This is the Filipino 7 self-learning module for Quarter 1 (Unang Markahan), Module 7: “Mga Pahayag na Retorikal” (rhetorical expressions). It is written for Grade 7 learners studying at home under the Alternative Delivery Mode. By the end, learners should be able to use rhetorical connectors correctly in narration, explanation, and a persuasive editorial they write themselves.
The module was prepared by DepEd Region XII, with Roselle Joyce Y. Egalan as writer. Inside, the lesson is labeled “Aralin 3: Retorikal na Pang-ugnay” (rhetorical connectors).
On this page 7 sections
What learners will learn
The module targets this most essential learning competency (F7WG-If-g-4): using rhetorical connectors correctly in a literary text (kung, kapag, sakali), in explaining (una, ikalawa, halimbawa, isang araw, samantala), and in writing a persuasive editorial (totoo/tunay, talaga, pero/subalit).
After the module, learners are expected to:
- Recognize rhetorical connectors (retorikal na pang-ugnay).
- Identify the expressions used in narrating and explaining (pagsasalaysay at paglalahad).
- Use rhetorical connectors in a persuasive editorial (editoryal na nanghihikayat).
Key ideas: the three kinds of pang-ugnay
A pang-ugnay (connector) is a word that shows how two words, phrases, or clauses relate to each other. The module opens with a short text about the Blaan of South Cotabato. The connectors in it are in bold: sa, dahil sa, at, and ayon sa. The module then sorts connectors into three kinds:
- Pang-angkop (ligature): links a describing word to the word it describes and makes the phrase smoother to say.
- na is used when the first word ends in a consonant other than n. It is written as a separate word.
- -ng is used when the first word ends in a vowel. It is attached to that word.
- Pangatnig (conjunction): joins two words, phrases, or clauses. Examples include tulad ng, kahit na, dahil sa, kasi, palibhasa, pati, ni, maging, sapagkat, kapag, subalit, and datapwat.
- Pang-ukol (preposition): connects a noun to other words in the sentence. Examples include ang/si, ng/ni/kay, and ayon.
Key ideas: expressions for narrating, explaining, and persuading
The module lists the expressions commonly used for each purpose when narrating or explaining:
| Purpose | Common expressions |
|---|---|
| Telling a story or an important experience | isang araw, samantala |
| Giving a sequence or the steps of a process | una, ikalawa, ikatlo, kasunod, panghuli |
| Describing | ang mga katangian ay, ang anyo ay, ang itsura ay, ang lasa ay, ang kulay ay |
| Comparing | pareho sa, magkaiba sa, sa kabilang banda |
| Giving a cause or reason | dahil sa, sapagkat, palibhasa |
| Presenting a problem or solution | ang problema ay, ang tanong ay, ang sagot diyan ay, ang solusyon ay |
For persuading, the module starts from everyday examples, such as mall vendors and TV ads with celebrities. It then gives sample persuasive words and phrases:
- totoo/tama, tunay, talaga, siyempre, tumpak
- pero/subalit, siguradong, tiyak na
- naniniwala akong, kitang-kita mong
- kaya natin ito, kaya mo, ngayon na, ito na, tara, sama na
The module describes an editoryal (editorial) as the “soul” of a publication. It stands for the shared position of the newspaper’s editorial board, clarifies issues, and in short gives an opinion on an issue.
Activities in the module
- Subukin (pretest): 15 multiple-choice items on choosing the right connector.
- Tuklasin: reading the text about the Blaan and describing how they are portrayed.
- Gawain 1: underlining the connectors in 10 sentences, at two points each.
- Gawain 2: putting the steps for cooking Pastil, a well-known Region XII food of rice and shredded adobo chicken or fish wrapped in banana leaf, in order from 1 to 5, and underlining the sequence words.
- Gawain 3: completing persuasive sentences with naniniwala akong, talagang, tunay na, ngayon na, and ito na.
- Isaisip: filling in a table of connectors and persuasive expressions with examples, and finishing a reflection sentence.
- Isagawa: finding a picture and writing a persuasive editorial about it, scored with a 15-point rubric.
- Tayahin (post-test): 15 items on choosing the right connector.
- Karagdagang Gawain: recording a video of yourself reading your editorial, if you have a phone or camera, then writing your own feedback using connectors.
The editorial rubric:
| Criterion | What is checked | Points |
|---|---|---|
| Pag-unawa (understanding) | The opinion about the picture is clearly stated and supports the explanations | 5 |
| Nilalaman (content) | Information is correct, true, and based on the topic | 6 |
| Teknikalidad (technique) | Follows the standards of a persuasive editorial, including correct connectors and clear narration or explanation | 4 |
| Total | 15 |
How to use this module
- Learners: Take the pretest first; it is fine if you do not get everything right. Read the three discussions (Pagtalakay A, B, and C) before doing the activities. Write all answers on separate paper, and do not write on the module, so others can use it after you. Contact your teacher if a part is hard to understand.
- Parents and guardians: Help your child follow the parts in order and check answers honestly with the answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end. You can also help record the editorial video in the extra activity.
- Teachers: The module includes a pretest, a post-test, and an answer key. The editorial in Isagawa is the main output to check with the rubric. The next module is Modyul 8: Dula (drama).
Frequently asked questions
Which grade and quarter is this module for?
It is for Grade 7 Filipino, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 7.
What competency does the module cover?
It covers F7WG-If-g-4: using rhetorical connectors correctly in a literary text, in explaining, and in writing a persuasive editorial.
What are the three kinds of pang-ugnay in the module?
Pang-angkop (ligatures such as na and -ng), pangatnig (conjunctions such as dahil sa, kapag, and subalit), and pang-ukol (prepositions such as ng, ni, and kay).
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the pretest, the Pagyamanin activities, and the post-test.
What is the final output learners write?
Learners choose a picture and write a persuasive editorial about it, using correct connectors. It is scored with a 15-point rubric.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
FILIPINO
Unang Markahan – Modyul 7: MGA PAHAYAG NA RETORIKAL
[illustration: students reading and studying under a tree, a teacher with a child at a desk, a child with a lantern and globe]
CO_Q1_Filipino7_Module7
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
Filipino – Baitang 7 Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 7: Mga Pahayag na Retorikal Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
| Role | Name |
|---|---|
| Manunulat: | ROSELLE JOYCE Y. EGALAN |
| Editor: | LELITA A. LAGUDA, LILIBETH D. MELITON |
| Tagasuri: | SALLY A. PALOMO |
| Tagaguhit: | LHRYN T. JARANILLA, SWELYN E. FORRO |
| Tagalapat: | GUINEVIER T. ALLOSO |
| Tagapamahala: | ALLAN G. FARNAZO GILBERT B. BARRERA ARTURO D. TINGSON, JR. PETER VAN C. ANG-UG JULIET F. LASTIMOSA SALLY A. PALOMO GREGORIO O. RUALES |
Inilimbag sa Pilipinas ng Department of Education – Region XII Office Address: Department of Education – Region XII Office Address: Regional Center, Brgy. Carpenter Hill, City of Koronadal Telefax: (083) 2288825/ (083) 2281893 Email Address: depedroxii.org Email: region12@deped.gov.ph
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag- aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: student character Kokoy speaking in a speech bubble, beside a figure in traditional attire]
Kumusta kaibigan? Naririto ang iyong parekoy na si Kokoy kasama si Kuya Toto na nakahandang samahan ka sa panibagong paglalakbay na susubok sa iyong kakayahan. Yehey! Halika na’t magsimula na tayo.
Alam mo ba na ang wika ay isa sa mga pangunahing instrumento ng kominikasyon at pakikipagtalastasan? Sa pamamagitan nito nagkakaroon tayo ng pagkakaunawaan sa isa’t isa. Ngunit mahalagang maunawaaan natin na ang wika ay may iba’t ibang anyo. Susubukin ng ating paglalakbay kung gaano kalawak ang ating kaalaman tungkol sa ating wika.
Ang modyul na ito ay sadyang binuo para sa iyo upang maunawaan ang pinakamahalagang kasanayan sa pampagkatuto na:
Nagagamit nang wasto ang mga retorikal na pang-ugnay na ginamit sa akda (kung, kapag, sakali, at iba pa), sa paglalahad (una, ikalawa, halimbawa, at iba pa, isang araw, samantala), at sa pagbuo ng editoryal na (totoo/tunay, talaga, pero/ subalit, at iba pa) nanghihikayat. F7WG-If-g-4
➢ Matapos mong pag aralan ang modyul na ito ay inaasahan kong matatamo mo ang sumusunod na mga layunin:
1 CO_Q1_Filipino7_Module7
(continued from page 4)
2 CO_Q1_Filipino7_Module7
• Nakikilala ang mga retorikal na pang-ugnay. • Natutukoy ang mga pahayag na ginagamit sa pagsasalaysay at paglalahad. • Nagagamit ang mga retorikal na pang-ugnay sa pamamagitan ng editoryal na panghikayat.
Subukin
Ito ang unang pagsubok na iyong sasagutin upang matukoy ang lawak ng iyong kaalaman tungkol sa paksang tatalakayin.
Huwag kang mag-aalala kung hindi mo man masagot ng tama ang lahat. Angmahalaga’y sumubok ka.
Kaya, tara na’t simulan na natin ang paglalakbay na ito.
[illustration: student characters Kuya Toto and Kokoy beside a speech bubble]
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang mga sumusunod na aytem. Piliin ang titik ng tamang sagot at isulat sa sagutang papel.
1. Ang tawag sa mga salita na nagpapakita ng kaugnayan ng dalawang salita, parirala, o sugnay. a. panghalip b. pang-ugnay c. pang-abay d. pang-uri
2. Ang Rehiyon XII ay hindi nakaligtas _____ kasalukuyang pandemiya. a. at b. sa c. kay d. kasi
3
Mahalaga ang pagsunod _____ pakikipagkaisa upang mapangalagaan ang iyong malusog na pangangatawan.
a. kaya
b. at
c. para
d. ngMatinding pagbabantay ang ginagawa ng mga awtoridad para sa ikabubuti ng mga mamamayan _____ marami pa rin ang mga hindi sumusunod.
a. kaya
b. palibhasa
c. kung
d. subalitLahat ng ginagawa ng mga nangunguna sa pagsugpo ng krisis na ito ay _____ kaligtasan ng lahat.
a. maging
b. dahil sa
c. para sa
d. ni_____ doktor, kailangan ka magpahinga ng limang araw dahil ikaw ay may lagnat.
a. Ayon sa
b. Ukol sa
c. Ayon kay
d. Hingil saMabigat ang trapiko _____ nahuli ako sa klase.
a. kaya
b. ngunit
c. kasi
d. kapagSasabay sana ako kay Marie pauwi _____ nakauwi na pala siya.
a. kaya
b. kasi
c. kaso
d. dahilBinilhan _____ Ninang Lourdes si Clarence ng bagong laruan.
a. kina
b. nina
c. ni
d. kay
3 CO_Q1_Filipino7_Module7
4
Maaari tayong maglaro _____ tapos na tayo sa pagsagot ng ating takdang-aralin.
a. subalit
b. kapag
c. palibhasa
d. dahilNagpunta sila sa ilog _____ malalim kanina.
a. sa
b. na
c. ni
d. ngAng paghalik ng kamay ay tanda ng pagmamahal _____ mga magulang.
a. para sa
b. ayon sa
c. para kay
d. ayon kayAng kuwentong nabasa ko ay _____ isang prinsesa.
a. alinsunod sa
b. ukol kay
c. alinsunod kay
d. tungkol saMagtanim tayo ng mga halaman _____ gulay upang makasiguro na walang kemikal ang ating kinakain.
a. n
b. ng
c. na
d. patiHuwag mong gawin ang mali _____ walang maibubungang maganda iyan sa’yo.
a. sapagkat
b. palibhasa
c. ngunit
d. kapag
4 CO_Q1_Filipino7_Module7
Mga Tala para sa Guro
Sa araling ito, ay mararanasan mong sumulat ng editoryal na nahihikayat upang ikaw ay makapanghikayat ng mga tao na pumanig sa iyong opinyon. At upang maisakayuparan ito ay kailangan mong magamit ng wasto ang mga retorikal na pang-ugnay at tamang pagsasalaysay o paglalahad.
Aralin 3: Retorikal na Pang-ugnay
Sa pakikipagtalastasan at pagsulat ay napakahalaga ang paggamit ng mga wastong salita. Ang ugnayan ng iba’t ibang bahagi ng pagpapahayag ay napakahalaga upang maiugnay ang isang pahayag sa isang nilalaman ng teksto.
Balikan
[illustration: student character Kokoy speaking in a speech bubble, beside a figure in traditional attire]
Sige nga’t sariwain muna natin ang ating natutuhan noong mga nakaraang aralin.
Naaalala mo pa ba kung ano ang pang-ugnay? Ito ang mga salitang nagpapakita ng relasyon ng dalawang salita, parirala, o sugnay. Kung hindi, huwag mag-alala dahil ito ang tatalakayin natin sa modyul na ito.
5 CO_Q1_Filipino7_Module7
Tuklasin
Handa ka na ba sa bagong aralin? Tara na’t ating talakayin.
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang teksto, pagkatapos, sagutin ang mga tanong hinggil dito. Isulat sagot sa sagutang papel.
Kilala ang Mindanao sa may pinakamaraming naninirahang pangkat-etniko ng bansa. Isa na sa mga pangkat-etnikong ito ay ang mga kapatid nating Blaan. Karamihan sa kanila ay nakatira sa probinsiya ng South Cotabato. Naging tanyag ang tribong ito dahil sa yaman at makulay nilang tradisyon at kultura. Ilan sa mga ito ay ang kanilang tradisyonal na sayaw at mga awitin gamit ang kanilang sariling wika. Nakilala rin sila sa kanilang angking talento sa paggawa ng mga native costume na gawa sa abaca at dinidisenyohan ito sa pamamagitan ng pagbuburda at paglalagay ng mga maliliit at makukulay na butil (beads). Ayon sa kanila bago nila nabubuo ang mga disenyo ito ay nagkakaroon muna ng ritwal na ang tanging nakakalaam lang ay ang mga gumagawa nito at naniniwala rin sila na ang mga disenyong kanilang nagagawa ay dahil sa tulong ng I’nilong (fairies) isa sa mga tagapangalaga ng kalikasan. Patunay lamang ito na kapatid nating mga Blaan ay gumagawa ng may dedikasyon. Dahil sa kanilang kasipagan ay maraming ng mga Blaan na nakapagtapos ng pag-aaral at nagtatrabaho sa ating gobyerno at makikita sa kanilang ang dediksasyon sa trabaho. Sila ang mga Blaan, kapwa natin Pilipino.
Paano inilarawan ang mga Blaan sa maikiling talatang iyong binasa?
Suriin
Binabati kita sa iyong pagsagot sa bahaging tuklasin.
Ang teksto ay nagtatalay ng mga kataga/salitang nakadiin. Ang tawag sa mga ito ay mga pang-ugnay. Ang pang-ugnay ay bahagi ng uri pagpapahayag upang makita ang kaugnayan ng isang pangungusap o sa bahagi ng teksto. Ito ay kinakatawan ng pang-angkop, pang-ukol, at pangatnig.
Halika’t linawin nating mabuti.
Pagtatalakay A
Pang-angkop (ligature) ito ay mga katagang nag-uugnay sa panuring at salitang tinuturingan. Ito ay nagpapaganda sa pagbigkas ng mga pariralang pinaggamitan.
➢ Dalawang Uri ng Pang-angkop
- ❖ Pang-angkop na na ay ginagamit kapag ang unang salita ay nagtatapos sa katinig maliban sa n. Isinusulat ito ng hindi magkadikit sa unang salita. Ito ay nagigitnaan ng salita at ng panuring.
- ❖ Ang pang-angkop na –ng ay ginagamit kapag ang unang salita ay nagtatapos sa mga patinig. Inilalagay ito sa unang salita.
Pangatnig (conjuction) mga salitang nag-uugnay ng dalawang salita, parirala o sugnay.
Halimbawa: tulad ng, kahit na, dahil sa, kasi, palibhasa, bukod-tangi, pati, ni, maging, sapagkat, kapag, subalit, datapwat at iba pa.
Pang-ukol (preposition) salitang nag-uuganay sa isang pangngalan sa iba pang salita.
Halimbawa: ang/si, ng/ni/kay, ayon
Pagtatalakay B
Ngayong nalaman mo na ang gamit at mga uri ng pang-ugnay ang susunod nating tatalakayin ay ang mga pahayag na ginagamit sa pagsasalaysay at paglalahad. Ang pagsasalaysay at paglalahad ay isang sining na kinagigiliwan nating gamitin lalo na sa pang-araw-araw na pakikipagtalastasan. Ngunit, paano ba ang mabisang pagsasalay at paglalahad? Iyan ang matutuhan mo sa pagtalakay na ito. Kaya, mas patuloy na maging aktibo.
Sa pagsasalaysay o paglalahad ito ay ang karaniwang paraang ginagawa ng mga tao upang maipaliwanag, mailarawan, at makapagbigay impormasyon tungkol sa kanyang mga karanasan, ideya, o paninindigan ukol sa isang paksa.
MGA PAHAYAG NA KARANIWANG GINAGAMIT SA PAGSASALAYSAY O PAGLALAHAD
- Sa pagsasalaysay ng isang kuwento o mahalagang karanasan o pangyayari – sa ganitong pagsasalaysay nagagamit ang mga pang-ugnay tulad ng isang araw, samatala, at iba pa.
- Sa pagsunod – sunod ng pangyayari o pagbibigay ng hakbang o preseso sa pagsasagawa ng isang bagay- mahalagang masundan ng mambabasa o tagapakinig ang hakbang o proseso kaya karaniwang ginagamit sa ganitong pagsasalaysay ang mga salitang una, ikalawa, ikatlo, kasunod, panghuli.
- Sa paglalarawan- inilalarawan ang mga katangian ng anumang isinalaysay kaya’t karaniwan itong gumagamit ng mga salitang ang mga katangian ay, ang anyo ay, ang itsura ay, ang lasa ay, ang kulay ay, at iba pa.
- Sa paghahambing – Ginagamitan ito ng mga salitang pareho sa, magkaiba sa, makalayo ang katangian sa, sa kabilang banda.
- Sa paglalahad ng sanhi o dahilan- ginagamitan ito ng mga pang-ugnay na dahil sa, sapagkat, palibhasa at iba pa.
- Sa paglalahad ng suliranin o solusyon- ginagamitan ng mga salitang ang problema ay, ang diprensiya ay, ang tanong ay, ang sagot diyan ay, ang solusyon ay.
Pagtalakay C
Mahusay! Habang ikaw ay nagbabasa ay mas lalong nahahasa ang iyong kaalaman. Alam ko sabik ka na. Kaya ikaw sana ay magtiis at patuloy lang sa pagbabasa upang masagot mo na may kahusayan ang mga tanong mamaya. Sa muli, ihanda ang sarili para sa panghuli nating tatalakayin sa bahagi ng modyul na ito
Napag-aralan na natin sa itaas ang mga retorikal na pang-ugnay at ang pagsasalaysa o paglalahad. Ayon nga sa iyong nabasa ikaw mamaya ay gagawa ng sarili mong editoryal na nanghihikayat upang makapanghikayat ng mga tao patungkol iyong opinion sa isang isyu. Kaya, para sa ating panghuling tatalakayin muli pang ituon pa ang iyong pansin upang makabuo ka mamaya ng mga pahayag na nanghihikayat.
Naranasan mo na bang bumili sa isang mall at may nakita ka sa gilid na nagbebenta ng kung ano-ano? Iyong tipong mapapahinto ka sa paglakad dahil naririnig mo ang mga boses nila? O kahit iyong simpleng panunood natin sa telebesiyon na kung saan gumagamit ng mga sikat upang maibenta ang kanilang produkto. Naitanong mo ba sa iyong sarili kung bakit ka bumubili ng mga iyon? o kung bakit ka napapa oo ang nanay at tatay mo sa pagbili? May napansin ka ba kung paano sila magsalita? O kung ano ang mga salitang ginagamit nila upang maingganyo ka sa kanilang produkto? At ito iyan an gating tatalakayin sa huling bahaging ito.
Sa pagnanais na makumbinsi o mahikayat ang mga mambabasa sa iyong pananaw o paninindigan ay isang napakatinding hamon sa isang manunulat ang paggawa ng mga pahayag. Kaya mayroong mga angkop na salitang ginagamit upang makapanghikayat. Tingnan ang mga iilang halimbawa upang maging gabay sa iyong gagawin mamaya.
MGA HALIMBAWA NG MGA PAHAYAG AT SALITANG NANGHIHIKAYAT
| totoo/tama | siyempre | ngayon na | naniniwala akong |
|---|---|---|---|
| tunay | talaga | tumpak | sama na |
| pero/subalit | kaya natin ito | kitang-kita mong | ito na |
| siguradong | kaya mo | tara | tiyak na |
Ngayong alam na natin ang tamang paggamit ng mga pang-ugnay, naituro na rin sa atin kung paano maipaliwanag, mailalarawan at magbigay ng impormasyon tungkol sa karanasan, ideya o paninidigan tungkol sa isang paksa at tapos na rin nating natalakay ang iilang halimbawang salita na makatutulong sa iyo sa paggawa ng panghihikayat.
Game ka na ba? Tara na’t gawin ang mga sumusunod na gawain.
Pagyamanin
Gawain 1
Panuto: Kopyahin sa sagutang papel ang sumusunod na mga pangungusap. Guhitan ang mga retorikal na pang-ugnay na ginamit sa bawat pangungusap. Dalawang puntos bawat bilang.
_____1. Nasuot mo na ba ang damit na regalo ng iyong ninang? _____2. Naghahabulan sa bakuran ang aso at pusa ni Wesley sa labas. _____3. Nais kung pumasok sa trabaho ngunit may sakit ako. _____4. Ang kalikasan ay kailangang pangalagaan para sa ikabubuti ng lahat. _____5. Masyadong tahimik ang mga daan ngayon dahil sa pandemiya. _____6. Gusto nang umuwi ng mga tao sa probinsiya subalit hindi pa maari ay dahil mapanganib. _____7. Ipinatupad niya ang panukalang ito para sa mga mamayang kanyang sinasakupan. _____8. Gigising ako ng maaga bukas para maumpisahan ko na ang labada. _____9. Sinugurado ng pamahalaan na makararating ang tulong para sa mga mamamayan.
_____10. Ang Rehiyon XII ay isa sa mga masaganang rehiyon sa buong bansa.
Gawian 2
Panuto: Isa sa mga kilalang pagkain sa Rehiyon XII ay ang tinatawag na “Pastil” ito ay kanin na nakabalot na dahon ng saging na may tinimplahang adobong durog na manok o isda. Ilahad ang tamang pagkasunod-sunod sa pagluluto ng pastil sa pamamagitan ng paglalagay ng bilang 1 hanggang 5 sa patlang. Kopyahin sa sagutang papel ats alungguhitan ang mga salitang ginamit na nagsasaad ng pakasusunod-sunod..
_______1. At siyempre sa panghuli ay huwag kalimutang lagyan itong ng iyong nilutong durog na adobong manok o sida. Pagkatapos ay maari na itong balutin at ibenta. _______2. Ikatlo, kapag handa na ang iyong manok o isda ay ihanda mo naman ang dahon ng saging na paglalagyan ng iyong kanin. Painitin ang dahon upang hindi ito mapunit at nakadadag din ito ng amoy sa kanin. _______3. Ang una ay pakuluan ang manok hanggang sa ito ay lumambot saka ito himay-himayin hanggang sa ito ay madurog. _______4. Kapag handa na ang iyong dahon ang kasunod ay ka kumuha na ng iyong kanin at ayusin ito upang maibalot ng maayos. _______5. Pangalawa nito ay durugin ng pino ang bawang at sibuyas saka ito gisahin at timplahan ito katulad ng isang adobo.
Gawain 3
Panuto: Gamitin ang mga salitang nakapaloob sa kahon at punan ang bawat patlang upang makabuo ng pangungusap na nanghihikayat.
| Naniniwala akong . . . | Talagang . . . | |
|---|---|---|
| Tunay na | Ngayon na | Ito na |
- _____________ malalagpasan natin ang krisis na kinakaharap natin ngayon sa tulong ng ating Panginoog Diyos.
- _____________ mahirap ngunit sa kabila ng mga ito ay hindi pa rin tayo pinababayaan ng Maykapal.
- _____________ lahat tayo ay magagawa anuman ang estado mo sa buhay na ito.
- _____________ ang ating simula kaya kung maaari sana ay malugod itong tanggapin at sundin.
- _____________ at simulan na natin ang pagbabago.
Isaisip
Napagtagumpayan natin ang mga naunang gawain. Sige nga’t alalahanin nating muli ang ating mga natutuhan.
A. Panuto: Punan ng wastong impormasyon ang sumusunod na Talahanayan. Gawin sa sagutang papel.
| Ang mga pang-ugnay | Halimbawa |
|---|---|
| Mga salitang/pahayag na nakahihikayat | |
B. Kompletuhin ang mga sumusunod:
Bilang mag-aaral, dapat kong pahalagahan ang aking mga natutuhang retorikal na pang-ugnay sapagkat_____
Isagawa
Ngayong alam mo natin ang kahalagahan ng mga pang-ugnay at naisagawa na rin ang bawat gawaing iniatang sa atin, pagkakataon mo naman na bumuo ng sariling kaalaman sa iyong natutuhan.
Sa bahaging ito ay gagawa ka ng isang editoryal na nanghihikayat gamit ang mga wastong mga pang-ugnay sa pagsasalay o paglalahad. Bago ka sumulat, basahin mo muna nang saglit kung ano ang editoryal.
Editoryal – ito ay ang kaluluwa ng isang publikasyon. Kumakatawan ito sa samasamang paninindigan ng patnugutan ng pahayagan. Madalas itong nagbibigay linaw sa mga isyu o usapin. May layunin itong magbigay ng kuro-kuro, magpakahulugan, magbigay puri at higit sa lahat ay magpasaya. Sa madaling sabi ang editoryal ay nagbibigay opinyon sa isang isyu.
Ayos at nalaman mo na ang kahulugan ng editoryal ikaw gagawa ngayon ng sarili mong opinyon sa isang isyu. Humanap ka ng larawan na maari mong gawan ng Editoryal na Nanghihikayat. Hihikayatin mo ang mga tao patungkol sa larawang iyong napili. Mayroong pamatayan/rubric na ibinigay upang iyong maging gabay sa pagsulat.
Panuto: Humanap ng larawan at gumawa ng editoryal na naghihikayat gamit ang mga wastong pang-ugnay at maayos na pagsasalaysay o paglalahad. Gawing gabay ang rubriks na makikita ibabang bahagi. Idikit ang napiling larawan sa loob ng kahon.
[illustration: envelope-shaped frame; inside a box is printed “Idikit ang larawang napili ☺”]
RUBRIKS
| PAMATAYAN | DESKRIPSIYON | PUNTOS | NAKUHANG PUNTOS |
|---|---|---|---|
| Pag unawa | Malinaw nailahad ang opinyon patungkol sa larawan upang suportahan ang mga paliwanag. | 5 | |
| Nilalaman | Wasto at makatotohanan ang impormasyon. Nakabatay ang mga nilalaman sa tinalakay na paksa. | 6 | |
| Teknikalidad | Sumunod sa mga pamantayan sa pagsulat ng editoryal na nanghihikayat tulad ng tamang paggamit ng mga pang-ugnay at maayos na naipapahayag pagsasalaysay o paglalahad | 4 | |
| KABUUAN | 15 |
Sagot:
Tayahin
[illustration: pencil in a circle; a man and a boy beside a speech bubble]
Ngayong natapos mo na ang aralin, subukin mong sagutan ang mga sumusunod na katungan upang matiyak ang iyong mga natutuhan sa bahagi ng modyul na ito.
Panuto: Bilugan ang mga angkop na pang-ugnay na ginamit sa bawat pangungusap
Ano ang pangatnig na bubuo sa pangungusap? Malayo ang bahay ni Jane _____ maaga siyang gumigising upang hindi mahuli sa klase.
- A. kasi
- B. kaya
- C. upang
- D. dahil
Maaari tayong magliwaliw _______ tapos na tayo sa pagsagot ng ating takdang-aralin.
- A. at
- B. samantalang
- C. kaya
- D. kapag
Matutulog ako ng maaga _______ hindi ako antukin sa klase bukas.
- A. dahil
- B. kasi
- C. para
- D. samantala
Huwag gawin ang mali _________ wala itong magandang maidudulot sa iyo.
- A. ngunit
- B. kung
- C. kaya
- D. sapagkat
Makikisabay sana ako kay Jarence sa paggawa ng takdang aralin _________ tapos na pala siya.
- A. kaso
- B. habang
- C. sapagkat
- D. kaya
Anong pang-angkop ang bubuo sa pangungusap? Palagi______ maagang pumapasok si Juan sa kase.
- A. n
- B. na
- C. g
- D. ng
Mukha______ masarap ang nilutong ulam ni Nanay.
- A. n
- B. na
- C. g
- D. ng
Masipag mag-aral si Jhen ________ nakakukuha siya ng matatas na marka.
- A. ngunit
- B. subalit
- C. kaya
- D. kasi
Magtanim tayo ng ating mga sariling halaman_______ gulay upang makasiguro tayo na walang kemikal ang ating pagkain.
- A. n
- B. na
- C. g
- D. ng
Ang lahat ng ating ginagawa ay ialay natin sa Kaniya _________ pagpalain Niya ang bawat isa.
- A. sapagkat
- B. upang
- C. dahil
- D. kasi
__________ sipag at pagtitiwala sa Diyos ay umunlad ang kaniyang buhay.
- A. Ayon sa
- B. Ukol sa
- C. Ayon kay
- D. Dahil sa
Nakita nila ang kanyang kasipagan ________ nabigyan siya ng magandang oportunidad.
- A. kaya
- B. dahil
- C. sapagkat
- D. kasi
Ang ginagawa ng pamahalaan ay ____________ batas.
- A. alinsunod sa
- B. ukol kay
- C. alinsunod kay
- D. tungkol sa
Sa pagharap ng pagsubok ay kailangang matatag ___________ mapagtagumpayan ang mga ito.
- A. sapagkat
- B. upang
- C. ngunit
- D. kapag
Kailangang mag-aral ng mabuti ___________ magandang kinabukasan.
- A. para sa
- B. ayon sa
- C. para kay
- D. ayon kay
Karagdagang Gawain
[illustration: boy holding a cellphone beside a speech bubble; man in a traditional cap]
Kung mayroon kang digital camera o cellphone subukan mong bigkasin ang iyong nagawang editoryal na nanghihikayat at kunan video ang iyong sarili upang makita mo kung papaano ka magbigay ng opinyon. Maaring magpatulong sa iyong mga kasamahan sa bahay.
Ako si Kokoy na na inyong parekoy at si Kuya Toto, na naging kasama mo, kikakits tayong muli.
Panuto: Isulat sa sagutang papel ang sariling puna sa katatapos na gawain. (Sikaping magamit ang mga pang-ugnay)
[illustration: boy holding a cellphone beside a speech bubble]
Binabati kita kaibigan! Napakagaling mo! Natapos at napagtagumpayan mo ang aralin. Sana’y naiwan sa iyong isipan ang lahat ng mga napag-aralan natin sa araw na ito.
Bagaman tapos na tayo sa araling ito, ihandang muli ang iyong sarili sa panibago na namang aralin, ang Modyul 8: DULA
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the answers were read after rotating the page, and the strikethrough and bold marks in the key are shown as printed]
[illustration: key icon in a circle]
Subukin
- B
- B
- B
- D
- C
- A
- C
- C
- C
- B
- B
- A
- D
- B
- A
Pagyamanin
A.
- ng-pang-angkop
- sa- pang-ukol
- ngunit- pangatnig
- para sa- pang-ukol
- dahil sa- pang-ukol
- subalit- pangatnig
- para sa- pang-ukol
- panukalang-
ng- pang-angkop [?] - ng-pang-angkop
- masaganang-
ng- pang-[?]
angkop
B.
- 5
- 3
- 1
- 4
- 2
C.
- Naniniwala akong
- Tunay na
- Talaga ang
- Ito na
- Ngayon na
Tayahin
- C
- D
- A
- B
- B
- B
- B
- C
- B
- C
- A
- B
- D
- A
- A
Sanggunian
MELCs 2020-2021 pahina 26
EASE Filipino I. Modyul 3
EASE Filipino I. Modyul 1
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply