Filipino 8 Quarter 1 Module 8: Mga Hudyat ng Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari

Filipino 8 Quarter 1 Module 8 teaches cause and effect signal words such as dahil, sapagkat, kaya, and bunga nito, with activities and an answer key.

This is the Filipino 8 self-learning module for Unang Markahan (Quarter 1), Modyul 8: “Mga Hudyat ng Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari” (signal words for the causes and effects of events). It was prepared by DepEd Caraga Region (first edition, 2020) for Grade 8 learners studying at home, with help from a parent or guardian. After working through it, learners should be able to use cause-and-effect signal words such as dahil, sapagkat, kaya, and bunga nito in their own sentences.

On this page 6 sections

What learners will learn

The module states one learning goal. By the end, the learner:

  • uses the signal words of cause and effect of events (dahil, sapagkat, kaya, bunga nito, and others).

It builds on the previous module, which taught how to write a paragraph and how to open, develop, and close it.

Parts of the module

The module follows the usual DepEd self-learning module (SLM) format:

PartWhat the learner does
AlaminReads the goal of the lesson
SubukinTakes a 10-item pretest, matching causes with their effects
BalikanReviews the parts of a paragraph: Simula (beginning), Gitna (middle), and Wakas (end)
TuklasinReads the text “Kalikasan” (nature) and answers five questions about it
SuriinStudies the explanation of sanhi (cause) and bunga (effect)
PagyamaninMatches phrases and fills in blanks with the right signal word
IsaisipCompletes a short summary of the lesson
IsagawaChooses the right cause or effect for everyday situations, then writes sentences from news articles or radio reports
TayahinTakes the final test: labels cause or effect, then writes the cause and effect of five sentences
Karagdagang GawainMarks causes and effects in sentences about Tulalang and Agyu, then writes a paragraph about the COVID-19 pandemic
Susi sa PagwawastoChecks answers with the answer key

Sanhi and bunga: the key ideas

The module explains that looking at any topic means knowing the cause and effect of events. The link between a cause and its effect is shown by connecting words, called pangatnig (conjunctions). Using them correctly makes writing clear and effective.

Sanhi (cause)

Sanhi is where an event comes from, its root or reason. It is signaled by pangatnig na pananhi (conjunctions of cause):

  • kasi, sapagkat, dahil, dahilan sa, mangyari, palibhasa

Examples from the module:

  • Pupunta sa nayon si Inay dahil bibili siya ng pagkain. (Mother will go to the village because she will buy food.)
  • Nakapagtapos siya ng abogasya sapagkat nagsipag siya sa pag-aaral. (He finished law school because he studied hard.)

Bunga (effect)

Bunga is the outcome, result, or consequence of an earlier event. It is signaled by pangatnig na panlinaw (conjunctions that clarify a result):

  • kung kaya, sa gayon, bunga nito, sa ganitong dahilan

Example: Magdamag na umiyak ang sanggol kung kaya hindi nakatulog nang maayos si Aling Mercedes. (The baby cried all night, so Aling Mercedes could not sleep well.)

The module adds that pangatnig na panubali (conditional conjunctions) such as kung (if) and kapag (when) can also express an effect, as in: Maiiwasan ang sakuna kapag nagtulong-tulong ang mga mamamayan. (Disasters can be avoided when citizens help one another.)

The reading text: “Kalikasan”

The Tuklasin text, based on DENR Caraga records, describes how irresponsible mining damaged nature in Surigao del Norte and Surigao del Sur. It shows the signal words in action: cutting trees reduced clean air and flood protection; heavy rain turned rivers and the sea brown; bunga nito, clean water and big fish disappeared; fishers had to go farther out kasi their catch was small; and farmers harvested less because the soil had hardened. The text ends with the DENR closing 14 mines in Caraga sapagkat they were destroying nature.

How to use this module

  • Learners: Start with the Subukin pretest to see how much you already know, then go through each part in order. Write all answers on a separate sheet of paper and do not write on the module, so others can use it. Check your work with the answer key honestly, and contact your teacher if a lesson is hard to understand.
  • Parents and guardians: Guide your child through the parts in order and help with the writing tasks, such as reading a newspaper article or listening to radio news for the Isagawa activity.
  • Teachers: The Isagawa B and Karagdagang Gawain B tasks are open-ended writing activities with no fixed answers, so they are good for checking whether learners can use the signal words on their own.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is for Grade 8 Filipino, Unang Markahan (Quarter 1), Modyul 8.

What is the difference between sanhi and bunga?

Sanhi is the cause or reason an event happens, while bunga is its result or effect. For example, in a sentence using kung kaya, the part before kung kaya is the cause and the part after it is the effect.

Which words signal a cause?

The module lists kasi, sapagkat, dahil, dahilan sa, mangyari, and palibhasa as signal words of cause (pangatnig na pananhi).

Which words signal an effect?

The module lists kung kaya, sa gayon, bunga nito, and sa ganitong dahilan, and notes that kung and kapag can also be used to express an effect.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the activities and tests. The writing tasks have varied answers.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Filipino Unang Markahan – Modyul 8: Mga Hudyat ng Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari

CO_ Q1_Filipino 8_Module 8

Filipino – Ikawalong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan– Modyul 8: Mga Hudyat ng Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa aklat na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa aklat na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________

Department of Education – Rehiyon ng Caraga Office Address: Learning Resource Management Section (LRMS) Teacher Development Center, J. Rosales Avenue, Butuan City, Philippines 8600 Telefax: (085)342-8207 /(085)342-5969 E-mail Address: caraga@deped.gov.ph

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Felma R. Alanzado at Mildred I. Alejandrino Editor: Dores P. Claro, Maria Consuelo C. Jamera at Antonette S. Espora Tagasuri: Jessie C. Torreon, Jocelyn P. Abellano, Noviemar T. Maur, Fe M. Clerigo, Donna May D. Pinguit, Christy Joyce E. Anino, Japheth K. Salar Tagaguhit: Sarreyl Felijude C. Balanghig Tagalapat: Felma R. Alanzado at Mildred I. Alejandrino Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Isidro M. Biol Jr., Maripaz F. Magno, Josephine Chonie M. Obsenares, Gilda G. Berte, Antonieta O. Narra, Feldrid P. Suan, Jessie C. Torreon, Dores P. Claro at Victoria B. Pabia

8 Filipino Unang Markahan – Modyul 8: Mga Hudyat ng Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari

DepEd

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

ii

Alamin

Kumusta ka mahal kong mag-aaral! Ako ang iyong guro, ang makasasama mo sa iyong paglalakbay. Binabati kita dahil nakarating ka na sa bahaging ito ng ating paglalakbay. Upang maging kapanapanabik, naghanda ako ng maraming gawain na tiyak ikatutuwa mo. Halika’t umpisahan na natin ang iyong paglalakbay.

Aalamin at kikilalanin natin sa paglalakbay na ito ang mga hudyat na nagsasabi kung ito ay sanhi o bunga ng mga pangyayari. Matututuhan mo ang mga kakayahang nasasalamin sa mga kasanayang nabanggit sa ibaba. Matapos ng ating paglalakbay inaasahan ko na nagagamit mo ang mga hudyat ng sanhi at bunga ng mga pangyayari (dahil, sapagkat, kaya, bunga nito, iba pa).

Ano pang hinihintay mo? Tara na!

CO_ Q1_Filipino 8_Module 8 1

Subukin

Sagutin mo ang panimulang pagsusulit. Layunin nito na alamin kung kailangan mo pa ang modyul na ito o tutuloy ka sa susunod.

Panuto: Pag-ugnayin ang sanhi at bunga. Piliin ang titik ng tamang sagot. Gumamit ng hiwalay na sagutang papel.

AB
1. Nahulog ang sasakyan sa kanalA. kapag masisipag ang mga mamamayan
2. Malinis ang kapaligiranB. sapagkat nakatulog ang tsuper
3. Hindi nag-aral nang mabutiC. dahil mabigat ang trapiko
4. Inabutan ng gabi sa pag-uwiD. kaya malakas ang pangangatawan
5. Umuunlad ang buhayE. kaya nanalo sa patimpalak
6. Hindi nakinig sa payo ng magulangF. kasi malakas ang buhos ng ulan
7. Mabuti ang loobG. dahil sa pagsisikap
8. Kumain ng masustansiyang pagkainH. kaya pinagpala
9. Nagkaroon ng bahaI. bunga nito, bumagsak siya sa pasulit
10. Nag-eensayo palagiJ. kung kaya napariwara

CO_ Q1_Filipino 8_Module 8 2

CO_ Q1_Filipino 8_Module 8 3

Modyul 9: Mga Hudyat ng Sanhi at Bunga ng mga Pangyayari

Balikan

Sa naunang modyul, iyong napag-alaman na ang pagsulat ng talata ay nabubuo ng magkakaugnay at maayos na mga pangungusap. Maaari ring nagpapahayag ng sariling palagay o kaisipan. Natutuhan mo rin ang mga paraan pagsisimula, pagpapalawak ng paksa at pagwawakas ng talata.

Sa modyul na ito, nakapokus ang aralin sa paggamit ng mga hudyat ng sanhi at bunga ng mga pangyayari.

Alam kong mayroon ka nang natutuhan sa naunang modyul. Halika’t balikan natin ito.

Panuto: Tukuyin kung anong bahagi ng talata ang isinasaad sa sumusunod na mga pangugusap.

A. Simula B. Gitna C. Wakas

_____1. Ito ang pambungad na pangungusap sa isang talata. _____2. Nilalaman nito ang pinakakatawan ng talata, mga mahahalagang impormasyon, estatistika, mga ebidensya at marami pang ibang mga salitang naglalarawan sa kabuoan ng paksa. _____3. Ang layunin naman nito ay maibigay ang huling detalye, mga aral at opinyon ng manunulat o ng paksa mismo. _____4. Binubuod nito ang lahat ng nabanggit sa buong paksa o ilang mahahalagang bahagi nito. _____5. Ang layunin nito ay upang mabisang ipakilala ang paksa sa mga mambabasa.

CO_ Q1_Filipino 8_Module 8 4

Tuklasin

Panuto: Basahin ang pangyayari sa ibaba at pansinin ang mga sinalungguhitang salita. Ano-ano kaya ang mga ito?

KALIKASAN

Ang mga lalawigan ng Surigao del Norte at Surigao del Sur sa rehiyon ng Caraga ay biniyayaan ng yamang mineral. Kaya naman lumubo ang kita ng mga mining companies na pinapatakbo rito.

Subalit isa ang Surigao sa tinukoy ni dating Department of Environment and Natural Resources Sec. Gina Lopez na masyado nang nasira ang kalikasan dahil sa mga iresponsableng pagmimina.

Ilan sa nararanasan ng mga mamamayan sa nabanggit na mga lalawigan ay ang sumusunod:

Dahil sa pagputol ng mga kahoy sa kagubatan, nabawasan ang nagbibigay ng malinis na hangin gayundin ang mga punong-kahoy na pumipigil sa pagbaha. Kapag bumubuhos ang malakas na ulan nagiging kulay- kape ang ilog at pati na rin ang dagat. Bunga nito, wala nang malinis na suplay ng tubig mula sa mga protected watersheds at wala na ring nakukuhang mga malalaking isda. Ang malawak na mga bakawan na kung saan nangingitlog ang mga isda ay nagiging putik kung kaya kumukunti na ang mga isda. Ang mga mangigisda ay kailangan pang pumalaot kasi kakaunti na lamang ang kanilang nahuhuling mga isda.

Ang mga magsasaka naman ay nalulugi sa kanilang pagsasaka. Dahil sa matigas na ang lupa mas kakaunti na ang kanilang ani. Kung noong una ay puwedeng walang abono ngayon ay nangangailangan na ng abono para tumaba ang lupa.

Sa ganitong mga dahilan, nangangamba ang mga residente na darating ang araw na magugutom ang kanilang mga anak.

Kung kaya 14 na minahan sa rehiyon ng Caraga ang ipinasara ng ng DENR sapagkat sinisira ng mga ito ang kalikasan.

Ang mga tala ay batay sa DENR Caraga

  1. Alin sa sumusunod ang dahilan ng pagkasira ng kalikasan ng Surigao?


    a. Walang malinis na tubig ang lugar.
    b. Maraming tao ang naninirahan sa lugar.
    c. Hindi nagampanan ang pagiging responsable sa pagmimina.
    d. Hindi na nagsasaka ang mga residente sa lugar na nabanggit.


  2. Ang mga sumusunod ay bunga nang pagkasira ng kalikasan, maliban sa isa.


    a. Bumabaha na sa mababababang lugar.
    b. Hindi na sariwa ang hanging nalalanghap.
    c. Dumadami ang nahuhuling mga isda ng mga residente.
    d. Wala nang malinis na suplay ng tubig mula sa mga watershed.


  3. Ano-anong hanapbuhay ang naapektuhan sa pagkasira ng kalikasan?


    a. pagmimina at pagsasaka
    b. pagmimina at pangingisda
    c. pagsasaka at pangingisda
    d. pangingisda at pangangahoy


  4. Ano ang inihuhudyat ng may guhit na mga salita/parirala sa binasang teksto?


    a. sanhi at bunga
    b. solusyon at bunga
    c. sanhi at pinagmulan
    d. solusyon at ebalwasyon


  5. Batay sa binasang tekstong “Kalikasan”, alin sa mga sumusunod ang hudyat ng pinagmulan o sanhi?


    a. kung kaya
    b. dahilan sa
    c. bunga nito
    d. sa ganitong dahilan


Kung ating susuriin ang iyong binasa na nasa bahaging tuklasin, ang mga pangyayaring naganap ay may sanhi at bunga. Aalamin natin ngayon kung ano ba ang sanhi at bunga.

[illustration: teacher character gesturing beside a speech bubble]

Suriin

SANHI AT BUNGA

Sa pagsusuri ng anumang paksa, mahalagang malaman ang sanhi at bunga ng mga pangyayari. Ang pagbibigay ng sanhi at bunga ay tumutukoy sa pinakaugat o dahilan ng isang pangyayari at magiging bunga o epekto nito. Ang ugnayan ng sanhi at bunga ay inihuhudyat ng mga pang-ugnay na maaaring salita o lipon ng salita na tinatawag na pangatnig. Ang maayos at tamang paggamit ng mga hudyat ng sanhi at bunga ay nakakatulong upang maipahayag ang paksa nang malinaw at mabisa.

Tinatawag na sanhi ang pinagmulan ng isang pangyayari. Ginagamit ang mga pangatnig na pananhi upang ipahayag ang sanhi o dahilan gaya ng kasi, sapagkat, dahil, dahilan sa, mangyari, palibhasa, at iba pa.

Halimbawa:

  • Pupunta sa nayon si Inay dahil bibili siya ng pagkain.
  • Nakapagtapos siya ng abogasya sapagkat nagsipag siya sa pagaaral.

Tinatawag na bunga ang kinalabasan, resulta, o dulot ng isang naunang pangyayari. Ginagamit ang mga pangatnig na panlinaw upang ipahayag ang bunga o resulta tulad ng kung kaya, sa gayon, bunga nito, sa ganitong dahilan at iba pa.

Halimbawa:

  • Magdamag na umiyak ang sanggol sa loob ng bahay kung kaya hindi nakatulog nang maayos si Aling Mercedes.
  • Marami ang naghirap at nawalan ng hanapbuhay bunga nito dumami ang mga taong nagugutom at naghihintay na lamang ng tulong mula sa gobyerno.

Maaari ring gamitin ang mga pangatnig na panubali sa pagpapahayag ng bunga.

Halimbawa:

  • Walang mahahawaan ng sakit kung lahat ay susunod sa batas na ipinatupad ng pamahalaan.
  • Maiiwasan ang sakuna kapag nagtulong-tulong ang mga mamamayan.

Pagyamanin

Anong Sanhi, Anong Bunga!

Panuto: Pagdugtong-dugtungin ang sumusunod na parirala sa hanay A at B upang mabuo ang diwa ng pangungusap batay sa pangyayaring nabasa at kaalaman sa itaas.

AB
1. Dahil sa matigas na ang lupaA. kasi kakaunti na lamang ang kanilang nahuhuling mga isda.
2. Ang mga mangingisda ay kailangan pang pumalaotB. kapag bumubuhos ang malakas na ulan.
3. Wala nang nagbibigay ng malinis na hanginC. mas kakaunti na ang kanilang ani.
4. Nagiging kulay kape ang ilog at dagatD. sapagkat sinisira ng mga ito ang kalikasan.
5. Labing-apat na minahan sa Caraga ang ipinasara ng DENRE. dahil sa pagputol ng mga kahoy sa kagubatan.

Mula sa dagdag na kaalamang nabasa, sa itaas alam kong kaya mong sagutin ang susunod na mga gawain.

[illustration: teacher character gesturing beside a speech bubble]

B. Punan ang patlang ng angkop na hudyat ng sanhi at bunga batay sa pangyayari. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

  1. ___________ hindi nakikinig sa magulang, siya ay napariwara.


    a. Bunga nito
    b. Dahil
    c. Dahilan
    d. Kaya


  2. Hindi nahuhuli sa klase si Ana, ___________ maagang maaga siyang gumigising.


    a. bunga nito
    b. dahilan
    c. sa ganitong dahilan
    d. sapagkat


  3. ___________ nagkakasakit dahil palaging nakatutok sa gadgets.


    a. Dahil
    b. Dahilan
    c. Kaya
    d. Sapagkat


  4. ___________ ng kanilang pagsisikap, lalong yumaman ang magkakapatid.


    a. Bunga
    b. Dahilan sa
    c. Kung kaya
    d. Sa ganitong dahilan


  5. Nagkamit siya ng iba’t ibang karangalan sa kanyang paaralan ___________ nag-aral siya nang mabuti.


    a. bunga ng
    b. dahil
    c. mangyari
    d. kung kaya


Isaisip

Panuto: Punan ng angkop na salita upang makabuo ng kaisipang natutuhan sa araling ito. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

Sa pagsusuri ng anumang paksa, mahalagang malaman ang ______________ ng mga pangyayari. Ang ugnayan ng sanhi at bunga ay inihuhudyat ng mga ______________ na maaaring salita o lipon ng salita na tinatawag na pangatnig.

Tinatawag na sanhi ang ______________ ng isang pangyayari habang ang bunga ay __________________, resulta, o dulot ng isang naunang pangyayari.

Mahalaga ang pagkatutong ito dahil ____________________________________________________________________________________________________________________________________

Isagawa

Alam mo na ba ang mga hudyat ng sanhi at bunga? Kung ganoon masasagot mo na ang gawain sa ibaba. Galingan mo ha!

[illustration: teacher character gesturing beside a speech bubble]

A. Panuto: Piliin ang angkop na sanhi o bunga ng mga sitwasyong nangyayari sa pang-araw-araw na buhay. Isulat ang titik ng tamang sagot sa hiwalay na papel.
  1. Sa pandemyang Covid19 mahigpit na ipinagbabawal ng gobyerno ang paglabas ng bahay. Ngunit si Aling Nene ay lumabas pa rin kahit na walang Quarantine Pass ___________________.


    a. dahil nahawaan siya ng sakit.
    b. kaya nahawaan siya ng sakit.
    c. sapagkat nahawaan siya ng sakit.
    d. sa gayon ay nahawaan siya ng sakit.


  2. ___________________, hinuli siya ng pulis.


    a. Sapagkat may batas trapiko
    b. Dahil sa paglabag sa batas trapiko
    c. Bunga ng pagsunod sa batas trapiko
    d. Palibhasa sumusunod sa batas trapiko


  3. Sa dami ng proyektong tinapos ni Carlos ___________________________.


    a. kaya siya ay tinanghali ng gising.
    b. kung siya ay tinanghali ng gising.
    c. sapagkat siya ay tinanghali ng gising.
    d. palibhasa siya ay tinanghali ng gising.


  4. Agad na bumisita ang alkade sa kanilang lugar, ________________.


    a. kaya may problema.
    b. dahil may problema.
    c. Sa gayon may problema.
    d. Palibhasa may problema.


  5. Hindi nagbayad ng buwis si Mang Delfin, ________________.


    a. sapagkat giniba ang kanyang tindahan.
    b. kaya ipinasara ang kanyang tindahan.
    c. palibhasa malaki ang kanyang tindahan.
    d. dahil nanatiling bukas ang kanyang tindahan.


B. Panuto: Magbasa ng mga artikulo mula sa diyaryo o makinig sa mga balita sa radyo. Pagkatapos, bumuo ng mga pahayag na nagsasaad ng sanhi at bunga gamit ang mga pang-ugnay sa bawat bilang.
  1. sapagkat –




  2. kung kaya –




  3. palibhasa –




  4. dahil –




  5. bunga nito –




Tayahin

A. Panuto: Isulat ang titik S kung ang may salungguhit ay tumutukoy ng sanhi at titik B kung ito ay tumutukoy sa bunga. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

_____ 1. Hindi nakatingin sa dinaraanan ang dalaga kaya nahulog ito sa kanal. _____ 2. Nagkaroon ng baha dahil sa malakas na buhos ng ulan. _____ 3. Dahil sa paninigarilyo, nasunog ang kanyang baga. _____ 4. Sumusunod siya sa kanyang mga magulang kaya pinagpala siya ng Diyos. _____ 5. Gumuho ang mga gusali dahil sa malakas na lindol. _____ 6. Ang pagkakaisa ng mga kalahok ay naghatid sa kanila ng tagumpay. _____ 7. Ang matagal na pagtutok sa mga gadgets ay nakakasama sa katawan. _____ 8. Maganda ang pamamalakad ni Alkalde kaya naging maunlad ang lungsod. _____ 9. Naging matagumpay ang pagdaraos ng 30th South East Asian Games dito sa Pilipinas dahil sa pagkakaisa ng mga Pilipino. _____ 10. Maaga siyang nakapagtapos ng pag-aaral sapagkat siya ay masigasig.

B. Panuto: Isulat sa sagutang papel ang sanhi at bunga ng mga pangyayari.
  1. Napaiyak ang mag-ina dahil sa napakagandang sorpresa sa kanila.


    Sanhi: ____________________________________________________________________
    Bunga: _____________________________________________________________________


  2. Walang ganang kumain ang pasyente dahil nadapuan siya ng sakit.


    Sanhi: ____________________________________________________________________
    Bunga: _____________________________________________________________________


  3. Nagtapon sila ng basura sa dagat kaya nalason ang mga isda.


    Sanhi: ____________________________________________________________________
    Bunga: _____________________________________________________________________


  4. Dahil disiplinado ang mga tao, tahimik ang kanilang pamayanan.


    Sanhi: ____________________________________________________________________
    Bunga: _____________________________________________________________________


  5. Sapagkat lumabas ng bahay si Juan, nahawaan siya ng sakit na COVID.


    Sanhi: ____________________________________________________________________
    Bunga: _____________________________________________________________________


Karagdagang Gawain

Sanhi, Masdan ang Iyong Bunga!

[illustration: teacher character gesturing beside a speech bubble]

Binabati kita dahil nasagot mo ang lahat na pagsubok. Ang iyong puntos ang magpapatunay ng iyong galing. Sa pagtatapos ng araling ito, nais kong sagutin mo ang karagdagang gawain.

A. Panuto: Kopyahin ang mga pangungusap sa ibaba at salungguhitan nang minsan ang sanhi ng pangyayari at ikahon ang bunga ng pangyayari.

  1. Hindi pinansin ni Tulalang si Agyu sapagkat inakala niyang mahina ito.
  2. Pinawalan niya ang kanyang mahiwagang singsing upang makipagtunggali.
  3. Katangi-tangi ang kapatid nilang babae kaya lagi siyang nakatago sa basket.
  4. Dahil sa kinatatakutan ang higante, hinanap siya ni Tulalang.
  5. Naging abala si Tulalang sa pakikidigma, bunga nito nalimutan na niya si Macaranga.

B. Sumulat ng isang talata na nagpapakita ng sanhi at bunga tungkol sa pangyayaring nasaksihan sa pandemyang Covid-19. Pagkatapos, bilugan ang hudyat ng sanhi at bunga.

Susi sa Pagwawasto

[illustration: answer-key icon (key drawing beside a hand)]

transcriber’s note: this answer key is printed rotated 180 degrees on the page; the readings below were taken after turning the page, and the section labels and some letters are hard to read, so the items marked [?] should be checked against the printed module.

Isaisip [?]
  1. sanhi at bunga
  2. pang-ugnay
  3. pinagmulan
  4. kinalabasan
  5. iba’t ibang sagot
Isagawa [?]
  1. A
  2. B
  3. C
  4. C
  5. A
Pagyamanin [?]
  1. C
  2. A
  3. E
  4. B
  5. D
  6. A [?]
  7. D [?]
  8. C [?]
  9. B [?]
  10. B [?]
Tayahin [?]

transcriber’s note: the A answers below are read from the right-hand column of the key.

A.

  1. B
  2. B
  3. S
  4. B
  5. B
  6. S
  7. B
  8. S
  9. B
  10. S

B.

  1. S- dahil sa napakagandang sorpresa sa kanila; B- napaiyak ang mag-ina
  2. S- dahil nadapuan siya ng sakit; B- walang ganang kumain ang pasyente
  3. S- nagtapon sila ng basura sa dagat; B- kaya nalason ang mga isda
  4. S- dahil disiplinado ang mga tao; B- tahimik ang kanilang pamayanan
  5. S- sapagkat lumabas ng bahay si Juan; B- nahawaan ng sakit na COVID-19
Pagsasanay [?]

transcriber’s note: this box is not clearly labeled in the rotated print.

  1. B
  2. B
  3. A
  4. B
  5. B

[transcriber’s note: this page is printed upside down; it is transcribed in reading order after rotating it]

Karagdagang Gawain
  1. Hindi pinansin ni Tulaang si Agyu sapagkat inakala niyang mahina ito.


  2. Pinawalan niya ang kanyang mahiwagang singsing upang makipagtunggali.


  3. Katangi-tangi ang kapatid niliang babae kaya lagi siyang nakatago sa basket.


  4. Dahil sa kinatatakutan ang higante, hinarap siya ni Tulaang.


  5. Naging abala si Tulaang sa pakikipagsapalaran, bunga nito nalimutan na niya si Macarangga.


B. Iba’t iba ang sagot.

SANGGUNIAN

Mga Aklat:

Willita A. Enrijo, Asuncion B. Bola, et.al.Panitikang Pilipino-Ikawalong Baitang. Book Media Press, Inc. and Printwell, Inc. Unang Edisyon, 2013.

Baybayin; Paglalayag sa Wika at Panitikan Baitang 8. Rex Printng Company, Inc.2015.

Baybayin; Paglalayag sa Wika at Panitikan Baitang 8. Gabay sa Pagtuturo. Rex Remedios Infantado & Ramilito Correa, Baybayin,Paglalayag sa Wika at Panitikan, Batayan at Sanayang Aklat sa Filipino, Rex Pubishing.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifcaio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985 Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph* blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district