Filipino 9 Quarter 1 Module 1: Panitikang Asyano – Maikling Kuwento ng Singapore

Filipino 9 Quarter 1 Module 1 on the Singapore short story Ang Ama, connotation and denotation, and pangatnig, with activities and an answer key.

This is the Filipino 9 self-learning module for the first quarter (Unang Markahan), Module 1: “Panitikang Asyano – Maikling Kuwento ng Singapore” (Asian literature: a short story from Singapore). It begins the Grade 9 study of Southeast Asian literature and centers on the short story “Ang Ama” (The Father) from Singapore. After working through it, learners should be able to analyze a short story, explain deep words in it, and retell its events in order using the right connecting words.

The module was published by the Department of Education as an Alternative Delivery Mode (ADM) material, First Edition 2020, printed by DepEd Region IX. It was written by Nelia S. Lim.

On this page 7 sections

What learners will learn

The module lists these competencies:

  • Form their own judgment or reasoning about the ideas in the literary work (F9PB-Ia-b-39)
  • Give the meaning of deep words used in the work, based on their denotative or connotative meaning (F9PT-Ia-b-39)
  • Compare selected events in a telenovela they have watched with selected events in Asian society today (F9PD-Ia-b-39)
  • Analyze a short story by its topic, characters, sequence of events, the author’s style, and other elements (F9PS-Ia-b-41)
  • Analyze the events in a work they have listened to and how these relate to Asian society today (F9PN-Ia-b-39)
  • Arrange events in order using the right connecting words (pang-ugnay) (F9WG-Ia-b-41)
  • Arrange the events of the literary work in order (F9PU-Ia-b-41)

What this module covers

The module has one lesson, Aralin 1: “Maikling Kuwento: Ang Ama” (short story: The Father). A guide character named Kokoy leads learners from Philippine literature into the literature of Southeast Asia. The module lists the countries of the region: Brunei, Cambodia, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thailand, Timor Leste, Vietnam, and the Philippines.

The story texts themselves are not printed in the module. Learners read them from the textbook Panitikang Asyano Modyul ng Mag-aaral sa Filipino 9:

StorySourceTextbook pages
“Ang Ama”Singapore; Filipino translation credited to Mauro R. Avena, a long-time OFW in Singapore17–20
“Anim na Sabado ng Beyblade” (six Saturdays of Beyblade)Philippines; written by Ferdinand P. Jarin22–24

Key ideas in the module

The short story and its types

The module defines the maikling kuwento (short story) as a literary work that leaves a single strong impression and can usually be read in one sitting. Its topics often come from real life, so readers easily relate to it. It is described as a simple but artistic mirror of a person’s life.

The module names three types of short story:

  • Kuwentong makabanghay (plot-centered story): focuses on how the events are built up. “Ang Ama” is this type, so the order of events and the author’s style matter most.
  • Kuwento ng tauhan (character story): focuses on the personality of the main character, for example “Kuwento ni Mabuti” and “Impong Sela”.
  • Kuwento ng katutubong kulay (local color story): shows the culture and customs of the country, for example “Kasalan sa Nayon” and “Suyuan sa Tubigan”.

Connotation and denotation

Learners give the konotatibo (hidden or implied) and denotatibo (literal) meaning of expressions from “Ang Ama”, such as “kaluwagang-palad” (open-handedness), “nagpapangilo sa nerbiyos” (grating on the nerves), and “matigas ang loob” (hard-hearted). The answer key gives, for example, “mapagbigay” (generous) as the connotative meaning of “kaluwagang-palad” and “walang-awa” (merciless) for “matigas ang loob”.

Connecting words (pang-ugnay)

The module explains that pang-ugnay are made up of pang-angkop (linkers), pangatnig (conjunctions), and pang-ukol (prepositions). The lesson focuses on pangatnig, which join sentences, phrases, and clauses and help put a story’s events in the right order. Some also work as transitional devices.

WordUseModule example
ngunit, datapwa’t, subalitcontrastMahal ko siya ngunit mahal niya ay iba.
saka, samantalapantuwang (adding)Siya ay maganda na saka mabait pa.
kaya, dahil sapananhi (cause)Natigil ang pagpasok sa paaralan dahil sa pandemya.
sa wakas, sa lahat ng ito, pagkatapospanapos (closing)Sa wakas unti-unti na ring nagbalik sa normal ang pamumuhay.
kung gayonpanlinaw (clarifying)Malinaw ang paalaala ng IATF, kung gayon kailangang sundin ang minimum health protocols.

Activities in the module

  • Subukin (pretest): describe the father shown in a picture.
  • Balikan (review): mark which Philippine stories you have read, such as “Ang Kalupi” and “Si Usman Ang Alipin”, and name their main characters.
  • Gawain 1: vocabulary on connotation and denotation.
  • Gawain 2, Arrow-Fact Analyzer: list the events of “Ang Ama” in order, with setting, characters, and values.
  • Gawain 3, Pag-usapan Natin: questions on the main character, the father’s traits, whether his actions were fair, and what the story shows about life in Singapore.
  • Gawain 4, Timeline: order the events of “Anim na Sabado ng Beyblade” across six Saturdays.
  • Gawain 5, Ugnayang Telenobela: use a Venn diagram to compare the abuse suffered by Mui Mui in “Ang Ama” with abuse shown in a telenovela or a real news report about domestic violence.
  • Gawain 6: write what you learned and choose the right transitional devices.
  • Gawain 7, Buhay Mo, Kuwento Mo: complete a short story of your own experience using conjunctions (scored out of 20 points for content and organization).
  • Tayahin: a 15-item multiple-choice test.
  • Gawain 8: give your own judgment on whether Ben’s father was right to ask him to stop school to help at work (scored out of 30 points for persuasiveness, truthfulness, and use of connecting words).

How to use this module

For learners: Have the Panitikang Asyano textbook ready, since you will read both stories from it. Do not write on the module; answer on separate sheets of paper. Start with Subukin, then go through the parts in order, and take Tayahin only after all activities. Check your work with the answer key (Susi sa Pagwawasto) honestly, and contact your teacher if a lesson is hard to understand.

For parents: The module invites learners to ask siblings or parents for help with the vocabulary activity. You can help by listening to your child retell the story in order.

For teachers: The answer key gives the Tayahin answers, the Gawain 6 answers, a model timeline, and sample meanings for Gawain 1. Many activities, including Subukin, Gawain 5, Gawain 7, and Gawain 8, are scored based on the learner’s own answer and your evaluation. The module notes that a separate teacher’s or facilitator’s guide accompanies it.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this Filipino module for?

It is for Grade 9 Filipino, first quarter (Unang Markahan), Module 1.

What story does the module study?

It focuses on “Ang Ama”, a short story from Singapore, with the Filipino translation credited to Mauro R. Avena. It also uses the Philippine story “Anim na Sabado ng Beyblade” by Ferdinand P. Jarin to practice ordering events.

Is the text of Ang Ama included in the module?

No. The module asks learners to read it in the textbook Panitikang Asyano Modyul ng Mag-aaral sa Filipino 9, pages 17 to 20.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers to the 15-item Tayahin, Gawain 6, the timeline activity, and sample meanings for the vocabulary activity.

What is the difference between konotatibo and denotatibo?

Konotatibo is the hidden or implied meaning of an expression, while denotatibo is its literal meaning.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Filipino – Unang Markahan – Modyul 1: Panitikang Asyano – Maikling Kuwento ng Singapore

9

Filipino

Unang Markahan – Modyul 1: Panitikang Asyano – Maikling Kuwento ng Singapore

[illustration: students reading and studying outdoors and at home, a teacher with students, and a globe of Asia]

PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI

CO_Q1_Fil9_ Module1

Filipino – Ikasiyam na Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 1: Panitikang Asyano: Maikling Kuwento ng Singapore Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Nelia S. Lim Editor: Susan S. Bellido, Lilibeth D. Meliton Tagasuri: Anita D. Subebe, Maria Laarni M. Recentes, Mary Antoniette E. Wahing, Marilisa E. Malagueño, Era T. Partosa, Fatima B. Labucay, at Emma P. Tormis Tagaguhit: Jennifer S. Ontolan, Princess Nikki P. Tormis, Fenderockz G. Suganob Tagalapat: Marvin D. Barrientos Tagapamahala: Isabelita M. Borres, Eugenio B. Penales, Sonia D. Gonzales, Ma. Liza R. Tabilon, Lilia E. Abello, Evelyn C. Labad

Inilimbag sa Pilipinas ng Department of Education – Region IX Office Address: Regional Center, Balintawak, Pagadian City E-mail Address: region9@deped.gov.ph

9

Filipino

Unang Markahan – Modyul 1: Panitikang Asyano-Maikling Kuwento ng Singapore

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sapag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa ihihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan naming na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Alamin

Simulan natin ang ating aralin gamit ang inyong matang mapanuri! Inaasahan na pagkatapos ng ating paglalakabay ay matutuhan mo ang mga sumusunod:

  1. Nakabubuo ng sariling paghatol o pagmamatuwid sa mga ideyang nakapaloob sa akda (F9PB-Ia-b-39)
  2. Nabibigyang kahulugan ang malalim na salitang ginamit sa akda batay sa denotatibo o konotatibong kahulugan (F9PT-Ia-b-39)
  3. Naihahambing ang ilang piling pangyayari sa napanood sa telenobela sa ilang piling kaganapan sa lipunang Asyano sa kasalukuyan (F9PD-Ia-b-39)
  4. Nasusuri ang maikling kuwento batay sa: -paksa – mga tauhan – pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari – estilo ng awtor, at iba pa (F9PS-Ia-b-41)
  5. Nasusuri ang mga pangyayari, at ang kaugnayan nito sa kasalukuyan sa lipunang Asyano batay sa napakinggang akda (F9PN-Ia-b-39)
  6. Napagsunod-sunod ang mga pangyayari gamit ang angkop na mga pangugnay (F9WG-Ia-b-41)
  7. Napagsusunod-sunod ang mga pangyayari sa akda (F9PU-Ia-b-41)

Kumusta kaibigan? Binabati kita dahil natapos mo ang iyong paggalugad sa mga panitikan ng Pilipinas. Ako ang iyong kaibigang si Kokoy na gagabay sa iyong paglalakbay patungo sa bagong kaalaman.

Nakahanda ka na bang maglakbay at malaman ang mga akdang pampanitikan ng Asya? Dito natin sisimulan ang bagong yugto ng iyong pag-aaral. Tara na! Biyahe tayo!

Ang una nating lalakbayin ay ang Timog Silangang -Asya. Alam mo ba na ito ay isa sa mga rehiyon ng kontinenteng Asya? Binubuo ito ng mga bansang Brunei, Cambodia, Indonesia, Laos, Malaysia, Myanmar, Singapore, Thailand, Timor Leste, Vietnam, at ang ating bansang Pilipinas.

Para mas kapana-panabik ang ating paglalakbay babasahin natin ang ilang akdang pampanitikan ng Timog-Silangang Asya katulad ng tula, sanaysay, maikling kuwento, at dula.

Bibigyang tuon natin ang maikling kuwento mula sa Singapore.

Subukin

Subukin muna natin ang iyong kakayahan sa pamamagitan ng pagsagot sa tanong.

A. Ano ang masasabi mo sa ama na nasa larawan? Isulat ang sagot sa kahon.

[illustration: pencil drawing of a man holding a young child with a balloon; Guhit ni Fenderocks G. Suganob]









Alamin na…

Isa sa mga bansang sakop ng Timog-Silangang Asya ang Singapore. Nakarating ka na ba sa bansang Singapore? Mayroon ka bang kamag-anak na nagtatrabaho roon?

Kilala ang bansang ito sa kanilang Merlion, isang pigura na may kalahating leon at kalahating isda. Matagal na nakatira sa bansang Singapore si Mauro R. Avena bilang isang OFW o Overseas Filipino Worker. Siya ang may-akda ng kuwentong pag-aaralan natin sa modyul na ito.

May hinuha ka na ba tungkol sa ating babasahing kuwento? Handa ka na bang alamin ang nilalaman nito? Magsimula na tayo.

Magsimula na tayong maglakbay sa Timog-Silangang Asya at sabay nating pag-aralan ang ilan sa kanilang panitikan na may malaking impluwensya rin sa uri ng panitikan na mayroon tayo ngayon.

Susuriin natin ang mga pangyayari sa kuwentong ating babasahin kung ito ba ay may pagkakatulad sa mga pangyayari sa ating bansa.

Balikan

Alam kong marami ka nang nabasang maikling kuwento kabilang ang mga akdang pampanitikan ng Pilipinas. Alin sa mga akdang ito ang iyong naaalala at saan ito nagmula?

Sa kasunod na talahanayan, iguhit mo ang bituin sa bahaging SIMBOLO kung ito ay nabasa mo na at ibigay ang mga pangunahing tauhan sa hanay ng PANGUNAHING TAUHAN, at emoji naman kung hindi mo pa nabasa.

SimboloPAMAGATPangunahing tauhan
1. Kuwento ni Mabuti
2. Ang Kalupi
3. Si Usman Ang Alipin
4. Kampanerang Kuba
5. Alunsina

Aralin 1

Maikling Kuwento: Ang Ama

Magsimula na tayong maglakbay sa Timog-Silangang Asya at sabay nating pag-aralan ang ilan sa kanilang panitikan na may malaking impluwensya rin sa uri ng panitikan na mayroon tayo ngayon.

Susuriin natin ang mga pangyayari sa kuwentong ating babasahin kung ito ba ay may pagkakatulad sa mga pangyayari sa ating bansa.

Mga Tala para sa Guro

Ang modyul na ito ay naglalaman ng iba’t ibang gawain mula sa mga piling maikling kuwento ng Singapore. Magagawang suriin ng mga mag-aaral ang mga mensaheng nakapaloob sa akda sa tulong ng mga napapanahon at naaangkop na mga gawain. Dinisenyo ang modyul na ito para sa maayos at mabisang pagkamit ng mga layunin na inaasahang makakamtan ng mga mag-aaral sa pagtatapos ng unang markahan sa ikasiyam na baitang.

Tuklasin

Mula sa inyong aklat na PANITIKANG ASYANO Modyul ng Mag-aaral sa FILIPINO 9 basahin ang kuwentong pinamagatang “Ang Ama”. Ang kuwentong ito ay mula sa bansang Singapore na mababasa sa pahina 17-20. Salin ito sa Filipino ni Mauro R. Avena. Pagkatapos mabasa sagutin ang sumusunod na mga gawain.

Gawain 1: Paglinang ng Talasalitaan

Upang lubos mong maunawaan ang kuwento kailangang bigyan mo muna ng konotatibo o nakatagong kahulugan at denotatibo o literal na kahulugan ang mga sinalungguhitang mga pahayag ayon sa pahiwatig nito sa pangungusap. Isulat ang sagot sa talahanayan na nasa ibaba.

Maaari kang magpatulong sa iyong mga kapatid o magulang. Handa ka na ba?

  1. Ang takot ay sa alaala ng isang lasing na suntok sa bibig na nagpapatulo ng dugo at nagpapamaga ng ilang araw sa labi.


  2. Natatandaan ng mga bata ang isa o dalawang okasyon na sinorpresa sila ng ama ng kaluwagang-palad nito.


  3. Ang mga bata’y magsisiksikan, takot na anumang ingay na gawa nila ay makainis sa ama at umakit sa malaking kamay nito upang pasuntok na dumapo sa kanilang mukha.


  4. Alam nila na ang halinghing niyon ay parang kudkuran na nagpapangilo sa nerbiyos ng ama.


  5. Ang balita tungkol sa malungkot niyang kinahinatnan ay madaling nakarating sa kanyang amo, isang matigas ang loob pero mabait na tao.


PahayagKonotatibong KahuluganDenotatibong kahulugan
1. alaala ng isang lasing na suntok sa bibig
2. kaluwagang-palad
3. umakit sa malaking kamay
4. nagpapangilo sa nerbiyos
5. matigas ang loob

[illustration: cartoon boy with a speech bubble]

Binabati kita sa iyong pagsisikap na mabigyang-kahulugan ang mga parirala sa itaas. Ngayon basahin at alamin natin kung bakit madalas maglasing ang ama at ano ang ginagawa niya sa kanyang pamilya. Sino ang batang hikain na pumanaw sa kuwento?

Gawain 2. Arrow-Fact Analyzer

Gamit ang mga kahon sa ibaba, punan mo ito ng mga pangyayari mula sa binasang kuwento ayon sa pagkakasunod-sunod. Sundan lamang ang direksyon ng arrow sa bawat kahon. Tukuyin din ang tagpuan, tauhan, at halagang pangkatauhan.

[chart: flowchart; Gawain 2. Arrow-Fact Analyzer] Labels printed: PAMAGAT; TAUHAN; TAGPUAN; Mga Pangyayari; Halagang Pangkatauhan. The remaining boxes and the oval are blank.

Gawain 3. Pag-usapan Natin

Sagutin ang sumusunod na mga tanong:

  1. Sino ang pangunahing tauhan sa kuwento?
  2. Paano sinimulan ng may-akda ang kuwento?
  3. Ano-anong katangian ng ama ang nangingibabaw sa kuwento? Aling bahagi o pangyayari sa kuwento ang nagpapakita ng mga nabanggit na katangian? Isulat ang sagot sa talahanayan sa ibaba.
Katangian ng AmaBahagi/Pangyayaring nagpapatunay
  1. Makatarungan ba ang ginawa ng ama sa kanyang asawa’t mga anak? Pangatwiranan.
  2. Anong paraan ng pamumuhay ng mga taga-Singapore ang masasalamin sa kuwentong ito?

[illustration: magnifying glass held in a hand]

Suriin
A. Panitikan

Ang maikling kuwento ay isang akdang pampanitikan na nag-iiwan ng isang kakintalan. Kadalasan nang natatapos itong mabasa sa isang upuan lamang. Karaniwang nakabatay ang mga paksa sa mga tunay-na-buhay na pangyayari anupa’t ang mga mambabasa ay madaling makaugnay sa salaysay nito. Kaya naman masasabing ito ay isang payak ngunit masining na salamin ng buhay ng isang tao.

Ang “Ang Ama” ay isang uri ng kuwentong makabanghay na nakatuon sa pagkakabuo ng mga pangyayari. Mahalagang matukoy ang pagkakasunod-sunod ng

mga pangyayari at ang estilo na ginamit ng may-akda. (PANITIKANG ASYANO Modyul ng Mag-aaral sa FILIPINO 9 pahina 20)

Ayon kay Alcomtiser Tumangan, mayroon ding kuwento ng tauhan. Halimbawa rito ang mga kuwentong “Kuwento ni Mabuti“, at “Impong Sela“. Nabasa mo na ba ang mga kuwentong ito? Nakapokus ang nilalaman ng mga kuwentong ito sa pagkatao ng pangunahing tauhan.

Isa pang halimbawa ng uri ng kuwento ay kuwento ng katutubong kulay gaya ng “Kasalan sa Nayon“, at “Suyuan sa Tubigan“. Nilalaman ng mga kuwentong ito ang mga kultura at kaugalian sa ating bansa.

B. Gramatika

Ang mga pang-ugnay ay binubuo ng pang-angkop, pangatnig, at pang-ukol. Ang ating pagtutuunan ng pansin sa araling ito ay ang mga pangatnig.

Ang mga pangatnig ay ginagamit sa pag-uugnay ng mga pangungusap, parirala at sugnay. Sa pamamagitan nito, napagsusunod-sunod natin nang tama ang mga pangyayari sa isang kuwento. Ilan sa mga pangatnig ay ginagamit din bilang transitional devices.

Kasunod ay ang ilang halimbawa ng mga pangatnig na karaniwang ginagamit sa Filipino.

Mga Pangatnig
  1. subalit – ginagamit lamang kung ang ‘datapwa’t’ at ‘ngunit’ ay ginamit na sa unahan ng pangungusap


    Mga Halimbawa: Mahal ko siya ngunit mahal niya ay iba. Minahal mo siya subalit hindi niya ito sinusuklian. Datapwa’t madalas siyang sinasaktan, patuloy pa rin siyang nagmamahal.


  2. samantala, saka – ginagamit na pantuwang


    Mga Halimbawa: a. Siya ay maganda na saka mabait pa.
    b. Nakasagot na kami sa modyul samantalang ikaw ay hindi pa.


  3. kaya, dahil sa – ginagamit na pananhi


    Mga Halimbawa: a. Nagsusumikap sa buhay kaya siya ay umasenso.
    b. Natigil ang pagpasok sa paaralan dahil sa pandemya.


Transitional Devices
  1. sa wakas, sa lahat ng ito, pagkatapos – panapos


    Mga Halimbawa: a. Sa wakas unti-unti na ring nagbalik sa normal ang pamumuhay.
    b. Sa lahat ng ito napagtanto ko na mahalaga ang magpabakuna.


  2. kung gayon – panlinaw


    Mga Halimbawa: a. Malinaw ang paalaala ng IATF, kung gayon kailangang sundin ang minimum health protocols.


Upang higit mong makabisado ang pagsusunod-sunod ng mga pangyayari, isang kuwento naman mula sa Pilipinas ang babasahin mo na pinamagatang “Anim na Sabado ng Beyblade” na sinulat ni Ferdinand P. Jarin. Mababasa ito sa PANITIKANG ASYANO Modyul ng Mag-aaral sa FILIPINO 9, pahina 22-24.

[illustration: cartoon boy with a speech bubble]

Alam mo ba kung ano ang beyblade? Ano ang tawag nito sa inyo? Tinatawag itong trumpo ng iba. Paano ba nilalaro ang trumpo? Ano ang gamit ng pisi? Ngayon ay handa ka na para basahin ang kuwento. Alamin mo kung ano ang kaugnayan ng beyblade sa buhay ng tauhan.

Gawain 4: Timeline

Gamit ang grapikong presentasyon na Timeline, ilahad ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. Kopyahin ito at sagutin sa sagutang papel.

[chart: timeline diagram; Gawain 4: Timeline] Labels printed: TIMELINE; Sabado 1; Sabado 2; Sabado 3; Sabado 4; Sabado 5; Sabado 6.

Pagyamanin

[illustration: hand stacking blocks]

Gawain 5. Ugnayang Telenobela

Isa sa mga pangunahing suliraning panlipunan sa ating bansa o maging sa buong mundo ang pang-aabuso sa mga kababaihan at kabataan sa mga tahanan. Ito ang tinatawag na domestic violence. Dahil nasa pandemya tayo sa kasalukuyan at maraming mga Pilipino ang nanatili lang sa bahay dahil karamihan ay nawalan ng trabaho mas dumami ang kaso ng domestic violence sa ating bansa.

Hindi lang pisikal na pang-aabuso ang nararanasan ng ilan kundi pati na rin berbal na pang-aabuso mula sa mga taong dapat ay siyang mangangalaga sa kanila. Napapanood natin ito sa mga balita at maging sa mga telenobela.

Sa susunod na gawain, kailangan mong magbigay ng isang telenobela o kaya ay totoong napabalita sa radio at telebisyon na may pang-aabuso sa mga kabataan o kababaihan man.

[illustration: cartoon boy with a speech bubble]

May naisip ka na ba? Kung gayon, ikaw ay handa na para sa susunod na gawain.

Mula sa kuwentong “Ang Ama“, ihambing ang mga pang-aabusong naranasan din ng isang tauhan sa napili mong telenobela. Sa unang bilog ang kuwentong “Ang Ama” at sa ikalawang bilog ang iyong napanood sa telebisyon. Isulat sa patlang sa ibabaw ng bawat bilog ang tauhan na nakaranas ng pang-aabuso. Halimbawa sa kuwentong “Ang Ama” ay si Mui Mui.

Mui Mui


[transcriber’s note: the two blanks sit above the left and right circles]

[chart: Venn diagram; two overlapping circles with no labels]

[illustration: cartoon boy with a speech bubble]

Binabati kita sa iyong pagsisikap na makasunod sa mga panuto sa bawat gawain. Ngayon ito na ang iyong pagkakataon upang mapatunayan mo ang iyong galing sa pamamagitan ng kasunod na gawain batay sa inyong natutuhan.

Isaisip

[illustration: lightbulb above a hand]

Mahusay! Kinaya mo ang lahat ng mga gawain.

Batid kong napayabong mo na ang iyong kaalaman tungkol sa maikling kuwento, denotasyon at konotasyon, at pangatnig. Narito ang iba pang gawain.

Gawain 6

A. Punan ng wastong impormasyon ang sumusunod na talahanayan.

ANO ANG IYONG NATUTUHAN MULA SA PAGSAGOT SA MGA GAWAIN?GAANO ITO KAHALAGA?
1.
2.

B. Piliin at salungguhitan sa loob ng panaklong ang angkop na transitional devices upang mabuo ang pahayag.

  1. Lubusang naapektuhan ang mga Pilipino sa pandemic dala ng corona virus (kaya, sa lahat ng ito) marami ang matiyagang nanawagan at nagdasal na sana pairalin ang disiplina at manatiling malakas ang katawan habang lumaganap ang naturang sakit.


  2. Marami ang natuwa (sa wakas, saka) dahil marami ang sumusunod sa patakarang stay at home at social distancing.


  3. (Gayunpaman, Bagaman) malaki ang sama ng loob ng mga OFW sa kinauukulan dahil umano sa kakulangan nito ng pagkilos upang makauwi na sa kani-kanilang pamilya.


  4. (Kung gayon, Samantala) marami ang nayamot na mga netizens sa mga pasaway dahil umano sa hindi ito marunong magtiis habang umiiral ang Enhanced Community Quarantine o ECQ.


5. (Dahil dito, Datapwat) hindi nagpaapekto ang marami sa hinaharap na pandemic bagkus naging matatag pa ang pananalig sa Diyos na masugpo na ang kinakaharap na suliranin ng buong mundo.

Isagawa

Gawain7: Buhay Mo, Kuwento Mo

Panuto: Dugtungan ang mga salita sa loob ng kahon upang makabuo ng isang kuwento ng sariling karanasan. Gamitin ang mga wastong pangatnig bilang pang-ugnay.

Isang araw _____, subalit _____. Dahil sa _____, kaya _____. Sa wakas _____ _____.

Ang iyong sagot ay tatayahin sa sumusunod na krayterya o rubrik.

1. Nilalaman10 puntos
2. Kaayusan10 puntos
Kabuoan20 puntos

[transcriber’s note: the rubric table has no printed header row; the header above is left blank]

Tayahin

Panuto: Basahin at unawain ang mga pangungusap. Piliin ang titik ng tamang sagot at isulat sa sagutang papel.

Isang basurero ang nakadampot ng mga alahas na nagkahalaga ng Php50, 000.00 na aksidenteng natapon ng may-ari. Bagamat labis siyang nangangailangan ng pera dahil sa anak na may sakit, isinauli pa rin ito ni Mang Paulito sa may-ari.

  1. Kung ikaw ang nasa katayuan ng basurero, _____.

    • A. Itago mo ito sapagkat napulot mo ito at hindi ninakaw.
    • B. Isipin mong sagot ito ng langit sa iyong mga dasal.
    • C. Ibalik mo ang mga alahas sa may-ari.
    • D. Gamitin mo muna panggamot sa iyong anak, saka mo na lamang isauli.
  2. Ang ginawa ni Mang Paulito ay nagpapakita ng __.

    • A. katapangan
    • B. katapatan
    • C. kabaitan
    • D. katalinuhan
  3. Ang dahil sa huling pangungusap ay ginagamit na _____.

    • A. pantuwang
    • B. panlinaw
    • C. panapos
    • D. pananhi
  4. Anong isyung panlipunan ang inilalahad sa teksto?

    • A. Maagang pag-aasawa
    • B. Karapatang-pantao
    • C. Pambubully
    • D. Sexual Harassment
  5. Ano ang nais iparating ng manunulat ng ikrip sa mga manunuod?

    • A. May malaking epekto sa buhay ng tao ang pisikal na anyo.
    • B. Lahat ay makakaranas ng mapait na karanasan.
    • C. Ang kapangitan ng tao ay dahil sa sumpa.
    • D. Mahalaga ang make-up sa buhay ng tao.
  6. Ang konotatibong kahulugan ng balakid sa kanyang buhay ay _____.

    • A. pangarap sa buhay
    • B. sagabal sa buhay
    • C. kahirapan sa buhay
    • D. kasiyahan sa buhay

Bata pa lamang si Maribel naniniwala na siyang siya ay isinilang sa ilalim ng isang sumpa. Naging malaking balakid sa kanyang buhay ang taglay na kapangitan at nagkaroon ng mapait na karanasan dahil sa pambubully ng kanyang mga kaklase. Upang makaiwas sa mapait na karanasan, nilubos niya ang pag-iibang anyo sa tulong ng make-up at iba pang pampaganda. Nang lumipat siya sa Pangarap High School, doon niya naramdaman ang pangtanggap. Hinahangaan siya’t tinitingala ng lahat dahil sa taglay niyang kagandahan.

Araw-araw ay makikitang pumupunta si Lito sa sementeryo. Panay ang dalaw niya sa puntod ng kanyang yumaong mahal sa buhay. Nakikita rin siyang umiiyak habang sambit ang mga linyang ito, “Bakit mo ako iniwan? Bakit mo ako hinayaang magdusa? Kung hindi ka sana namatay, hindi ko mapapangasawa si Minda na naging asawa mo! Hindi sana ako nagdusa!”.

  1. Kaninong puntod kaya ang palaging dinadalaw ni Lito sa sementeryo?

    • A. sa anak niya
    • B. sa dating asawa niya
    • C. sa mga magulang niya
    • D. sa dating asawa ng napapangasawa niya
  2. Ano ang damdamin ng teksto?

    • A. pagmamahal
    • B. hinanakit
    • C. pagkabahala
    • D. panghihinayang
Ayusin ang pagkakasunod-sunod na mga pangyayari
  1. Madalas na masapok ang mukha ng kanilang ina.


  2. Ang halinghing ni Mui Mui ay parang kudkuran na nagpapangilo sa nerbiyos ng ama.


  3. Ang pananabik ay sa pagkain na paminsan-minsa’y inuuwi ng ama.


  4. Lumuhod at dinukot ang mga laman ng supot na dahan-dahang inilapag sa puntod.


  5. Tinuyo ng nagdadalamhating ama ang kaniyang mga luha at saka tumayo.


  6. Ang ayos ng mga pangyayari ay magiging _____.

    • A. 1-2-3-4-5
    • B. 5-4-3-2-1
    • C. 2-3-1-5-4
    • D. 2-3-4-5-1
  7. Kinabukasan ay ipapasa na ng kanyang ama ang mga nasagutang modyul sa paaralan.


  8. Inihanda ni Lyn ang kanyang modyul upang sagutan.


  9. Tinutulungan din siya ng kanyang ina.


  10. Madalas siyang humingi ng tulong sa kanyang kuya.


  11. Masaya niyang tinapos ang bawat gawain sa modyul.


  12. Ang unang pangyayari ay ang bilang _____.

    • A. 2
    • B. 1
    • C. 5
    • D. 4
  13. Ang panggitnang pangungusap ay ang bilang _____.

    • A. 3
    • B. 5
    • C. 1
    • D. 4
  14. Ang panghuling pangyayari ay ang bilang _____.

    • A. 2
    • B. 3
    • C. 4
    • D. 1

Para sa aytem 13-15 ibigay ang angkop na pang-ugnay sa bawat bilang.

Nagulat ang mundo sa hindi inaasahang pandemya dala ng COVID 19. Marami ang nahirapan (13) _____ biglaang pagbabago sa paraan ng pamumuhay. (14) _____ hindi nagpatalo ang mga Pinoy. Natutong lumaban sa hamon ng buhay. Naglabasan ang mga negosyong online gaya ng food delivery samantalang ang iba ay nahilig sa Tiktok at iba pa. (15) _____ masasalamin pa rin ang kultura ng pagiging masayahin ng Pinoy kahit nasa gitna pa ng kahirapan.


    • A. kung gayon

    • B. dahil sa

    • C. kaya

    • D. subalit


    • A. Sa wakas

    • B. Subalit

    • C. Kung gayon

    • D. Samantala

    • A. At sa lahat ng ito
    • B. Samantala
    • C. Sa wakas
    • D. Pagkatapos

Karagdagang Gawain

Gawain 8. Pagbibigay ng Sariling Paghatol o Pagmamatuwid

Panuto: Magbigay ng sariling paghatol tungkol sa larawan gamit ang mga pang-ugnay.

Si Ben ay kinausap ng kanyang ama na tumigil muna sa pag-aaral upang tumulong sa kanyang paghahanapbuhay. Tama ba ang desisyon ng ama? Isulat sa kahon ang inyong sagot.

[illustration: a man in a sleeveless shirt sawing or hammering a wooden plank with tools beside him]

[transcriber’s note: the answer box beside the illustration is empty]

Ang iyong mabubuong hatol ay tatayahin sa pamamagitan ng kasunod na rubrik.

PAMANTAYANPUNTOS
Hikayat10
Pagkamakatotohanan10
Paggamit ng angkop na mga pang-ugnay10
Kabuoan30

[speech bubble from a character beside the rubric:] Binabati kita sa matiyaga mong pagsama sa pagtatalakay sa Aralin 1. Alam kong nakapapagod maglakbay, ngunit sulit naman dahil matagumpay mong natutuhan ang mahahalagang konseptong nakapaloob sa aralin.

Ngayon ay handa ka na sa paglalakbay sa mundo ng nobela.

Susi sa Pagwawasto

[transcriber’s note: this page is printed upside down; its sections are transcribed in reading order from the upright page]

Karagdagang Gawain
Gawain 1

Nakadepende sa sagot ng mag-aaral ang iskor.

Isagawa

Nakadepende sa sagot ng mag-aaral ang iskor.

Tayahin
AytemSagotAytemSagotAytemSagot
1.C6.B11.A
2.B7.D12.D
3.D8.D13.B
4.C9.C14.B
5.A10.A15.A
Gawain 4 – SURIIN (Timeline)

S1 – Naghanda si Rebo sa kanyang kaarawan kahit hindi pa araw may natanggap siyang beyblade; S2 – Naki-birthday si Rebo at naglaro ng beyblade; S3 – Nakalbo si Rebo; S4 – Napawi ang lakas ni Rebo; S5 – Pumanaw si Rebo; S6 – Wala na ang beyblade at ang may-ari nito.

(Paghimlay ni Rebo)

Pagyamanin

Gawain 5 – Nakadepende sa sagot ng mag-aaral ang iskor.

Isaisip
Gawain 6

A. Nakadepende sa sagot ng mga mag-aaral ang pagbibigay ng iskor.

B. 1. kaya, 2. Sa wakas, 3. Gayunpaman, 4. Samantala, 5. Datapwa’t

Tuklasin

(Ang mga sumusunod na sagot ay puwedeng mag-iba batay sa kaalaman ng mag-aaral/guro)

Gawain 1 – Konotatibong Kahulugan
  1. nananakit/nanununtok
  2. mapagbigay
  3. tumukso sa kamay na malupit
  4. nagpagalit/nagpayamot
  5. walang-awa
Denotatibong Kahulugan
  1. namamaga/may sugat
  2. malaking kamay
  3. nag-akit/nag-udyok
  4. nagpa-inis
  5. hindi tinatablang puso
Balikan

Nakadepende sa sagot ng mag-aaral at pag-iiskor ng guro.

Subukin

Nakadepende sa sagot ng mag-aaral ang iskor batay sa pag-ebalweyt ng guro.

Sanggunian:

MELCS 2020-2021- pahina 35-36

Peralta, R.N. et al. (2014), Panitikang Asyano 9, Meralco Avenue, Pasig City. Department of Education – Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS).

Tumangan, Alcomtiser Sr. P. et.al. (1986), Sining ng Pakikipagtalastasan, Metro Manila. National Book Store, Inc.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

[illegible]

[transcriber’s note: the last line inside the box is cut off at the bottom edge of the image, so only its top portion is visible; the email addresses printed there could not be read reliably from this page]

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district