This is the Filipino 4 self-learning module for the fourth quarter, Module 2: “Paggamit ng mga Uri ng Pangungusap sa Iba’t Ibang Sitwasyon” (using the types of sentences in different situations). It is an Alternative Delivery Mode (ADM) module from DepEd Region V, first edition 2020, written for Grade 4 learners studying at home. After it, learners should be able to use the five types of sentences when telling their own experiences, talking with others, interviewing someone, and giving their opinion.
On this page 5 sections
What learners will learn
The module states that, by the end, the learner:
- Uses the different types of sentences in telling about their own experience (pagsasalaysay ng sariling karanasan)
- Uses the types of sentences in conversation (pakikipagtalastasan)
- Uses the different types of sentences in an interview (panayam)
- Uses the types of sentences in expressing a point of view (pagsasabi ng pananaw)
What the module covers
The module has one lesson, Aralin 1, with the same title as the module. It starts with a dialogue among three friends, Princess, Joseph, and Camille, who talk about simbang gabi (the nine-night Christmas dawn Masses). A parent or older sibling reads the dialogue aloud, and the learner answers questions about it and connects it to their own experience. The module then takes sentences from the dialogue and explains what type each one is.
What a sentence is
The module defines a pangungusap (sentence) as a group of words that expresses a complete thought. It has two main parts: the simuno (subject) and the panag-uri (predicate).
The five types of sentences by use
| Type | What it does | How it ends | Example from the module |
|---|---|---|---|
| Pasalaysay (declarative) | Tells a story or states something | Period (.) | Si Maria ay sumasayaw. |
| Pautos (command) | Expresses something that must be done | Period (.) | Magwalis ka ng bakuran. |
| Pakiusap (request) | Asks for a favor using polite words | Period or question mark (. or ?) | Pakiabot naman ng baso. |
| Patanong (interrogative) | Asks or looks for an answer | Question mark (?) | Ano ang binili mo sa tindahan? |
| Padamdam (exclamatory) | Shows strong feeling such as joy, fear, or surprise; can also give a warning or show annoyance | Exclamation point (!) | Aba! Bilisan mo! Mahuhuli ka na sa klase! |
The dialogue gives more examples. “Yehey! Simula nang simbang gabi!” is padamdam because it shows joy. “Ang simbang gabi ay tradisyon na nating mga Pilipino.” is pasalaysay. “Ano naman ang mangyayari kapag nakompleto ang simbang gabi?” is patanong. “Halika na at gumayak na tayo.” is pautos. “Maaari bang gisingin n’yo naman ako mamaya.” is pakiusap because it politely asks for a favor.
Practice activities
The exercises ask learners to use the sentence types in real situations at home:
- Matching replies to statements about a class field trip to the zoo
- Completing short conversations with the right sentence
- Asking Nanay how she cooks spaghetti, then retelling the steps with different sentence types
- Writing sentences of a given type about a family preparing for Christmas
- Changing a sentence into other types (for example, turning a command into a question)
- Telling about their home quarantine experience during the pandemic
- Interviewing a family member about the Clean and Green Project in the barangay and about facing the challenges of COVID-19
- Writing a 10-sentence paragraph on how to feel the true spirit of Christmas
How to use this module
The module follows the usual SLM parts: Alamin (objectives), Subukin (pretest), Balikan (review of formal words), Tuklasin (the dialogue), Suriin (discussion), Pagyamanin (practice A to D), Isaisip (summary table), Isagawa (application), Tayahin (assessment), and Karagdagang Gawain (additional activity), followed by the answer key (Susi sa Pagwawasto).
- Learners: Do not write on the module. Answer all exercises on a separate answer sheet (sagutang papel). Check your answers in the answer key only after finishing, and be honest in using it. Contact your teacher if a part is hard to understand.
- Parents: Many activities need you. You read the dialogue aloud, listen to your child’s stories and opinions, answer interview questions, and score the open-ended work using the rubrics printed in the module (5 is the highest, 1 the lowest).
- Teachers: The pretest shows whether a learner needs extra help. Most written and oral tasks are scored with the module’s rubrics rather than fixed answers. The paragraph rubric checks content, correct use of sentence types, grammar, punctuation, capitalization, spelling, and sentence structure.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is for Grade 4 Filipino, fourth quarter (Ikaapat na Markahan), Module 2.
What are the five types of sentences taught in this module?
Pasalaysay (declarative), Pautos (command), Pakiusap (request), Patanong (question), and Padamdam (exclamatory). Each is identified by its purpose and its ending punctuation.
How is pautos different from pakiusap?
Pautos expresses something that must be done and ends in a period, like Magwalis ka ng bakuran. Pakiusap asks for a favor using polite words and may end in a period or question mark, like Pakiabot naman ng baso.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the matching, conversation, and summary exercises, while the open-ended tasks are checked with the module’s rubrics.
Do learners need help from someone at home?
Yes. Several activities ask a parent or older sibling to read the dialogue, listen to the learner’s answers, be interviewed, and score the work using the rubric.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino – Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Paggamit ng mga Uri ng Pangungusap sa Iba’t Ibang Sitwasyon
4
[illustration: students reading and studying outdoors under a tree, a teacher helping students at a desk, a student reading beside a globe, and a boy studying by lamplight]
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
Filipino – Ikaapat na Baitang Alternative Delivery Mode Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Paggamit ng mga Uri ng Pangungusap sa Iba’t Ibang Sitwasyon Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Laila C. Namoro at Girlie Marie L. Peñales Editor: Ma. Theresa I. Cortez Tagasuri: Rechie O. Salcedo Tagaguhit: Mark Anthony O. Taduran Tagalapat: Jerome S. Jabel Tagapamahala: Gilbert T. Sadsad, Francisco B. Bulalacao, Grace U. Rabelas, Ma. Leilani R. Lorico, Nora J. Laguda, Jerson V. Toralde, Belen B. Pili, Rechie O. Salcedo
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region V
Office Address: Regional Center Site, Rawis, Legaspi City 4500 Mobile Phone: 0917 178 1288 E-mail Address: region5@deped.gov.ph
4
Filipino
Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Paggamit ng mga Uri ng Pangungusap sa Iba’t Ibang Sitwasyon
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Kumusta mukhang masaya ka na ngayon dahil nalagpasan mo na ang naunang mga gawain. Ano naman ang nararamdaman mo na naabot mo ang yugtong ito sa pagsagot ng mga modyul?
Masayang matuto, di ba? Lalo na kung ang aralin ay maiiugnay mo sa sarili mong karanasan, kung kaya’t sa modyul na ito ay gagamitin mo ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa iba’t ibang sitwasyon.
Sa tulong ng modyul na ito, inaasahan na:
- Nagagamit mo ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagsasalaysay ng sariling karanasan;
- Nagagamit mo sa pakikipagtalastasan ang mga uri ng pangungusap;
- Nagagamit mo sa panayam ang iba’t ibang uri ng pangungusap; at,
- Nagagamit mo ang mga uri ng pangungusap sa pagsasabi ng pananaw.
[illustration: a woman gesturing toward the learner, decorative]
Halika simulan mo na!
Subukin
Panuto: Tingnan nang mabuti ang larawan at gawin ang sumusunod na gawain sa ibaba.
[illustration: three children cleaning a roadside; one boy sweeps with a broom, another boy carries bags, and two girls put trash into bins]
A. Alam kong naranasan mo nang maglinis sa inyong lugar. Isalaysay ang iyong karanasan tungkol dito gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap. Ikuwento mo ito sa iyong kapatid o pinsan. _____________________________________________
B. Ano ang nais ipabatid ng larawan sa itaas? Sumulat ng 5 pananaw tungkol sa larawan batay sa sariling karanasan gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap. Ilagay ang sagot sa nakalaang espayo sa ibaba. Pagkatapos, sabihin o ibahagi mo ang iyong sagot sa iyong mga magulang o sinumang kasama sa bahay.
- Pasalaysay: _____________________________________________
- Patanong: ______________________________________________
- Padamdam: _____________________________________________
- Pautos: _________________________________________________
- Pakiusap: _______________________________________________
C. Magsagawa ng isang panayam sa iyong kamag-anak o kasama sa bahay tungkol Clean and Green Project sa barangay. Gamitin ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa pakikipanayam. Pagkatapos, sumulat ng 5 pangungusap na iyong ginamit sa pakikipagtalastasan. Isulat ang sagot sa loob ng kahon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
[transcriber’s note: the answer box is an empty rounded rectangle with no printed text]
Gamitin mo ang rubrics sa ibaba para sa kabuoang ayos ng iyong ginawa. Ipamarka ito sa iyong magulang o kapatid.
Rubrik
[transcriber’s note: the table has no printed header row; the header below is supplied, and “Rubrik” is the printed table title]
| Iskor | Rubrik |
|---|---|
| 5 | Napakalinaw na naisalaysay ang sariling karanasan pagpapahayag ng pananaw/ pakikipanayam/pakikipagtalastasan batay sa paksang pinag-uusapan at nailahad ng wasto ang kabuoang mensahe nito gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap na may tamang gamit ng bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay, estraktura, at gamit ng mga salita. |
| 4 | Malinaw na naisalaysay ang sariling karanasan pagpapahayag ng pananaw/ pakikipanayam/pakikipagtalastasan batay sa paksang pinag-uusapan at nailahad ng wasto ang kabuoang mensahe nito gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap na may tamang gamit ng bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay, estraktura, at gamit ng mga salita. |
| 3 | Medyo malinaw na naisalaysay ang sariling karanasan pagpapahayag ng pananaw/ pakikipanayam/pakikipagtalastasan batay sa paksang pinag-uusapan at nailahad ng wasto ang kabuoang mensahe nito gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap na may tamang gamit ng bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay, estraktura, at gamit ng mga salita. |
[transcriber’s note: table continued from the previous page]
| Iskor | Rubrik |
|---|---|
| 2 | Di-gaanong malinaw na naisalaysay ang sariling karanasan pagpapahayag ng pananaw/ pakikipanayam/pakikipagtalastasan batay sa paksang pinag-uusapan at nailahad ng wasto ang kabuoang mensahe nito gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap na may tamang gamit ng bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay, estraktura, at gamit ng mga salita. |
| 1 | Hindi malinaw na naisalaysay ang sariling karanasan pagpapahayag ng pananaw/ pakikipanayam/pakikipagtalastasan batay sa paksang pinag-uusapan at nailahad ng wasto ang kabuoang mensahe nito gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap na may tamang gamit ng bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay, estraktura, at gamit ng mga salita. |
Aralin 1 Paggamit ng mga Uri ng Pangungusap sa Iba’t Ibang Sitwasyon
Balikan
Basahin ang halimbawa ng mga salita sa ibaba. Ibigay ang pormal na kahulugan ng mga ito. Pagkatapos, gamitin ang bawat salita sa isang pangungusap na nagbibigay ng panuto o direksiyon.
| Salita | Pormal na kahulugan | Panuto/Direksiyon |
|---|---|---|
| 1. Paunlarin | ||
| 2. Kapalaran | ||
| 3. Suliranin | ||
| 4. Linangin | ||
| 5. Sikapin |
Sanay ka nang gamitin ang mga pormal na salita sa pangungusap. Kung ganoon, ipagpatuloy na ang susunod na mga gawain.
[illustration: teacher character speaking, with a speech bubble]
Magaling! Sa araling ito ay madadagdagan pa ang kaalaman mo sa paggamit nang wasto at angkop na uri ng pangungusap sa iba’t ibang sitwasyon
Tuklasin
Simulan mo na!
Pakinggan ang iyong nanay, ate, o kuya habang binabasa ang usapan ng magkakaibigang Princess, Joseph, at Camille.
Princess: Yehey! Simula nang simbang gabi!
Joseph: Oo nga! Sigurado gigising na naman tayo nang maaga niyan para hindi tayo mahuli sa simbahan! Ang simbang gabi ay tradisyon na nating mga Pilipino.
Princess: Oo nga. sabi ni Nanay, kailangang makompleto natin ang siyam na gabi ng pagsisimba.
Camille: Ano naman ang mangyayari kapag nakompleto ang simbang gabi?
Princess: Kapag nakompleto mo raw ang siyam na gabi sa pagsisimba, siguradong matutupad ang mga kahilingan mo na matagal mo nang hinihiling.
Camille: Ganoon ba? Gusto ko ‘yan! Halika na at gumayak na tayo para makapaghanda na mamaya para sa unang simbang gabi. Pero, maaari bang gisingin n’yo naman ako. Baka mapasarap ang tulog ko mamaya.
Princess: Oo naman, Camille.
Joseph: O, tama na ang kuwentuhan. Matulog na tayo para magising nang maaga bukas!
Panuto: Sagutin ang mga tanong na nasa ibaba. Ibahagi o isalaysay mo ang iyong sagot sa magulang o sinumang kasama sa bahay. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
- Tungkol saan ang diyalogong iyong narinig?
- Sino ang mga tauhan sa diyalogo?
- Sa napakinggan mong diyalogo, anong pangyayari ang maiuugnay mo sa iyong sariling karanasan? Isalaysay mo sa iyong kasama sa bahay.
- Naniniwala ka rin ba na matutupad ang kahilingan kapag nakumpleto ang siyam na gabi na pagsisimba? Bakit?
- Ano ang sarili mong pananaw tungkol sa diyalogong napakinggan?
[illustration: teacher character speaking, with a speech bubble]
Naiuugnay mo ba ang sarili mong karanasan sa napakinggang usapan?
Napansin mo ba ang mga salitang ginamit upang ipahayag ang saloobin ng magkakaibigan?
Ano ang tawag sa mga salitang ito?
Suriin
Panuto: Isa-isahin at suriin mo ang bawat pangungusap.
- Yehey! Simula nang simbang gabi!
Anong uri ng pangungusap ayon sa gamit ang pahayag?
Padamdam
Bakit Padamdam?
Sagot: Dahil nagsasaad ito ng matinding damdamin tulad ng tuwa at nagtatapos ito sa tandang padamdam (!).
- Ang simbang gabi ay tradisyon na nating mga Pilipino.
Anong uri ng pangungusap ayon sa gamit ang pahayag?
Pasalaysay
Bakit Pasalaysay?
Sagot: Dahil ang pangungusap ay nagkukuwento o nagsasalaysay. Ito ay nagtatapos sa tuldok (.).
- Ano naman ang mangyayari kapag nakompleto ang simbang gabi?
Anong uri ng pangungusap ayon sa gamit ang pahayag?
Patanong
Bakit Patanong?
Sagot: Dahil ang pangungusap ay nagsisiyasat o nagahahanap ng sagot. Ito ay nagtatapos sa tandang pananong (?)
- Halika na at gumayak na tayo.
Anong uri ng pangungusap ayon sa gamit ang pahayag?
Pautos
Bakit Pautos?
Sagot: Dahil ang pangungusap ay nagpapahayag ng obligasyong dapat gawin. Nagtatapos din ito sa tuldok (.).
- Maaari bang gisingin n’yo naman ako mamaya. Baka mapasarap ang tulog ko hindi kaagad ako magising.
Anong uri ng pangungusap ayon sa gamit ang pahayag?
Pakiusap
Bakit Pakiusap?
Sagot: Dahil ang pangungusap ay maaaring nagsasaad ng paghingi ng pabor. Ginagamitan ng magagalang na salita upang makiusap. Maaring nagtatapos sa tuldok o tandang pananong (./?).
[illustration: girl character beside the TANDAAN MO! label]
TANDAAN MO!
Gumagamit tayo ng iba’t ibang uri ng pangungusap at mga pananda sa pagpapahayag ng saloobin at karanasan.
Ang pangungusap ay lipon ng mga salita na buo ang diwa. Binubuo ito ng panlahat na sangkap, ang simuno at panag-uri. [transcriber’s note: the word “panag-uri” shows a stray strike mark over part of it in the printed page] Ang mga uri ng pangungusap ay:
Pasalaysay, Pautos, Patanong, Padamdam, at Pakiusap.
Ang mga Uri ng Pangungusap
- Pasalaysay – pangungusap na nagkukuwento o nagsasalaysay. Ito ay nagtatapos sa tuldok (.)
Halimbawa: Si Maria ay sumasayaw.
- Pautos – nagpapahayag ng obligasyong dapat gawin. Nagtatapos din ito sa tuldok (.).
Halimbawa: Magwalis ka ng bakuran.
- Pakiusap – pangungusap na maaring nagsasaad ng paghingi ng pabor. Ginagamitan ng mga magalang na salita upang makiusap. Maaaring nagtatapos sa tuldok o tandang pananong (./?)
Halimbawa: Pakiabot naman ng baso.
- Patanong – pangungusap na nagsisisyasat o naghahanap ng sagot at nagtatapos sa tandang pananong (?).
Halimbawa: Ano ang binili mo sa tindahan?
- Padamdam – ito ay nagsasaad ng matinding damdamin tulad ng tuwa, takot, o pagkagulat. Nagtatapos ito sa tandang padamdam (!). Karaniwan ding nagbibigsay ng babala o kaya’y nagpapahiwatig ng pagkainis. [transcriber’s note: the word “nagbibigsay” shows a stray strike mark over part of it in the printed page]
Halimbawa: Aba! Bilisan mo! Mahuhuli ka na sa klase!
Pagyamanin
Ipagpatuloy ang pagsasanay.
A. Panuto: Narito ang iba’t ibang uri ng pangungusap. Piliin sa Hanay B ang angkop na tugon sa mga tanong o pahayag na nasa Hanay A. Isulat ang titik ng tamang sagot sa nakalaang espasyo ng iyong sagutang papel.
| HANAY A | HANAY B |
|---|---|
| 1. Yehey! Magkakaroon ng field trip ang klase namin. | a. Sino ba naman ang hindi matutuwa sa dagdag kaalaman at bagong karanasan sa field trip. |
| 2. Naku! Mukhang malaking gastos iyon. | b. Bukod sa nakakatuwa na, maraming panibagong kaalaman pa ang matututuhan natin. |
[transcriber’s note: table continued from the previous page]
| HANAY A | HANAY B |
|---|---|
| 3. Payagan kaya ako ni nanay na sumama sa field trip? | c. Talaga? Kailan naman kaya ang field trip na ito? |
| 4. Nakakatuwa sana ang makasama at mapunta sa zoo. | d. Oo nga, dagdag bayarin na naman ito. |
| 5. Ano – ano kayang hayop ang makikita namin sa loob ng zoo? | e. Sana payagan ka para kung sakaling payagan din ako, tiyak na masaya ‘yon. |
| 6. Parang nakakatakot yatang lumapit sa mga hayop. | f. Sino – sino na ba ang siguradong sasama sa field trip? |
| 7. Tiyak ko na magiging nakakatuwang karanasan ang pagpunta namin sa zoo. | g. Alam ko na! Titipirin ko na simula ngayon ang baon na ibibigay sa akin para may dagdag baon ako sa field trip. |
| 8. Huwag mo akong hihiwalayan sa field trip dahil baka maligaw ako. | h. May mga kulungan naman ito at kahit lumapit ka ay nakakaharang para hindi ka masaktan nito. |
| 9. Sa dami ba naman ng mag-aaral na sasama sa field trip ay tiyak na mahirap mabantayan lahat ng ating guro. | i. Ako rin, takot akong maligaw kaya dapat mayroon akong ka-partner. |
| 10. Paano kaya tayo magkakaroon ng dagdagan na baon para sa field trip? | j. Tiyak hindi mawawala ang paborito kong ostrich at iba pang kakaibang hayop. |
B. Panuto: Buoin ang usapan sa pamamagitan ng paglalagay ng angkop na pangungusap. Piliin ang sagot sa loob ng kahon. Isulat ang iyong sagot sa nakalaang patlang sa bawat bilang sa sagutang papel.
- Hindi pwede, bawal ipahiram ang personal na gamit. Sana maintindihan mo.
- Oo, kaya kailangang pumunta ka.
- Marami ka na bang benta?
- Ano ang mapapanood sa plasa?
- Aba! kailangan nating mag-review!
Rose: Tayo na sa plasa. Manood tayo ng eksibit.
Quennie: _____Rey: Aba! Kaarawan mo nga pala bukas.
Tony: _____Mrs. Ramos: Magkakaroon tayo ng pagsusulit bukas.
Mag-aaral: _____Aling Zeny: _____
Aling Tessie: Oo, maari mo bang akong tulungan?Ronnie: Kuya, maari bang hiramin ang tsinelas mo?
Kuya Jojo: _____
C. Panuto: Gamitin ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagsasalaysay ng sariling karanasan.
Tanungin si Nanay kung papaano magluto ng spaghetti? Makinig nang mabuti upang masagot ang mga gabay na tanong sa ibaba. Isulat ang iyong sagot sa nakalaang patlang sa bawat bilang sa sagutang papel.
Gabay na tanong:
- Ano ang mga hakbang na ginawa ng nanay mo sa pagluto ng spaghetti? _____
- Nagamit mo ba nang wasto ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagsasalaysay sa napakinggan o nasaksihang proseso na ginawa ni Nanay sa pagluluto ng spaghetti? _____
D. Panuto: Magbigay ng iyong kaisipan o pananaw sa sumusunod na sitwasyon. Bumuo ng pahayag ayon sa hinihinging uri ng pangungusap sa bawat bilang. Isulat ang iyong sagot sa nakalaang espasyo sa ibaba.
| Sitwasyon | Uri ng Pangungusap | Sagot |
|---|---|---|
| Abala ang pamilya para sa paghahanda sa nalalapit na pagdiriwang ng pasko. | Patanong | |
| Pasalaysay | ||
| Padamdam | ||
| Patanong o Pakiusap |
Ang galing naman! Natapos mo ang mga Pagsasanay.
Saang pagsasanay ka ba nahirapan? Pagsasanay A, Pagsasanay B, Pagsasanay C, o Pagsasanay D.
Gayunpaman, binabati kita sa iyong tagumpay.
Isaisip
Punan ang sumusunod na talahanayan. Isulat sa nakalaang espasyo sa ibaba ang natatandaan ninyong kahulugan o katangian ng iba’t ibang uri ng pangungusap. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
| Uri ng Pangungusap | Kahulugan |
|---|---|
| Pasalaysay | |
| Pautos | |
| Patanong | |
| Padamdam | |
| Pakiusap |
Isagawa
Upang lubos na masanay ka sa paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagpapahayag ng iyong pananaw isagawa ang gawain sa ibaba.
Panuto: Tukuyin ang uri ng pangungusap sa bawat bilang. Pagkatapos, bumuo rin ng iba’t ibang pangungusap o sitwasyon mula rito. Maaring magdagdag o magbawas ng salita upang maisulat ang hinihinging uri ng pangungusap ayon sa kinapapaloobang sitwasyon. Isulat ang iyong mga sagot sa nakalaang patlang sa bawat bilang.
_____ 1. Bilhin mo ang inaasam na regalo ng iyong kaibigan.
Patanong: _____
Pasalaysay: _____
_____ 2. Na-miss ko ang Christmas party namin sa eskuwela!
Pasalaysay: _____
Patanong: _____
_____ 3. Ano ang ginagawa mo upang makaiwas sa sakit na Covid-19 lalo na ngayong paparating ang pasko.
Pasalaysay: _____
Padamdam: _____
Pautos: _____
Tayahin
A. Panuto: Gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap, isalaysay mo ang sariling karanasan tungkol sa home quarantine na iyong naranasan dahil sa pandemya. Isulat ang sagot sa nakalaang kahon sa ibaba. Isulat ito sa iyong sagutang papel.
[transcriber’s note: empty answer box]
B. Panuto: Basahin ang sumusunod na sitwasyon. Gamitin ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagpapahayag ng pananaw sa mga sitwasyon sa ibaba. Isulat ito sa iyong sagutang papel.
- Napunit ang sagutang papel mo dahil natamaan ito ng kamay ng kaklase mo nang bigla itong mapaatras.
- Nagbigay ng proyekto ang inyong guro ngunit hindi mo gaanong naintindihan ang kaniyang pagpapaliwanag.
- Naubos na ang iyong papel ngunit hindi ka pa tapos at kailangang ipagpatuloy mo na ang ginagawa. Kakapusin ka na sa oras kung lalabas ka pa para bumili ng papel.
Magaling! Matapos mong sagutin ang lahat ng mga pagsasanay, tingnan kung ito ay tama o mali sa Susi sa Pagwawasto sa pahina 20 ng modyul na ito.
- Ibinalik na ng inyong guro ang resulta ng pagsusulit. Nakita mo na wala kang nakuhang mali.
- Tinatanong ka ng iyong mga kaklase kung bakit ka absent sa dalawang magkasunod na araw.
C. Panuto: Magsagawa ng isang panayam sa isa sa iyong kapamilya tungkol sa pagharap sa mga hamon dulot ng COVID-19. Gamitin ang iba’t ibang uri pangungusap sa pakikipagtalastasan. Pagkatapos, isulat mo ang inyong usapan sa sa nakalaang kahon sa ibaba. Isulat ito sa iyong sagutang papel.
[transcriber’s note: empty answer box]
Gamitin mo ang rubrics na nasa pahina 3 para sa kabuoang ayos ng iyong ginawa. Ipamarka ito sa iyong magulang o kapatid.
Mahusay! Batid kong alam mo na kung paanong gamitin ang iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagpapahayag ng iyong pananaw. Ipagpatuloy ang pagsagot sa ilan pang karagdagang gawain.
Karagdagang Gawain
Panuto: Para hindi mo makalimutan ang paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap, ipagpatuloy mo pa ang iyong pagsasanay.
A. Sumulat ng talata na may 10 pangungusap tungkol sa paksa na nasa loob ng kahon sa ibaba. Gamitin ng iba’t uri ng pangungusap sa pagpapahayag.
Paano madarama ang tunay na diwa ng Pasko.
Rubrik sa Pagsulat ng Talata
| 5 Napakagaling | 4 Magaling | 3 Katamtaman | 2 Paunlarin pa | 1 Magsanay pa |
|---|---|---|---|---|
| Naisulat nang komprehensibo maayos, malinaw, at organisado ang nilalaman ng talata na may wastong paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap. Tamang paggamit ng grammar, bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay at estraktura ng pangungusap. | Maayos at organisado na naisulat ang nilalaman ng talata na may wastong paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap. Tamang paggamit ng grammar, bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay at estraktura ng pangungusap. | Maayos na naisulat ang nilalaman ng talata na may wastong paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap. Tamang paggamit ng grammar, bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay at estraktura ng pangungusap. | Hindi gaanong maayos na naisulat ang nilalaman ng talata at hindi gaanong wasto ang paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap. May kaunting kamalian sa paggamit ng grammar, bantas, kapitalisasyon, pagbabaybay at estraktura ng pangungusap. | Hindi maayos o malinaw ang pagkakasulat ng nilalaman ng talata at maraming kakulangan sa paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap. Hindi maayos ang grammar, pagbabantas, kapitalisasyon, pagbabaybay at estraktura ng pangungusap. |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; it is transcribed in reading order, upright]
Subukin
Iwawasto ang sagot gamit ang rubriks sa pahina 2.
Balikan
| Salita | Pormal na Kahulugan | Gamitin sa Pangungusap |
|---|---|---|
| 1. Pamuhunan [?] | [illegible] | [illegible] |
| 2. Kapalaran | Tadhana | Tayo ang gumagawa ng kapalaran [?] |
| 3. Suliranin | Problema | Huwag masyadong mabahala sa mga suliranin [?] |
| 4. Linangin | Pag-aralan [?] | Linangin ang aking talino [?] |
| 5. Sikapin | Magpursige | Sikapin kong maabot ang aking pangarap. |
Isaisip
- Pasalaysay: Nagtatapos sa tuldok.
- Pautos: Nagtatapos din sa tuldok.
- Patanong: Nagtatapos sa tandang pananong.
- Padamdam: Nagtatapos sa tandang padamdam.
Pagyamanin
A. 1.C 2.D 3.E 4.A 5.J 6.H 7.B 8.I 9.F 10.G
B.
- Ano ang mapapanood sa Plasa?
- Oo, kaya kailangang pumunta ka.
- Aba! Kailangan nating mag review
- Marami kang bang benta?
- Hindi pwedi, bawal ipahiram ang personal na gamit. Sana maintindihan mo.
C. Alam nyo ba ang hakbang na ginawa ni nanay sa pagluluto ng spaghetti? Pinakuluan ni Nanay ang spaghetti noodles at isinantabi kapag naluto na. Naggisa si nanay ng bawang at sibuyas, isinama niya ang giniling na karne hanggang sa maluto. Idinagdag ni nanay ang hotdog, tomatoe paste, tomatoe sauce, ketchup, asin at paminta. Pagkatapos, ibinuhos niya ang spaghetti noodles at inihalo. Inihain sa amin na may kasamang tinapay at ginadgaran ng keso sa ibabaw. Masarap ang spaghetti niluto ni nanay! “Pakiabot nga ng tinidor at nang matikman na!”, sabik kong sabi.
D. Iwawasto gamit ang rubriks sa pahina 12.
Isagawa
- Pautos
- Padamdam
- Patanong
Iwawasto ang mga pangungusap gamit ang rubriks.
| Uri ng Pangungusap | Pangungusap |
|---|---|
| Patanong | Ano ang inihahanda natin sa pasko? |
| Pasalaysay | Ang pasko ay pagbibigayan at pagmamahalan. |
| Padamdam | Ako ay sabik na sa regalong matatanggap ko ngayong pasko! |
| Patanong o Pakiusap | Nanay, maari po bang ibili mo ako ng bagong sapatos ngayong pasko? |
Tayahin
Iwawasto ang sagot gamit ang rubriks sa pahina 2.
Sanggunian
Calatrava, S. et al. (2015). Yaman ng Lahi Wika at Pagbasa sa Filipino 4 1st edition. Pasig City: Sunshine Interlinks Publishing House, Inc.
Liwanag, L. (1999). Landas sa Wika. (1st ed). Quezon City: Dane Publishing House Inc.
Marasigan, E. & Tesalona, L. (2017). Pinagyamang Pluma 6 (K-12) Wika At Pagbasa Para Sa Elementarya (1st ed). Quezon City: Phoenix Publishing House.
Rafael-Gloria, T. & Cruz, G., (2004). Alab Ng Wikang Filipino 6. (1st ed). Sta. Ana. Manila: Innovative Educational Materials, Inc
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply