This is the Araling Panlipunan self-learning module for Grade 2 (Ikalawang Baitang), Quarter 1 (Unang Markahan), Module 4: “Bumubuo ng Komunidad” (what makes up a community). It was prepared by DepEd Region III for learners studying at home, with help from a parent or guardian. After working through it, learners can name the people, institutions, and other structures that make up a community and explain why each institution matters.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module states that, by the end, the learner should be able to:
- Identify what makes up a community (natutukoy ang mga bumubuo ng komunidad):
- the people who live there (mga taong naninirahan)
- institutions (mga institusyon)
- other social structures (mga iba pang istrukturang panlipunan)
- Explain the importance of each institution that makes up a community (naipaliliwanag ang kahalagahan ng bawat institusyong bumubuo ng komunidad).
The institutions that make up a community
The module teaches one main idea: a community is made up of the family, school, government, church, health center, recreation area, and market. Each institution is important because it meets the needs of every member of the community.
| Institution | What it does, according to the module |
|---|---|
| Pamilya (family) | The smallest unit of the community: the father (haligi ng tahanan), the mother (ilaw ng tahanan), and the children. |
| Paaralan (school) | Gives learners formal education so they can grow their knowledge and skills. |
| Pamahalaan (government) | Makes and carries out the laws of the community to keep order and peace. |
| Simbahan (church) | Shares the word of God so that people’s faith grows stronger. |
| Ospital or health center | Gives medical services and helps keep every member healthy. |
| Pook-libangan (recreation area or park) | A place to visit and play, where community activities and programs are held. |
| Pamilihan (market) | Where people buy basic needs such as food and clothing. |
Celso’s community
The lesson opens with a short poem, “Ang Aking Komunidad” (my community), by the module’s writer, Fatima A. Mejia. Celso lives with his happy family by the sea. The town market is to the west, where fish are brought. The school and church are to the east. The health center, with doctors and nurses, is to the south. The town hall and the recreation area are to the north. Learners use the poem to describe Celso’s community and list its institutions.
Other social structures
The extra activity introduces more structures found in a community: plasa (town plaza), munisipyo (municipal hall), palengke (public market), barangay hall, and health center.
Parts of the module
- Subukin (pretest): name the community place shown in five pictures.
- Balikan (review): arrange word cards to form the meaning of “komunidad” from the previous lesson.
- Tuklasin (discover): read the poem about Celso’s community.
- Suriin (analyze): answer questions about the poem and read about each institution.
- Pagyamanin (practice): eight activities, A to H, such as naming institutions from pictures, picking real institutions from a word box, marking pictures with a smiley face or an X, multiple choice, and explaining why each institution is important.
- Isaisip (remember): choose the right words to complete the summary paragraph.
- Isagawa (apply): fill in the blanks in Ana’s story about her family, church, market, school, and health center.
- Tayahin (assessment): match each institution to its description.
- Karagdagang Gawain (extra activity): find the five structures in a word-search puzzle.
How to use this module
- Learners: Start with the pretest, then go through the parts in order. Write all answers on a separate sheet of paper. Do not write on the module so other learners can use it later. Contact your teacher if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: Read the poem and Ana’s story with your child, and talk about the institutions in your own community. Activity D asks the child to list the institutions found where you live. Check answers with the answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end, and encourage honest checking.
- Teachers: Use the pretest to see who needs extra help and the Tayahin to measure learning. Some answers, such as Pagyamanin C, D, and G, can vary.
A note on the answer key: a few entries do not match the questions as printed. For Pagyamanin F, the key lists letters D and E although each item has only choices A to C. In Tayahin, choices D and E in Hanay B have the same text, so no choice describes the health center. Review these items before checking a learner’s work.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is Araling Panlipunan for Grade 2, Quarter 1, Module 4, titled Bumubuo ng Komunidad.
What institutions make up a community according to the module?
The module lists the family, school, government, church, health center, recreation area, and market. Each one helps meet the needs of the community’s members.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end has answers for the pretest, the activities, and the assessment. A few entries, such as those for Pagyamanin F and the Tayahin matching test, do not match the printed choices, so check them first.
What is the smallest unit of the community?
The module says the family is the smallest unit of the community, made up of the father, the mother, and the children.
Should learners write on the module?
No. The module asks learners to write their answers on a separate sheet of paper so the module can be used by others.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Araling Panlipunan Unang Markahan – Modyul 4: Bumubuo ng Komunidad
CO_Q1_AP 2_ Module 4
[illustration: students reading under a tree, a teacher helping a child at a desk, a boy writing with a lamp beside him, and two students with a globe]
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
Araling Panlipunan – Ikalawang Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 4: Bumubuo ng Komunidad Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
| Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul | |
|---|---|
| Manunulat: | Fatima A. Mejia |
| Patnugot: | Rebecca K. Sotto, Helen G. Laus, Marie Ann C. Ligsay |
| Tagasuri: | Lily Beth B. Mallari, Angelica M. Burayag |
| Tagaguhit: | Christopher S. Carreon |
| Tagalapat: | Rachel S. Dela Cruz |
| Tagapamahala: | Nicolas T. Capulong, Librada M. Rubio, Ma. Editha R. Caparas, Nestor P. Nuesca, Robert E. Osongco, Lily Beth B. Mallari, Rebecca K. Sotto |
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Kagawaran ng Edukasyon – Rehiyon III
Office Address: Matalino St., Government Center, Maimpis, City of San Fernando Telefax: (045) 598-8580 to 89 E-mail Address: region3@deped.gov.ph
Araling Panlipunan Unang Markahan – Modyul 4: Bumubuo ng Komunidad
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pagunawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: target with an arrow, the Alamin icon]
Ang modyul na ito ay naglalaman ng mga gawain at aktibidad upang maunawaan ng mga mag-aaral ang Pagkilala sa Komunidad.
Sa katapusan ng modyul na ito, ikaw ay inaasahan na:
natutukoy ang mga bumubuo ng komunidad
a. mga taong naninirahan;
b. mga institusyon;
c. mga iba pang istrukturang panlipunan;naipaliliwanag ang kahalagahan ng bawat institusyong bumubuo ng komunidad.
Subukin
[illustration: pencil icon, the Subukin icon]
Kilalanin ang mga sumusunod na larawan. Isulat ang sagot sa hiwalay na papel.
[illustration: a family of six standing together, with parents and children]
[illustration: a small church with a cross on its roof, beside a tree]
[illustration: a two-storey health building with a red cross sign and an ambulance in front]
[illustration: a public market with vendors and customers at stalls under a canopy]
[illustration: a playground with a slide, a seesaw, and an oval area]
Aralin 1 Bumubuo ng Komunidad
Balikan
[illustration: puzzle-piece icon, the Balikan icon]
Balikan ang nakaraang aralin.
Mula sa mga salita sa bawat kahon buuin ang kahulugan ng komunidad. Isulat ang sagot sa ibaba.
[chart: word cards; layout of the phrases in the boxes]
- pisikal na kalagayan
- Naninirahan sa isang pook na magkatulad
- ay binubuo ng pangkat ng mga tao
- kapaligiran at
- Ang komunidad
transcriber’s note: the phrases are printed in boxes and cannot be arranged in a fixed order from the page; the words in bold on the page are printed in bold type and are shown here as printed.
Tuklasin
[illustration: sprouting plant icon, the Tuklasin icon]
Nakapasyal ka na ba sa iyong komunidad?
Ano-ano ang mga istruktura na iyong nakita?
Alam mo ba ang kahalagahan ng bawat istruktura sa iyong komunidad?
Basahin ang maikling tula patungkol sa komunidad ni Celso.
Ang Aking Komunidad Akda ni Fatima A. Mejia
Celso ang aking ngalan,
Masayang pamilya ang aking tangan,
Sa tabing dagat ang aming tirahan,
Sariwang hangin aming nalalanghap.
Sa may Kanluran ang Pamilihang Bayan,
Mga isdang huli doo’y dinadala,
Kung pupunta sa Silangan,
Iyong makikita aming paaralan at simbahan.
Sentrong Pangkalusugan sa timog madadatnan,
Mga doktor at nars ika’y lulunasan,
Sa hilaga ay Pamahalaang Bayan at Pook-libangan,
Ito ang komunidad na aking kinabibilangan.
Suriin
Ilarawan ang komunidad ni Celso?
Saan matatagpuan ang komunidad ni Celso?
Ano-ano ang mga bumubuo ng komunidad ni Celso?
[illustration: street scene of a community with a town hall, a hospital with a cross sign, a park with a fountain and benches, a bridge, houses, trees, a car, and people walking]
Ang komunidad ay binubuo ng pamilya, paaralan, pamahalaan, simbahan, sentrong pangkalusugan, pook libangan at pamilihan.
Ang bawat institusyon ay mahalaga sa pagtugon ng mga pangangailangan ng bawat kasapi nito.
Ang mga larawan ay ang mga institusyong bumubuo ng komunidad.
Mga Institusyong Bumubuo ng Komunidad
[illustration: family of five with parents, children, and a baby]
Pamilya ang pinakamaliit na yunit ng pamayanan kung saan haligi ng tahanan o tatay, ilaw ng tahanan o nanay at mga anak.
[illustration: two children walking toward a school building with a flag]
Paaralan ang siyang nagbibigay ng pormal na edukasyon sa mga mag-aaral upang mapalawak pa ang kaalaman sa iba’t-ibang kasanayan.
[illustration: government building with columns and steps]
Pamahalaan ang gumagawa at nagpapatupad ng mga batas sa komunidad upang mapanatili ang kaayusan at kapayapaan.
[illustration: church with a cross on the roof, beside a tree]
Simbahan ang nagpapahayag ng salita ng Diyos ayon sa Bibliya upang mas tumibay ang ating pananampalataya sa Maykapal.
[illustration: hospital building with a red cross sign and an ambulance]
Ospital o Health Center ang nagbibigay ng serbisyong medical sa komunidad. Sinisigurong mapanitili ang maayos na kalusugan ng bawat kasapi.
[illustration: playground with a slide, a swing, and a sandbox]
Pook-ibangan o lugar pasyalan na pinagdarausan ng mga aktibidad o programa ng komunidad.
[illustration: market stall with vendors and customers buying goods]
Pamilihan ang lugar kung saan mabibili ang mga pangunahing pangangailangan ng mga kasapi ng komunidad tulad ng pagkain, damit at iba pa.
Pagyamanin
A. Panuto: Buuin ang mga pangalan ng mga sumusunod na institusyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
- [illustration: church with a cross on the roof]
- [illustration: school building with a flag and two children]
- [illustration: hospital with a red cross sign and an ambulance]
- [illustration: market stall with vendors and customers]
- [illustration: playground with a slide and a sandbox]
B. Panuto: Piliin sa loob ng kahon ang mga institusyong bumubuo sa komunidad. Isulat sa loob ng bawat bahay ang sagot. Gawin ito sa sagutang papel.
| kabinet | pamahalaan | tindahan |
|---|---|---|
| ospital | mall | paaralan |
| pamilihan | kahon | anyong lupa |
| pamilya | tao | bagay |
[illustration: five empty house outlines for writing answers]
C. Panuto: Basahin ang maikling tula, itala ang mga institusyon na mayroon ang komunidad ni Celso. Isulat ang sagot sa mga kabahayan. Gawin ito sa sagutang papel.
Ang Aking Komunidad Akda ni Fatima A. Mejia
Celso ang aking ngalan, Masayang pamilya ang aking tangan, Sa tabing dagat ang aming tirahan, Sariwang hangin iyong malalanghap.
Sa may Kanluran ang Pamilihang Bayan, Mga isdang huli doo’y dinadala, Kung pupunta sa Silangan, Iyong makikita aming paaralan at simbahan.
Sentrong Pangkalusugan sa timog madadatnan, Mga doktor at nars ika’y lulunasan, Sa hilaga ay Pamahalaang Bayan at Pook-libangan, Ito ang komunidad na aking kinabibilangan.
D. Panuto: Itala ang mga institusyon na matatagpuan sa iyong komunidad. Isulat ang iyong sagot sa kahon. Gawin ito sa hiwalay na papel.
Mga Institusyon na bumubuo sa komunidad ni Celso
[illustration: six empty house outlines for writing answers]
[illustration: stilt house with a thatched roof and five empty boxes on the wall for writing answers]
E. Panuto: Lagyan ng masayang mukha [illustration: smiley face icon] ang patlang kung ito ay halimbawa ng mga institusyong bumubuo sa komunidad at ekis X naman kung hindi. Gawin ito sa sagutang papel.
_______ 1. [illustration: market stall with vendors and customers]
_______ 2. [illustration: river flowing between hills and trees]
_______ 3. [illustration: hospital with a red cross sign and an ambulance]
_______ 4. [illustration: family of six standing together]
_______ 5. [illustration: beach with palm trees and the sea]
F. Panuto:
Tukuyin kung anong institusyon na bumubuo ng komunidad ang isinasaad sa bawat bilang. Isulat ang letra ng tamang sagot sa sagutang papel.
Lugar kung saan sama-samang nananalangin ang mga tao.
- A.simbahan
- B. paaralan
- C.barangay hall
Ang institusyon na humuhubog sa kaisipan ng mga mag-aaral tungo sa pag-unlad.
- A.health center
- B. paaralan
- C.barangay hall
Nangangalaga sa kalusugan ng mga mamamayan.
- A.paaralan
- B. health center
- C.pamilihan
Ito ay lugar kung saan nabibili ang mga pangunahing pangangailangan.
- A.barangay hall
- B. pamilihan
- C.paaralan
Ang lugar kung saan maaaring mamasyal at makapaglaro ang mag-anak.
- A.paaralan
- B. plasa
- C.pamilihan
G. Panuto:
Ibigay ang kahalagahan ng bawat institusyong nasa larawan. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
| Mga Institusyong Bumubuo ng Komunidad | Kahalagahan ng bawat institusyon |
|---|---|
| 1. [illustration: a family of five standing together] | |
| 2. [illustration: a health center building with a red cross and an ambulance] | |
| 3. [illustration: a market stall with vendors and customers] | |
| 4. [illustration: a church with a cross on the roof] | |
| 5. [illustration: a school building with a flag and children walking] |
H. Panuto:
Piliin ang letra ng tamang salita na bubuo sa diwa ng pangungusap. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Sinasamahan ko si inay sa pagpunta sa _____________ upang bumili ng mga prutas at gulay.
- A. paaralan
- B. pamilihan
- C. plasa
Ang aming _____________ ay masayang nakatira sa Bayan ng Tarlac.
- A. plasa
- B. ospital
- C. pamilya
Sa _____________ dinadala ang aking bunsong kapatid upang mabigyan ng libreng bakuna at mga bitamina.
- A. health center
- B. pamahalaan
- C. simbahan
Tuwing araw ng Linggo ay sama-sama kaming nagtutungo sa _____________ upang magdasal at magpasalamat sa Diyos.
- A. ospital
- B. simbahan
- C. plasa
Sa _____________ kami ay tinuturuang magbasa, magsulat at mapalawak pa ang aming kaalaman.
- A. paaralan
- B. health center
- C. pamilihan
Isaisip
Panuto: Piliin ang angkop na salita upang mabuo ang diwa ng talata. Gawin ito sa sagutang papel.
Ang komunidad ay binubuo ng (nanay, pamilya), (paaralan, gusali), (prinsipal, pamahalaan), simbahan, sentrong pangkalusugan, (pook-libangan, pook-taguan) at pamilihan.
Ang bawat institusyon ay mahalaga sa pagtugon ng mga (paghahanap, pangangailangan) ng bawat kasapi nito.
Isagawa
Panuto: Tukuyin ang institusyong tinutukoy sa bawat pahayag ni Ana. Piliin ang tamang sagot sa kahon. Gawin ito sa hiwalay na papel.
health center palengke simbahan pamilya paaralan
Ako si Ana, kasama ng aking _____ ay nagtutungo kami sa _____ tuwing araw ng linggo upang sama-samang magdasal at magpasalamat sa Diyos. Pagkatapos magsimba, sinasamahan ko si inay sa _____ para bumili ng aming pagkain at iba pang pangangailangan.
Pagdating ng araw ng Lunes hanggang Biyernes ako naman ay pumapasok sa _____ upang mabigyan ng pormal na edukasyon. Masaya ako na nagkaroon ako ng pagkakataon na makapag-aral.
Samantala, malapit naman dito ang aming _____ na bukas sa mga mamamayan upang magbigay ng libreng bakuna, bitamina at gamot sa mga may sakit.
Ito ang naibibigay ng aking komunidad sa aking sarili at aming pamilya.
Tayahin
Panuto: Pagtambalin ang Hanay A sa Hanay B. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| ___ 1. [illustration: a family of five standing together] | A. Lugar kung saan maaaring makapaglibang at makapaglaro. |
| ___ 2. [illustration: a government building with columns and steps] | B. Gumagawa ng batas at nagpapanatili ng kaayusan sa komunidad. |
| ___ 3. [illustration: a health center building with a red cross and an ambulance] | C. Nabibili ang mga pangunahing pangangailangan. |
| ___ 4. [illustration: a playground with a slide and swing] | D. Binubuo ng mag-anak, nanay, tatay at mga anak. |
| __ _ 5. [illustration: a market stall with vendors and customers] | E. Binubuo ng mag-anak, nanay, tatay at mga anak. |
Karagdagang Gawain
Panuto: Hanapin at kulayan sa crossword puzzle ang mga sumusunod na salita na tumutukoy sa iba pang mga istrukturang panlipunan na matatagpuan sa komunidad.
plasa munisipyo palengke barangay hall health center
| O | P | K | J | G | N | B | L | P | E | D | P |
| B | A | R | A | N | G | A | Y | H | A | L | L |
| S | D | M | U | N | I | S | I | P | Y | O | A |
| A | G | J | K | I | O | I | I | O | P | U | S |
| P | A | L | E | N | G | K | E | X | Y | F | A |
| H | E | A | L | T | H | C | E | N | T | E | R |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the boxes are transcribed in reading order]
Subukin
- pamilya
- simbahan
- ospital
- pamilihan
- parke
Balikan
Ang komunidad ay binubuo ng pamilya, paaralan, pamahalaan, simbahan, sentrong pangkalusugan, pook libangan at pamilihan.
Pagyamanin A
- simbahan
- paaralan
- ospital
- pamilihan
- plasa
Pagyamanin B
- pamahalaan
- paaralan
- ospital
- pamilihan
- pamilya
Pagyamanin C
Maaaring iba-iba ang sagot ng mag-aaral.
Pagyamanin D
Maaaring iba-iba ang sagot ng mag-aaral.
Pagyamanin E
- [illustration: smiling face]
- [illustration: X mark]
- [illustration: smiling face]
- [illustration: smiling face]
- [illustration: X mark]
Pagyamanin F
- B
- C
- D
- E
- A
Pagyamanin G
Maaaring iba-iba ang sagot ng mag-aaral.
Pagyamanin H
- pamilihan
- pamilya
- Health Center
- simbahan
- paaralan
Isaisip
- pamilya
- paaralan
- pamahalaan
- pook-libangan
- pangangailangan
Isagawa
- pamilya
- simbahan
- palengke
- paaralan
- Health Center
Tayahin
- D
- B
- E
- A
- C
Karagdagang Gawain
Patayo
- plasa
Pahalang
- barangay hall
- munisipyo
- palengke
- health center
Sanggunian
Gloria M. Cruz, Charity A. Capunitan, Emelita C. dela Rosa, Leo F. Arrobang “Ano ang Komunidad?” Araling Panlipunan 2 (Department of Education-Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS), Unang Edisyon, 2013), 3-17.
Gloria M. Cruz, Charity A. Capunitan, Emelita C. dela Rosa, Leo F. Arrobang “Ano ang Komunidad?” Araling Panlipunan 2 Patnubay ng Guro (Department of Education-Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS), Unang Edisyon, 2013), 3-5.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply