Filipino 9 Quarter 1 Module 5: Panitikang Asyano – Dula mula sa Pilipinas

Filipino 9 Quarter 1 Module 5 covers the play Tiyo Simon, character analysis, word structure, and expressions of fact and opinion, with an answer key.

This is the Filipino 9 self-learning module for Quarter 1 (Unang Markahan), Module 5: “Panitikang Asyano – Dula mula sa Pilipinas” (Asian literature: a play from the Philippines). It is for Grade 9 learners studying at home, and for the parents and teachers who guide them. Learners read the Filipino play “Tiyo Simon” by N.P.S. Toribio, judge how its characters are portrayed, and practice expressions that state facts and opinions.

The module is the last stop in the quarter’s journey through Southeast Asian literature. Its guide character, Kokoy, leads learners through each part. It was prepared by DepEd Region IX (first edition, 2020) and written by Almera M. Carido.

On this page 6 sections

What learners will learn

By the end of the module, learners are expected to:

  • Form a judgment on how the characters are portrayed, based on the artistry of the work (F9PN-Ig-h-43)
  • Explain the meaning of a word as its structure changes (F9PT-Ig-h-43)
  • Analyze how realistic certain events in a play are (F9PU-Ig-h-45)
  • Use expressions that state facts, such as “sa totoo,” “talaga,” and “tunay” (truly, really) (F9TS-Ig-h-45)

Lessons in this module

The module has one lesson, Aralin 1, built around two Filipino plays:

  • “Tiyo Simon” by N.P.S. Toribio. This is the main reading. It shows how a child, Boy, changes the beliefs of his uncle, Tiyo Simon, who comes back to going to church. The play is not printed in the module; learners read it in the textbook Panitikang Asyano 9, pages 63 to 67.
  • “Ito Pala Ang Inyo” by Frederico Sebastian. This play is used in the extra activity (Karagdagang Gawain). Learners read it in Kanlungan 9, pages 118 to 124, and describe its characters Clarita, Alberto, and Aling Isyang.

Key ideas in the module

What a play (dula) is

The module quotes Aristotle: a play is an artistic and scientific imitation of the nature of life. It is written and staged to mirror life through language, action, and feeling. In reading “Tiyo Simon,” learners look at how the author builds each character (Tiyo Simon, Boy, and his mother) and ask whether the events could happen in real life.

Expressions of fact and opinion

The grammar part (Pagsasanib ng Gramatika/Retorika) teaches that using the right expressions to show a fact or an opinion is an important skill in speaking and writing.

Expressions of fact (katotohanan)Expressions of opinion (opinyon)
Ayon sa mga pag-aaral… (according to studies)Sa aking palagay… (in my view)
Alinsunod sa tuntunin… (in line with the rule)Sa sarili kong pananaw… (from my own point of view)
Gaya ng ipinakikita ng mga datos… (as the data show)Para sa akin… (for me)
Ipinakikita ng pananaliksik na… (research shows that)Naniniwala akong… (I believe that)
Batay sa… (based on)Sa tingin ko… (I think)

Learners practice this with a short text about COVID-19 that mixes Department of Health figures (facts) with advice such as wearing a face mask (opinions).

How word meaning changes with structure

The module shows that a word’s meaning shifts when its form changes:

  • Asya (Asia) becomes Asyano (an Asian person).
  • bahag (loincloth) and hari (king) combine into bahaghari (rainbow).
  • igib (fetching water) becomes taga-igib (the person who fetches water).
  • doktor with an added “a” becomes doktora (a female doctor).

How to use this module

The module follows the usual self-learning module parts, in this order:

  1. Subukin – a 10-item pretest to check what the learner already knows.
  2. Balikan – a short look back at the previous lesson on Javanese customs.
  3. Tuklasin – vocabulary (Gawain 1, unscrambling letters), reading “Tiyo Simon,” and comprehension and character activities (Gawain 2 to 3).
  4. Suriin – listing realistic events from the play and describing each character (Gawain 4 to 5).
  5. Pagyamanin – the lesson on fact and opinion expressions, with word-structure and text activities (Gawain 6 to 7).
  6. Isaisip – writing three sentences using expressions of fact (Gawain 8).
  7. Isagawa – narrating a personal or someone else’s experience of a change of life, or “pagbabagong-buhay” (Gawain 9).
  8. Tayahin – a 10-item final test.
  9. Karagdagang Gawain – reading “Ito Pala Ang Inyo” and describing its characters (Gawain 10).

For learners: Do not write on the module; answer on a separate sheet of paper. You will need the two textbooks named above to read the plays. Check your work with the answer key (Susi sa Pagwawasto) honestly, and contact your teacher if any part is unclear.

For parents: Help your child find the textbook pages for the plays and follow the parts in order. Many activities ask for the child’s own ideas, so there is no single right answer for those.

For teachers: The answer key covers the pretest, Gawain 1, 6, and 7, and the final test. Gawain 2 to 5 and 8 to 10 depend on the learner’s answers. A few key entries do not seem to match their questions (for example, pretest item 5 asks for the literary form that portrays life and is staged, which is dula), so review the key before sharing it.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this Filipino module for?

It is for Grade 9 Filipino, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 5, titled Panitikang Asyano – Dula mula sa Pilipinas.

Where can learners read the play Tiyo Simon?

The play is not printed in the module. Learners read it in the textbook Panitikang Asyano 9, pages 63 to 67.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto has answers for the pretest, the vocabulary activity, Gawain 6 and 7, and the final test. The other activities depend on the learner’s own answers.

What are examples of expressions that state facts?

The module lists Ayon sa mga pag-aaral (according to studies), Alinsunod sa tuntunin (in line with the rule), Gaya ng ipinakikita ng mga datos (as the data show), Ipinakikita ng pananaliksik na (research shows that), and Batay sa (based on).

How does the module define a play?

It quotes Aristotle: a play is an artistic and scientific imitation of the nature of life, written and staged to mirror life through language, action, and feeling.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Filipino Unang Markahan – Modyul 5: Panitikang Asyano – Dula mula sa Pilipinas

[illustration: students and a teacher reading and studying around a tree, a desk, and a globe; a student holds a lantern]

CO_Q1_Fil9_ Module5

Filipino– Ikasiyam na Baitang

Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 5: Panitikang Asyano: Dula mula sa Pilipinas Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________

Department of Education – Region IX Office Address: Regional Center, Balintawak, Pagadian City E-mail Address: region9@deped.gov.ph

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Almera M. Carido Editor: Nelia S. Lim, Jennifer S. Ontolan, Susan S. Bellido, Maricris Torres-Tolibas Tagasuri: Anita D. Subebe, Maria Laarni M. Recentes, Emma P. Tormis, Jennifer S. Ontolan, Nelia S. Lim Tagaguhit: Almera M. Carido, Swelyn E. Forro Tagalapat: Marvin D. Barrientos Tagapamahala: Isabelita M. Borres, Eugenio B. Penales, Sonia D. Gonzales, Ma. Liza R. Tabilon, Lilia E. Abello, Evelyn C. Labad

9

Filipino

Unang Markahan – Modyul 5: Panitikang Asyano – Dula mula sa Pilipinas

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa ihihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan naming magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anomang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Alamin

[illustration: Kokoy, a cartoon student pointing at a thought bubble]

Pagbati sa iyo kaibigan. Narito na tayo sa huling bahagi ng ating paglalakbay sa Timog-Silangang Asya. Ako muli si Kokoy ang makasasama mo upang gabayan ka. Ipapasyal kita sa mundo ng mga dula.

Alam mo ba, na ayon kay Aristotle, ang dula ay isang masining at makaagham na panggagaya sa kalikasan ng buhay? Ito’y kinatha at itinatanghal upang magsilbing salamin ng buhay sa wika, sa kilos at sa damdamin.

Para mas lalo mong makilala ang dula, babasahin natin ang isang halimbawa ng dula na mula sa Pilipinas na pinamagatang “Tiyo Simon” na akda ni N. P. S Toribio.

Pag-uusapan rin natin ang mga ekspresyong nagpapahayag ng katotohanan (sa totoo, talaga, tunay at iba pa). Aalamin din natin ang kahulugan ng isang salita habang nababago ang estruktura nito. Tara na! Tiyak na magugustuhan mo ito

Inaasahan ko na magagawa mo ang mga sumusunod pagkatapos ng ating paglalakbay;

  1. Nakabubuo ng paghuhusga sa karakterisasyon ng mga tauhan sa kasiningan ng akda. F9PN-Ig-h-43
  2. Naipaliliwanag ang kahulugan ng salita habang nababago ang estruktura nito. F9PT-Ig-h-43
  3. Nasusuri ang pagiging makatotohanan ng ilang pangyayari sa isang dula. F9PU-Ig-h-45
  4. Nagagamit ang mga ekspresyong nagpapahayag ng katotohanan (sa totoo, talaga, tunay, at iba pa.) F9TS-Ig-h-45

Subukin

[illustration: Kokoy holding a pencil beside a speech bubble]

Paalala na ang bawat bahagi ng modyul na ito ay nagtataglay ng mga gawain at pagsubok sa iyong kakayahan. Huwag kang mag-alala dahil naririto naman ako na handang gumabay. Sundin mo lang ang mga panuto sa pagsasagawa.

Narito ang panimulang pagsusulit na susukat muna sa lawak ng iyong kaalaman sa nakaraang aralin tungkol sa sanaysay. Simulan na!

Panuto: Basahin at unawain mo nang mabuti ang sumusunod na mga tanong . Isulat ang ang titik ng tamang sagot sa sagutang papel.

  1. Ano ang tawag sa isang dulang nagtataglay ng malulungkot na pangyayari?
    A. Trahedya C. Melodrama
    B. Komedya D. Trikomedya


  2. Bakit sumama si Tiyo Simon sa mag-ina sa simbahan?
    A. Dahil nahihiya siya kay Boy.
    B. Dahil nahihiya siya sa nanay ni Boy.
    C. Dahil nasa iisang bubong lamang sila.
    D. Dahil malaki ang pananalig niya sa Panginoon.


  3. Ano ang mararamdaman mo kung ang kapamilya ay magbalik-loob sa Panginoon?
    A. Masaya C. naghihinagpis
    B. malungkot D. nanghihinayang


  4. Sino ang maituturing mong kaanak?
    A. ama, kapitbahay, pinsan C. bunso, kuya, yaya
    B. ina, ama, kapatid D. tiyo, ale, tiya


  5. Anong uri ng panitikan ang naglalarawan ng buhay at itinatanghal?
    A. Dula C. Sanaysay
    B. Nobela D. Maikling Kuwento


  6. Ano ang naging bunga ng pangingimpluwensiya ni Tiyo Simon kay Boy?
    A. naiwan si Boy sa bahay
    B. naibalik ang pag-iisip sa pagsimba
    C. lumaban at sumasagot-sagot si Boy sa kaniyang ina
    D. pagsama sa pagsimba at pagbalik-loob sa Panginoon


  7. Bakit kailangan pang makaranas ang tao nang masakit na pangyayari?
    A. Upang mapalapit ang loob sa Diyos
    B. Upang tumibay laban sa anumang mga pagsubok
    C. Upang mapukaw ang kaniyang pananalig sa Diyos
    D. Upang mapalayo sa kapahamakan, magkaroon ng magandang buhay, mapalayo sa sakit, at maging masaya


  8. Ano ang ginawa ni Stela Zeehandelaar upang makilala ang kaniyang sarili?
    A. nagpa-enterbyu
    B. nagpatawag ng medya
    C. nagpadala siya ng liham
    D. nagsagawa ng pagpupulong


  9. Alin sa sumusunod ang gamit sa pagbabago ng estruktura ng salita?
    A. Nababanghay ang salita.
    B. Tahasan itong nagsasaad ng katotohanan.
    C. Nagagamit ang mga salita at ang kahulugan.
    D. Naipaliliwanag ang kahulugan ng salita habang nababago ang estruktura nito


  10. Batay sa pag-aaral ng WHO, bakuna ang nakatutulong upang mapababa ang pagtaas ng nagkasakit ng COVID 19. Anong ekspresyon ang ginamit sa pagpapahayag ng katotohanan?
    A. Ng
    B. Upang
    C. Batay sa
    D. Pag-aaral


Mga Tala para sa Guro

Ang modyul na ito ay naglalaman ng akdang dula mula sa Pilipinas na itinatanghal upang magsilbing salamin ng buhay at makapagbibigay ng mensahe at higit sa lahat lumilinang sa mga batayang kasanayan ng Filipino 9.

Tatalakayin din dito ang paggamit ng mga ekspresyong nagpapahayag ng katotohanan sa pagbibigay ng angkop na impormasyon.

Aralin 1

Dula Mula sa Pilipinas: Tiyo Simon
Ito Pala Ang Inyo

[illustration: Kokoy standing beside a thought bubble]

Kaibigan, sa buhay, minsan dumarating ang isang pambihirang pangyayari at hindi inaasahang magpapabago sa ating pananaw, pilosopiya at paniniwala.

Halika, tuklasin mo kung paano binago ng isang bata ang paniniwala ni Boy kay Simon sa naiibang dula na pinamagatang “Tiyo Simon”.

Balikan

[illustration: hand holding a puzzle piece]

[illustration: Kokoy standing beside a thought bubble]

Naalala mo pa ba ang mga kaugalian ng mga Javanese?

Pinahahalagahan mo ba ang mga natutuhan mo?

Nagagamit mo ba ito sa totoong buhay, lalo na sa mga taong nagbibigay sa iyo ng pagmamahal? at kabutihan?

Kaibigan may mga dahilang nagbabago ang paniniwala ng tao. Alam mo ba kung bakit? Minsan dumarating ang isang pambihirang pagkakataon o isang pangyayari na hindi inaasahan na siyang magpapabago sa ating pananaw, pilosopiya at paniniwala sa buhay.

Halika, tuklasin mo kung paano binago ng isang bata ang paniniwala ni Tiyo Simon sa naiibang dula na pinamagatang “Tiyo Simon”.

Tuklasin

[illustration: hand holding a sprouting plant in a circle]

[illustration: boy character beside a speech bubble]

Tara! Ipagpatuloy na natin ang ating paglalakbay. Basahin at unawain mong mabuti ang dulang “Tiyo Simon” ni N.P.S. Toribio.

Tuklasin mo kung paano nabuo ang karakterisasyon ng mga tauhan ayon sa kasiningan at estilo ng may-akda at ang pagiging makatotohanan ng ilang pangyayari sa isang dula.

Susubukin muna natin ang yaman ng iyong talasalitaan.

Gawain 1. Paglinang ng Talasalitaan

Panuto: Ayusin ang ginulong mga titik na nasa loob ng kahon upang mabuo ang kahulugan ng salitang sinalungguhitan sa loob ng pahayag. Isulat ang inyong sagot sa nakalaang patlang.

  1. Malapit na ang araw ng pangilin.


    P T Y S A I E _____________________


  2. Sumakabilang-buhay na si Mang Jose dahil sa COVID 19


    A T A Y N M A _____________________


  3. Naulinigan kong tila may kumakatok sa pinto.


    G N R A I N I _____________________


  4. Mataos at _________ ang aming pagmamahalan.


    B T I M A Y A _____________________


  5. Kailangan ng mga tao ang matibay na pananalig sa Dios.


    AYATPLAMAANAPAN _____________________


Basahin ang isang dula sa Pilipinas na pinamagatang “Tiyo Simon” akda ni N.P.S Toribio sa aklat na Panitikang Asyano 9, pahina 63-67.

[illustration: boy character in a thinking pose beside a speech bubble]

Binasa mo bang mabuti ang akda? Naibigan mo ba ito? Tama kaya ang ginawa ni Boy na gayahin si Tiyo Simon? Ngayon, subukin mong sagutin ang mga katanungan upang masukat ang iyong pang-unawa.

Gawain 2. Sa Antas ng iyong Pang-unawa

Panuto. Ibigay ang inyong sagot sa sumusunod na mga tanong at isulat sa sagutang papel.

A. Kung ikaw ang nasa katayuan ni Tiyo Simon aakayin mo rin ba si Boy na babalik sa pagsimba?



B. Nangyayari ba sa totoong buhay ang mga tagpo na inilihad sa dula? Pangatwiran.



Gawain 3. Ipaalam Ko

Panuto. Isulat sa mga pana ang mga ideya na may kaugnayan sa pangunahing tauhan sa dula.

[chart: web diagram; Gawain 3 graphic organizer with the center oval labeled “Tiyo Simon” and four empty outward arrows]

Suriin

[illustration: boy character beside a speech bubble]

Handa ka na ba sa susunod na gawain? Halika na! Ang mga tanong sa bahaging ito ay susukat sa iyong kaalaman.

Gawain 4. Hayaan Mong Ipahayag Ko

Matapos mong mabasa ang akda magbigay ng ilang mga tagpo na nangyayari sa totoong buhay.

Gawain 5.

Panuto. Punan ang grapikong pantulong ng mga katangian ng bawat tauhan mula sa dulang nabasa.

[chart: graphic organizer; three linked empty boxes labeled TIYO, BOY, and INA]

transcriber’s note: the printed Tiyo Simon label in the chart is partly overprinted by a second word, shown here as “SIaarMON”; the boxes are otherwise empty.

Pagyamanin

[illustration: hand stacking blocks in a circle]

Pagsasanib ng Gramatika/Retorika

Mga Ekspresyong Nagpapahayag ng Katotohanan at Opinyon

Mahalagang kasanayan sa pagsasalita o pagsulat ang paggamit ng mga wastong pahayag na nagpapakita ng katotohanan o opinyon.

Mga Halimbawa ng Ekspresyong Nagpapahayag ng Katotohanan:

  1. Ayon sa mga pag-aaral …
  2. Alinsunod sa tuntunin …
  3. Gaya ng ipinakikita ng mga datos …
  4. Ipinakikita ng pananaliksik na …
  5. Batay sa …

Mga Halimbawa ng Ekspresyong Nagpapahayag ng Opinyon:

  1. Sa aking palagay …
  2. Sa sarili kong pananaw …
  3. Para sa akin …
  4. Naniniwala akong …
  5. Sa tingin ko …

[illustration: boy character holding a card beside a speech bubble]

Ngayon alam mo na ang mga impormasyon tungkol sa ating aralin, maaari mo nang sagutin ang sumusunod na mga gawain.

Gawain 6. Pag-ugnayin Mo

Panuto: Pag-ugnayin ang dalawang kaisipan upang makabuo ng isang salita habang nababago ang estruktura. Isulat ang titik ng tamang sagot sa sagutang papel.

  1. Ang Asya ay isang kontinente. Ano ang tawag sa mga taong naninirahan dito?

    • A. Astrano
    • B. Asyano
    • C. Pilipino
    • D. Amerikano
  2. Kung ang bago ay kasalungat ng luma at ang tao ay isang nilalang na may buhay, kung gayon ano ang isang baguntao?

    • A. sanggol
    • B. kapwa
    • C. katutubo
    • D. bagong- kasal
  3. Kung ang bahag ay pang ibabang kasuotan at ang hari ay isang pinuno. Ano naman ang kahulugan ng bahaghari?

    • A. balangaw
    • B. balaraw
    • C. ilaw
    • D. bangaw
  4. Ang igib ay tumutukoy sa kilos ng pagkuha ng tubig mula sa pinagkuhanan nito. Ano naman ang tawag sa taong tagakuha?

    • A. trabahador
    • B. taga-igib
    • C. tagabuhat
    • D. tagakuha
Gawain 7.

Panuto. Itala sa talahanayan ang mga salita /pariralang nagpapahayag ng katotohanan at opinyon.

Nababahala ang Tao dahil sa COVID19

Magpahanggang ngayon hindi pa rin matigil-tigil ang krisis na bumabalot sa bawat sulok ng mundo na siyang kumitil ng buhay ng milyon-milyong katao. Mula sa pandemyang ito, makaliligtas pa kaya tayo? Sa anong paraan?

Ayon sa tala ng Department of Health, umabot na ng mahigit 227,000 ang kaso ng covid19 sa Pilipinas. 158,000 naman ang gumaling at halos mahigit 3597 katao ang binawian ng buhay. Ayon sa talang pang internasyonal umabot sa 25,889,096 ang total na kaso sa buong mundo, 16.7milyon sa mga ito ang gumaling at mahigit 860,000 na ang namatay. Bunga ng patuloy ng pagkalat ng pandemya, maraming buhay ang napipinsala at ekonomiya na naapektuhan.

Lagnat, ubo, igsi ng paghinga, pagkapagod, sakit ng ulo, pananakit ng katawan, pamamaga ng lalamunan, pagtatae, pagkawala o panghina ng pang-amoy at lasa, pamamaga ng mata. Iilan lamang ito sa mga tipikal na sintomas ng Covid19. Upang maiwasan ang pagkakaroon ng ganitong karamdaman kinakailangang sundin ang mga patakarang ipinatutupad ng pamahalaan, lumapit agad sa kinauukulan kapag hindi maganda ang pakiramdam. Magsuot tayo ng face mask lalo na kapag lumabas ng bahay. Panatilihin ang dalawang metrong layo mula sa iba. Maghugas palagi ng kamay at maglagay ng sanitizer.

“Ang sakit ng kalingkingan ay dama ng buong katawan” isang kasabihang pumupukaw sa atin sa panahon ng bagong normal. Nagpapaalala sa atin na magkaisa upang ipagpatuloy ang laban para mapahinto o mabawasan man lamang ang pagkalat ng virus. Manatiling huwag tayong lumabas ng bahay upang magsimula sa atin ang paghinto ng COVID19.

Mga salita/ pariralang nagpapahayag ng katotohanan at opinyon

OpinyonKatotohanan
1.1
22

Isaisip

[illustration: hand holding a light bulb in a circle]

[illustration: boy character beside a speech bubble]

Umpisahan mo na ang gawain tungkol sa mga ekspresyong nagpapahayag ng katotohanan.

Gawain 8.

Panuto. Magbigay ng tatlong halimbawa ng pangungusap na ginagamit ang mga ekspresyong nagpapahayag ng katotohanan. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.










Isagawa

[illustration: hand with fingers forming a gesture in a circle]

[illustration: boy character beside a speech bubble]

Natutuwa ako kaibigan dahil malapit mo nang matapos ang modyul na ito?

Alam ko ring naunawaan mo ang mga araling nakapaloob rito.

Subukan mong sagutin ang mga gawain sa ibaba.

Gawain 9. Ikuwento Mo

Gamit ang mga ekspresyong iyong natutuhan, magsalaysay ng sariling karanasan o karanasan ng iba na may kaugnayan sa salitang nasa bilohaba. Isalaysay kung anong pangyayari o pagkakataon ang nagtulak sa iyo/ sa iba na magbagong-buhay.

[chart: oval label; “Pagbabagong – buhay”]

Sagot:





Tayahin

[illustration: cartoon boy with a thought bubble]

Binabati kita kaibigan sa iyong kagalingan sa pagsunod sa mga panuto sa lahat ng gawain. Upang lubos mong maunawaan ang aralin, sagutin mo ito.

Panuto. Piliin ang titik ng wastong sagot. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

  1. Sa totoo, nag-uumapaw ang kaligayahan ng mag-asawa nang sila ay biniyayaan ng isang malusog na sanggol. Ano ang ginamit na ekspresyon sa pahayag?
    A. ng
    B. nang
    C. Sa totoo
    D. nag-uumapaw


  2. Paano nakatutulong ang mga pahayag sa katotohanan sa isang pangyayari?
    A. Nakapagdaragdag ng impormasyon
    B. Mga pahayag batay sa sariling paniniwala lamang
    C. Nakapagpapaisip sa mga taong nakakakita sa mga pangyayari
    D. Mga pahayag na maaaring maging tulong bilang mga ebidensiya


  3. Tunay na dakila ang pag-ibig ng ina para sa anak. Anong ekspresyon ang isinasaad ng pangungusap?
    A. Opinyon
    B. Katotohanan
    C. Nag-aalinlangan
    D. Walang katotohanan


  4. Sa salitang doktor, kung dagdagan ng ponemang “a” ang salita na mabubuo ay kasingkahulugan ng
    A. babaeng pulis
    B. babaeng piloto
    C. babaeng doktor
    D. babaeng enhinyero


  5. Ang bata ay _____ ng halaman. Alin sa sumusunod na salita ang gamitin kapag ang kilos ay tapos na?
    A. nagdilig
    B. magdilig
    C. nagdidilig
    D. magdidilig


Para sa aytem 6-10

Si Gng. Santos ay isang guro sa issang Mataas na Paaralan. Tuwing hapon kapag siya’y umuwi, bitbit niya ang mga gawain na dapat niyang tapusin. Hatinggabi na kung siya ay makatulog. Kakaibang guro si Gng. Santos halos wala ng pahinga, dinadala na niya ang gawain sa paaralan sa bahay.

Nang dumating ang araw ng Sabado nakagawian na niya na maglaba ng kanilang mga damit buong araw malimit na lamang ang kaniyang pahinga.

Ngunit isang araw hindi ko na nakita si Gng. Santos na naglalaba, nasa loob na lamang siya ng bahay nakahiga sa kama.

  1. Pinapatunayan sa akda na ang hanapbuhay ng pangunahing tauhan ay
    A. guro
    B. hardinera
    C. labandera
    D. palengkera


  2. Paano pinahalagahan ni Gng. Santos ang kaniyang trabaho?
    A. minamahal
    B. pinaka-iingatan
    C. nagsasakripisyo
    D. taos-puso niyang ginampanan


  3. Anong katotohanan sa akda ang nagpapakita sa pagiging masipag ng tauhan?
    A. bitbit ang mga gawain mula paaralaan hanggang bahay
    B. walang pahinga kahit sa mga gawaing bahay
    C. nagkasakit siya dahil sa paglalaba
    D. maliban sa guro labandera pa siya


Para sa aytem 9-10

Ilahad ang mga katangiang gusto at di-gusto sa pangunahing tauhan sa teksto

Katangian ni Almera

GustoDi-Gusto
9.10.
Karagdagang Gawain

[illustration: cartoon boy with a thought bubble]

Magaling! Mahusay ang ginawa mo kaibigan! Nagawa mo lahat ang mga gawain at naunawaan mo ang ating paksa. Ito na ang huling gawain para sa modyul na ito.

Basahin ang isa pang dula na pinamagatang “Ito Pala Ang Inyo” ni Frederico Sebastian, na matutunghayan sa aklat na Kanlungan9 pahina 118-124. Pagkatapos, sagutin ang kasunod na gawain.

Gawain 10. Karakterisasyon

Kilalanin ang bawat tauhan sa dula. Sikaping matukoy ang natatanging katangian ng bawat isa. Sipiin sa inyong sagutang papel ang lobo ng diyalogo at isulat ang mga impormasyon.

Ako si Clarita. Gusto ko na





[illustration: pencil portrait of a woman with long hair]

[illustration: pencil portrait of a man]

Ako si Alberto. Biyudo at mabait. Ikinasisiya ko na




Kahit _____________________________



Ako nga pala si Aling Isyang.

[illustration: pencil portrait of an older woman with a hair bun]

[illustration: cartoon boy with a thought bubble]

Binabati kita sa ipinakita mong pagtitiyaga at kahusayan. Natapos mo ang modyul na ito. Kung mayroong bahagi sa mga aralin na ito na hindi mo naunawaan ay mangyaring makipag-ugnayan ka sa iyong guro.

[transcriber’s note: this page is printed rotated 180 degrees beneath its upright title; the content is transcribed in reading order]

Susi sa Pagwawasto

SUBUKIN

1.C 2.D 3.A 4.B 5.B 6.D 7.D 8.C 9.D 10.C

GAWAIN 1: PAGLINANG NG TALASALITAAN

panalangin namatay narinig matibay pananampalataya Gawain 2 – nakadepende sa sagot ng bata Gawain 3 – nakadepende sa sagot ng bata Gawain 4 – nakadepende sa sagot ng bata Gawain 5 – nakadepende sa sagot ng bata Gawain 8 – nakadepende sa sagot ng bata Gawain 9 – nakadepende sa sagot ng bata Gawain 10 – nakadepende sa sagot Gawain 6 – 1.A 2.A 3.A 4.B

TAYAHIN

1.C 2.D 3.A 4.C 5.A 6.A 7.D 8.A 9. Taus-puso niya ginampan 10. Walang pahinga

Gawain 7

Katotohanan Ayon tala sa Dept. of Health Ayon sa talang pang international Opinyon Upang maiwasan… Magsuot tayo ng face mask

Sanggunian

Peralta, R.N. et al. (2014), Panitikang Asyano 9, Meralco Avenue, Pasig City. Department of Education – Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS).

Avena, Lorenza P. et al. (2000), Wika at Panitikan III, Manwal ng Guro, Sta Mesa Heights, Quezon City, JGM & S Corporation.

Peña, Estrella I. Wong Juliet T. et al. (2016), Kanlungan 9 Ikalawang Edisyon, Pandacan, Manila, ELP Campus Journal Printing.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph *

[transcriber’s note: a second address, blr.lrpd@deped.gov.ph, appears in the page’s text layer below the box but is not visible in the rendered page, so it is not included here]

[transcriber’s note: this page is a blank page holding only the printed contact box shown on page 23; no further text]

(blank)

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district