This is the Filipino 7 self-learning module for Unang Markahan (Quarter 1), Modyul 5: “Pagsusuri ng Isang Dokyu-Film” (analyzing a documentary film). It was prepared by DepEd Region XII for Grade 7 learners studying at home, with a parent or teacher guiding them. After this module, learners can explain what a documentary is, name its elements, and analyze a documentary film using a set of criteria.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module targets this most essential learning competency:
- Nasusuri ang isang dokyu-film batay sa ibinigay na mga pamantayan (analyzes a documentary film based on given criteria) (F7PD-Ide-4)
By the end of the module, learners are expected to:
- Natutukoy ang kahulugan ng isang dokumentaryo (identify what a documentary is).
- Nakikilala ang mga elemento ng isang dokumentaryo (recognize the elements of a documentary).
- Nasusuri ang isang dokyu-film batay sa ibinigay na pamantayan (analyze a documentary film based on the given criteria).
What a documentary is
The module describes a documentary as a program that shows what really happens in society. Its topics are usually the truths and realities of life, such as poverty, corruption, and problems in education. A dokyu-film presents the special qualities of a person, thing, place, or event so that viewers take away its good lessons. The people who record a real person’s story on film and show that it is true are called dokumentarista (documentarists). The module names Kara David and Sandra Aguinaldo as examples.
Review: elements of the short story
The module first reviews the maikling kuwento (short story), because analyzing a short story is similar to analyzing a documentary. A short story tells events in the life of the main character and leaves a lasting impression (kakintalan) on readers. Its elements are:
- Tauhan (characters): those who act in the story
- Tagpuan (setting): where the characters’ actions happen
- Banghay (plot): the order of events, made up of simula (beginning), tunggalian (conflict), kakalasan (falling action), and wakas (ending)
Elements of a documentary
| Element | What it means |
|---|---|
| Sequence script | The order of events in the dokyu-film, where the story’s purpose is seen. It matches the banghay of a short story. |
| Sinematograpiya (cinematography) | Taking the right camera angles to show events to viewers through lighting and the camera lens. |
| Tunog at musika (sound and music) | Bringing out each scene and strengthening the link between sound and dialogue, which stirs the interest and feelings of viewers. |
The module adds that music, cinematography, and special effects can make a dokyu-film more appealing to viewers.
The documentaries in this module
“Iskul Ko, No. 1!” (I-Witness), by Sandra Aguinaldo. This documentary features Sindangan Elementary School, a school in the poorest region of the country that ranked first in the 2006 National Elementary Achievement Test (NEAT). It introduces Teacher Lea Gabriel and her pupils: Michelle Maitim, who walks an hour and a half through the mountains of Sindangan to get to class; Mildred Maturan, who teaches younger pupils on Saturdays; and Abegail Cortina, the first honor pupil, who translates English books into Bisaya and Tagalog while reading them to Grade 1 pupils.
“Yapak” (footsteps), by Rommel M. Lozada. This winner of the People’s Choice Award at the Istorya ng Pag-asa Film Festival tells of Rodrigo and Robinson, blind brothers from Bales, Maasim, Sarangani Province. They earn a living by climbing coconut trees and husking coconuts, climbing about 40 trees and earning 300 pesos a day. Kind coconut farmers and neighbors help them, and their blindness does not stop them from living with strength and faith.
Parts and activities of the module
- Subukin (pretest): 15 multiple-choice items on documentaries, short story elements, and word meanings.
- Balikan (review): the elements of the short story.
- Tuklasin (discover): what a documentary is and its three elements.
- Basahin Mo / Panoorin Mo (read or watch): the “Iskul Ko, No. 1!” documentary.
- Suriin (analyze): comprehension questions; stating the paksa (topic) of the film in two to three sentences; summarizing the beginning, middle, and end; and a table for analyzing visuals, the way the story is told, editing, and sound and music, plus your opinion of the film’s strengths and weaknesses.
- Pagyamanin and Pagsasanay (enrichment and practice): reading “Yapak” and putting five of its events in the correct order.
- Isaisip (remember): a summary of the elements and a fill-in-the-blanks activity.
- Isagawa (apply): retelling the dokyu-film by answering who, what, where, when, why, and how it helped you in daily life.
- Tayahin (assessment): 15 items, including multiple choice and true-or-false items marked with a star (true) or a crescent moon (false).
- Karagdagang Gawain (additional activity): watch a documentary and analyze it using the criteria from the module, then write the story of your own life on clean paper.
How to use this module
- Learners: Start with the Subukin and check your answers with the Susi sa Pagwawasto (answer key) at the back. The module says that if you get a perfect score, you may skip ahead; otherwise, continue through each part in order. Write all answers on a separate sheet of paper and do not write on the module, so others can use it. Answer honestly before checking the key.
- Parents and guardians: Help your child watch or read the featured documentaries and talk about the comprehension questions together.
- Teachers: The answer key covers the Subukin and Tayahin. The Suriin, Isagawa, and Karagdagang Gawain are open-ended and need your review. The next module is Modyul 6: Alamat ng Mindanao.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this Filipino module for?
It is for Grade 7 Filipino, Unang Markahan (Quarter 1), Modyul 5.
What competency does the module cover?
It covers F7PD-Ide-4: Nasusuri ang isang dokyu-film batay sa ibinigay na mga pamantayan, which means analyzing a documentary film based on given criteria.
What are the elements of a documentary in this module?
The module names three: the sequence script (order of events), sinematograpiya (camera angles, lighting, and lens), and tunog at musika (sound and music).
Which documentaries do learners study?
Learners study the I-Witness documentary Iskul Ko, No. 1! by Sandra Aguinaldo, about Sindangan Elementary School, and Yapak by Rommel M. Lozada, about two blind brothers who climb coconut trees for a living.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the back gives answers for the Subukin pretest and the Tayahin assessment.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
FILIPINO Unang Markahan – Modyul 5: PAGSUSURI NG ISANG DOKYU – FILM
7
[illustration: students reading and studying under a tree, a teacher at a desk with a boy beside her, a boy writing with a lantern, and two students with a globe and books]
CO_Q1_Filipino7_Module5
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
Filipino – Baitang 7 Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 5: Pagsusuri ng Isang Dokyu-Film Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: CAROL PEREZ DANIAL Editor: VIRGILINA L. CABAYLO, BENNEDICK T. VIOLA Tagasuri: SALLY A. PALOMO Tagaguhit: JESRENE VALE T. VERALLO, SWELYN E. FORRO Tagalapat: GUINEVIER T. ALLOSO Tagapamahala: ALLAN G. FARNAZO, GILBERT B. BARRERA, ARTURO D. TINGSON, JR., PETER VAN C. ANG-UG, JULIET F. LASTIMOSA, SALLY A. PALOMO, GREGORIO O. RUALES
Department of Education – Region XII Office Address: Department of Education Region XII Office Address: Regional Center, Brgy. Carpenter Hill, City of Koronadal Telefax: (083) 2288825/ (083) 2281893 Email Address: depedroxii.org Email: region12@deped.gov.ph
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag- aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: Kokoy, a cartoon boy with curly hair holding a phone, standing beside the speech bubble]
Magandang araw sa iyo kaibigan. Naririto muli ang iyong kaibigang si Kokoy na nakahandang gumabay sa iyong paglalakbay.
Lagi ba kayong nanonood ng telebisyon? Ano naman ang nakahiligan mong panoorin? Malamang si Cardo? O kaya ay iba pang teleserye? May tama ba ako?
Sa modyul na ito kaibigan ay matutunghayan natin ang pagsusuri ng mga nabanggit na mga kuwento ng buhay ng tao na mula sa dokumentaryong pelikula na puno ng katotohanan sa buhay ng tao maging tagumpay man o kabiguan. Kaya ihanda at paigtingin ang interes mo sa panonood upang ikaw ay makasubok na sumuri ng isang dokyu-film.
Sa ating paglalakbay kaibigan magkasama tayong mamamangha, malulungkot at makakakita ng pag-asa mula sa totoong kwento ng buhay ng mga kilalang tao at maging ng mga simpleng mamamayan na may mga ekstra-ordinaryong karanasan.
Sandali lang kaibigan, kilala mo ba si Kara David? Saang programa sa telebisyon mo sila karaniwang napapanood? Sila isa sa mga sikat na dokumentarista.
Kaya wag natin patagalin pa dahil sa modyul na ito ay matututo kang kumilala kung ang pinanonood mo ay buo at may kumpletong elemento upang ikaw ay hindi mabibitin sa kaalaman na hatid ng mga dokumentaristang nabanggit.
Huwag kang mag-alala! Sa modyul na ito ay matutunghayan at makikilala mo ang mga iyan sa pamamagitan ng pagsusuri ng dokyu film na panonoorin mo at magiging pamantayan din sa gagawing pagsusuri. Simulan mo na!
Ang modyul na ito ay sadyang binuo para sa iyo upang maunawaan ang pinakamahalagang kasanayan sa pampagkatuto na:
Nasusuri ang isang dokyu-film batay sa ibinigay na mga pamantayan (F7PD-Ide-4)
Matapos mong pag-aralan ang modyul na ito ay inaasahan kong matatamo mo ang mga sumusunod na layunin:
- Natutukoy ang kahulugan ng isang dokumentaryo.
- Nakikilala ang mga elemento ng isang dokumentaryo.
- Nasusuri ang isang dokyu-film batay sa ibinigay na pamantayan.
Subukin
[illustration: Kokoy, a cartoon boy, beside the speech bubble]
Bago ka magpatuloy ay nais kong sagutin mo muna ang sumusunod na mga tanong. Isulat mo ang letra ng tamang sagot sa sagutang papel.
_____1. Ano ang pumapasok sa isipan mo kapag narinig mo ang salitang dokumentaryo? a. dula b. tula c. kuwento d. balita
_____2. Karaniwang nasa anyong _____________ ang isang maikling kuwento. Anong salita ang dapat ipuno sa patlang? a. anyo ng panitikan b. kakintalan c. pagsasalaysay d. pangyayari
Para sa bilang 3-10. Tukuyin ang kahulugan ng mga salitang may salungguhit.
[transcriber’s note: the target words in items 3–10 are underlined in the original]
_____3. Siya ay masugid na tagahanga ng isang tanyag na artista. a. taksil b. seryoso c. tapat d. plastic
_____4. Maraming deboto ang sumali sa prusisyon. a. nanampalataya b. kapatid c. kapamilya d. tao
_____5. Mataas ang ranggo niya sa kompanyang iyon. a. posisyon b. tagumpay c. espesyal d. korona
_____6. Maliit ang mga buho ng kanilang pinagsisilungan. a. kawayan b. butas c. kanal d. palanggana
_____7. Mahaba ang tabas ng itak sa kanyang braso. a. sugat b. linya c. talim d. gunting
_____8. Malalaking bungkos ng gulay ang bitbit niya sa araw-araw. a. bigkis b. kilo c. tali d. kahon
_____9. Tuwing umaga ay malalaking sako ng bigas ang pasan ni itay papuntang palengke. a. buhat b. bagsak c. dagan d. liko
_____10. Nakisilong lamang ang batang boksingero sa mga kaibigan. a. nakiakyat b. nakitira c. namasyal d. nakitulog
_____11. Ano ang akdang pampanitikan na naglalaman ng maiksing salaysay tungkol sa mahalagang pangyayari? a. tula b. maikling kuwento c. nobela d. alamat
_____12. Nakaayos ayon sa pagkakasunod-sunod ang mga pangyayari, ito ay tinaguriang? a. sinematograpiya b. banghay c. dayalogo d. special effects
_____13. Pinapaganda nito ang pelikula upang mahatak ang mga manonood a. sinematograpiya b. special effects c. banghay d. dayalogo
_____14. Sila ang mga nagtatala ng kuwento ng tauhan upang maisapelikula at mapatunayang ito ay totoo. a. dokumentarista b. artista c. bida d. direktor
_____15. Ano ang bahagi ng kuwento na naglalaman ng pinakamatinding galaw o pangyayari? a. kasukdulan b. kakalasan c. tauhan d. tagpuan
[illustration: Kokoy, a cartoon boy, beside the speech bubble]
Kumusta ang iyong pagsagot? Nahirapan ka ba? Tingnan ang tamang sagot sa likod ng modyul na ito. Kung nakuha mo ang lahat ng tamang sagot (100%), maaari mong laktawan ang bahaging ito ng modyul. Ngunit kung mababa naman ay huwag kang mag-aalala dahil tutulungan kitang unawain ang lahat ng mga ito. Kaya Ituloy mo pa ang pagbabasa at paggawa sa mga kasunod na pahina.
Kumusta kaibigan? Nasagot mo ba ang ating Subukin? Kung may mga bahaging nahirapan ka, Huwag mag-alala dahil muli nating babalikan ang iyong natutunan. Tandaan may mga bagay na binabalikan kasi doon tayo may nakukhang aral.
Napahugot ka ba? Teka lang muna kaibigan! Naalala mo pa ba ang maikling kwento? Para mas lalo mo pang maunawaan balikan natin muli ang ating napagaralan.
Aralin 5: Pagsusuri ng isang Dokyu-Film
Balikan
[illustration: a puzzle-piece hand icon beside the heading]
Ang maikling kuwento ay anyo ng panitikan na may layuning magsalaysay ng mga pangyayari sa buhay ng pangunahing tauhan at mag-iwan ng kakintalan sa mga mambabasa.
Kailangan ng isang maikling kuwento ay ang mga elemento na siyang magsasabi sa ikagaganda nito tulad ng:
- Tauhan– siyang gumaganap
- Tagpuan– pinangyayarihan ng kilos ng mga tauhan
- Banghay – ang pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari
- Simula– pagpapakilala ng mga tauhan
- Tunggalian– pakikipaglaban ng mga tauhan
- Kakalasan– pagbaba ng kuwento tungo sa wakas
- Wakas– kinahinatnan ng kuwento at maaaring masaya malungkot
Iyan lahat ang mga bumubuo upang maging madali, mailki, at magkaroon ng masining na paraan ang isang kuwento at syempre higit sa lahat ay kapupulutan ito ng aral.
Mga Tala para sa Guro
Ang Modyul na ito ay inihanda para sa mga mag-aaral upang lubusang matuto at maunawaan ang pinakamahalagang layunin ng pampagkatuto. Naglalaman din ito ng mga gawain at pagsasanay upang malinang ang kakayahan ng mga mag-aaral.
Tuklasin
[illustration: a hand holding a sprouting leaf beside the heading]
[illustration: Kokoy, a cartoon boy, beside the speech bubble]
Tapos na ang balikan kaya “move-on “na tayo sa bagong aralin. Kaya ating tuklasin ang nasa likod ng isang mahusay na dokumentaryo. Kaya ano pang hinihintay mo? Tara na!
Kaibigan sa panunuod mo ng telebisyon may mga programang nagpapakita ng tunay na nangyayari sa lipunan. Madalas na paksa nito ay tungkol sa katotohanan at realidad ng buhay at sa lipunan. Karaniwang nakatuon ito sa kahirapan at korapsyon, problema sa edukasyon at sa mga katiwalian.
Ang tawag sa ganitong palabas ay Dokyumentaryo at upang maging makatutuhan ito sinasangkapan ito ng mga element tulad ng mga sumusunod:
MGA ELEMENTO NG DOKYUMENTARYO
- Sequence Script– Tumutukoy sa pagkakasunod ng mga pangyayari ng kuwento sa dokyu- film. Dito makikita ang layunin ng kuwento.
- Sinematograpiya– Paraan ng pagkuha ng wastong anggulo upang maipakita sa mga manonood ang pangyayari sa bisa ng ilaw at lente ng camera.
- Tunog at Musika – pagpapalutang ng bawat tagpo at pagpapasidhi ng ugnayan ng tunog at linya ng mga dayologo. Pinupukaw ang interes at damdamin ng mga manonood.
A. Basahin Mo / Panoorin Mo
Tandaan mo kaibigan na katulad ng maikling kuwento, ang isang dokyu-film ay may mga elemento rin upang maging maganda at epektibo ito sa mga manononod. Upang hind imaging bitin maari tayong magdagdag ng musika, sinematograpiya at special effects ng pelikula upang lalong makahikayat sa mga manonood. Tara at humugot ng inspirasyon sa ating tampok na kuwento!
[photo: students walking along a forest path]
Kuha mula sa https://www.youtube.com/watch?v=hsWaQVu-o1Y
Tunghayan ang iskrip ng isang dokyu-film na nagtatampok ng isang paralan na matatagpuan sa pinakamahirap na rehiyon sa Pilipinas ngunit nanguna sa 2006 National Elementary Achievement Test (NEAT). Ang NEAT ay taun-taong ipinakukuha ng Department of Education sa mga estudyante ng paaralang pampubliko sa buong bansa.
Sa dokumentaryong ito ni Sandra Aguinaldo, ipakikilala niya ang mga mag-aaral at guro ng paaralang hindi nagpatalo sa mga balakid maabot lang ang pangarap na de kalidad na edukasyon. Kilalanin si Teacher Lea Gabriel at ang kaniyang mga mag-aaral na sina: Michelle Maitim, araw-araw naglalakad ng isa’t kalahating oras at binabagtas ang kabundukan ng Sindangan makapasok lang sa kanyang mga klase; si Mildred Maturan, nagtuturo tuwing Sabado sa mga nakababatang mag-aaral ng Sindangan; at si Abegail Cortina, ang kasalukuyang 1st honor, batang nagsasalin sa Bisaya at Tagalog ang mga librong nakasulat sa Ingles habang bumabasa para lalo itong mas maintindihan ng mga mag-aaral na nasa Unang Baitang.
Panoorin ang sakripisyo at tagumpay ng mga mag-aaral at guro ng Sindangan sa I-Witness:Iskul Ko, No. 1!” a documentary by Sandra Aguinaldo (full Episode) sa link na https://www.youtube.com/watch?v=hsWaQVu-o1Y
Suriin
[illustration: mascot holding a phone, speaking]
Naibigan mo ba ang iyong napanood o nabasa? Ikaw ba ay nagalak? Humanga? Umikot ba ang iyong imahinasyon na at napasambit na “sana all?”
A. Pag-unawa:
Mula pa rin sa iyong binasa, maari mo bang sagutin ang mga tanong sa ibaba:
- Tungkol saan ang binasa/pinanood mong dokyu-film?
- Paano nagging number one ang Sindangan Elementary School sa kabila ng kanilang kahirapan?
- Ano ang masasabi mo sa mga itinampok na mag-aaral sa dokyu-film?
- Kung ikaw si Mildred, kaya mo rin ba ang ginawa niya?
- Paano nagtuturo si Teacher Lea? Ano ang naging epekto nito sa kaniyang mga mag-aaral at kapwa guro?
B. Paksa, ilahad mo!
Mula sa dokyu-film, isa-isahin mo ang mahahalagang paksa ng pelikula. Isulat mo ang iyong sagot sa sagutang papel.
[illustration: movie camera above a film strip, with a scroll for writing the answer]
PAKSA NG PELIKULA:
Sa dalawa hanggang tatlong pangungusap, ilahad ang pinakatema o pinakapaksa ng pelikula/doyu-film. Ano ang kahalagahan nito sa mga manonood?
C. BALANGKAS, IKUWENTO MO
ibuod sa dalawa hanggang tatlong pangungusap ang pagsisimula, kalagitnaan at pagwawakas ng dokyu-Film.
PAGSISIMULA (background, pangunahing tanong, pangunahing pangyayari, atbp):
KALAGITNAAN (tunggalian, suliranin, kasukdulan):
WAKAS (resolusyon, atbp.):
D. Suriin Natin!
Matapos mong mapanood ang kabuuan ng pelikula, suriin mo ang mga elemento nito gamit ang kasunod na format. Isulat moa ng iyong sagot sa sagutang papel.
| Elemento ng pelikula | Paano nakapagdaragdag ang mga elemento sa kabuuan ng pelikula? |
|---|---|
| Visual (Sinematograpiya/Mga Eksena): Pagkakabuo, pagkuha ng mga anggulo sa camera, kulay, pag-iilaw, lokasyon, costumes, props. Ilagay ang klase ng shots at kabuuang paninging biswal ng pelikula. | KAHULUGAN: _____ _____ _____ _____ |
| VISUALS (PARAAN NG PAGKUKWENTO / PAGLALAHAD NG IMPORMASYON): Paanong inilahad ng tapagsalaysay ang buong kuwento? May ipinakita bang aktuwal na kuha, larawan, dokumento, interbyu o mga pagsasadula? | KAHULUGAN: _____ _____ _____ _____ |
| PAG-EDIT. Pagpapalit ng eksena at pagpuputol ng mga video clips, atbp. | KAHULUGAN: _____ _____ _____ _____ |
| TUNOG AT MUSIKA. Musika, sound effects, dayalogo, intensidad, tema, awitin, atpb. | KAHULUGAN: _____ _____ _____ _____ |
PARAAN: Anong paraan ang ginamit upang mailahad ang paksa ng dokyu-film?
OPINYON MO. Anong elemento o teknik ng pelikula ang nagustuhan at di mo nagustuhan? Ilahad ang kahinaan at kalakasan ng dokyu-film na pinanood mo. May hindi ba malinaw na aspeto sa paksa o tema ng pelikula? Anong mensahe ang naiwan sa iyo matapos mapanood ang pelikula?
Pagyamanin
[illustration: mascot with ABC blocks icon, speaking]
Nasagot mo ba ang mga tanong nang maayos? Ito ay isang paraan upang malaman natin kung nauuwaan mo ang iyong binasa/pinanood na dokyu-film.
Siyempre kaibigan ayaw kong nabibitin ka, kaya para maging mapanuri ka subukin mo ring suriin ang isa pang dokumentaryo.
YAPAK (Nagwagi ng People’s Choice Award Istorya ng Pag-asa Film Festival sa pahintulot ng may-akda Rommel M. Lozada) Published June 22, 2019
[photo: collage of images with the title “YAPAK” and credits]
Mula sa bayan ng Bales, Maasim Sarangani Province may dalawang magkapatid na sina Rodrigo at Robinson na pawang pinagkaitan ng paningin. Hindi nila alam kung kailan sila ipinanganak kaya di rin nila alam ang kung ilang taon na sila, ang tanging alam nila ay muling nag-asawa ang kanilang ina at iniwan nila ito upang magkaroon sila ng sariling buhay. Nagsikap upang mabuhay ang magkapatid,ninais nilang maghanap ng sariling pagkakabuhayan kaya sa pamamagitan ng pagbubunot naitatawid nila ang kanilang buhay.
Sa bawat pagtungo at pagyapak ng mga paa nila sa kanilang patutunguhan ay tila isang pagsubok na minsan ay maaaring maligaw sila sa landas na kanilang patutunguhan. Hindi pa rin nila alintana ang mga ito, ang mahalaga ay makahanap sila ng paraan na mapakain nila ang kanilang mga sarili. Pinagkaitan man ng paningin ngunit hindi naman sila pinagkaitan ng mga taong handang tumulong sa kanila upang mairaos nila ang kanilang pang-araw-araw na adhikain sa buhay.
Ang pag-akyat sa mga niyog at pagbubunot ang naging trabaho ng bulag na magkapatid. Ito ang naging sandigan nila upang malamnan ang kanilang humpak na tiyan. Sa bawat araw ay masaya na ang dalawa sapagkat nakaaakyat sila ng 40 puno at nababalatan nila ang niyog at kumikita sila ng 300 piso bawat araw.
May mga mapagkawanggawa na mga magsasaka ng niyog na siya ring tumutulong sa dalawa upang mabuhay. Hindi marunong maghanda ng kanilang sariling pagkain kaya isa si Robinson na nakitira sa isang kakilala na sinusuklian naman niya ng kabutihan. Walang pagod at walang hirap ang makikita mo sa kanilang mga mukha. Patuloy ang buhay kasama ang mga taong umaalalay sa kanila upang makakain sa araw-araw.
Hindi hadlang ang madilim na paningin upang ihinto nila ang buhay, nanatili silang matatag sa kabila ng lahat. Umulan man o umaraw , kakayanin upang hindi iasa sa iba ang kanilang buhay at hindi rin sila magiging pabigat sa mga taong kumupkop sa kanila.
Saan man sila dalhin ng kanilang mga yapak, alam nila na hindi sila pababayaan ng Diyos na siyang gagabay sa bawat hakbang tungo sa kanilang patutunguhan.
Pinagkaitan man ng liwanag ngunit matagumpay naman nilang naiaahon ang kanilang mga sarili at naitatawid nila ang pag-araw-araw na pangangailangan.
[illustration: mascot with phone, speaking]
Halika kaibigan hasain pa natin ang ating kasanayan. Kayang-kaya mo ‘yan!
Pagsasanay
[illustration: mascot with phone, speaking]
Halika kaibigan hasain pa natin ang ating kasanayan. Kayang-kaya mo ‘yan!
Panuto: Mula sa iyong pinanood na dokyu-film, ayusin ang wastong pagkakasunod-sunod ang mga pangyayari. Lagyan ng bilang 1-5.
Mula sa iyong pinanood na dokyu-film,ayusin ang wastong pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari. Lagyan ng bilang 1-5.
“YAPAK”
_____1. Kinupkop sila ng pamilya Besario. _____2. Nag-asawa muli ang ina. _____3. Bata pa ay umaakyat ng niyog at nagbabalat nito. _____4. Nagtrabaho sa magsasaka ng niyog na si Gng.Maria Fe Tagalan. _____5. Hindi hadlang ang kapansanan upang hindi ipagpatuloy ang buhay.
Nakuha mo na ngayon wastong pagsunod-sunod ng mga pangyayari sa sa kuwento. Malamang, napakadali na para sa iyo ang muling pagkuwento ng iyong nasaba o napanood.
Marami pang mga dokyu- film ang mapapanood mo sa telebisyon kaya maari mo nang sanayin ang iyong sarili na suriin kung ito ba ay nakapagbibigay ng kaalaman sa mga manonood.
Isaisip
[illustration: hand holding a light bulb icon]
Kaibigan, ulitin natin na ang pagsusuri ng maikling kuwento ay katulad din ng pagsusuri ng pinanood na dokyu-film. Taglay ng maikling kuwento ang mga elemento nito na siya ring matatagpuan sa pagsusuri ng dokyu film yun nga lang dahil sa may kaibahan din sa dalawang ito ang dokyu film ay may mga tinataglay ding elemento tulad ng:
- Sequence Script dito makikita ang pagkakasunod – sunod ng mga pangyayari, banghay naman ang katumbas nito sa Maikling Kuwento.
- Sinematograpiya ang wastong pagkuha ng anggulo upang maipakita sa mga manonood sa bias ng ilaw at lente ng kamera.
- Tunog at Musika ito ang makatutulong para sa buhay at galaw ng pelikula.
Punan ang nawawalang salita sa mga sumusunod:
- Pakaisipin lamang na sa pagsusuri ng _____ay nangangailangan ito ng paglalayong maiparating ang _____sa mga manonood, _____at upang maging huwaran na rin ng mga _____sa kani-kanilang buhay. Mailarawan ang iba’t ibang _____sa anumang gawain ng mga tao sa araw-araw.
- Ang _____ ay umaayon sa pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari.
- Malaki ang ginagampanan ng _____ sa pelikula.
- Maaring iba-iba ang _____ ng dokyu film.
- _____ ang tawag sa mga nagkukuwento sa pelikula.
[illustration: mascot standing with phone]
Binabati kita sa iyong kagalingan dahil nasagot mo ang mga gawain.
Isagawa
[illustration: a hand holding hexagonal nuts, next to the Isagawa heading]
Kaibigan, mula sa napanood mong dokyu-film maari mo bang ikuwentong muli ang tungkol dito. Isalaysay mo kung sino, ano, saan, kailan, bakit at paano nakatulong sa iyo ang napanood mong dokyu-film sa pang-araw-araw na buhay. Isulat mo sa iyong sagutang papel.
[illustration: a boy character with five speech bubbles around him, each with a question]
Saan nakatulong?
Sino ang nakatulong?
Kailan nakatulong?
Paano nakatulong?
Bakit nakatulong?
Binabati kita sa iyong kagalingan sa pagsunod sa mga panuto sa lahat ng gawain.
Tayahin
[illustration: a boy character beside a speech bubble]
Eto na… Tingnan natin muli ang galing mo sa pagsagot sa mga tanong. Isulat lamang ang titik ng tamang sagot sa patlang.
Upang lubos mong maunawaan ang ating aralin ay sagutin mo ang mga sumusunod. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.
Eto na …. Tingnan natin muli ang galing mo sa pagsagot sa mga tanong. Isulat lamang ang titik ng tamang sagot sa patlang.
_____ 1. Ang _______ ay isang uri ng pelikula na naglalayong maipalabas ang mga natatanging katangian ng isang tao, bagay, lunan at pangyayari na naglalayong maikintal sa diwa ng mga manonood ang mga kabutihan na mapupulot mula rito.
- a. dokyu-film
- b. Maikling kuwento
- c. tula
- d. alamat
_____ 2. Kuwento ng _____ ng tao ang pokus ng pag-aaral sa modyul na ito.
- a.. pag-ibig
- b. buhay
- c. hayop
- d. bagay
_____ 3. Naranasan nina Robinson at Rodrigo ang hirap sa ______at _____ upang mabuhay .
- a. umakyat ng niyog at pagbubunot
- b. kumain sa karinderya
- c. umigib ng tubig
- d. magsaing
_____ 4. Ang puhunan para gumaan ang buhay sa kabila ng kahirapan ay________
- a. panalangin
- b. pag-iisip
- c. kasipagan
- d. mangarap
_____ 5. Hindi alintana ang _____ at ______ ng mga tauhan sa bawat dokyu na napanood
- a. hirap at pagod
- b. kahusayan at kahinaan
- c. kakayahan at kasikatan
- d. kaalaman at kadiliman
Lagyan ng [illustration: blue star] kung tama ang mga pahayag at [illustration: crescent moon] mali. Iguhit sa sagutang papel ang sagot.
_____ 6. Sa bawat pagyapak ng paa ay may patutuguhan.
_____ 7. Ang kadiliman ay hindi hadlang upang makita ang liwanag.
_____ 8. Hindi man marunong magsaing ang magkapatid ay taglay naman naman nila ang busilak na puso upang hindi sila talikuran ng mga taong tumutulong sa kanila.
_____ 9. Ang pangarap nila ay hindi matutupad kahit na sila ay nagsisikap.
_____ 10. Ang akdang ito ay alamat.
- Ano ang akdang pamapanitikan na naglalaman ng maiksing salaysay tungkol sa mahalagang pangyayari?
- a. tula
- b. maikling kuwento
- c. nobela
- d. alamat
_____ 12. Nakaayos ayon sa pagkakasunod-sunod ang mga pangyayari, ito ay tinaguriang?
- a. sinematograpiya
- b. banghay
- c. dayalogo
- d. special effects
_____ 13. Pinapaganda nito ang pelikula upang mahatak ang mga manonood
- a. sinematograpiya
- b. special effects
- c. banghay
- d. dayalogo
_____ 14. Sila ang mga nagtatala ng kuwento ng tauhan upang maisapelikula at mapatunayang ito ay totoo.
- a. dokumentarista
- b. artista
- c. bida
- d. director
_____ 15. Ano ang bahagi ng kuwento na naglalaman ng pinakamatinding galaw o pangyayari?
- a. kasukdulan
- b. kakalasan
- c. tauhan
- d. tagpuan
Manood ng isang dokyumentaryong pelikula at suriin ito batay sa pamantayan na tinalakay natin.
Sumulat ka na rin ng kuwento ng buhay mo na maaari mong maipadokumentaryo sa bandang huli. Isulat ito sa isang malinis na papel.
Karagdagang Gawain
Manood ng isang dokyumentaryong pelikula at suriin ito batay sa pamantayan na tinalakay natin.
Sumulat ka na rin ng kuwento ng buhay mo na maaari mong maipadokumentaryo sa bandang huli. Isulat ito sa isang malinis na papel.
[illustration: a boy character standing beside a rounded text box]
Binabati kita dahil masigasig mong natapos ang araling ito. Batid kong nakapapagod ngunit napakagandang pagkakataon namang madagdagan ang iyong kaalaman sa Pagsusuri ng Dokyu-Film. Ihanda mo ang iyong sarili sa kasunod na modyul – Modyul 6 ( ALAMAT NG MINDANAO)
Susi sa Pagwawasto
[illustration: a pair of keys and a magnifying glass, next to the heading]
The answer key is printed in two upside-down columns, labeled SUBUKIN and TAYAHIN. Read as a table:
| Item | SUBUKIN | TAYAHIN |
|---|---|---|
| 1 | D | A |
| 2 | C | B |
| 3 | C | A |
| 4 | A | A |
| 5 | A | A |
| 6 | A | [illegible] |
| 7 | A | [illegible] |
| 8 | A | [illegible] |
| 9 | A | [illegible] |
| 10 | B | [illegible] |
| 11 | B | B |
| 12 | B | B |
| 13 | B | B |
| 14 | A | A |
| 15 | A | A |
[transcriber’s note: in the TAYAHIN column, items 6 to 10 are covered by the star and crescent graphics and cannot be read reliably; the SUBUKIN column is legible in full.]
Sanggunian
*Kapuso Mo Jessica Soho GMA Public Affairs Dec.4, 2014 *I –witness Kawayang Pangarap ni Kara David, *LRMDS Portal
Elektroniko:
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply