This is the Filipino 7 self-learning module for the second quarter (Ikalawang Markahan), Module 5: “Pagbibigay-Kahulugan ng mga Salita” (giving the meaning of words). It is an Alternative Delivery Mode module from DepEd Region XII (first edition, 2020) for Grade 7 learners studying at home. It builds on the Visayan legend “ANYARI” (Alamat ng Kawayan, the legend of the bamboo) by Lilibeth D. Meliton, which learners read in the previous lesson. After this module, learners can explain the meaning of words used in that story and arrange words by how strong their meaning is.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module states this most essential learning competency (pinakamahalagang kasanayan sa pampagkatuto). In plain English, learners should be able to give the meaning and their own interpretation of:
- words that are repeated in the story (F7PT-IIc-d-8)
- words with different degrees or levels of meaning, called pagkiklino
- unfamiliar words from the story
- words that express feelings
The last three skills are printed with the code F7PT-IIe-f-9 in the opening part and F7PT-IIe-f-8 in the review part of the module.
The four word skills in this module
The lesson, Aralin 5, says that there is no real reading without understanding, and that a wide vocabulary (talasalitaan) leads to successful reading. It also cites Dr. Lumbera: the meaning and feeling of a word depend on the people who use it, and a word can be read literally or as a hint (literal o pahiwatig), depending on how it is used.
1. Repeated words in the story
Writers repeat words to stress their importance. The module takes three repeated phrases from “ANYARI” and links each to related words:
- mapagmahal na ama (loving father): maalaga, maawain, mapag-aruga, maunawain
- masunuring anak (obedient child): mapagtalima, magalang, mapaglingkod
- mapag-arugang ina (caring mother): maalaga, maasikaso, mapagkalinga, may malasakit
2. Pagkiklino (degrees of meaning)
Pagkiklino means arranging words by the intensity of the meaning they express, from mild to strong. The module gives these groups as examples, numbered from 4 down to 1:
| Group a | Group b | Group c |
|---|---|---|
| 4 ngitngit | 4 pighati | 4 tinangkilik |
| 3 galit | 3 hapis | 3 kinupkop |
| 2 muhi | 2 lungkot | 2 kinalinga |
| 1 poot | 1 lumbay | 1 inalagaan |
The activities also use sets such as hikbi, iyak, and taghoy (kinds of crying) and hagulgol, paghikbi, and pag-iyak in sentences.
3. Unfamiliar words from the story
- patpatin: payat, mahina (thin, weak)
- biyaya: kaloob, bigay (gift, blessing)
- bakulaw: unggoy, maatsing (ape, monkey)
- bulong-bulongan: palihim na pag-uusap (whispering, secret talk)
- gulat: pagkabigla, pagkamangha (surprise, shock)
- pagmumuni-muni: malalim na pag-iisip, repleksiyon (deep thought, reflection)
4. Words that express feelings
People show strong feelings such as fear, admiration, complaint, wonder, annoyance, boredom, and praise through short expressions like Wow!, Naku!, Aray!, Aba!, Sobra na!, and Grabe! The module’s examples:
- Pagkagulat (surprise): Naku! Grabe naman ang bihis niyan.
- Pagkatuwa (joy): Ay salamat! Nagkaroon din ng tulo ang gripo.
- Pagkagalit (anger): Aba! Bakit ako ang sinisi mo sa pangyayari?
- Paghanga (admiration): Wow! Ang taas naman ng marka mo.
- Pagkatakot (fear): Diyos ko! Lumilindol.
Parts of the module
- Alamin: introduces the competency.
- Subukin: a 15-item pretest on all four skills.
- Balikan: a review of “ANYARI” and of how Filipinos show respect for parents, such as pagmamano and using “po” and “opo”.
- Tuklasin: fill-in-the-blank items, a word network for the three repeated phrases, and a pagkiklino exercise.
- Suriin: the lesson on the four skills.
- Pagyamanin: writing a paragraph about pictures from the story, and arranging five word sets by degree of meaning.
- Isaisip: completing a summary paragraph.
- Isagawa: writing a paragraph that interprets a cartoon.
- Tayahin: a 15-item post-test.
- Karagdagang Gawain: writing a spoken poetry piece about your best friend (KAIBIGAN).
- Susi sa Pagwawasto: the answer key.
How to use this module
- Learners: Take the pretest first, then work through the parts in order. Write your answers on a separate sheet of paper; the module asks you not to write on it so others can use it. Check your answers honestly with the answer key, and contact your teacher if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: The module says the pretest shows whether the learner needs extra help. Encourage your child to finish each activity before checking the key.
- Teachers: The paragraph writing in Pagyamanin A, the Isagawa task, and the spoken poetry are checked by the teacher. Rubrics are included: grammar, persuasiveness, and content (scored 1 to 5) for the paragraphs, and content, use of language, and format for the poem.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this Filipino module for?
It is for Grade 7 Filipino, second quarter (Ikalawang Markahan), Module 5.
What is pagkiklino?
Pagkiklino is arranging words according to the intensity or strength of their meaning, from mild to strong. An example from the module is the group poot, muhi, galit, and ngitngit.
What story does the module use?
It uses the Visayan legend “ANYARI” (Alamat ng Kawayan, the legend of the bamboo) by Lilibeth D. Meliton, which learners read in the previous lesson.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the pretest, the activities, and the post-test. The writing tasks are checked by the teacher.
What competencies does the module cover?
Giving the meaning of repeated words in a story (F7PT-IIc-d-8), and of words with degrees of meaning, unfamiliar words, and words that express feelings.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino
IKALAWANG MARKAHAN
Modyul 5: PAGBIBIGAY-KAHULUGAN NG MGA SALITA
[illustration: students and a teacher studying under a tree and at a table, with a globe and a lantern]
CO_Q2_ Filipino 7_ Module 5
Filipino – Ikapitong Baitang
Alternative Delivery Mode Ikalawang Markahan – Modyul 5: Pagbibigay-Kahulugan ng mga Salita. Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: VIRGILINA L. CABAYLO Editor: MYLENE S. ARZADON Tagasuri: SALLY A. PALOMO Tagaguhit: IHRYN T. JARANILLA Tagalapat: Tagapamahala: ALLAN G. FARNAZO GILBERT BARRERA ARTURO TINGZON PETER VAN C. ANG-UG JULIET F. LASTIMOSA SALLY A. PALOMO GREGORIO O. RUALES
Inilimbag sa Pilipinas ng _______________________
Department of Education – Region XII Office Address: Regional Center, Brgy. Carpenter Hill, City of Koronadal Telefax: (083) 2288825/ (083) 2281893 E-mail Address: depedroxii.org Email: region12@deped.gov.ph
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Ano ang napaloob sa Modyul na ito?
Magandang araw kaibigan!
Ikinagagalak ko ang iyong determinasyon sa iyong pag-aaral. Alam kong marami ka ng natutuhan sa mga aralin para sa ikalawang markahan lalo na tungkol sa pagbibigay hinuha sa kaligirang pangkasaysayan ng alamat ng kabisayaan na pinamagatang “ANYARI” (Alamat ng Kawayan). Sa modyul na ito ay natutuhan mo ang pinakamahalagang kasanayan sa pampagkatuto na:
Naibibigay ang kahulugan at sariling interpretasyon sa mga salitang paulit-ulit na ginagamit sa akda, mga salitang iba-iba and digri o antas ng kahulugan (pagkiklino), mga di-pamilyar na salita mula sa akda, at mga salitang nagpapahayag ng damdamin. (F7PT-IIc-d-8, F7PT-IIe-f-9)
Alam kong nasasabik ka na para matunghayan at makikita mo ang susunod na aralin. Kaya, handa ka na ba kaibigan?
Subukin
Bago ka magpatuloy, subukin muna natin ang inyong kakayahan tungkol sa bagong aralin na ating tatalakayin. Ang mga tanong na ito ay susuri sa iyong talas at lawak ng isip tungkol sa wika at gramatika.
A. Magbigay ng interpretasyon sa mga salitang nakasalungguhit. Piliin ang titik ng tamang sagot at isulat sa patlang na nakalaan bago ang bilang.
_____1. Ang salitang kaugnay ng mapagmahal na ama ay ang sumusunod maliban sa __________ a. magpag-aruga b. magiliw c. malalahanin d. masipag
1 CO_Q2_ Filipino 7_ Module 5
_____2. Ang salitang kaugnay ng masunuring anak ay ang sumusunod maliban sa __________ a. hindi matigas ang ulo b. magalang c. mapitagan d. tamad
_____3. Ang salitang kaugnay ng mapag-arugang ina ay ang sumusunod maliban sa __________ a. magiliw b. mapag-alaga c. masipag d. masayahin
B. Para sa 4-6. Lagyan ng bilang 1 hanggang 3 ang mga linya: 1 para sa pinakamababa at 3 sa pinakamatindi ang digri o intensidad. Gamiting gabay ang pangungusap kung saan nagamit ang salitang nakadiin.
______ Ang labis na bigat ng kalooban ng ama ay madarama sa kaniyang malakas na hagulgol nang mamatay ang kaniyang bunsong anak. ______ Tahimik na paghikbi ang maririnig sa dalaga nang kausapin siya ng kanyang lola. ______ Mas lalong napalakas ang pag-iyak ng bata dahil hindi na niya kayang itago ang sama ng loob sa matanda.
______ Si Emily ay makaramdam ng inis sa tuwing makikita niya ang mga kabataang iniiwan ng mga magulang sa kalinga ng ibang tao. ______ Ang kapitan ng barangay ay nakadama ng galit nang ayaw pakinggan ng ilang mga tao ang tungkol sa patarakarang pangkalusugan sa bagong normal. ______ Sobrang pagdaramdam ang nadama ng pamilya ng biktima sa pamamaril sa Jolo dahil sa kawalan ng hustisya.
______ Ang pagpanalo sa lotto ay nagpasaya sa aming pamilya. ______ Nagpangiti kay Mellisa ang pagbibigay sa kaniya ng mga pulang rosas ni Ben. ______ Nang kami ay dumayo sa Maynila ay labis na kaligayahan ang aming nadarama.
2 CO_Q2_ Filipino 7_ Module 5
C. Para sa bilang 7-10, piliin ang angkop na salitang pupuno sa diwa ng pangungusap. Isulat sa patlang ang tamang sagot.
| bakulaw | bulong-bulongan |
| patpatin | biyaya |
| gulat | pagmumuni-muni |
Si Aryan ay isang batang ___________ at laging nakayuko.
Ang pagkakaroon ng isang anak ay ___________ na bigay ng Diyos sa isang pamilya.
Laging napagkakamalang isang ___________ si Aryan dahil sa kaniyang anyo at sa hugis ng mukha nito.
Nakikita niya ang _____________ ng kaniyang mga kamag-aral kapag lumalapit siya sa mga ito.
D. Kilalanin kung anong damdamin ang isinasaad ng bawat pangungusap. Piliin sa kahon ang tamang sagot at isulat sa patlang na nakalaan bago ang bilang.
| paghanga | pagkatakot | pagkagulat |
| pagkagalit | pagkatuwa | pagkamangha |
___________11. Diyos ko! Ang hirap naman ng pagsusulit na ito. ___________12. Ngayon lang ako nakakita ng ganito ka gandang lugar. ___________13. Tumigil ka! Sobra na ang kalokohang ginagawa mo. ___________14. Ay salamat! Nagkaroon din ng tulo ang gripo. ___________15. Aray ko po! Napakasakit ng tiyan ko.
3 CO_Q2_ Filipino 7_ Module 5
Aralin 5: PAGBIBIGAY-KAHULUGAN NG MGA SALITA
Balikan
A. WIKA AT GRAMATIKA:
Pinakamahalagang Kasanayan sa Pampagkatuto:
F7PT-IIc-d-8 Naibibigay ang kahulugan at sariling interpretasyon sa mga salitang paulit-ulit na ginamit sa akda,
F7PT-IIe-f-8 Nabibigyang-kahulugan ang mga salitang iba-iba ang digri o antas ng kahulugan (pagkiklino), mga di-pamilyar na salita mula sa akda at mga salitang nagpapahayag ng damdamin.
Binabati kita kaibigan sapagkat natapos mong sagutin ang panimulang pagsubok. Ngayon naman ay magbabalik-aral muna tayo sa nakaraang aralin. Alam kong nahihinuha mo na ang kaligirang pangkasaysayan ng binasang alamat ng kabisayaan na pinamagatang “ANYARI” (Alamat ng Kawayan).
Napakalaki ng pagpapahalaga at paggalang ng mga Piipino sa mga magulang. Marami tayong paraan ng pag papakita ng paggalang sa kanila katulad ng pagmamano, pagsunod sa kanilang mga payo at utos, pag-alaga sa kanila hanggang sa pagtanda, gayundin sa paggamit ng “po” at “opo”.
Masasalamin din ang paggalang at pagpapahalaga sa magulang sa ating mga katutubong panitikang pumapaksa sa kapahamakang nangyari sa mga anak. Isang halimbawa rito ang “ANYARI” (Alamat ng Kawayan) na tinalakay noong nakaraang linggo.
4 CO_Q2_ Filipino 7_ Module 5
Tuklasin
Sa pagkakataong ito kaibigan, sagutin mo ang mga pagsasanay sa ibaba. ibaba.
A. Piliin ang tamang sagot sa kahon at isulat sa patlang na nakalaan.
| bakulaw | bulong-bulongan |
| patpatin | Biyaya |
| Gulat | pagmumuni-muni |
- Si Aryan ay isang batang ___________ at laging nakayuko.
- Ang pagkakaroon ng isang anak ay ___________ na bigay ng Diyos sa isang pamilya.
- Laging napagkakamalang isang ___________ si Aryan dahil sa kaniyang anyo at hugis ng mukha nito.
- Nakikita niya ang _____________ ng kaniyang mga kamag-aral kapag lumalapit siya sa mga ito.
- Sa kaniyang ___________ay lalong sumidhi ang sakit na naramdaman sa pang-aapi ng mga kaklase.
B. Word Network. May ilang salitang paulit-ulit na ginamit sa akdang “ANYARI” (Alamat ng Kawayan) na sinulat ni LILIBETH D. MELITON. Magbigay ng sarili mong interpretasyon sa mga salitang ito sa pamamagitan ng paglalahad ng mga salitang maaaring iugnay sa bawat isa.
[chart: word network diagram; Word Network. Central oval labeled “mapagmahal na ama”; four empty starburst shapes connected to it by double-headed arrows]
5 CO_Q2_ Filipino 7_ Module 5
[chart: concept web; unlabeled starburst shapes connected by double-headed arrows to two ovals]
masunuring anak
mapag-arugang ina
C. Ayusin ang salita ayon sa intensidad o antas ng kahulugan nito. Lagyan ng bilang 1 para sa pinakamababaw na kahulugan hanggang sa bilang 3 para sa pinakamasidhing kahulugan.
- _______hikbi 2. ______ inis 3. ______pag-ibig
_______iyak ______ muhi _______paghanga
_______taghoy _______suklam _______pagsinta
Suriin
Sinasabing walang pagbasa kung walang pag-unawa. Ginagamitan natin ng masusing pag-iisip ang anomang bagay na nakalimbag o nakatala bago pa man natin ito bigyan ng kahulugan upang patunayan na ang ating natunghayan o binasa ay ating nauunawaan. Maraming paraan na makilala ang kahulugan ng salita upang mapalawak ang talasalitaan ng mambabasa.
Pagbibigay-Kahulugan ng mga Salita
Sa modyul na ito ay may apat na kasanayan o kompetensi tungkol sa pagbibigay-kahulugan ang binigyang-pansin. Ito ay ang sumusunod:
1. Pagbibigay-kahulugan at interpretasyon sa mga salitang paulit-ulit na ginamit sa akda. Kinakailangang ulit-ulitin ang salita upang mabigyang-diin ang mahalagang papel ng mga ito sa akda. Ang sumusunod na salita ay hango sa akdang “ANYARI” (Alamat ng Kawayan)na sinulat ni LILIBETH D. MELITON.
a. mapagmahal na ama –maalaga, maawain, mapag-aruga, maunawain
b. masunuring anak- mapagtalima, magalang, mapaglingkod
c. mapag-arugang ina- maalaga, maasikaso, mapagkalinga, may malasakit
- Pagkilala sa mga salitang iba-iba ang digri o antas ng kahulugan o pagkiklino. Ito ay pagsasaayos ng kahulugan ng salita ayon sa intensidad o tindi ng kahulugang nais ipahiwatig. (madali, katamtaman at mataas na kahulugan)
Halimbawa:
| a. | b. | c. |
|---|---|---|
| 4 ngitngit 3 galit 2 muhi 1 poot | 4 pighati 3 hapis 2 lungkot 1 lumbay | 4 tinangkilik 3 kinupkop 2 kinalinga 1 inalagaan |
- Pagkilala ng Di-Pamilyar na mga salita mula sa akda. May ilang salitang ginamit sa alamat na binigyang-kahulugan.
a. patpatin- payat, mahina b. biyaya- kaloob, bigay c. bakulaw- unggoy, maatsing d. bulong-bulongan- palihim na pag-uusap e. gulat- pagkabigla, pagkamangha f. pagmumuni-muni- malalim na pag-iisip, repleksiyon
4. Pagkilala ng mga salita sa pangungusap na nagpapahayag ng damdamin.
Madalas na naipapahayag ng tao ang kaniyang nararamdaman o damdamin sa pamamagitan ng paggamit ng iba’t ibang pahayag o pananalita. Sa pagpapahayag ng damdamin ay gumagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap.
Ginagamit ang kataga o salitang nagpapahayag ng matinding damdamin tulad ng pagkatakot, paghanga, pagdaing, pagtaka, pagkainis, pagkabagot, papuri at iba pa. Ilan sa halimbawa ng mga katagang ginagamit ginagamit ay: Wow!, Naku!, Ang sakit!, Sobra na!, Nakakainis!, Grabe!, Sunog!, Aray!, Aba!, Galing!, at iba pa.
Halimbawa:
Pagkagulat Naku! Grabe naman ang bihis niyan. Pagkatuwa Ay salamat! Nagkaroon din ng tulo ang gripo. Pagkagalit Aba! Bakit ako ang sinisi mo sa pangyayari? Paghanga Wow! Ang taas naman ng marka mo. Pagkatakot Diyos ko! Lumilindol.
Samakatuwid, natatamo ang matagumpay na pagbasa sa pamamagitan ng pagkakaroon ng malawak na talasalitaan. Ganap mong maunawaan ang kaisipan nakapaloob sa teksto kung maunawaan mo rin ang kahulugan ng mga salitang ginamit ng may-akda.
Ayon kay Dr. Lumbera, ang damdaming nakapaloob o kahulugan ng isang salita ay ayon na rin sa mga mamamayang gumagamit nito. Kaya ang kahalagahan ng mga salita ay nakasalalay sa kahulugan, interpretasyon at damdaming nakapaloob dito. Ang pagbibigay-kahulugan sa isang salita ay maaaring literal o pahiwatig ayon sa kaisipang taglay nito batay sa pagkakagamit.
Pagyamanin
A. Gamit ang iyong dating kaalaman tungkol sa akdang “ANYARI” (Alamat ng Kawayan), sumulat ng isang talata at ibigay ang iyong saloobin o interpretasyon sa bawat larawan. Gabay ang pamantayan sa susunod na pahina para sa gawaing ito.
[illustration: a man touching the long hair of a woman lying on a bed]
[transcriber’s note: the response area beside this picture is a box of ruled writing lines, left blank]
[illustration: four women with long hair standing together, the one at right frowning]
[transcriber’s note: the response area beside this picture is a box of ruled writing lines, left blank]
[transcriber’s note: the response area beside the next three pictures is a box of ruled writing lines, left blank]
[illustration: a child crouching on a rooftop at night, with a house and a crescent moon]
[illustration: a woman with glasses touching a bamboo stalk]
[illustration: a man and a woman looking worried beside a clump of bamboo]
Pamantayan ng Pagwawasto ng Talata
| Pamantayan | Indikador | Puntos 5 | Puntos 4 | Puntos 3 | Puntos 2 | Puntos 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Balarila | Wastong gamit ng salita/wika (baybay, bantas, estruktura ng pangungusap) | |||||
| Hikayat | Paraan ng pagtalakay ng paksa, lohikal na pagkakaayos ang daloy ng ideya | |||||
| Nilalaman | Lalim at lawak pagtalakay sa paksa | |||||
| Kabuoang Puntos |
5- Napakahusay 2- Di-mahusay 4- Mahusay 1- Sadyang Di-mahusay 3- Katamtaman
B. Ayusin ang mga salita ayon sa digri o antas ng kahulugan (pagkiklino). Isulat tamang sagot sa patlang.
- galit, muhi, poot
- hapis, lungkot, pighati
- kinupkop, inalagaan, kinalinga
- kahangalan, kabaliwan, kalokohan
- umalis, lumisan, lumikas
Isaisip
Mahusay kaibigan! Ikinararangal ko ang iyong sipag at tiyaga sa pag-aaral. Ipagpatuloy mo lamang ang ganyang gawain.
Bago ka magpatuloy sa modyul na ito, kompletuhin mo ang mga pangungusap upang mabuo ang diwa ng talata.
Sinasabing walang pagbasa kung walang pag-unawa. Ginagamitan natin ng masusing pag-iisip ang anumang bagay na nakalimbag o nakatala bago pa man natin ito bigyan ng 1_________ upang patunayan na ang ating natunghayan o binasa ay ating nauunawaan. Maraming paraan na makilala ang kahulugan ng salita upang mapalawak ang talasalitaan ng mambabasa.
Natatamo ang matagumpay na 2_________sa pamamagitan ng pagkakaroon ng malawak na 3_________. Ganap mong maunawaan ang kaisipan nakapaloob sa teksto kung maunawaan mo rin ang kahulugan ng mga salitang ginamit ng may-akda.
Ayon kay Dr. Lumbera, ang damdaming nakapaloob o kahulugan ng isang salita ay ayon na rin sa mga mamamayang gumagamit nito. Kaya ang kahalagahan ng mga salita ay nakasalalay sa kahulugan, 4_________at 5__________nakapaloob dito. Ang pagbibigay-kahulugan sa isang salita ay maaaring literal o pahiwatig ayon sa kaisipang taglay nito batay sa pagkakagamit.
Isagawa
Sa bahagi namang ito ng modyul, bubuo ka ng isang talatang nagbibigay ng kahulugan at interpretasyon sa larawang nasa ibaba. Gawing batayan ang pamantayan na makikita sa susunod na pahina.
[illustration: cartoon of three protesters, one holding a sign reading “SOLUSYONG MEDIKAL HINDI MILITAR” and another holding a sign reading “GUTOM NA KAMI”; at right, a man in a military cap with a large face at a sign reading “CHECKPOINT,” next to a sign reading “AFP” and a sign with “COVID-19” text partly [illegible]]
[transcriber’s note: the response area at the top of this page is a box of ruled writing lines, left blank]
Pamantayan ng Pagwawasto sa Pagsulat ng Talata
| Pamantayan | Indikador | Puntos 5 | Puntos 4 | Puntos 3 | Puntos 2 | Puntos 1 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Balarila | Wastong gamit ng salita/wika (baybay, bantas, estruktura ng pangungusap) | |||||
| Hikayat | Paraan ng pagtalakay ng paksa, lohikal na pagkakaayos ang daloy ng ideya | |||||
| Nilalaman | Lalim at lawak pagtalakay sa paksa | |||||
| Kabuoang Puntos |
5- Napakahusay 2- Di-mahusay 4- Mahusay 1- Sadyang Di-mahusay 3- Katamtaman
Tayahin
Binabati kita sa iyong kagalingan sa pagsunod sa mga panuto sa lahat ng gawain. Upang lubos mong maunawaan ang ating aralin ay sagutin mo ang mga sumusunod na tanong.
Para sa bilang 1-4, piliin ang angkop na salitang pupuno sa diwa ng pangungusap mula sa kahon. Isulat sa patlang ang tamang sagot.
| bakulaw | bulong-bulongan |
|---|---|
| patpatin | biyaya |
| gulat | pagmumuni-muni |
- Si Aryan ay isang batang ___________ at laging nakayuko.
- Ang pagkakaroon ng isang anak ay ___________ na bigay ng Diyos sa isang pamilya.
- Laging napagkakamalang isang ___________ si Aryan dahil sa kaniyang anyo at sa mukha nito.
- Nakikita niya ang _____________ ng kaniyang mga kamagaral kapag lumalapit siya sa mga ito.
B. Magbigay ng interpretasyon sa mga salitang nakasalungguhit. Piliin ang titik ng tamang sagot at isulat sa patlang na nakalaan bago ang bilang.
________5. Ang salitang kaugnay ng mapagmahal na ama ay ang sumusunod maliban sa __________
a. mapag-aruga b. magiliw c. malalahanin d. masipag
________6. Ang salitang kaugnay ng masunuring anak ay ang sumusunod maliban sa __________
a. hindi matigas ang ulo b. magalang c. mapitagan d. tamad
________7. Ang salitang kaugnay ng mapag-arugang ina ay ang sumusunod maliban sa __________
a. magiliw b. mapag-alaga c. masipag d. masayahin
C. Para sa 8-10 lagyan ng bilang hanggang 3 ang mga patlang: 1 para sa pinakamababa at 3 sa matindi ang digit o intersidad. Gamiting gabay ang pangungusap kung saan magamit ang salitang nakadiin.
8.________Ang labis na bigat ng kalooban ng ama ay madarama sa kaniyang malakas na hagulhol nang mamatay ang bunsong anak.
________Tahimik na paghikbi ang maririnig sa dalaga nang kausapin siya ng kanyang lola.
_________Mas lalong napalakas ang pag-iyak ng bata dahil hindi na niya kayang itago ang sama ng loob sa matanda.
9.________Si Emily ay makaramdam ng inis sa tuwing makikita niya ang mga kabataang iniiwan ng mga magulang sa kalinga ng ibang tao.
________Ang kapitan ng barangay ay nakadama ng galit nang ayaw pakinggan ng ilang mga tao ang tungkol sa patakarang pangkalusugan sa bagong normal.
________Sobrang pagdaramdam ang nadama ng pamilya ng biktima sa pamamaril sa Jolo dahil sa kawalan ng hustisya.
10._______Ang pagkapanalo sa lotto ay nagpasaya sa aming pamilya.
_______Nagpangiti kay Mellisa ang pagbibigay sa kaniya ng mga pulang rosas ni Ben.
_______Nang kami ay dumayo sa Maynila ay labis na kaligayahan ang aming nadarama.
D. Kilalanin kung anong damdamin ang isinasaad ng bawat pangungusap. Piliin sa kahon ang tamang sagot at isulat sa patlang bago ang bilang.
| paghanga | pagkatakot | pagkagulat |
|---|---|---|
| pagkagalit | pagkatuwa | pagkamangha |
___________11. Tumigil ka! Sobra na ang kalokohang ginagawa mo.
___________12. Diyos ko! Ang hirap naman ng pagsusulit na ito.
___________13. Ngayon lang ako nakakita ng ganito ka gandang lugar.
___________14. Aray ko po! Napakasakit ng tiyan ko.
___________15. Ay salamat! Nagkaroon din ng tulo ang gripo.
Karagdagang Gawain
Dahil nagawa mo ang lahat ng mga gawain at lubusan mong naunawaan ang ating aralin ay bibigyan kita ng karagdagang gawain na siyang magpapamalas ng iyong kahusayan sa pagsulat at paglikha.
Sumulat ka ng isang spoken poetry tungkol sa iyong pinakamatalik na KAIBIGAN. Ilahad mo ang iyong naramdaman at gawing malikhain at mahusay ang pagkasulat.
Pagmamarka sa Paggawa: Paglikha ng isang Spoken Poetry.
| Pamantayan | Indikador | Puntos | Marka |
|---|---|---|---|
| Nilalaman | Kakayahang maipahayag ang saloobin at kaisipan sa napiling paksa. | 5 | |
| Paggamit ng Wika | Paggamit ng mga angkop na salita, malikhaing paggamit ng rima (rhyme), pag-uulit ng mga salita/parirala (repetition) at word play. Paggamit ng tuntuning panggramatika, kapitalisasyon, bantas at iba pa. | 5 | |
| Pormat at Organisasyon | Kalinisan ng pagkasulat at kaayusan ng pagkakasunod-sunod ng mga ideya, pangungusap at talata. | 5 | |
| Kabuuan |
Susi sa Pagwawasto
Subukin
- d
- d
- d
- 3 1 2
- 1 2 3
- 2-1-3
- patpatin
- biyaya
- bakulaw
- bulong bulongan
- pagkagulat
- pagkamangha
- pagkagalit
- pagkatuwa
- pagkatakot
Pagyamanin
A. Ang guro ang siyang wawasto ng gawain
B.
- poot, muhi, galit
- lunglot, hapis, pighati
- inalagaan, kinalinga, kinupkop
- kahangalan, kalokohan, kabaliwan
- lumikas, lumisan, umalis
Tuklasin
A.
- patpatin
- biyaya
- bakulaw
- bulong bulongan
- pagmuni-muni
B.
- maalaga, maawain mapag aruga, maunawain
- mapagtalima, magalang, mapaglingkod, mapitagan
- maalaga, maasikaso, mapagkalinga, may malasakit
C.
- 1 3 2
- 1 2 3
- 3 1 2
7.B 8C
[transcriber’s note: “7.B” and “8C” are printed at the right margin beside the Tuklasin box, outside the box itself]
| Isaisip | Tayahin | Karagdagang Gawain |
|---|---|---|
| 1. kahulugan 2.pagbasa 3.talasalitaan 4.interpretasyon 5.damdaming Isagawa Ang guro ang siyang magwawasto. | 1. patpatin 2. biyaya 3. bakulaw 4. bulong-bulongan 5. d 6. d 7. d. 8. 3-1-2 9. 1-2-3 10. 2-1-3 11.Pagkagalit 12.Pagkagulat 13.Pagkamangha 14.Pagkatakot 15.pagkatuwa | Ang guro ang siyang magwawasto. |
Sanggunian:
Filipino 10 Panitikang Pandaigdig
LRMDS portal
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply