This is the Filipino 7 self-learning module for the second quarter (Ikalawang Markahan), Module 3: “Antas ng Wika Batay sa Pormalidad” (levels of language based on formality). It is for Grade 7 learners who have finished Modules 1 and 2 of Quarter 2 on Visayan folk songs (awiting-bayan). After this module, learners can tell formal words from informal ones and identify the level of language used in songs and dialogues.
The module is part of DepEd’s Alternative Delivery Mode, first edition 2020, prepared by DepEd Region XII. Its writer is Liezl A. Resuelo.
On this page 7 sections
What learners will learn
The most essential learning competency is:
- Nasusuri ang antas ng wika batay sa pormalidad na ginamit sa pagsulat ng awiting-bayan (balbal, kolokyal, lalawiganin, pormal) (analyzes the level of formality of language used in writing folk songs: slang, colloquial, regional, formal). (F7WG-IIa-b-7)
By the end of the activities, learners are expected to:
- recognize the different levels of language based on formality;
- identify the level of language used in a folk song and a dialogue;
- write a song based on the tune of their favorite song.
Lesson in this module
The module has one lesson, Aralin 1: Antas ng Wika Batay sa Pormalidad, with two parts:
- Panitikan (literature): the songs “Ang Dalagang Pilipina” (composer Jose Santos, lyricist Jose Corazon De Jesus) and “Bebot” (Black Eyed Peas). Both songs refer to a woman, but one uses formal words and the other uses slang.
- Wika (language): the levels of language based on formality.
The lesson begins by reviewing what language is. It quotes Edward Sapir, who described language as a natural, human way of sharing thoughts, feelings, and wishes. It also recalls that an awiting-bayan began as a poem, often with meter and rhyme, that was later set to a tune.
Informal words (impormal o di pormal)
Informal words, also called wikang palasak (common language), are used in everyday talk with friends and acquaintances. The module gives three kinds.
1. Balbal (slang)
These are street words, also called salitang kanto or salitang kalye. They are the lowest level of language and are not used in formal gatherings or writing. Examples from the module: bagets (kabataan, young people), datung (pera, money), ermat (nanay, mother), erpat (tatay, father), utol (kapatid, sibling), yosi (sigarilyo, cigarette), lodi (idol), and petmalu (malupit, awesome).
The module lists common ways slang words are formed:
| Way of forming | Example |
|---|---|
| Taking native words | gurang (matanda, old) |
| Giving a Tagalog word a new meaning | buwaya (crocodile, meaning greedy) |
| Shortening | pakialam to paki |
| Reversing the whole word or syllables | kita to atik; hindi to dehin |
| Using acronyms | G (get, nauunawaan) |
| Switching syllables | torpe to tyope |
| Using numbers | 1433 (I love you too) |
| Adding sounds | puti to isputing |
| Reversing and adding | hiya to yahi to dyahi |
| Shortening and making it Filipino | Pino to Pinoy |
| Shortening and reversing | sigarilyo to siyo to yosi |
| Borrowing and shortening | security to sikyo |
2. Kolokyal (colloquial)
These are everyday conversation words, often shortened by dropping letters or joining two words. Examples: pa’no (paano), kelan (kailan), meron (mayroon), nasan (nasaan). Mixing two languages also counts, such as Tag-lish (“Magda-drive ka ba hanggang Baguio?”) and Tagalog-Espanyol (“eskuwelahan”).
3. Lalawiganin (regional)
These are words used in a particular province or place, often with a distinct tone or pronunciation. Examples: ambot (Bisaya for ewan, “I don’t know”), manong and manang (Ilocano for kuya and ate, older brother and sister), bakal (Ilonggo for bibili, will buy), and kaon (Bisaya for kain, eat).
Formal words (pormal)
Formal words are standard. Most people who have studied the language use them in school, lectures, seminars, books, and reports. There are two kinds:
- Pambansa (national): used in academic reading such as school textbooks, for example ama, ina, anak, salapi, bata, bahay.
- Pampanitikan o Pangretorika (literary): artful words such as figures of speech, idioms, and sayings. Examples include ilaw ng tahanan (light of the home, meaning mother), magsunog ng kilay (burn the eyebrows, meaning study hard), and “Habang maikli pa ang kumot, magtiis mamaluktot” (while the blanket is short, curl up and bear it).
How to use this module
The module asks learners to keep it clean, not write on it, and answer on a separate answer sheet. Work through the parts in this order:
- Subukin: a 15-item pretest. Do not worry about a low score.
- Balikan and Tuklasin: review language and folk songs, then spot regional, slang, and colloquial words. Read or sing “Ang Dalagang Pilipina” and “Bebot” and answer the vocabulary and comprehension questions.
- Ating Alamin: read the discussion of the levels of language.
- Pagyamanin: in Pagsasanay A, classify the highlighted words in “Balita” (Asin) and “Mamang Sorbetero” (Celeste Legaspi) in a table. In Pagsasanay B, match slang words from Filipino band songs such as “Pare Ko” and “Noypi” with their meanings.
- Isaisip: fill in a 10-item summary of the lesson.
- Isagawa: give the regional, colloquial, and slang equivalents of ama, ina, pera, kapatid, and ate. Then pick formal and colloquial words from “Kapayapaan” and “Sa Ugoy ng Duyan.”
- Tayahin: a 15-item final test.
- Karagdagang Gawain: write out a favorite song, underline ten words, and identify each word’s level of formality.
The Susi sa Pagwawasto (answer key) covers the Subukin, Tayahin, and Isaisip. Learners should use it honestly, only after answering. Parents can listen to the songs with their child and check answers against the key. Teachers can use the Subukin and Tayahin scores to see who needs more help with the topic.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is for Grade 7 Filipino, second quarter (Ikalawang Markahan), Module 3. It follows Modules 1 and 2 of the same quarter, which cover Visayan folk songs.
What are the levels of language based on formality?
The module divides words into informal and formal. Informal words are balbal (slang), kolokyal (colloquial), and lalawiganin (regional). Formal words are pambansa (national) and pampanitikan (literary).
What is the difference between balbal and kolokyal?
Balbal words are street slang such as ermat for nanay and are not used in formal settings. Kolokyal words are everyday shortened or blended forms, such as meron for mayroon or Tag-lish sentences.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers for the Subukin pretest, the Tayahin final test, and the Isaisip activity.
What is the competency code of this module?
The module states the competency code F7WG-IIa-b-7, on analyzing the level of formality of language used in folk songs.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino Ikalawang Markahan – Modyul 3: Antas ng Wika Batay sa Pormalidad
7
[illustration: students studying outdoors and at home, with a teacher, a globe, and a lamp]
CO_Q2_Filipino 7_ Module 3
Filipino 7 – Ikapitong Baitang Alternative Delivery Mode ikalawang Markahan – Modyul 3: Antas ng Wika Batay sa Pormalidad Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
| Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul | |
|---|---|
| Manunulat: | Liezl A. Resuelo |
| Editor: | Lelita Laguda |
| Tagasuri: | Ma. Nila D. Fuentebella |
| Tagaguhit: | Jezrene Vale Verallo |
| Tagalapat: | Guinevier T. Alloso |
| Tagapamahala: | Allan G. Farnazo, CESO IV – Regional Director Fiel Y. Almendra, CESO V – Assistant Regional Director Rommel G. Flores, CESO V- Schools Division Superintendent Mario M. Bermudez, CESO VI- Asst. Schools Division Superintendent Gilbert B. Barrera – Chief, CLMD Arturo D. Tingson Jr. – REPS, LRMS Peter Van C. Ang-ug – REPS, ADM Leonardo Mission – Regional Filipino Supervisor Juliet F. Lastimosa – CID Chief Sally A.Palomo – EPS In Charge of LRMS Greogorio O. Ruales – ADM Coordinator |
Inilimbag sa Pilipinas ng _____
Department of Education – Region XII Office Address: Regional Center, Brgy. Carpenter Hill, City of Koronadal Telefax: (083) 2288825/ (083) 2281893 E-mail Address: depedroxii.org Email: region12@deped.gov.ph
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anomang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Ano ang napaloob sa Modyul na ito?
Magandang araw sa iyo! Binabati kita sapagkat ikaw ay nagtagumpay at mahusay na nasagot ang Modyul 1 at Modyul 2 ng Quarter 2.
Natutuhan mo na at inawit pa mga awiting-bayan mula sa Bisaya. Sa modyul na ito ay matutuhan mo ang Antas ng wika batay sa pormalidad.
Malalaman mo ang dalawang uri ng antas ng wika batay sa pormalidad na ginagamit mo sa araw-araw. Dito mo malalaman ngayon kung nasa anong antas ba ang wikang ginagamit kung sino ang mga kasama at kausap mo. Malalaman mo rin saan ito kadalasan ginagamit at kung kailan mo ito puwedeng gamitin.
Ang modyul na ito ay sadyang binuo upang maunawaan ang pinakamahalagang kasanayan sa pagkatuto na:
Nasusuri ang antas ng wika batay sa pormalidad na ginamit sa pagsulat ng awiting-bayan (balbal, kolokyal, lalawiganin, pormal). (F7WG-IIa-b-7)
Pagkatapos ng ng mga gawain ay inaasahang makamit mo ang sumusunod ma layunin:
- Nakikilala ang iba’t ibang antas ng wika batay sa pormalidad.
- Natutukoy ang antas ng wikang ginamit sa isang awiting-bayan at dayalogo.
- Nakasusulat ng isang awit base sa tono ng paborito nilang kanta at nagagamit
Subukin
Bago tayo magpatuloy, sagutin mo muna ang mga sumusunod na katanungan. Isulat sa iyong sagutang papel ang titik o wastong sagot sa bawat bilang.
Ito ay mga salitang karaniwang ginagamit sa lalawigan o probinsya o kaya’y partikular na pook kung saan nagmula o kilala ang wika.
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalIto ay mga salitang istandard dahil ang mga ito ay ginagamit ng karamihan ng mga nakapag-aaral sa wika.
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalIto ang tawag sa mga salitang karaniwang ginagamit sa kalye kaya’t madalas na tinatawag ding salitang kanto o salitang kalye. Hindi ginagamit sa mga pormal na pagtitipon o pagsusulat.
a. balbal
b. kolokyal
Paano mo gagamitin ang Modyul na ito?
Kumusta ka na? Tulad ng sinabi ko sa iyo, maraming maihahandog ang modyul na ito sa iyong pag-aaral. Narito ang ilang tuntunin na dapat mong sundin upang magsilbing gabay sa iyong pag-aaral.
Una sa lahat, ingatan modyul na ito. Iwasang madumihan at mapunit. Gumamit ng sagutang papel sa pagsagot sa mga pagsusulit.
Sagutin mo ang bahaging Subukin. Ito ang unang hakbang upang masukat at matiyak ang dati mo nang kaalan sa paksang natalakay mo na sa ibang baitang. Iwawasto ito ng iyong guro. Huwag mag-alala kung mababa ang iyong iskor.
Basahin at unawaing mabuti ang mga teksto sa Tuklasin at sagutin ang mga gawain sa Suriin at Pagyamanin. Lagumin ang natutuhan sa Isaisip at bumuo ng sariling kaalaman sa Isagawa.
Saguting muli ang Tayahin at isagawa ang Karagdagang Gawain.
c. lalawiganin
d. pormalIto ang mga salitang ginagamit sa pang-araw-araw na pakikipag-usap. Madalas na ginagamitan ng pagpapaikli o pagkakaltas ng ibang titik sa salita upang mapaikli ang salita o kaya’y mapagsama ang dalawang salita.
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalNakayanan ko lang, pambili ng dalawang yosi. Ang yosi ay nasa anong antas ng wika?
a. balbal
a. kolokyal
b. lalawiganin
c. pormal[transcriber’s note: the option letters for item 5 are printed as a, a, b, c; the choices are transcribed as printed]
Mainit na labi, nagbabagang mata. Ang nagbabagang mata ay nasa anong antas ng wika?
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormal“Nakuha mo pang ngumiti Noypi ka nga.” Tukuyin ang kahulugan ng salitang balbal na Noypi?
a. Pinay
b. Pino
c. Pinoy
d. PinaAng katumbas na lalawiganin ng salitang ate ay ____________.
a. ateng
b. utol
c. sis
d. manangAng katumbas na balbal ng salitang ina ay ____________.
a. inahan
b. ermat
c. ilaw ng tahanan
d. nanayMamang sorbetero, tayo’y sumayaw. Ang tayo’y nasa anong antas ng wika batay sa pormalidad?
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalMahalagang maunawaan ng tao ang antas ng wika ayon sa pormalidad dahil ____________.
a. maibigay ang katayuan sa hinihingi ng panahon, pook at okasyong dinadaluhan
b. malaman mo ano ang ugali ng tao batay sa antas ng wikang ginagamit niya
c. alam mo paano sasabay sa pakikipag-usap
d. malaman mo sino o kanino ka makikipagkaibigan
Alin sa mga salita ang gagamitin mo sa pormal na pagkakataon tulad ng sa paaralan?
a. Chicks
b. bebot
c. bulaklak
d. dalagaAng antas ng wika ay nakadepende sa ____________ kung kailan ito ginamit.
a. oras, kasama, kaharap
b. kasama, kausap, kaharap
c. lugar, okasyon, panahon
d. kausap, kalaro, kaawayAng tinutukoy sa mga awiting Dalagang Pilipina at Bebot ay____________.
a. bata
b. babae
c. manang
d. ateHindi natin puwedeng gamitin ang mga balbal na salita sa pormal na usapan o panitikan dahil ______________.
a. ginagamit lamang sa pangkaraniwang pag-uusap o yaong salitang kanto
b. hindi madaling maiintindihan ng lahat
c. nawawalan ang mga ito ng paggalang
d. mag-iiba ang tingin sa iyo ng tao
Aralin 1 Antas ng Wika Batay sa Pormalidad
A. PANITIKAN: Ang Dalagang Pilipina / Bebot (Awiting-Bayan) B. WIKA: Antas ng Wika Batay sa Pormalidad
Pinakamahalagang Kasanayan sa Pampagkatuto:
Nasusuri ang antas ng wika batay sa pormalidad na ginamit sa pagsulat ng awiting-bayan (balbal, kolokyal, lalawiganin, pormal). (F7WG-IIa-b-7)
- Nakikilala ang iba’t ibang antas ng wika batay sa pormalidad.
- Natutukoy ang antas ng wikang ginamit sa isang awiting-bayan
Balikan
Anong alam mo?
Magaling Kaibigan! Binabati kita sa pagsagot sa Subukin. Huwag mag-alala kung nahirapan ka sa pagsagot sapagkat atin itong tatalakayin. Ngayon ay babalikan muna natin ang tungkol sa wika.
Ano nga ba ang wika? Bakit mayroon tayong wika? Instrumento ng tao ang wika sa pagpapahayag ng kanyang sarili at sa pamamagitan ng wika ay naipaparating ng tao ang mga impormasyon na gusto niyang iparating sa iba. Ayon kay Edward Sapir, ang wika ay isang likas at makataong pamamaraan ng paghahatid ng mga kaisipan, damdamin at mithiin.
Balikan din natin ang natutuhan mo sa modyul 1 at 2 ng Quarter 2 tungkol sa awiting bayan.
Ano nga ang isang awiting-bayan at paano ito nakilala sa ating buong bansa? Ang awiting-bayan ay nagsimula bilang tulang may sukat at tugma at minsan ay walang sukat at tugma na kalaunay nilapatan na ng himig upang maihayag ng pakanta. Ito ay tinatawag ding kantahing-bayan.
Ngayon ay tiyak kong naalala mo na ang mga ito. Sa modyul na ito ay tatalakayin natin ang antas ng wika batay sa pormalidad na siyang ilalapat sa pagsulat ng isang awiting-bayan.
[transcriber’s note: the attached pages are labeled 1 to 8; they are numbered 9 to 16 here, as requested.]
Tuklasin
A. Pansinin ang mga salitang nakasulat sa kahon. Tukuyin ang wikang ginamit sa mga ito.
babae → babaye
Kumain na tayo! → Mangan tayon!
matanda → tigulang
B. Ibigay ang kahulugan ng mga balbal na salita ayon sa larawan.
[illustration: woman squatting, wearing a light blue top and black pants]
chicks – _____________________[photo: food display with dishes and a bowl]
chibogan – _____________________[illustration: blue car]
tsekot – _____________________
C. Pansinin ang pagbabago sa mga salita sa loob ng kahon. Isulat ito sa linyang makikita sa ibaba.
Nasaan ka? → Na’san ka?
Mayroon → Meron
➢ ______________________________________________________
➢ ______________________________________________________
B. Basahin Mo. Basahin o kantahin ang awiting nasa ibaba. Tandaan ang mga salitang nakasulat nang madiin.Bilugan ang mga salita at sagutin ang mga pagpapalawak ng talasalitaan at ang mga katanungan sa Pag-unawa.
Ang Dalagang Pilipina
Composer: Jose Santos
Lyricist: Jose Corazon De Jesus
https://lyricspinas.com/dalagang-pilipina/
Ang dalagang Pilipina
Parang tala sa umaga
Kung tanawin ay nakaliligaya
May ningning na tangi’t
Dakilang ganda.
Maging sa ugali, maging kumilos, mayumi,
Mahinhin, mabini ang lahat ng ayos
Malinis ang puso maging sa pag-irog
May tibay at tining ng loob
Bulaklak na tanging marilag,
Ang bango ay humahalimuyak
Sa mundo’y dakilang panghiyas,
Pang-aliw sa pusong may hirap.
Batis ng ligaya at galak,
Hantungan ng madlang pangarap.
Iyan ang dalagang Pilipina,
Karapat-dapat sa isang tunay na pagsinta.
Bebot
(Black Eyed Peas)
https://www.azlyrics.com/lyrics/blackeyedpeas/bebot.html
Bebot, bebot
Be bebot, bebot
Be bebot, bebot be
Ikaw ang aking
Bebot, bebot
Be bebot, bebot be
Be bebot, bebot
Ikaw ang aking
Bebot, bebot
Be bebot, bebot
Be bebot, bebot
Ikaw ay
Filipino!!! Filipino!!! Filipino!!! Filipino!!!
Pagpapalawak ng Talasalitaan:
Ibigay ang kasingkahulugan ng salitang nakadiin ayon sa gamit nito sa pangungusap. Piliin ang sagot sa loob ng kahon at isulat sa sagutang papel.
tuwa bumabango
kayamanan mga tao pampalipas- oras
lungkot bango
_______________1. Humahalimuyak ang bulaklak.
_______________2. Nang makita ka na’y anong galak ang nadarama.
_______________3. Ikaw ang pang-aliw sa tuwina.
_______________4. Ang madlang nandito ang siyang saksi ng aking pagmamahal.
_______________5. Ikaw ang aking panghiyas na di ko maipagpapalit kanino man.
Pag-unawa: Subukin nating sagutin ang ilang tanong sa awiting Ang Dalagang Pilipina at Bebot. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
- Sino ang tinutukoy sa dalawang awit?
- Paano nagkakaiba ang katangian ng tinutukoy sa awit na inyong napakinggan?
- Sa anong pagkakataon o saang lugar mo maaaring marinig ang salitang Dalagang Pilipina? Ang salitang Bebot?
- Alin sa dalawang salita ang ginagamit sa pormal na pagkakataon o ng magkakabarkada habang nagkukuwentuhan sa may kanto?
Magaling! Maayos mong nasagot ang mga tanong. Ito ay isang paraan upang malaman natin kung nauunawaan mo ang iyong binasa.
Ating Alamin
ANTAS NG WIKA BATAY SA PORMALIDAD
Mga Salitang Impormal o Di Pormal o wikang palasak – mga salitang karaniwang ginagamit sa pakikipag-usap o pakikisalamuha sa mga kakilala o kaibigan.
3 URI NG IMPORMAL NA SALITA
- Balbal(Slang)– ang tawag sa mga salitang karaniwang ginagamit sa kalye o lansangan kaya’t madalas na tinatawag ding salitang kanto o salitang kalye.
- Hindi ginagamit sa mga pormal na pagtitipon o pagsusulat.
- Nabibilang sa pinakababang antas ng wika.
- tinatawag ng singaw ng panahon dahil nakabubuo ng panibagong
Halimbawa:
bagets- kabataan
charing- biro
datung- pera
ermat- nanay
erpat- tatay
wa epek- walang epekto
parak/lespu- pulis
nenok- nakaw
sikyo – guwardiya
utol- kapatid
yosi- sigarilyo
futbol- naalis
lodi – idol
petmalu- malupit
havey- nagustuhan
japorms- pogi
jokla – bakla
lafang-kainan
Karaniwang paraan ng pagbuo ng salitang balbal:
1. Paghango sa mga salitang katutubo
Halimbawa: gurang (matanda)
bayot (bakla)
barat (kuripot)
2. Pagbibigay ng kahulugan ng salitang tagalog
Halimbawa: buwaya (crocodiles – greedy)
bata (child – girlfriend)
durog (powdered – high in addiction)
papa (father – lover)
3. Pagpapapaikli
Halimbawa: pakialam – paki
4. Pagbabaliktad
Buong Salita
Halimbawa: etned – bente
kita – atik
Papantig
Halimbawa: dehin – hindi
ngetpa – panget
tipar – parti
5. Paggamit ng Akronim
Halimbawa: G – get, nauunawaan
US – under de saya
5. Pagpapalit ng Pantig
Halimbawa: lagpak – palpak – bigo
torpe – tyope – torpe, naduwag
7. Paggamit ng Bilang
Halimbawa: 45 – pumutok
1433 – I love you too
50-50 – naghihingalo
8. Pagdaragdag
Halimbawa: puti – isputing
9. Kumbinasyon-Pagbabaligtad at Pagdaragdag
Halimbawa: hiya – yahi – dyahi
10. Pagpapaikli at pag-Pilipino
Halimbawa: Pino – Pinoy
mestiso – tiso, tisoy
11. Pagpapaikli at Pagbabaligtad
Halimbawa: pantalon – talon – lonta
sigarilyo – siyo – yosi
12. Panghihiram at Pagpapaikli
Halimbawa: security – sikyo
brain damage – brenda
2. Kolokyal – ginagamit sa pang-araw-araw na pakikipag-usap. Madalas na ginagamitan ng pagpapaikli o pagkakaltas ng ibang titik sa salita upang mapaikli ang salita o kaya’y mapagsama ang dalawang salita.
Halimbawa:
pa’no mula paano
kelan mula sa kailan
p’re mula sa pare
meron mula sa mayroon
te’na mula sa tara na
nasan mula sa nasaan
Halimbawa:
Bahagi rin ang pagsasama ng dalawang wika tulad ng Tagalog at Ingles o Tag-lish o Tagalog- Espanyol.
Halimbawa:
Magda-drive ka ba hanggang Baguio? (Tag-lish)
Pinababalik kami ng aming guro sa eskuwelahan. (Tag-espanyol)
3. Lalawiganin- mga salitang karaniwang ginagamit sa lalawigan o probinsya o kaya’y partikular na pook kung saan nagmula o kilala ang wika. Kapansin-pansing ang mga lalawiganing salita ay may taglay na kakaibang tono o bigkas na maaring magbigay ng ibang kahulugan dito.
Halimbawa:
ambot – salitang bisaya na ibig sabihin ay ewan
manong at manang – mula sa salitang Ilocano na ibig sabihin ay kuya at ate
bakal – sa salitang ilonggo ibig sabihin ay bibili
buang – salitang bisaya na ibig sabihin baliw
kaon – salitang bisaya na ibig sabihin ay kumain/ kain
langgam – salitang bisaya ibig sabihin ay ibon sa tagalog
kan-on – salitang bisaya na ibig ay kanin sa tagalog
Mga salitang Pormal – mga salitang istandard dahil ang mga ito ay ginagamit ng karamihan ng mga nakapag-aaral sa wika. Ito ay mga salitang karaniwang ginagamit sa paaralan, sa mga panayam, seminar, gayundin sa mga aklat, ulat at sa iba pang -usapan o salitang pang-intelektuwal.
a. Pambansa- ginagamit sa mga babasahing pang-akademiko tulad ng aklat o textbooks sa mga paaralan.
Halimbawa:
Ama ina anak
salapi bata bahay
b. Pampanitikan/ Pangretorika: – masisining na salita tulad ng mga tayutay, idyoma, kasabihan at kawikaang lalong nagpaparikit sa pagkakagamit ng wika.
Halimbawa:
Ilaw ng tahanan
Haligi ng tahanan
Alagad ng batas
Kasabihan:
Aanhin pa ang damo kung patay na ang kabayo.
Habang maikli pa ang kumot, magtiis mamaluktot.
Idyoma:
kahati sa buhay
magsunog ng kilay
magbilang ng poste
Tuyutay:
Simputi ng gatas ang iyong kutis.
Di-mahulugang karayom ang mga tao sa gilid ng dagat.
Hiningi ko na ang kamay ng aking kasintahan
Pagyamanin
Basahin at suriin ang antas ng wika batay sa pormalidad na ginamit sa mga awitin.
Pagsasanay A. Kilalanin at kopyahin sa talahanayan ang salita/mga salitang nakadiin. Tukuyin kung saang antas ng wika ito napapabilang: balbal, kolokyal, lalawiganin o pormal at ipaliwanag bakit sa antas na iyon napapabilang ang salita o mga salita.
Balita
A-sin
https://www.youtube.com/watch?v=gaz3NmisCuY
Lapit mga kaibigan at makinig kayo
Ako’y may dala dalang balita galing sa bayan ko
Nais kong ipamahagi ang mga kuwento at
Ang mga pangyayaring nagaganap sa lupang ipinangako
Ang lupang pinanggalingan ko’y may bahid ng dugo
May mga lorong ‘di makalipad, nasa hawlang ginto
May mga puno walang dahon, mga pusong di makakibo
Sa mga pangyayaring nagaganap sa lupang ipinangako
Mula ng makita ko ang lupang ito
Nakita ko rin ang munting apoy sa puso ng tao
Ginatungan ng mga kabulukan hanggang sa lumago
Ngayon ang puso’y may takot sa lupang pinangako
Dati-rati ang mga bukid ay kulay ginto
Dati-rati’y ang mga tao sinlaya ng ibon
Dati-rati ay katahimikan
Ang musikang nagpapatulog sa mga batang walang muwang sa mundo
Ngayon ang lupang ipinangako ay nagsusumamo
Patakan niyo ng luha ang apoy sa kanyang puso
Dinggin niyo ang mga sigaw ng mga puso
Ng taong una n’yong dadamhing kabilang sa inyo
Duol mga kaigsuonan ug paminaw kamo
Duna koy dala nga mga balita gikan sa banwa ko
Gusto nga ipahibalo ang mga istorya nga nagagahitabo
Sa banwang gisaad na ‘to
Mamang Sorbetero
Celeste Legaspi
https://www.youtube.com/watch?v=2rSfPC9RpmQ
[transcriber’s note: a stray letter “Q” printed beside the video link appears to be an icon and is not transcribed]
Mamang sorbetero, ano’ng ngalan mo
Tinda mong ice cream, gustong-gusto ko
Init ng buhay, pinapawi mo
Sama ng loob, nalilimutan ko
Mamang sorbetero, tayo’y sumayaw
Kalembang mong hawak, muling ikaway
Batang munti, sa ‘yo’y naghihintay
Bigyang ligaya ngayong tag-araw
Masdan ang ulap sa himpapawid
Korteng sorbetes sa pisngi ng langit
Mata ng dalaga’y nananaginip
Mayro’ng sekretong nasasaisip
Mamang sorbetero, tayo’y sumayaw
Kalembang mong hawak, muling ikaway
Batang munti, sa ‘yo’y naghihintay
Bigyang ligaya ngayong tag-araw
Mainit na labi, nagbabagang mata
Sunog na pag-ibig, parang awa mo na
Mamang sorbetero, o, nasaan ka
Init ng buhay, pawiin mo na
Mamang sorbetero, tayo’y sumayaw
Kalembang mong hawak, muling ikaway
Batang munti, sayo’y naghihintay
Ang unang bilang ay sinagot na para sa iyo.
| SALITA/MGA SALITA | ANTAS NG WIKA | PALIWANAG |
|---|---|---|
| 1. kaibigan | pormal | ito ay nasa pambansa o istandard |
| 2. | ||
| 3. | ||
| 4. | ||
| 5. | ||
| 6. | ||
| 7. | ||
| 8. | ||
| 9. | ||
| 10. |
Pagsasanay B. Tukuyin ang kahulugan ng mga salitang balbal na nakadiin ginamit sa mga linya ng awit gawing gabay ang bahagi ng awit sa pagtukoy sa kahulugan ng mga salitang balbal. Mula sa Hanay A nakasulat ang mga salitang balbal ay piliin sa Hanay B ang titik ng tamang sagot at isulat sa sagutang papel.
Pare ko Eraserheads https://www.youtube.com/watch?v=FgXEBQWlj-4
O pare ko, Meron akong problema. ‘Wag mong sabihin “na naman”. In-love ako Sa isang kolehiyala.
Sabi niya, Ayaw niya munang magkasyota. Dehins ako naniwala. Di nagtagal,
Esem Yano https://www.youtube.com/watch?v=P2UiZh3wz_A
Patingin-tingin, di naman makabili Patingin-tingin, di makapanood ng sine Walang ibang pera, kundi pamasahe Nakayanan ko lang, pambili ng dalawang yosi
Buloy Parokya ni Edgar
Hoy hoy, buloy Naalala mo pa ba nung araw na nadedo Ang aso mong si morlock Hoy hoy, buloy Naalala mo pa ba nung ika’y tumawag sa ‘min At ika’y umiiyak…
Minsan Eraserheads https://www.youtube.com/watch?v=FUw4uQX0zlQ
Minsan sa may kalayaan tayo’y nagkatagpuan May mga sariling gimik at kaya-kanyang hangad sa buhay Sa ilalim ng iisang bubong Mga sikretong ibinubulong Kahit na anong mangyari Kahit na saan ka man patungo Ngunit ngayon kay bilis maglaho ng kahapon Sana’y huwag kalimutan ang ating mga
transcriber’s note: the last lyric line of this box is cut off at the box edge in the page image.
Laklak The Teeth https://www.youtube.com/watch?v=imyOhG8OuyU
Ayan na nga Tumataas na ang amats ko Kasi laklak maghapon magdamag
Noypi Bamboo https://www.youtube.com/watch?v=QJ67HBKAeCE
Tingnan mo iyong palad Kalyado mong kamay sa hirap ng buhay Ang dami mong problema Nakuha mo pang ngumiti Noypi ka nga, astig
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| _____1. Pare | a. lasing na lasing |
| _____2. Dehins | b. mag-aaral sa kolehiyo |
| _____3. Kolehiyala | c. tigas |
| _____4. Yosi | d. kasintahan |
| _____5. Syota | e. pinoy |
| _____6.gimik | f. namatay |
| _____7. Nadedo | g. kaibigan |
| _____8. Noypi | h. hindi |
| _____9. Astig | i. sigarilyo |
| _____10. Amats | j. gala |
Binabati kita, ang husay mo! Nasagot mo ang mga gawain.
Isaisip
Ngayon ay magpapatuloy tayo sa bahaging ito.
Panuto: Kumpletuhin mo ang nawawalang salita batay sa iyong natutuhan sa modyul na ito, Antas ng Wika Batay sa Pormalidad. Pillin ang sagot mula sa loob ng kahon at isulat sa sagutang papel.
- lalawiganin
- pormal
- balbal
- kolokyal
- Paggamit ng bilang
- Pampanitikan
- tag-lish
- Pambansa
- Impormal o di- pormal
- Pagbibigay ng kahulugan ng salitang tagalog
ANTAS NG WIKA BATAY SA PORMALIDAD
Mga Salitang (1) _____- mga salitang karaniwang ginagamit sa pakikipag-usap o pakikisalamuha sa mga kakilala o kaibigan.
(2) _____- ang tawag sa mga salitang karaniwang ginagamit sa kalye kaya’t madalas na tinatawag ding salitang kanto o salitang kalye.
Ang salita ay nabubuo sa iba’t ibang paraan tulad ng sumusunod: (3) _____ tulad ng 1433 na ibig sabihin ay I love you too. (4.) _____ tulad ng buwaya na ibig sabihin ay greedy.
(5.) _____ – ginagamit sa pang-araw-araw na pakikipag-usap. Madalas na ginagamitan ng pagpapaikli o pagkakaltas ng ibang titik sa salita upang mapaikli o kaya’y mapagsama ang dalawang salita.
Bahagi rin ang pagsasama ng dalawang wika tulad ng (6.) _____ o Tagalog- Espanyol.
(7) _____- mga salitang karaniwang ginagamit sa lalawigan o probinsya o kaya’y partikular na pook kung saan nagmula o kilala ang wika.
(8) _____ – mga salitang istandard dahil ang mga ito ay ginagamit ng karamihan ng mga nakapag-aaaral sa wika.
(9) _____- ginagamit ng buong bansa o mga salitang nabibilang.
(10) _____ – masisining na salita tulad ng mga tayutay, kasabihan at kawikaang lalong nagpaparikit sa pagkakagamit ng wika.
Isagawa
Matapos mong sagutin ang lahat ng mga gawain, handa ka na bang bumuo ng sariling kaalaman sa iyong natutuhan?
A. Panuto: Mula sa mga salitang nakalista sa tsart, ibigay ang katumbas na salita ayon sa Antas ng wika.
| PORMAL | LALAWIGANIN | KOLOKYAL | BALBAL |
|---|---|---|---|
| 1. ama | |||
| 2. ina | |||
| 3. pera | |||
| 4. kapatid | |||
| 5. ate |
B. Mula sa mga awit ay pumili ng salitang o mga salitang aangkop sa antas ng wika na pormal na (2) pambansa at (1) pampanitikan at (2) kolokyal. Isulat ito sa iyong sagutang papel.
Kapayapaan
Tropical Depression
Halina’t sumayaw sa ilalim ng araw Maghawak-hawak ng kamay Isigaw nang sabay-sabay Kapayapaan, kapayapaan, kapayapaan, kapayapaan.
Kulay man nati’y magkaiba Mundo natin ay iisa Maghawak-hawak ng kamay Isigaw nang sabay-sabay Kapayapaan, kapayapaan, kapayapaan, kapayapaan
Lupang uhaw sa pag-ibig (Lupang uhaw sa pag-ibig) Naghihintay sa halik ng langit (Naghihintay sa halik ng langit). Lupang uhaw sa pag-ibig (Lupang uhaw sa pag-ibig) Naghihintay sa halik ng langit (Naghihintay…
transcriber’s note: the lyrics end at “(Naghihintay…” in the page image, where the box is cut off.
transcriber’s note: the two answer boxes sit side by side at the bottom of the page and are identical; the left box is transcribed first, then the right box.
Pormal **-**Pambansa
-Pampanitikan 3. _____ Kolokyal 4. _____ 5. _____
Pormal **-**Pambansa
-Pampanitikan 3. _____ Kolokyal 4. _____ 5. _____
Sa Ugoy Ng Duyan
Aiza Seguerra https://www.youtube.com/watch?v=q_gOQVLVUJI
Sana’y di magmaliw ang dati kong araw Nang munti pang bata sa piling ni nanay Nais kong maulit ang awit ni inang mahal Awit ng pag-ibig habang ako’y nasa duyan
Sana’y di magmaliw ang dati kong araw Nang munti pang bata sa piling ni nanay Nais kong maulit ang awit ni inang mahal Awit ng pag-ibig habang ako’y nasa duyan
Sa aking pagtulog na labis ang himbing Ang bantay ko’y tala, ang tanod ko’y bituin Sa piling ni nanay, langit ay buhay Puso kong may dusa sabik sa ugoy ng duyan
Sana’y di magmaliw ang dati kong araw Nang munti pang bata sa piling ni nanay Nais kong maulit ang awit ni inang mahal Awit ng pag-ibig habang ako’y nasa duyan
Tayahin
Binabati kita sa iyong kagalingan sa pagsunod sa mga panuto sa lahat ng gawain. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.
Ito ay mga salitang ginagamit sa pang-araw-araw na pakikipag-usap. Madalas na ginagamitan ng pagpapaikli o pagkakaltas ng ibang titik sa salita upang mapaikli ang salita o kaya’y mapagsama ang dalawang salita
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalIto ang tawag sa mga salitang karaniwang ginagamit sa kalye kaya’t madalas na tinatawag ding salitang kalye kanto o salitang kalye. Hindi ginagamit sa mga pormal na pagtitipon o pagsusulat.
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalIto ay mga salitang istandard dahil ang mga ito ay ginagamit ng karamihan ng mga nakapag-aaaral sa wika.
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalIto ay mga salitang karaniwang ginagamit sa lalawigan o probinsya o kaya’y partikular na pook kung saan nagmula o kilala ang wika.
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalAyaw niya munang magkasyota.
_____ ako naniwala.
Di nagtagal,
Anong balbal na salita ang pupuno sa awit?
a. Hindi
b. Dehins
c. Hinds
d. DehinAng katumbas na balbal ng salitang ina ay _____.
a. inahan
b. ermat
c. ilaw ng tahanan
d. nanayDuol mga kaigsuonan ug paminaw kamo. Nasa anong antas ng wika ito nabibilang?
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalAng katumbas na lalawiganin ng salitang ate ay _____.
a. manang
b. utol
c. sis
d. atengNaalala mo pa ba nung araw na nadedo !! Ang nadedo ay nasa anong antas ng wika?
a. balbal
b. kolokyal
c. lalawiganin
d. pormalAng katumbas na balbal ng salitang pera ay _____.
a. datung
b. pera
c. sensilyo
d. benta
- Hindi natin puwedeng gamitin ang mga balbal na salita sa pormal na usapan o panitikan dahil ______________.
a. ginagamit lamang sa pangkaraniwang pag-uusap o yaong salitang kanto b. hindi madaling maiintindihan ng lahat c. nawawalan ang mga ito ng paggalang d. mag-iiba ang tingin sa iyo ng tao
- Bakit hindi natin puwedeng gamitin ang mga balbal na salita sa pormal na usapan o panitikan?
a. dahil hindi ka nila maiintindihan b. dahil wala itong paggalang c. dahil mag-iiba ang tingin sa iyo ng tao d. dahil ito ay ginagamit lamang sa pangkaraniwang pag-usap o yaong salitang kanto
- Ang tinutukoy sa mga awiting Dalagang Pilipina at Bebot ay____________.
a. ate b. babae c. bata d. manang
- Ang antas ng wika ay nakadepende sa ____________ kung kailan ito ginamit.
a. oras, kasama, kaharap b. kasama, kausap, kaharap c. kausap, kalaro, kaaway d. lugar, okasyon, panahon
- Sa iyong palagay alin kaya sa dalawang salita ang gagamitin mo sa pormal na pagkakataon tulad ng sa paaralan.
a. dalaga b. bebot c. bulaklak d. chicks
Karagdagang Gawain
Matagumpay mong naisagawa at natapos ang mga gawain sa modyul na ito. Alam kong nahasa ka na sa Antas ng Wika Batay sa Pormalidad.
Maghanap ng isang awiting paborito mo. Isulat ito sa isang papel mula rito ay pumili ng sampung salita o mga salita. Salungguhitan ito at tukuyin ang antas ng wikang batay sa pormalidad ang mga salitang ito.
Susi sa Pagwawasto
Subukin
- c
- d
- a
- b
- a
- d
- c
- d
- b
- b
- a
- d
- c
- b
- a
Tayahin
- b
- a
- d
- c
- b
- b
- c
- a
- a
- a
- c
- d
- b
- d
- a
Isaisip
- Impormal o di-pormal
- Balbal
- Paggamit ng bilang
- Pagbibigay ng kahulugan sa salitang tagalog
- Kolokyal
- Tag-lish
- Lalawiganin
- Pormal
- Pambansa
- Pampanitikan
Sanggunian
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply