This is the Grade 5 Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) self-learning module for Quarter 3, Module 2: “Pagiging Malikhain” (being creative). It is written in Filipino for Grade 5 learners studying at home, and it helps them see creativity as a God-given talent they can grow and use well for themselves, their community, and the world. It was prepared by DepEd Region VIII as part of the Alternative Delivery Mode (first edition, 2020).
On this page 6 sections
What learners will learn
By the end of the module, learners should be able to:
- Show creativity in making dances, songs, and art using any multimedia or technology
- Show responsibility in making dances, songs, and art using any multimedia or technology
- Write ways to further develop their talents (EsP5PPP-IIIb-24)
Lessons in this module
The module has one lesson, Aralin 1: Pagiging Malikhain (being creative). It moves from a short pretest about a Filipino folk dance, to a review of Filipino values, to a story about discovering one’s talent, and then to activities where learners plan how to develop their own talents and use creativity in everyday situations.
Key ideas in the module
Talent and creativity are gifts
The module opens by asking learners whether they have been blessed with a talent and whether they use it the right way. It explains that intelligence is a gift from God, and creativity goes hand in hand with it. When used properly, talent helps not only the learner but also the whole country and the world.
The Cariñosa as an example of creativity
The pretest (Subukin) describes the Cariñosa, a dance performed by a pair, a woman and a man, who appear to be courting. The name means loving and caring. The female dancer holds a handkerchief or fan and hides her face with it now and then, while the male dancer looks into her eyes. Learners answer five questions, including what Cariñosa means, whether they think it is creative, and how they can show creativity as students.
Review of Filipino values
The review (Balikan) asks learners to match descriptions to Filipino values such as bayanihan (community cooperation), pagmamano (kissing the hand of elders), pagbibigay ng pasalubong (bringing home gifts from a trip), utang na loob (a debt of gratitude), pakikisama (getting along with others), palusong (group help in farm work), and pagpapakumbaba (humility).
The story “Angking Galing” (one’s own talent)
In the story by Jovylin Abueva Macawile, Lito comes from a talented family: his father paints murals, his mother teaches music and leads choirs, and his sister Mara dances. Lito thinks he is the only one without a talent. His parents point out that he makes toys and other things from discarded cans, slippers, and screws. His mother explains that this is creativity: the ability to think of and make useful ideas and things, which shows a wide imagination. Lito joins a Scrap Art Contest at school, wins first prize, and will represent his school at the district level. The lesson is that everyone has a talent, and it grows when you trust yourself and keep practicing.
Developing talents for yourself and others
In Isagawa, learners fill in a table on how to develop six kinds of abilities: creative writing, art (drawing, painting, sculpture, photography), music, leading classmates, sports, dance and theater, and cooking or gardening. The example given is dancing: joining dance contests and school programs often.
The assessment (Tayahin) gives five situations, such as helping a younger sibling with a project using materials found in the yard, reusing old cans for the garden, helping a groupmate who cannot dance, steering siblings from mobile games toward playing music, and creatively reminding family members to wear face masks.
How to use this module
- Learners: Start with the pretest, then work through Balikan, Tuklasin (the story), Isagawa, and Tayahin in order. Write all answers on a separate answer sheet and do not write on the module. For the additional activity (Karagdagang Gawain), choose one: make a short video presentation showing your creativity, or make a poster on bond paper about your abilities, talents, and strengths.
- Parents and guardians: Guide your child through the parts and encourage honest use of the answer key. Many answers in this module are personal, so talk through your child’s ideas.
- Teachers: The answer key (Susi sa Pagwawasto) is at the end. Many items, including all pretest questions, accept varied answers, so check for reasoning and effort. Learners are encouraged to contact you right away if they have trouble understanding the lesson.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this EsP module for?
It is for Grade 5 Edukasyon sa Pagpapakatao, Quarter 3, Module 2, titled Pagiging Malikhain (being creative).
What competency does this module cover?
It covers EsP5PPP-IIIb-24: showing creativity and responsibility in making dances, songs, and art using multimedia or technology, and writing ways to develop one’s talents.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the activities, though many items, such as the pretest, accept varied answers.
What is the story in this module about?
The story Angking Galing is about Lito, who thinks he has no talent until his family shows him that making things from scrap is creativity. He wins a school Scrap Art Contest.
What is the additional activity?
Learners choose one: make a short video presentation showing their creativity, or make a poster on bond paper about their abilities, talents, and strengths.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Edukasyon sa Pagpapakatao
Ikatlong Markahan – Modyul 2: Pagiging Malikhain
5
[illustration: students reading under a tree, a teacher and students at a desk with a globe, and a boy writing beside a lamp]
CO_Q3_ESP 5_ Modyul 2
Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikalimang Baitang
Alternative Delivery Mode Ikatlong Markahan – Modyul 2: Pagiging Malikhain Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Jovylin A. Macawile, Maria Fe P. Alas Editor: Caridad P. Baginon, Ma. Shiela C. Adona Tagasuri: David C. Alcober, Lita V. Jongco, Asuncion S. Barola Tagaguhit: Crisanto L. Lopera, Lemuel P. Valle Jr. Tagalapat: Gualberto R. Gualberto Jr., Ana Lisa M. Mesina Tagapamahala: Ma. Gemma M. Ledesma, Mariza S. Magan Arnulfo M. Balane, Edgar Y. Tenasas Rosemarie M. Guino, Mark Chester Anthony G. Tamayo Joy B. Bihag, Gretel Laura M. Cadiong Ryan R. Tiu, Ranulfo L. Baay Amenia C. Aspa, Juliet L. Lim
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________ Department of Education – Region No. VIII Office Address: Government Center, Candahug, Palo, Leyte
Telefax: 053 – 832 – 2997 E-mail Address: region8@deped.gov.ph
5
Edukasyon sa Pagpapakatao
Ikatlong Markahan – Modyul 2: Pagiging Malikhain
[transcriber’s note: this page repeats the cover title in a larger layout]
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anomang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Ikaw ba ay biniyayaan ng Diyos ng talento? May kakayahan ka bang lumikha ng mga bagay-bagay? Nagagamit mo ba ito sa tamang paraan? Ang ating talino ay biyaya mula sa Diyos na nagagamit natin sa mga kapaki-pakinabang na paraan. Kaakibat sa gawaing ginagamitan ng talino ay ang ating pagiging malikhain. Kung angkop at tama ang paggamit ng talino, makatutulong ito hindi lamang para sa iyong sariling kaunlaran kundi gayun na rin sa kaunlaran ng buong bayan at higit sa lahat ng buong daigdig.
Ang sumusunod na mga layunin ay ang tatalakayin sa modyul na ito:
- Nakapagmamalas ng pagkamalikhain sa pagbuo ng mga sayaw, awit, at sining gamit ang anomang multimedia o teknolohiya;
- Naipakikita ang pagiging responsable sa pagbuo ng mga sayaw, awit, at sining gamit ang anomang multimedia o teknolohiya; at
- Nakasusulat ng mga paraan kung paano higit na malilinang ang talento. EsP5PPP-IIIb-24
Subukin
Ang Cariňosa ay isang magiliw na sayaw na magkapares ang babae at lalaki na animo’y nagliligawan. Taong 1992 nang palitan ang Tinikling bilang pambansang sayaw ng Pilipinas.
Ang salitang ito ay nangangahulugang mapagmahal at mapag-aruga na hango sa pamamaraan ng pag-indak at pag-indayog ng mga mananayaw nito sa saliw ng mabining awitin. Kapuna-puna sa sayaw na ito ang pagpapakita ng matinding emosyon o damdamin. Sa sayaw na Cariñosa, ang babaeng mananayaw ay may hawak na panyo o pamaypay na panaka-naka niyang ipinagkukubli sa kaniyang mukha habang mayuming umiindak. Ang lalaking mananayaw naman ay sumasayaw sa tila nang-aamong pamamaraan habang nakatingin sa mga mata ng kaparehang babae. Sa ganitong mga galaw ay makikita na ang mga mananayaw ay tila nagpapakita ng pagsinta sa isa’t isa.
Panuto: Batay sa iyong nabasa at sariling opinyon, sagutin ang sumusunod na mga tanong sa sagutang papel.
Ano ang ibig sabihin ng Cariñosa?
Napanood mo na ba ang sayaw na Cariñosa? Ano ang masasabi mo rito?
Masasabi mo bang ito ay malikhain? Bakit?
Ano sa palagay mo ang ibig sabihin ng pagiging malikhain?
Bilang isang mag-aaral, paano mo maipapakita ang pagiging isang malikhain?
Aralin 1: Pagiging Malikhain
Balikan
Panuto: Basahin ang bawat pangungusap. Tukuyin ang angkop na salita na tinutukoy nito. Piliin ang sagot sa loob ng kahon na nasa ibaba at isulat sa sagutang papel.
Ito ay isang kaugaliang Pilipino na nagpapakita ng pagtutulungan, pagkakaisa, pagdadamayan, at pakikipagkapwa-tao.
Isa itong kaugaliang Pilipino kung saan nagbibigay tayo sa ating mga kapamilya at kaibigan ng mga bagay galing sa lugar na ating pinuntahan.
Ito ay paniniwala ng mga Pilipino na dapat mong ibalik ang pabor sa taong nagmagandang loob sa’yo.
Kaugalian ng Pilipino na laging bukas tumanggap ng bisita o nga taong hindi kaano-ano.
Isang kaugaliang ginagawa ng mga Pilipino sa pagnanais na magkaroon ng maganda at mabuting pakikitungo sa ibang tao.
Ito ang pagpapahalaga ng mga Pilipino sa kanilang pamilya.
Isa itong uri ng pagbabayanihan ng mga Pilipino na nangyayari sa pagtatrabaho sa bukid.
Ito ay ang paghalik sa kamay ng mga magulang o mga nakatatanda na madalas na ginagawa ng mga nakababata.
Ito ay tumutukoy sa katangian ng mga Pilipino kung saan pinanatiling nakaapak sa lupa ang mga paa.
Ito ay katangiang tumutukoy sa pagtulong ng buong puso sa mga nangangailangan.
| Pagmamano | Pagbibigay ng pasalubong |
|---|---|
| Pagpapakumbaba | Pagiging malapit sa pamilya |
| Palusong | Pagiging magiliw sa mga panauhin |
| Bayanihan | Pagkakaroon ng utang na loob |
| Pakikisama | Matulungin |
Tuklasin
Panuto: Basahin ang maikling kwento sa ibaba at sagutin ang kasunod na mga tanong. Gamitin ang sagutang papel.
Angking Galing Jovylin Abueva Macawile
Ang batang si Lito ay anak ng isang pamilyang may mga angking galing. Ang kanyang amang si Mang Leonardo ay magaling sa pagguhit. Lagi siyang kinukuha na magpinta ng mga mural sa mga paaralan, munisipyo, at simbahan sa kanilang lugar. Si Aling Mila naman na kanyang ina ay isang guro sa musika. Taglay ni Aling Mila ang galing sa pagkanta at pagtugtog ng kahit na anong instrumentong pangmusika. Maliban sa pagiging guro, naibabahagi niya ang kanyang talento sa musika sa kanilang pamayanan sa pamamagitan ng pagbuo ng choir sa kanilang simbahan at barangay. Ang nakakabatang kapatid naman ni Lito si Mara ay magaling sa pagsasayaw. Lagi siyang sumasali sa mga palatuntunan at paligsahan sa pagsayaw sa kanilang paaralan at maging sa barangay.
Lahat sa kanyang pamilya ay may angking galing kaya sa palagay ni Lito ay siya lang ang natatanging walang galing. Isang umaga ay napatanong siya sa kanyang ina.
“Nanay, ano po kaya ang aking talento?”, mapang-usisang tanong ni Lito. “Si Tatay magaling sa pagguhit. Ikaw naman po sa pagkanta. Si Mara naman sa pagsayaw. Ako po parang hindi ako magaling sa kahit na ano.”
“Anak, lahat tayo ay may angking galing. Tayong lahat ay biniyayaan ng ating Dakilang Lumikha ng mga natatanging galing. Hindi ibig sabihin na dahil hindi ka magaling gumuhit, kumanta o sumayaw ay wala ka ng talento o hindi ka magaling,” paliwanag ni Aling Mila.
“Tama ang Nanay mo, Lito,” sagot naman ni Mang Leonardo. “Di ba magaling ka sa paggawa ng kung ano-anong likha gamit lang ang mga bagay na patapon na? Diyan ka magaling, anak sa gawaing iyan. Ipagpatuloy mo lang iyan,” dagdag na sabi ng tatay niya.
“Ang galing mo nga, Kuya gumawa ng mga laruan mula sa mga lata, tsinelas, at mga turnilyong wala ng gamit.” Sambit ni Mara.
“Pagkamalikhain ang tawag diyan, mga anak. Ang tulad mo, Lito na may kakayahang makaisip o makabuo ng nga ideya at bagay na mapapakinabangan pa ay isang talento. Ibig sabihin din niyan ay malawak ang iyong imahinasyon. Magtiwala ka lang sa iyong sarili at mapapaunlad mo pa ang iyong talento,” paliwanag ng kanilang ina.
“Salamat po sa paniniwala ninyo na mayroon akong talento. Ngayon po ay alam ko na ang aking angking galing na aking pagtutuonan ng pansin,” ang tugon ni Lito.
“Tama iyan, Lito. Iyang galing mong iyan ang iyong pagtuonan ng pansin at tiyak na ikaw ay mas lalo pang gagaling,” payo ng kanyang ina.
“Sa susunod na linggo, Kuya, may paligsahan sa paggawa ng Scrap Art sa paaralan nabasa ko sa bulletin board. Sumali ka kaya, Kuya. Siguradong mananalo ka,” masiglang sabi ni Mara.
“Sige, Lito, sumali ka sa paligsahang iyan nang mapagtibay mo pa ang iyong angking galing,” payo ni Mang Leonardo.
“Opo, sasali po ako. Bukas na bukas po ay magpapalista ako,” magalang tugon ni Lito.
Sumali si Lito sa Scrap Art Contest sa kanilang paaralan at siya ang nakatanggap ng unang gantimpala. Siya rin ang magiging kinatawan ng kanilang paaralan sa paligsahang pandistrito sa paggawa ng scrap art.
“Nanalo po ako! Napatunayan ko pong may angking galing ako. Ngayon pong alam ko na kung saan ako magaling, pagbubutihin ko pa,” masayang sabi ni Lito.
“Iyan ang tama, anak. Ipagpatuloy mo iyan,” sagot ng kanyang ina.
Tuwang-tuwa ang lahat at nagkaisang ipagpapatuloy na pagbubutihin ang kanilang mga angking galing.
Isagawa
Sumulat ng mga paraan kung paano malilinang ang iyong mga kakayahan, talento, at kagalingan hindi lamang para sa iyong sarili kundi para sa kapwa. Gamitin ang sagutang papel.
| Mga kakayahan, talento, at kagalingan | PARAAN NG PAGLINANG |
|---|---|
| Halimbawa: Pagsasayaw | Madalas na pagsali sa mga paligsahan sa pagsasayaw at paglahok sa mga programa sa paaralan na malilinang ang aking talento sa pagsasayaw. |
| 1. Malikhaing Pagsusulat (pagsulat ng tula, maikling kwento, sanaysay, at iba pa) | |
| 2. Sining (pagguhit, pagpipinta, paglililok, potograpiya, at iba pa) | |
| 3. Pag-awit, pagsusulat ng awitin, at pagtutog ng iba’t-ibang intrumentong pangmusika, at iba pa | |
| 4. Pamumuno sa mga kapwa kamag-aral | |
| 5. Pakikilahok sa isports, pag-sayaw, pagsali sa teatro/drama, at iba pa | |
| 6. Pagluluto, paghahalaman, at iba pa |
Tayahin
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon. Isulat sa sagutang papel kung paano mo maipapakita ang pagkamalikhain o kung paano malilinang ang iyong mga kakayahan, talento, at kagalingan.
- Dahil magaling ka sa pagdidisenyo, nagpapatulong sa iyo sa paggawa ng kanyang proyekto ang iyong nakababatang kapatid. Gusto mo siyang tulungan pero kulang kayo sa mga kagamitan. Ayaw mong bumili ng mga bagong materyales para sa proyekto. May nakita kang mga kagamitan sa inyong bakuran na maaari ninyong magamit para dito. Paano mo magagamit ang iyong pagkamalikhain?
- Pinapagawa kayo ng isang sayaw ng inyong guro sa P.E. Napansin mo na meron kayong kagrupo na hindi marunong sumayaw. Paano mo maipapakita ang galing mo sa pagsayaw at pagkamalikhain sa paglutas sa ganitong suliranin?
- May mga lata na sa inyong bahay na hindi ginagamit ngunit alam mong may silbi pa. Isang araw, nagpatulong sa iyo ang iyong magulang na ayusin ang mga tanim sa inyong bakuran. Paano mo magagamit ang mga lata nang may pagkamalihain?
- Nakita mo ang iyong mga kapatid na inuubos ang oras sa paglalaro ng mobile games. Gusto mo silang tulungan na mabago ang nakagawiang gawain at maging katulad mong ginagawang libangan ang pagtugtog ng mga instrumentong pangmusika. Magaling ka dito at marami kang musical instuments sa bahay at hindi na palaging nagagamit. Ano ang pwede mong gawin?
- Palaging nakakalimutan ng iyong mga kasama sa bahay na mag-suot ng face mask sa tuwing lalabas ng bahay. Kailangan pa silang palaging paalalahanan na isuot ito bago lumabas ng bahay. Paano mo sila mabibigyan ng paalala bago sa tuwing lumalabas ng bahay gamit ang iyong pagiging malikhain?
Karagdagang Gawain
Panuto: Pumili lang ng isa sa mga sumusunod at gawin ito.
- Gumawa ng isang maikling video presentation na nagpapakita ng iyong pagiging malikhain.
- Gumawa ng poster sa isang bond paper tungkol sa iyong mga taglay na kakayahan, talento, at kagalingan.
Susi sa Pagwawasto
Subukin
- Maaaring magkaiba-iba ang sagot
- Maaaring magkaiba-iba ang sagot
- Maaaring magkaiba-iba ang sagot
- Maaaring magkaiba-iba ang sagot
- Maaaring magkaiba-iba ang sagot
Tuklasin
- Dahil akala niya ay hindi talent ang pagiging malikhain
- Magaling silang sumayaw, umawit gumuhit, at gumawa ng mga bagay mula sa mga patapong gamit
- Paligsahan sa scrap art
4-6. Maaaring magkaiba-iba ang sagot
Tayahin
- Sumasali sa paligsahan, madalas sumulat ng tula upang mahasa ang angking kakayahan
- Gumagawa ng mga poster para sa buwan ng pagdiriwang sa paaralan
- Sumasali sa paligsahan, madalas na aawit upang mahasa ang angking kakayahan
- Tatakbo bilang pangulo ng isang organisasyon
- Tuturuan ang ibang mga mag-aaral na sumali sa isports.
Isaisip
- /
- X
- /
- /
- /
- X
- /
- /
- /
- /
Balikan
- Bayanihan
- Pagbibigay ng pasalubong
- Pagkakaroon ng utang na loob
- Pagiging magiliw sa panauhin
- Pakikisama
- Pagiging malapit sa pamilya
- Palusong
- Pagmamano
- Pagpapakumbaba
- Matulungin
Pagyamanin
- Oo
- Hindi
- Oo
- Oo
- Oo
- Oo
- Hindi
- Oo
- Oo
- Oo
Sanggunian
K to 12 Curriculum Guide 2016 in EsP Grade 5, pah. 74
Zenaida Ylarde and Gloria Peralta, Ugaling Pilipino Sa Makabagong Panahon (repr., Quezon City: Vibal Group, Inc., 2016), pp.116-123.
Contextualized Teaching Guide of Tacloban City 2019
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply