This is the Filipino 3 self-learning module for Quarter 1 (Unang Markahan), Module 13: “Paggamit ng Malaki at Maliit na Letra at mga Bantas” (using capital and small letters and punctuation marks). It is an Alternative Delivery Mode (ADM) module from DepEd Region XI, first edition, 2020, written for Grade 3 learners studying at home. After working through it, learners should be able to write words, borrowed words, abbreviations, phrases, sentences, and paragraphs with the correct capital letters, small letters, and punctuation.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module states one learning objective, repeated in each lesson:
- Use capital and small letters and punctuation marks in writing words learned in the lesson, abbreviated words (salitang dinaglat), borrowed words (salitang hiram), phrases, sentences, and paragraphs (F3PU-Ig-i-4, F3PU-IId-4, F3PU-IIId-2.6, F3PU-IVd-f-4).
Lessons in this module
- Aralin 1: Paggamit ng Malaki at Maliit na Letra at mga Bantas sa Pagsulat ng mga Salitang Natutuhan sa Aralin, Salitang Hiram at Salitang Dinaglat (capital and small letters and punctuation in learned words, borrowed words, and abbreviations). Learners read the story “Sa Panahon ng Pandemya” about Mang Kardo, an OFW who comes home during COVID-19, then practice proper nouns, borrowed words, and abbreviations.
- Aralin 2: Pagsulat ng Parirala at Pangungusap (writing phrases and sentences). Learners tell a phrase from a sentence and choose the right end punctuation.
- Aralin 3: Pagsulat ng Talata (writing a paragraph). Learners read “Ang Plano ni Malou” and other short texts, rewrite paragraphs correctly, and write two paragraphs of their own.
Capital letters, borrowed words, and abbreviations
The module’s main rule: use a small letter for a common name (hindi tiyak na ngalan) and a capital letter for a specific name (tiyak na ngalan). This applies to names of days, animals, places, people, events, things (including brand names), months, and titles of books, stories, songs, and poems.
| Common name (small letter) | Specific name (capital letter) |
|---|---|
| araw (day) | Sabado |
| bansa (country) | Pilipinas |
| bayani (hero) | Jose Rizal |
| buwan (month) | Enero |
| bolpen (ballpen) | Panda |
| kuwento (story) | Sa Panahon ng Pandemya |
Salitang hiram (borrowed words) are words that come from another language, such as English, that we use in Filipino. The module’s examples are helmet, cellphone, dice, resort, and internet.
Salitang dinaglat (abbreviated words) are shortened words. An abbreviation starts with a capital letter when it is attached to a specific name and ends with a period. It can come from a borrowed word or a Filipino word:
| Word | Abbreviation | Example |
|---|---|---|
| mount | Mt. | Mt. Taal |
| street | St. | Rizal St. |
| engineer | Engr. | Engr. Rona Cruz |
| konsehal | Kon. | Kon. Helen Tan |
| binibini | Bb. | Bb. Liza Santos |
| ginoo | G. | G. Andy Lim |
Other abbreviations practiced in the activities include Gng. (Ginang), Atty. (Attorney), Hen. (Heneral), Dr. (Doktor), Pang. (Pangulo), Sen. (Senador), Brgy. (Barangay), and Gob. (Gobernador).
Phrases, sentences, punctuation, and paragraphs
- Parirala (phrase): a group of words without a complete thought. It starts with a small letter and has no punctuation mark. Example: ang bata.
- Pangungusap (sentence): a word or group of words with a complete thought. It starts with a capital letter and ends with a punctuation mark. Example: Ang bata ay kumakain ng sorbetes.
The three end punctuation marks taught in the module:
- Tuldok (period, .) ends a statement: Si Mang Lino ay mabait na kapitbahay.
- Tandang pananong (question mark, ?) ends a question: Ano ang paborito mong kulay?
- Tandang padamdam (exclamation point, !) ends a sentence that shows strong feeling: Yehey! Pumasa ako sa pagsusulit!
A talata (paragraph) is made of one or more sentences that express an idea, feeling, or thought about a topic. The first word of the first sentence is indented (nakapasok), and every sentence starts with a capital letter and ends with a punctuation mark.
The final task asks learners to write two paragraphs about a picture. It is scored with a rubric (5, 3, or 1 points) on two criteria: presentation (correct and neat writing), and spelling plus correct use of capital and small letters and punctuation.
How to use this module
Each lesson follows the same parts: Alamin (objectives), Subukin (pretest), Balikan (review), Tuklasin (story or opening activity), Suriin (lesson discussion), Pagyamanin (practice), Isaisip (key points to remember), Isagawa (application), Tayahin (assessment), and Karagdagang Gawain (additional activity).
- Learners: Take the pretest first to see what you already know, then go through the parts in order. Write your answers on a separate sheet of paper or in your notebook, not on the module, so others can use it later. Ask your teacher right away if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: Check answers with the Susi sa Pagwawasto (answer key) at the end of the module, and encourage your child to use it honestly, only after answering.
- Teachers: The pretest shows which learners need more help, and the Tayahin at the end of each lesson measures what they learned. Use the rubric in Lesson 3 to score the paragraph-writing task.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this Filipino module for?
It is for Grade 3 (Ikatlong Baitang), Quarter 1 (Unang Markahan). It is Module 13 of the Filipino 3 self-learning modules.
What lessons does Filipino 3 Module 13 cover?
It has three lessons: using capital and small letters in learned words, borrowed words, and abbreviations; writing phrases and sentences with correct punctuation; and writing a paragraph.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto (answer key) is at the end of the module, and learners are asked to use it honestly.
What is the difference between parirala and pangungusap?
A parirala (phrase) has no complete thought, starts with a small letter, and has no punctuation mark. A pangungusap (sentence) has a complete thought, starts with a capital letter, and ends with a punctuation mark.
How should abbreviations be written according to the module?
An abbreviation (salitang dinaglat) starts with a capital letter when attached to a specific name and ends with a period, as in Mt. Taal, Rizal St., and Bb. Liza Santos.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino – Unang Markahan – Modyul 13: Paggamit ng Malaki at Maliit na Letra at mga Bantas
[illustration: children reading, studying, and working with a teacher, a globe, and a lamp]
CO_Q1_Filipino 3_Module 13
Filipino – Ikatlong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 13: Paggamit ng Malaki at Maliit na Letra at mga Bantas Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Aisa Ali, Jessa Mae R. Pendon, Ruthel C. Albessa, Linor B. Majestad Editor: Cristy Agudera, Lorna C. Ragos Tagasuri: Myrene M. Saragena, Bryan Ephraem E. Miguel, Alemer O. Veloso Tagawasto: Iris Kristine A. Mejos Tagaguhit at Tagalapat: Jonathan Sensano, Oscar L. Edig, Maria Liza Juanir, Jecson L. Oafallas Tagapamahala: Evelyn R. Fetalvero, Josephine L. Fadul, Janette G. Veloso, Christine C. Bagacay, Analiza C. Almazan, Lorna C. Ragos, Ma. Cielo D. Estrada, Cristy S. Agudera, Mary Jane M. Mejorada, Alma Mercado
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region XI
Office Address: F. Torres St., Davao City Telefax: (082) 291-1665; (082) 221-6147 E-mail Address: region11@deped.gov.ph * lrms.regionxi@deped.gov.ph
3 Filipino Unang Markahan – Modyul 13: Paggamit ng Malaki at Maliit na Letra at mga Bantas
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Magandang araw sa iyo!
Sa modyul na ito, matutuhan mong gamitin ang malaki at maliit na letra at mga bantas sa pagsulat ng mga salitang natutuhan sa aralin, salitang hiram at salitang dinaglat, parirala, pangungusap at talata.
Pagkatapos ng araling ito, ikaw ay inaasahang:
- Nagagamit ang malaki at maliit na letra at mga bantas sa pagsulat ng mga salitang natutuhan sa aralin, salitang dinaglat, salitang hiram, parirala, pangungusap, at talata (F3PU-Ig-i-4, F3PU-IId-4, F3PU-IIId-2.6, F3PU-IVd-f-4).
Subukin
I. Sagutin mo ang sumusunod.
- Burahin mo ang letrang x at kopyahin sa patlang ang nabuong salita.
x p a x x n x d e x m x y x a
_____________________- ito ay isang epidemyang sakit na nakahahawa at kumakalat sa isang lugar, mga karatig lugar, buong bansa at sa buong mundo. Halimbawa: Coronavirus Disease 2019
Si Pedro ay nagmamano sa kaniyang mga magulang. Siya ay isang batang ________________. Anong katangian ang ipinapakita ni Pedro? Ang pagiging ________________.
a. mapitagan
b. kapatagan
c. masayahinAng tagapagsalita ni Pangulong Rodrigo Duterte ay si Attorney Harry Roque. Ano ang daglat ng salitang may salungguhit?
a. Att.
b. Atty.
c. Atny.Si Heneral Gregorio del Pilar ay isang magiting na bayaning Pilipino. Alin ang tamang daglat ng salitang Heneral?
a. Hene.
b. Henl.
c. Hen.Hanapin mo sa puzzle ang mga salitang hiram sa tulong ng mga kahulugan sa kahon. Isulat ang sagot sa sagutang papel o kuwaderno.
- nilalaro sa internet
- manggagamot
- tagaplano ng gusali, bahay at kalsada
- kalye o daan
- tagapagpatupad ng batas
- gamit pantawag o pan-text
[transcriber’s note: the letter grid has no header row; its first row is used as the table header]
| c | e | l | l | p | h | o | n | e | t | t | x | s |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| t | d | v | i | d | e | o | g | a | m | e | j | t |
| r | o | g | p | n | e | n | g | i | n | e | e | r |
| e | c | c | k | e | q | q | q | h | n | c | k | e |
| t | t | r | r | c | q | f | h | h | m | c | q | e |
| p | o | l | i | c | e | x | q | j | w | f | c | t |
| p | r | l | l | c | c | f | f | f | j | j | q | q |
Isulat nang wasto ang mga salitang nasa Hanay A sa Hanay B.
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| martes | |
| juan cruz | |
| disyembre | |
| diego zamora | |
| durian avenue |
Aralin 1
Paggamit ng Malaki at Maliit na Letra at mga Bantas sa Pagsulat ng mga Salitang Natutuhan sa Aralin, Salitang Hiram at Salitang Dinaglat
Balikan
Isulat nang wasto ang mga salitang nasa Hanay A sa Hanay B.
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| martes | |
| juan cruz | |
| disyembre | |
| diego zamora | |
| durian avenue |
Tuklasin
Sa Panahon ng Pandemya ni: Aisa Ali
Tumigil ang pag-ikot ng mundo ng mga tao sa pagdating ng pandemyang Coronavirus Disease (COVID-19). Isa na rito si Mang Kardo na isang Overseas Filipino Worker (OFW). Masaya siyang umuwi sa Pilipinas upang makapiling ang kaniyang pamilya.
Pagdating sa bansa ay matapat niyang sinagot ang Health Declaration Card ng Bureau of Quarantine (BOQ). Sinuri siya gamit ang thermal scanner at nakitang may lagnat siya. Dinala siya sa isang ospital upang i-quarantine at upang mamonitor ang kaniyang kalagayan.
Hindi na muna siya pinauwi sa kanilang bahay. Pagkalipas ng tatlong linggo ay nakauwi na rin si Mang Kardo. Masaya siya nang makita ang kaniyang pamilya.
“Salamat po sa Panginoon, hindi ako nahawaan ng sakit”. Mangiyak-ngiyak na sabi ni Mang Kardo.
I. Sagutin ang mga tanong tungkol sa teksto.
- Ano ang pamagat ng kuwento? _____
- Sino ang pangunahing tauhan? _____
- Ano ang pandemyang kumakalat sa kuwento? _____
[transcriber’s note: a fourth question, “Sa anong paraan ka makatutulong sa panahon ng pandemya?” with a blank, appears in the text layer of this page but is not visible in the rendered page, so it is omitted]
II. Basahin mo ang mga pangungusap. Bilugan ang salitang hiram.
- Bumili ng toothpaste si Jana sa tindahan.
- Nagluto ng spaghetti si Ate Donna.
- Ako ay naglalakad sa Flores Street.
- Masayang naglalaro ang mga bata ng video game.
- May libreng gupit ang Carl’s Barbeshop.
III. Pagtambalin mo ang mga salitang may salungguhit sa Hanay A sa dinaglat na mga salita na nasa Hanay B. Isulat sa patlang ang tamang sagot.
| Hanay A | Hanay B | |
|---|---|---|
| 1. Ginang Tan _____ | Mt. | |
| 2. Binibining Cruz _____ | G. | |
| 3. Ginoong Paul _____ | Bb. | |
| 4. Mount Mayon _____ | St. | |
| 5. Roxas Street _____ | Gng. |
Suriin
I. Pag-aralan pa nang mabuti ang gamit ng malaki at maliit na letra na natutuhan sa aralin.
| Gamit ng Maliit na Letra | Gamit ng Malaking Letra: |
|---|---|
| hindi tiyak na ngalan ng: • araw, hayop, lugar, tao, pangyayari, bagay, buwan, aklat, kuwento/awitin/tula | tiyak na ngalan ng: • araw, hayop, lugar, tao, pangyayari, bagay (brand name o tatak), buwan, pamagat ng aklat, pamagat ng kuwento/awitin/tula |
| Maliit na Letra sa Hindi Tiyak na Ngalan | Malaking Letra sa Tiyak na Ngalan |
|---|---|
| araw | Sabado |
| bansa | Pilipinas |
| bayani | Jose Rizal |
| pangulo | Pang. Rodrigo R. Duterte |
| pandemya | Coronavirus Disease 2019 |
| buwan | Enero |
| aso | German’s Shepherd |
| bolpen | Panda |
| aklat | Mga Pambansang Produkto |
| kuwento | Sa Panahon ng Pandemya |
A. Salitang hiram ang tawag sa mga salitang nagmumula sa ibang bansa o salitang banyaga gaya ng Ingles na ginagamit natin tulad ng helmet, cellphone, dice, resort, at internet.
B. Salitang dinaglat ang tawag sa mga salitang pinaikli. Ito ay nagsisimula sa malaking letra kapag idinudugtong sa tiyak na ngalan at nagtatapos sa tuldok. Ito ay maaaring hiram na salita o salitang Filipino.
| Mga Salitang Hiram | Dinaglat na Salita | Halimbawa |
|---|---|---|
| mount | Mt. | Mt. Taal |
| street | St. | Rizal St. |
| engineer | Engr. | Engr. Rona Cruz |
| Mga Salitang Filipino | Dinaglat na Salita | Halimbawa |
| konsehal | Kon. | Kon. Helen Tan |
| binibini | Bb. | Bb. Liza Santos |
| ginoo | G. | G. Andy Lim |
[transcriber’s note: the second group of the table has its own header row printed in the middle of the table, reproduced here as a data row]
Pagyamanin
I. Piliin mo ang hinihinging uri ng ngalan sa bawat bilang. Bilugan ang tamang sagot.
- (tiyak na ngalan) 1. lungsod: Davao / rehiyon
- (di- tiyak na ngalan) 2. tao: Reyes / Amerika
- (tiyak na ngalan) 3. guro: bata / Dindo
- (tiyak na ngalan) 4. Pilipinas: mapa / bansa
- (di- tiyak na ngalan) 5. lugar: Sulu / Mindanao
II. Isulat mo sa sagutang papel ang SH kung Salitang Hiram at H kung Hindi.
_____ 1. lungsod _____ 2. photocopier _____ 3. Claire’s Beauty Salon _____ 4. bundok _____ 5. Aisa’s Beach Resort
[transcriber’s note: one additional blank line is printed below item 5]
III. Kopyahin ang gawaing ito sa sagutang papel o kuwaderno. Ikonek mo ang mga salita sa Hanay A sa daglat nito sa Hanay B.
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| 1. Binibini | Okt. |
| 2. Ginang | Sr. |
| 3. Senior | Prop. |
| 4. Propesor | Bb. |
| 5. Oktubre | gng. |
[transcriber’s note: the answer lines for item III are printed as blank lines; the connecting dots are not shown in the table]
Isaisip
Tandaan mo, ang gamit ng _____ na letra ay para sa hindi tiyak na ngalan ng tao, hayop, bagay, lugar at pangyayari. Ang malaking letra naman ay ginagamit sa tiyak na ngalan ng _____, _____, _____, _____ at _____.
Ang _____ ay nagmumula sa wika ng ibang bansa na ginagamit natin sa pakikipag-usap tulad ng engineer, street, at school.
Sa pagdadaglat ng salita, ito ay nagsisimula sa malaking letra at nagtatapos sa tuldok tulad ng Engr. Alvin Cruz, Rizal St., at Mangga Elem. Sch.
Isagawa
I. Iwasto ang pagkakasulat ng mga salita gamit ang malaki o maliit na letra. Isulat sa sagutang papel ang tamang sagot.
- Watawat
- luzon
- filipino
- Palengke
- melchora aquino
II. Isulat sa papel o kuwaderno ang mga salitang hiram.
Ink ulam jeep dahon East Avenue internet kahon bulaklak toothpaste
III. Tukuyin ang tamang daglat ng salita. Piliin sa loob ng kahon ang sagot.
St. Sen. Hen. Pang. Dr.
Tayahin
Sagutin mo ang sumusunod. Kopyahin sa papel ang letra ng tamang sagot.
- Si _____ay mabait na guro. Paano isusulat ang ngalan ng tao?
a. Bb. Santos b. BB. Santos c. bb. Santos - Nakatira si Ben sa _____. Alin ang tamang pagkasulat sa ngalan ng lugar?
a. Davao City b. Davao city c. DAVAO city - Ano ang tamang daglat ng salitang Mount Pinatubo?
a. mt. Pinatubo b. Mt. Pinatubo c. mt. PinatubO - Kung ang buong pangalan ng doktor ay Dr. Dino C. Cruz, paano naman isusulat ang buong pangalan ng abogado?
a. Atty. Vic C. cruz b. atty. Vic C. cruz c. Atty. Vic C. Cruz - Basahin ang pangungusap at hanapin ang mali ang pagkasulat.
martes ang ikalawang araw ng linggo.
a. ang b. araw c. martes
Isulat ang buong salita para sa mga daglat.
- Doktor De Veyra = _____
- Pangulong Duterte = _____
- Senador Go = _____
- Heneral Dominggo = _____
- Durian Street = _____
[transcriber’s note: the printed exercise lines are blank; the five underlined words in the source are Doktor, Pangulong, Senador, Heneral, and Street]
Karagdagang Gawain
I. Punan mo ng tiyak na pangalan ang hinihingi sa ibaba.
- ospital – _____
- ibon – _____
- parke – _____
- engineer – _____
- paaralan – _____
II. Piliin mo ang mga salitang hiram sa loob ng kahon.
unan ilaw pinggan detergent cellphone photocopier Rowelyn’s Inland Resort Coronavirus Disease 2019
III. Isulat mo sa papel o kuwaderno ang daglat ng sumusunod na salitang tinutukoy.
| Salita | Dinaglat |
|---|---|
| Disyembre | 1. _____ |
| Bonifacio Street | 2. Bonifacio _____ |
| Barangay Madaum | 3. _____ Madaum |
| Pebrero | 4. _____ |
| Gobernador Lukas | 5. _____ Lukas |
Aralin 2: Pagsulat ng Parirala at Pangungusap
Magandang araw sa iyo!
Pagkatapos ng araling ito, ikaw ay inaasahang:
- Nagagamit ang malaki at maliit na letra at mga bantas sa pagsulat ng mga salitang natutuhan sa aralin, salitang dinaglat, salitang hiram, parirala, pangungusap, at talata (F3PU-Ig-i-4, F3PU-IId-4, F3PU-IIId-2.6, F3PU-IVd-f-4).
Subukin
Tingnan mo ang bawat larawan at sabihin kung ano ang ginagawa ng bawat isa.
[illustration: three numbered scenes, 1 a crowd with people lifting a person, 2 two girls sweeping and a boy beside a trash bin, 3 a woman ironing clothes]
Ano ang masasabi mo sa bawat larawan?
a. Gawain sa loob ng bahay
b. Gawain sa loob ng paaralan
c. Gawain sa bahay, paaralan at pamayananAno kayang okasyon mayroon sa unang larawan?
a. May parada sa barangay
b. May liga sa isang barangay
c. May kaarawan ang kapitan sa barangayBakit kailangang makilahok sa paglilinis ng paligid?
a. Upang maging makulay ang paligid
b. Dahil may multa kung hindi ka sasali
c. Upang maging malinis at kaaya-ayang tingnan ang paligid.
Balikan
Kopyahin at punan mo ng letra ang patlang ayon sa larawan.
[illustration: boy’s face beside the blank 1] [illustration: pumpkin, eggplant, and fish beside the blank 3] [illustration: pillow beside the blank 2] [illustration: grandmother’s face beside the blank 4]
- ang ____ata
- ang mga ____ulay
- ang _____ama
- si _____ola Kora
Tuklasin
I. Isulat sa papel o kuwaderno ang angkop na salita upang mabuo ang parirala o pangungusap.
[illustration: school building]
- Ang _____________
[illustration: dog running]
- Ang _____________
[illustration: crying child]
- Ang _____________ ay umiiyak.
[illustration: sleeping cat]
- Ang _________ ay natutulog.
[illustration: bird flying]
- Ang _______ ay lumilipad.
Suriin
Pag-aralan mo ang sumusunod.
[illustration: child eating ice cream] [illustration: dogs] [illustration: teacher Bb. Reyes] [illustration: child eating chocolate] [illustration: smoke from a fire]
| Parirala | Pangungusap |
|---|---|
| ang bata | Ang bata ay kumakain ng sorbetes. |
| ang mga aso | Ang mga aso ay tumatahol sa estranghero. |
| si Bb. Reyes | Si Bb. Reyes ang bagong guro. |
| ang tsokolate | Ang tsokolate ay paborito ng bata. |
| may sunog | Saklolo! May sunog. |
Pagyamanin
A. Parirala ang tawag sa lipon ng mga salita na hindi kumpleto ang diwa, nagsisimula sa maliit na letra at walang bantas.
B. Pangungusap ang tawag sa salita o lipon ng mga salita na kumpleto ang kaisipan, nagsisimula sa malaking letra at mayroong bantas.
- Ang tuldok ( . ) ay ginagamit na bantas sa pangungusap na pasalaysay.
- Tandang pananong ( ? ) ay ginagamit sa pangungusap na patanong.
- Ang tandang padamdam ay ginagamit sa pangungusap na nagpapahayag ng matinding bugso ng damdamin.
I. Isulat mo sa papel o kuwaderno ang Parirala kung ang pahayag ay parirala at Pangungusap naman kung ito ay pangungusap.
_____1. ang mga tao _____2. Maraming bata ang naglalaro sa parke. _____3. Masayahing bata si Ani. _____4. puno ng tao _____5. ang guro at ang mga bata
II. Kopyahin mo ang mga pangungusap at punan ng tamang bantas.
- Sino ang ating pambansang bayani
- Ang watawat ng Pilipinas ay may tatlong bituin
- Aray Masakit ang ngipin ko.
- Maaari ko bang hiramin ang iyong lapis
- Paano maiiwasan ang pagkalat ng Coronavirus Disease
Isaisip
A. Parirala ang tawag sa lipon ng mga salita na hindi kumpleto ang diwa, nagsisimula sa maliit na letra at walang bantas.
B. Pangungusap ang tawag sa salita o lipon ng mga salita na kumpleto ang kaisipan, nagsisimula sa malaking letra at mayroong bantas.
Mga Uri ng Bantas:
- Ang _____________ ay ginagamit sa hulihan ng pangungusap na pasalaysay.
Halimbawa: Si Mang Lino ay mabait na kapitbahay. - Ang tandang _____________ ay ginagamit sa hulihan ng pangungusap na patanong.
Halimbawa: Ano ang paborito mong kulay? - Ang tandang _____________ ay ginagamit sa hulihan ng pangungusap na padamdam.
Halimbawa: Yehey! Pumasa ako sa pagsusulit!
Isagawa
Suriin ang bawat larawan. Punan mo ang patlang ng tamang parirala upang mabuo ang pangungusap.
[illustration: girl reading a book]
Parirala: nagbabasa ng aklat
Pangungusap: _____________________ay nagbabasa ng aklat.[illustration: dog under a table]
Parirala: ang aso
Pangungusap:
Ang aso ay _____________________________.[illustration: boy sweeping the yard]
Parirala: nagwawalis sa bakuran
Pangungusap:
_________________ay nagwawalis sa bakuran.[illustration: woman with long hair]
Parirala: si Aling Elena
Pangungusap:
Si Aling Elena ay____________________.[illustration: person hanging banderitas on a tree]
Parirala: ay nagsasabit ng banderitas
Pangungusap:
__________________ay nagsasabit ng banderitas.
Tayahin
I. Isulat mo sa patlang ang parirala kung parirala at pangungusap kung pangungusap.
- Si Nemi ay maganda. _________________
- lata at papel _________________
- Ako ay masipag mag-aral. _________________
- Ilan ang bituin sa watawat ng Pilipinas? _________________
- sa malayo _________________
II. Punan ng tamang bantas ang mga pangungusap sa talata. Isulat ang sagot sa papel o kuwaderno.
Si Rem ni: Aisa Ali
- Si Rem ay isang masipag na bata__ 2. Tumutulong siya sa mga gawain sa bahay at paaralan__ 3 Palagi siyang pinupuri sa kaniyang kasipagan__ 4. Ano kaya ang sikreto niya__ 5. Aha__ Alam ko na. Mahal pala niya ang mga taong nakapaligid sa kaniya.
Karagdagang Gawain
I. Isulat mong muli ang mga pangungusap. Pansinin ang wastong gamit ng malaking letra.
- nanguna si Karen sa klase.
- saan ka pupunta?
- Ako ay nagbakasyon sa tagum city.
- a. Ako si Lino.
b. ikaw si Lino?
c. Siya ay si Lino. - a. nanalo Ako!
b. Nanalo Ako!
c. Nanalo ako. - a. Siya ang magdadala ng damit
b. siya ang magdadala ng damit.
c. Siya ang magdadala ng damit.
Alamin
Magandang araw sa iyo!
Pagkatapos ng araling ito, ikaw ay inaasahang:
- Nagagamit ang malaki at maliit na letra at mga bantas sa pagsulat ng mga salitang natutuhan sa aralin, salitang dinaglat, salitang hiram, parirala, pangungusap, at talata (F3PU-lg-i-4, F3PU-lld-4, F3PU-llld-2.6, F3PU-lVd-f-4).
Subukin
Bilugan mo ang letra na nagpapakita ng wastong pagkakasulat ng pangungusap batay sa larawan.
[illustration: boy pointing to himself] [illustration: boy holding a trophy and cheering] [illustration: two girls and a woman folding clothes]
Aralin 3 Pagsulat ng Talata
Balikan
Kompletuhin mo ang pagkakasulat ng pangungusap gamit ang tamang bantas na nasa loob ng kahon.
. ? !
- Si Bb. Reyes ang aking guro sa Filipino__
- Tutulong kami sa mga taong nasalanta ng bagyo __
- Sino ang kumuha ng aking pagkain __
- Aray __ Napaso ako ng kandila.
- Ito pala ang Mt. Taal __
Tuklasin
Basahin mo ang kuwento at sagutin ang mga tanong. Isulat sa kuwaderno ang iyong sagot.
Ang Plano ni Malou
Isinulat ni Aisa Ali
Ipinakita ni Malou sa nanay niya ang listahan ng kaniyang mga gagawin sa araw na walang pasok.
“Una, gigising po ako sa ikaanim ng umaga. Pangalawa, aayusin ko po ang aking higaan. Pangatlo, pagkatapos ko pong maligo at mag-ayos ng sarili, mag-aagahan po ako. Pang-apat, tutulong po ako sa paghuhugas ng pinggan at sa paglilinis po ng bahay. Panghuli,
magsasanay po ako ng cursive writing, ito po ang bilin ng aking guro,” pagbabahagi ni Malou.
“Maganda ang mga plano mo, anak,” ang masayang saad ng nanay ni Malou. “Malaki ang maitutulong mo sa amin at sa iyong sarili.”
- Ano ang pamagat ng iyong binasa?
- Kung ikaw ang bata sa kuwento, ganito rin ba ang gagawin mo?
- Sa palagay mo, bakit kaya natuwa ang nanay ni Malou?
Suriin
Pag-aralan mo ang nasa loob ng kahon.
Ang kuwentong iyong binasa ay binubuo ng mga talata.
Ang talata ay binubuo ng isang pangungusap o mga pangungusap na nagpapahayag ng ideya, damdamin o diwa tungkol sa pinag-uusapan o paksa.
Ang unang salita ng unang pangungusap nito ay
Pagyamanin
I. Basahin mo ang kuwento sa ibaba at sagutin ang tanong. Isulat sa patlang ang iyong sagot.
Ang Mesa ni Sima ni: Aisa Ali
Palaging nagwawalis sa ilalim ng kaniyang mesa si Sima. Ano kaya ang winawalis niya? Alam ko na! Balahibo pala ng alagang aso niya.
[illustration: a dog sitting under a table]
Ang _____ ay binubuo ng isang pangungusap o mga pangungusap na nagpapahayag ng ideya, damdamin o diwa tungkol sa pinag-uusapan o paksa.
Ang unang salita ng unang pangungusap nito ay nakapasok. Ang bawat pangungusap ay nagsisimula sa malaking letra at nagtatapos sa bantas.
- Ano ang pamagat ng kuwento?
- Ilang talata mayroon ito
- Ilan ang pangungusap sa talata?
Isaisip
Ang _____ ay binubuo ng isang pangungusap o mga pangungusap na nagpapahayag ng ideya, damdamin o diwa tungkol sa pinag-uusapan o paksa.
Ang unang salita ng unang pangungusap nito ay nakapasok. Ang bawat pangungusap ay nagsisimula sa malaking letra at nagtatapos sa bantas.
Isagawa
Isulat mo nang tama ang mga talata sa kuwaderno.
Ang Kaarawan ni: Jessa Mae R. Pendon
[illustration: a girl at a birthday table with a cake, surrounded by friends and relatives]
nakita ni Karla ang kalendaryo sa kanilang bahay. iilang araw na lang pala at kaarawan na niya. kumuha siya ng kuwaderno at bolpen. isinulat niya ang kaniyang mga plano para sa kaniyang kaarawan.
kaarawan na niya. abala ang lahat sa bahay. dumating ang kaniyang mga bisita at binati siya ng maligayang kaarawan. masayang-masaya si Karla dahil natupad ang kaniyang plano sa kaniyang kaarawan.
ito ang aking pusa. kura ang pangalan niya. siya ay may maputing balahibo at malambing. mahilig siyang matulog sa ibabaw ng aming upuan.
Tayahin
Isulat nang wasto ang talata sa papel.
[illustration: a cat curled up asleep]
Ang Aking Pusa ni: Aisa Ali
ito ang aking pusa. kura ang pangalan niya. siya ay may maputing balahibo at malambing. mahilig siyang matulog sa ibabaw ng aming upuan.
Karagdagang Gawain
Sumulat ng dalawang talata tungkol sa larawan.
[illustration: children cleaning up, sweeping and carrying a basket of trash]
Rubriks sa Pagsulat ng Talata
| Mga Krayterya | 5 | 3 | 1 |
|---|---|---|---|
| Presentasyon | Tama at malinis ang pagkasulat ng talata | Malinis ngunit hindi tama ang pagkasulat ng talata | May kahirapang basahin ang pagkasulat ng talata |
| Baybay ng mga salita, paggamit ng malaki at maliit na letra at mga bantas. | Nagagamit nang tama ang malaki at maliit na letra at mga bantas, tama ang baybay ng mga salita | Nagagamit ang malaki at maliit na letra at mga bantas ngunit mali ang baybay ng mga salita. | May mali sa paggamit ng malaki at maliit na letra at mga bantas. |
Susi sa Pagwawasto
Subukin
a 1.
b 2.
c 3.
Balikan
. 1.
. 2.
? 3.
! 4.
. 5.
Tuklasin
Ang Plano ni Malou 1.
Oo 2.
Natuwa ang nanay ni Malou dahil 3. makatutulong ito sa kanila at sa sarili ni Malou (tanggapin ang sagot ng bata)
Pagyamanin
I. 1. Ang Mesa ni Sima 2. 1 3. 3
II. Palaging nagwawalis sa ilalim ng kaniyang mesa si Sima. Ano kaya ang winawalis niya? Alam ko na! Balahibo pala ng alagang aso niya.
Isagawa
[transcriber’s note: the lines of this answer are interleaved in the layout; the sentences are given here in their reading order]
Nakita ni Karla ang kalendaryo sa kanilang bahay. Ilang araw na lang pala at kaarawan na niya. Kumuha siya ng kuwaderno at bolpen. Isinulat niya ang kaniyang mga plano para sa kaniyang kaarawan.
Kaarawan na niya. Abala ang lahat sa bahay. Dumating ang kaniyang mga bisita at binati siya ng maligayang kaarawan. Masaya siya dahil natupad ang kaniyang plano sa kaniyang kaarawan.
Isaisip
talata
Tayahin
Ito ang aking pusa. Kura ang pangalan niya. Siya ay may maputing balahibo at malambing. Mahilig siyang matulog sa ibabaw ng aming upuan.
Karagdagang Gawain
Bigyang-pansin ang gamit ng malaki at maliit na letra at bantas.
Subukin
c 1.
b 2.
c 3.
Balikan
b 1.
k 2.
g 3.
L 4.
Tuklasin
ospital/hospital
aso
bata
pusa
ibon
Pagyamanin
I.
parirala
pangungusap
pangungusap
parirala
pangungusap
II.
?
.
!
?
.
Isagawa
I.
| I |
|---|
| 1. watawat |
| 2. Luzon |
| 3. Filipino |
| 4. palengke |
| 5. Melchora Aquino |
II.
| III | II |
|---|---|
| 1. Dr. De Veyra | ink |
| 2. Pang. Duterte | toothpaste |
| 3. Sen. Go | corned beef |
| 4. Hen. Dominggo | East Avenue |
| 5. Durian St. | Mount Leonard |
Isaisip
tuldok
pananong
padamdam
Tayahin
I.
pangungusap
parirala
pangungusap
pangungusap
parirala
II.
.
.
.
?
!
Karagdagang Gawain
Bigyang-pansin ang pagsulat ng tiyak na ngalan gamit ang malaking letra.
| III | II |
|---|---|
| 1. Dis. | Photocopier |
| 2. St. | Detergent |
| 3. Brgy. | Cellphone |
| 4. Peb. | Coronavirus Disease 2019 |
| 5. Gob. | Rowelyn’s Inland Resort |
[transcriber’s note: the numerals 1 to 5 printed at the right margin of this section repeat the row numbers and are not reproduced in the table]
Subukin
pandemya
a
b
c
video game
doctor
engineer
street
police
cellphone
Balikan
Martes
Juan Cruz
Disyembre
Diego Zamora
Durian Avenue
Bonifacio Street
South Boulevard
Tuklasin
I.
[transcriber’s note: a stray letter “a” appears before item 1 in the layout]
Sa Panahon ng Pandemy
Mang Kardo
CoViD19/Coronavirus Disease 2019
Mananatili ako sa bahay. Susunod sa mga patakaran ng gobyerno.
(Iba pang naayon na sagot)
II. and III.
| III | II |
|---|---|
| 1. Gng. | 1. toothpaste |
| 2. Bb. | 2. spaghetti |
| 3. G. | 3. Flores Street |
| 4. Mt. | 4. video game |
| 5. St. | 5. Carl’s Barbershop |
Pagyamanin
| III | II | I |
|---|---|---|
| 1. Bb. | 1. H | 1. Davao |
| 2. Gng. | 2. SH | 2. tao |
| 3. Sr. | 3. SH | 3. Dindo |
| 4. Prop. | 4. H | 4. Pilipinas |
| 5. Okt. | 5. SH | 5. lugar |
Sanggunian
Jabines, Angelika D. eds. Batang Pinoy Ako Patnubay ng Guro. Department of Education Pasig City: Studio Graphics Corp, 2017.
K to 12 Filipino Gabay Pangkurikulum. Department of Education Pasig City: Studio Graphics Corp, 2016.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply