila
- B. inaalagaan nila tayo
- C. ito ay nagpapaligaya sa ibang tao
- D. ito ay pagpapakita ng kabutihang asal at pagpapahalaga
Alin sa mga sumusunod ang HINDI nagpapakita ng paggalang sa nakatatanda?
- A. pagiging sensitibo sa mga salitang gagamitin kapag kinakausap ang nakatatanda
- B. pagsangguni sa mga nakatatanda kapag gagawa ng pagpapasiya
- C. pagmamano at paggamit ng magagalang na sila sa lahat ng pagkakataon
- D. pagbibigay ng opinyon kahit hindi kasangkot sa usapin ng mga nakatatanda
Alin sa sumusunod ang tanda ng kawalan sa paggalang sa awtoridad?
- A. hindi pagsunod sa batas trapiko dahil wala namang nakakakita
- B. hindi paglabas ng bahay upang makaiwas sa sakit
- C. pagpuna sa mga maling ginagawa ng awtoridad sa pamamagitan ng pagsulat ng liham
- D. pagbibigay ng suhestiyon para sa mga proyektong pampamayanan
Ano ang palatandaan na nalabag mo ang paggalang? Kapag:
- A. hindi nabigyang halaga ang isang tao
- B. hindi nakibahagi sa mga gawaing pambarangay
- C. hindi kinikilala ang mga taong naging bahagi ng buhay
- D. hindi pakikipag-usap sa mga taong nakahahalubilo
Ano ang ipinapahiwatig sa pahayag na “Ang paggalang sa kapwa ay paggalang sa Dakilang Lumikha?”
- A. Igalang ang mga dakila.
- B. Marapat na igalang ang kapwa sapagkat sila ay dakila.
- C. Kailangan pairalin ang paggalang sa sanlibutan.
- D. Maipakikita ang paggalang sa Dakilang Lumikha kapag ginagalang ang mga taong kanyang nilikha.
Karagdagang Gawain
Gawain 8: SA ISIP, PUSO AT GAWA!
Panuto: Isulat sa bilog ang mahalagang natutunan sa araling ito, sa puso naman isulat ang kahalagahan ng iyong magulang sa iyong buhay at sa kamay isulat ang mga bagay na dapat gawin upang maiwasan ang paglabag sa paggalang sa magulang, nakatatanda at may awtoridad. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
[illustration: outline of a circle above a heart, with two open hands on either side]
Rubrik sa Pagmamarka
| Krayterya | Higit na inaasahan 10 puntos | Nakamit na inaasahan 8 puntos | Bahagyang nakamit na inaasahan 5 puntos | Hindi nakamit na inaasahan 2 puntos |
|---|---|---|---|---|
| Bilog: Mga Naiintidihan sa aralin | Komprehensibo at malinaw ang pagkakalahad sa mga naintindihan sa aralin | Kompleto at maayos ang pagkakalahad sa mga naintindihan sa aralin | May ilang kakulangan at di gaanong maayos ang pagkakalahad sa mga naintindihan sa aralin | Maraming kakulangan at walang kaayusan ang pagkakalahad sa mga naintindihan sa aralin |
| Puso: Kahalagahan ng magulang sa buhay | Komprehensibo at malinaw ang pagkakalahad sa kahalagahan ng magulang sa buhay | Kompleto at maayos ang pagkakalahad sa kahalagahan ng magulang sa buhay | May ilang kakulangan at di gaanong maayos ang pagkakalahad sa kahalagahan ng magulang sa buhay | Maraming kakulangan at walang kaayusan ang pagkakalahad sa kahalagahan ng magulang sa buhay |
| Kamay: Mga bagay na dapat gawin upang maiwasan ang paglabag sa paggalang | Komprehensibo at malinaw ang pagkakalahad sa mga bagay na dapat gawin upang maiwasan ang paglabag sa paggalang | Kompleto at maayos ang pagkakalahad sa mga bagay na dapat gawin upang maiwasan ang paglabag sa paggalang | May ilang kakulangan at di gaanong maayos ang pagkakalahad sa mga bagay na dapat gawin upang maiwasan ang paglabag sa paggalang | Maraming kakulangan at walang kaayusan ang pagkakalahad sa mga bagay na dapat gawin upang maiwasan ang paglabag sa paggalang |
| Kabuoang Puntos = 30 |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; its four boxes are transcribed below in upright reading order]
Subukin
- D
- D
- A
- A
- D
- C
- D
- C
- C
- C
- D
- B
- A
- A
- C
Baikan
Gawain 1
- Maging sensitibo sa pananalita.
- Pagrespeto sa kanilang desisyon
- Maging mapagkumbaba.
- Pagpapakita ng kapitagan
- Pakikipag-usap nang maayos.
- Pagiging mabuting ehemplo sa kapwa at komunidad
- Pagkakaroon ng kaalaman sa batas
Pagyamanin
Gawain 4
- √
- √
- X
- √
- X
Tayahin
- C
- D
- C
- C
- C
- D
- B
- A
- A
- C
- D
- D
- A
- A
- D
Sanggunian
Bognot, et al. (2014). Edukasyon sa Pagpapakatao 8. FEP Printing Corporation.
Punsalan, et al. (2014). Pagpapakatao 8. Rex Bookstore.
Anjeli45. (2018, July 1). brainly.ph. Retrieved from https://brainly.ph/question/1203477
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply