This is the Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) 9 self-learning module for the first quarter (Unang Markahan), Module 11: “Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin!” (let us enrich our livelihood). It is an Alternative Delivery Mode module from DepEd Region IX, written for Grade 9 learners who study at home. After it, learners should be able to explain why a good economy is one that lifts up everyone, not just a few.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module states one main objective, numbered 3.3: a good economy is one that develops everyone, where no one is extremely rich while many are poor. By the end, learners should be able to:
- Prove that a good economy develops everyone, with no person extremely rich and many poor.
- Describe how the economy is not only for one’s own progress but for the progress of all.
- Create examples of situations where everyone progresses because of a good economy.
Key ideas in the module
The family as a small economy
The module opens with a question many teens know well: have you ever felt jealous of your siblings, or felt that your parents do not treat you all the same? It explains that the family (pamilya) is the smallest and most important unit of society. People differ: some are good at Math, some at drawing, some with money. Comparing ourselves and feeling envy is natural. But before it turns into resentment, the module asks learners to look honestly at whether their parents’ love was really lacking, or whether they simply wanted more. A parent’s love works like an economy, and a good “family economy” can be compared to the economy of society.
What ekonomiya means
- The word comes from the Greek oikos (house) and nomos (management).
- Running an economy is like managing a household budget. The money must cover all expenses so that everyone in the house can live well and humanely, and so the house becomes a home (tahanan).
Lipunang pang-ekonomiya (economic society)
- It works to manage the nation’s wealth according to what people actually need.
- Its goal is to make sure every house becomes a home.
- The state leads it, making sure wealth is managed well and shared fairly.
- The state tries to give different people fair chances to develop themselves according to their own goals and abilities.
- Every person’s good, honest work adds to the shared progress of the country.
- When the country progresses, people with capital invest more, creating more chances not only to work but also to raise living standards.
- In this way the country becomes one big home where everyone can truly rest and be at peace while they work to build their lives.
Pantay and patas
The final test asks learners to tell apart pantay (equal: the same benefits for everyone) and patas (fair: giving each person what is due to them). The module’s questions point out that fair sharing works better because it considers each person’s abilities and needs. The test also mentions St. Thomas Aquinas’s principle of proportion and the idea that true wealth comes from a person’s own work, not from dividing riches equally.
Activities in the module
| Part | Activity | What learners do |
|---|---|---|
| Subukin | Pretest | Answer 5 multiple-choice questions about a good economy |
| Balikan | Gawain 1: Punan Mo Ako! | Fill in the blanks to review the previous lessons |
| Tuklasin | Gawain 2 | Complete a graphic organizer on “Mabuting Ekonomiya para sa Pag-unlad ng Lahat” (25 points) |
| Suriin | Discussion | Answer questions and read about ekonomiya and lipunang pang-ekonomiya |
| Pagyamanin | Gawain 3: Photo Collage | Make a collage on short bond paper showing your idea of a good economy |
| Isaisip | Gawain 4: Tama o Mali | Mark 5 statements true or false |
| Isagawa | Gawain 5 | Write your positive traits in a cloud, pick a favorite, and explain how it can help achieve a good economy (25 points) |
| Tayahin | Final test | Answer 10 multiple-choice questions |
| Karagdagang Gawain | Extra activity | Match good traits (such as masipag, matiyaga, matapat) to photos of basket weavers, a bread seller, a vegetable seller, and construction workers |
The photo collage is scored on content (35%), creativity (20%), originality (25%), and overall presentation (20%). The graphic organizer and Gawain 5 are scored on content (10 points), organization (10 points), and presentation (5 points).
How to use this module
- Learners: Start with the pretest, then work through each part in order. Write your answers on a separate sheet of paper and do not write on the module, so others can use it. Check your work with the answer key (Susi sa Pagwawasto) honestly, and ask your teacher right away if a lesson is unclear.
- Parents and guardians: Help your child follow the order of the parts and keep the module clean. The collage needs short bond paper and pictures your child can cut out or draw.
- Teachers: The module’s teacher note asks you to check answers and give feedback soon after each activity. If a learner scores below 100%, encourage them to repeat the activity until they reach full mastery.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this EsP module for?
It is for Grade 9 Edukasyon sa Pagpapakatao, first quarter (Unang Markahan), Module 11.
What does Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin! teach?
It teaches that a good economy develops everyone, with no one extremely rich while many are poor, and that the economy is for the progress of all, not just oneself.
Where does the word ekonomiya come from?
The module explains that it comes from the Greek words oikos (house) and nomos (management), so running an economy is like managing a household budget.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the pretest, the review activity, the true-or-false activity, the final test, and the extra activity.
What is the difference between pantay and patas?
In the module’s test, pantay means giving the same benefits to everyone, while patas means giving each person what is due to them based on their needs and abilities.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Edukasyon sa Pagpapakatao – Unang Markahan – Modyul 11: Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin!
9
Edukasyon sa Pagpapakatao
Unang Markahan – Modyul 11: Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin!
[illustration: students reading and studying outdoors and at home, a teacher with a student, a globe, and a child studying by lamplight]
CO_Q1_EsP9_ Module11
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
[transcriber’s note: the last line is printed diagonally along the right edge of the cover]
Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikasiyam na Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 11: Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin! Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayon pa man, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul Manunulat: Anecita A. Dela Cerna, Daisy B. Siete Editor: Mark Lester L. Abellana, Filma B. Catalan, Tagasuri: Mona Lisa M. Babiera, Rose Marie E. Diocares Tagaguhit: Tagalapat: Leonil Rechie Cahanap, Gemma B. Malicay, Liezel R. Capitanea Tagapamahala: Isabelita M. Borres, Eugenio B. Penales, Sonia D. Gonzales, Jeanelyn A. Aleman, Evelyn F. Importante, Rose Marie E. Diocares
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region IX Office Address: Regional Center, Balintawak, Pagadian City E-mail Address: region9@deped.gov.ph
9
Edukasyon sa Pagpapakatao
Unang Markahan – Modyul 11: Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin!
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kani na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin!
Nakakaramdam ka na ba ng inggit sa mga kapatid mo? Natanong mo na ba ang iyong sarili kung bakit hindi pantay-pantay ang pagtingin sa inyo ng nanay at tatay mo? Kung oo, ano ang ginagawa mo?
Sa modyul na ito, inaasahang malilinang sa iyo ang kaalaman, kakayahan at pag-unawa sa sumusunod na mga layunin:
3.3. Napatunayan na ang mabuting ekonomiya ay iyong napaunlad ang lahat – walang taong sobrang mayaman at maraming mahirap.
- a. Napatutunayan na ang ang mabuting ekonomiya ay iyong napaunlad ang lahat – walang taong sobrang mayaman at maraming mahirap.
- b. Nailalarawan na ang ekonomiya ay hindi para lamang sa sariling pag – unlad kundi sa pag – unlad ng lahat.
- c. Nakalilikha ng mga halimbawa ng mga sitwasyon ng pag-unlad ng lahat dulot ng mabuting ekonomiya.
Sa lipunang ginagalawan natin, ang “pamilya” ang itinuturing na pinakamaliit at pinakamahalagang yunit ng lipunan. Ito ang humuhubog at bumubuo sa atin bilang isang mabuting tao. Minsan sa loob mismo ng pamilya ay hindi maiiwasan ang kompetisyonlalong-lalo na sa pagmamahal at pagbibigay ng atensyon ng mga magulang sa kanilang mga anak. Dahil sa pagkakaiba-iba ng ito, hindi maiiwasan ang paghahambing sa isa’tisa. Nagkakaroon din naman ng inggitan ng pakiramdam ng pagiging mas angat. Natural ang ganitong mga pakiramdam. Subalit bago lumalim ang pakiramdam at tumungo sasama ng loob, ay magandang balikan ang karanasan at tingna ng mabuti kung nagkulang ba ng pagmamahal ang ating mga magulang o sadyang naghahangad lang tayo ng higit pa. Ang karanasan sa pag-ibig ng magulang ay isang ekonomiya na hindi malayo sa ekonomiya ng lipunan. Ang pag-ibig ng magulang ay nakapagdudulot ng mabuting ekonomiya sa pamilya na maaaring ihambing sa ekonomiya ng lipunan.
Subukin
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang bawat pangungusap. Piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.
- Alin ang HINDI dulot ng mabuting ekonomiya?
- A. Makatwiran at dinamikong kaayusang panlipunan
- B. Kasaganaan at kasarinlan
- C. Kalayaan sa kahirapan, hanapbuhay para sa lahat, umaangat na istandard ng pamumuhay at mainam na uri ng buhay para sa lahat
- D. Ang mabuting ekonomiya ay may mayaman at mahirap.
- Dahil sa mabuting ekonomiya nabibigyan ng pagkakataon kahit ang mga ordinaryong mamamayan na malayang makikipagkalakalan sa kahit na sino basta ito ay sa legal na paraan. Ano ang ibig sabihin nito?
- A. Ang may kaya lamang ang may karapatang kumikita at magnegosyo
- B. Lahat ay binibigyan ng oportunidad at karapatang mag-angkat at mangalakal para kumite.
- C. Ang may mga mabibigay na bayad sa LGU ang makakapagtinda lamang
- D. Lahat bibigyan ng negosyo ng pamahalaan
- Alin ang naglalarawan ng mabuting ekonomiya?
- A. Ang mabuting ekonomiya ay may mayaman at mahirap.
- B. Ang mabuting ekonomiya ay iyong napauunlad ang lahat walang taong sobrang mayaman at maraming mahirap.
- C. Ang mabuting ekonomiya ay lahat ay may likas na yaman.
- D. Ang mabuting ekonomiya ay may lakas at kahinaan.
- Alin ang hindi katangian ng isang mabuting ekonomiya?
- A. Pagkapantay-pantay
- B. Patas
- C. Mayaman
- D. Produktibo
- Bakit kailangan ng isang mabuting lipunan ang pagkapantay-pantay?
- A. Dahil ang mabuting ekonomiya ay hindi lamang sa sariling pag-unlad kundi ang pag-unlad ng lahat.
- B. Dahil ang mabuting ekonomiya ay patas sa likas na yaman.
- C. Dahil ang mabuting ekonomiya ay nagtutulungan at nagkakaisa
- D. Dahil lahat tayo ay nakikinabang sa lahat ng bagay.
Aralin 1
Kabuhayan Natin, Ating Pagyamanin!
Sadyang magkakaiba ang mga tao. May mga magagaling sa Math, may mahuhusay sa pagdrowing, may masinop sa gamit, may marunong sa pera, may magaganda at makikisig ang katawan kahit na hindi nag-eehersisyo at mayroon din naming tabain at kailangang mag-ingat sa pagkain. Dahil sa pagkakaiba ng ito, hindi maiiwasan ang paghahambing sa isa’tisa. Nagkakaroon ng inggitan at pakiramdam ng pagiging mas angat.
Natural ang ganitong mga pakiramdam. Subalit bago lumalim ang pakiramdam at tumungo sa sama ng loob, marahil magandang balikan ang karanasan at tingnang mabuti kung nagkulang ba ng pagmamahal ang ating magulang o sadyang naghahangad lang tayo ng higit pa. Ang karanasan sa pag-ibig ng magulang ay isang ekonomiya na hindi malayo sa ekonomiya ng lipunan.
Balikan
Gawain 1: Punan Mo Ako!
Panuto: Basahing mabuti ang mga pangungusap at punan ang patlang ng tamang salita.
- _____________ ang tawag sa nabuonggawi, tradisyon, paraan ng pagpapasiya, at mga hangarin ng isang pamayanan.
- Sa isang lipunang pampulitika, ang _______________ang kinikilala bilangtunayna boss.
- Si _______________ ang nagsilbing halimbawa ng may puso para sa lipunan dahil saadbokasiyaniya ng pagkilalasataolagpassakulay ng balat.
- _____________ ang tawagsaproseso ng paghahanapsakabutihangpanlahat at pagsasaayos ng sarili at ng pamayananupanghigitnamatupadito.
- _______________ ay maaaring ihambing sa isang lipunan.
Mga Tala para sa Guro Suriin ang sagot ng mag-aaral.Bigyanagad ng komento ang mag-aaralpagkataposmakompletongmasagot at magawa ang mgagawain. Kung ang resulta ng pagsusuri ay mababa pa sa 100%, hikayatin ang mag-aaralnaulitinhanggangmaabot ang 100% kahusayan.
Tuklasin
Gawain 2:
Panuto: Buuin ang graphic organizer. Isulat sa loob ng mga kahon ang mga salitang maiuugnay sa mga salitang nasa itaas na kahon.
[chart: graphic organizer; Gawain 2] Top box: Mabuting Ekonomiya para sa Pag-unlad ng Lahat Three empty boxes below, connected to the top box.
| MGA PAMANTAYAN SA ISAHANG GAWAIN | |
|---|---|
| Nilalaman | 10 puntos |
| Organisasyon | 10 puntos |
| Presentasyon | 5 puntos |
| Kabuuan | 25 puntos |
Suriin
- Ano ang pagkakaiba ng mabuting ekonomiya at ang hindi?
- Ano ang kahalagahan ng mabuting ekonomiya?
- Paano makakapanahanan ang mga tao sal oob ng Lipunang Pang-ekonomiya?
[photo: fruit stand with vendors and produce in Cebu] Ramos Fruitstand in Cebu, Photo via Youtube.com
[photo: supermarket aisle with a family shopping with a cart] Photo by Dolgachov via Dreamstime.com
Ekonomiya
- Galing sa mga Griyegong salita na “oikos” (bahay) at “nomos” pamamahala.
- Ang ekonomiya ay tulad lamang din ng pamamahala sa bahay. May sapat na budget ang namamahay. Kailanga nitong pagkasyahin sa lahat ng gastusin upang makapamuhay nang mahusay ang mga tao sa bahay, maging buhay-tao (humane) ang kanilang buhay sa bahay, at upang maging tahanan ang bahay.
Lipunang Pang-ekonomiya
Ang lipunang pang-ekonomiya ay nagsisikap napangasiwaan ang mgayaman ng bayan ayon sa kaangkupan nito sa mga pangangailangan ng tao.
Ito ay ang mga pagkilos na masiguro na ang bawat bahay ay magiging tahanan.
Pinapangunahan ito ng estado na tumitiyak na maayos ang pangangasiwa at patas ang pamamahagi ng yaman ng bayan.
Sinisikap gawin ng estado na maging patas para sa nagkakaiba-ibang tao ang mga pagkakataon upang malikha ng bawat isa ang kanilang sarili ayon sa kani-kanilang tunguhin at kakayahan.
Ang bawat mahusay na paghahanapbuhay ng mga tao ay kilos na nagpapangyari sa kolektibong pag-unlad ng bansa.
Kung maunlad ang bansa, higit na mamumuhunan ang mga may kapital na siyang lilikha ng higit pang mgapagkakataon para sa mga tao – pagkakataong hindi lamang makagawa, kundi pagkakataon ding tumaas ang antas ng kanilang pamumuhay.
Sa lipunang pang-ekonomiya, ginagawa ng mga tao na malaking tahanan ang bansa – isang tunay na tahanan kung saan maaaring tunay na tumahan (huminto, manahimik, pumanatag) ang bawat isa sa pagsisikap nilang mahanap ang kanilang mga buhay.
Pagyamanin
Gawain 3: Photo Collage
Panuto: Gumawa ng photo collage upang ibahagi ang iyong sariling paglalarawan sa mabuting ekonomiya. Ilagay ito sa short bond paper.
[transcriber’s note: the printed page has an empty rectangular box where the photo collage is to be placed]
Rubriks sa Paggawa ng Photo Collage
| Kraytirya | Pinakamahusay | Mahusay | Katamtaman | Kailangan ng Pagsasanay | Kabuuan |
|---|---|---|---|---|---|
| Nilalaman (Content) 35% Naipapakita at naipapaliwanag ng maayos ang kaugnayan ng lahat ng konsepto | |||||
| Pagkamalikhain (Creativity) 20% Lubos na nagpapamalas ng pagka malikhain | |||||
| Pagkamapanlikha (Originality) 25% Orihinal ang ideya sa paggawa ng photo collage | |||||
| Kabuuang Presentasyon 20 % Malinis, maayos at malinaw ang kabuuang mensahe | |||||
| Kabuuan 100% |
Isaisip
Gawain 4. Tama o Mali
Panuto: Tukuyin kung TAMA o MALI ang mga pahayag.
_____1. Ang ekonomiya ay hindi lamang para sa ikakabuti ng piling myembro ng pamayanan dahil ito ay para sa ika-uunlad ng lahat ng mamamayan sa lipunan.
_____2. Kung maunlad ang bansa, higit na mamumuhunan ang mga may capital na siyang lilikha ng higit pang mga pagkakataon para sa mga tao.
_____3. Ang mabuting ekonomiya ay nagdudulot ng kasaganahan sa mga prominenteng pamilya at kaunlaran sa kanilang mga negosyo at kalakalan.
_____4. Dahil sa mabuting ekonomiya nabibigyan ng pagkakataon kahit ang mga ordinaryong mamamayan na malayang makikipagkalakalan sa kahit na sino basta ito ay sa legal na paraan.
_____5. Sa mabuting lipunang pang – ekonomiya lalong yumaman ang mga maykaya at naghirap ang mga mahihirap.
Isagawa
Gawain 5.
Panuto:
- Isulat sa loob ng ulap ang iyong mga positibong katangian.
- Pagkatapos, pumili ng isang katangian mo na gusting-gusto mo. Isulat ito sa patlang sa kanan ng arrow.
- Ipaliwanag mo kung bakit mo ito nagustuhan. Ano ang naitulong nito sayo?
[illustration: cloud shape with an arrow pointing to a blank line]
Mga tanong:
- Nakatulong ba ang iyong mga positibong katangian sa pagkamit ng mabuting ekonomiya? Ipaliwanag.
- Paano mo gagamitin ang mga katangiang ito upang makamit ang mabuting ekonomiya?
| MGA PAMANTAYAN SA ISAHANG GAWAIN | |
|---|---|
| Nilalaman | – 10 puntos |
| Organisasyon | – 10 puntos |
| Presentasyon | – 5 puntos |
| Kabuuan | – 25 puntos |
Tayahin
Panuto: Basahin at unawaingmabuti ang bawat pangungusap. Piliin ang titik ng tamang sagot.
_____1. Ano ang katotohanan sa likod ng paniniwala na “ang tao ay pantay pantay”?
- a. Pantay na pagkakaloob ng yaman sa lahat ng tao.
- b. Angkop na pagkakaloob ng yaman batay sa kakayahan ng tao.
- c. Angkop na pagkakaloob ng yaman ayon sa pangangailangan ng tao.
- d. Pantay na pagkakaloob ng yaman batay sa kakayahan at pangangailangan ng tao.
_____2. Ang mga sumusunod ay naglalarawan sa lipunang pang-ekonomiya maliban sa:
- a. Maihahalintulad sa pamamahala ng budget sa isang bahay .
- b. Pagkilos para sa pantay na pagbabahagi ng yaman ng bayan
- c. Pangangasiwa ng yaman ng bayan ayon sa kaangkupan nito sa mga pangangailangan ng tao.
- d. Pagkilos upang masiguro na ang bawat bahay ay magiging tahanan sa pamamagitan ng pangangasiwa ng yaman ng bayan.
_____3. Sa lipunang pang-ekonomiya, ano ang pagkakaiba ng pantay sa patas?
- a. Ang pantay ay pagbibigay ng pare-parehong benepisyo sa lahat ng tao sa lipunan, ang patas ay pagbibigay ng nararapat para satao batay sa kanyang pangangailangan.
- b. Ang pantay ay pagbibigyay ng pare-parehong benepisyo sa lahat ng tao sa lipunan, ang patas ay pagbibigay ng nararapat para sa tao batay sa kanyang kakayahan.
- c. Ang pantay ay pagbibigay ng pare-parehong pagturing sa lahat ng tao sa lipunan, patas ay ang paggalang sa kanilang mga karapatan.
- d. Ang pantay ay pagtiyak na natutugunan ng pamahalaan ang lahat ng pangangailangan ng mga tao.
_____4. Sa ating lipunan, alin sa mga sumusunod ang patunay na naitatali na ng tao ang kanyang sarili sa bagay?
- a. Mas nararapat lamang na makatanggap ang isang tao ng tulong mula pamahalaan, kahit na kaya naman niya itong bilhin o kaya ay hindi naman kailangan, dahil karapatan niya ito bilang mamamayang nagbabayad ng buwis.
- b. Hindi mabitawan ni Sheila ang kanyang lumang mga damit upang ibigay sa kamag-anak dahil mayroon itong sentimental value sa kanya.
- c. Inuubos ni Jerome ang kaniyang pera sa pagbili ng mamahaling relo na sa ibang bansa lamang mahahanap. Ayon sa kaniya, sa ganitong paraan niya nakukuha ang labis na kasiyahan.
- d. Lahat ng nabanggit.
_____5. Paano masisiguro na ang bawat bahay ay maging tahanan sa lipunang pang- ekonomiya?
- a. Nagbibigay tulong pinansyal ang pamahalaan sa mga mahihirap na pamilya.
- b. Sa pangunguna ng estado napangangasiwaan at naibabahagi ng patas ang yaman ng bayan.
- c. Sinisikap ng esado na mabigyan ng trabaho ang bawat mamamayan kahit hindi angkop sa kakayahan.
- d. Tinutulungan ng estado ang mga manggagawa na makahanap ng hanapbuhay sa ibang bansa.
_____6. Bakit epektibo ang patas kaysa pantay na pagbabahagi ng yaman ng bayan?
- a. Sa pamamagitan nito, mas isaalang-alang ang kakayahan at pangangailangan ng bawat isa.
- b. Walang kakayahang magpasiya para sa sarili at sa iba ang mga mamamayan.
- c. Karapatan ng bawat mamamayan na matanggap ang nararapat sa kaniya.
- d. Hindi pantay-pantay ang mga tao, ngunit may angkop para sa kanila.
____ 7. Bakit magkakaugnay ang pag-unlad ng sarili sa pag -unlad ng bayan?
- a. Nakilala at sumikat ang mga taong umuunlad.
- b. Malaki ang maitutulong sa bansa kung maraming pera ang bawat tao ay may mabuting dulot sap ag-unlad ng bansa.
- c. Ang bawat mahusay na paghahanapbuhay ng tao ay may mabuting dulot sa pag-unlad ng bansa.
- d. Nagkakaroon ng maraming oportunidad sa hanapbuhay ang taong mahilig paunlarin ang sariling kakayahan.
_____8. Ano ang katotohanan sa likod ng paniniwala na ”ang tao ay pantay-pantay’?
- a. Lahat ay may kani-kaniyang angking kaalaman.
- b. Lahat ay dapat mayroong pag-aari.
- c. Lahat ay iisa ang mithiin.
- d. Likha ang lahat ng Diyos.
____ 9. Ano ang kahulugan ng prinsipyo ng proportion ayon kay Sto. Tomas de Aquino?
- a. Pantay na pagkakaloob ng yaman ng lahat ng tao.
- b. Angkop na pagkakaloob ng yaman batay sa kakayahan ng tao.
- c. Angkop sa pagkakaloob ng yaman ayon sa panganagilangan ng tao.
- d. Pantay na pagkakaloob ng yaman batay sa kakayahan at pangangailangan ng tao.
____10. “Ang tunay na mayaman ay ang taong nakilala ang sarili sa bunga ng kanyang paggawa. Hindi sa pantay-pantay na pagbabahagi ng kayamanan ang tunay na kayamanan. Nasa pagkilos ng tao sa anumang ibinigay sa kanya ang kanyang ikakayaman.” Ano ang kahulugan ng pahayag na ito?
- a. Ang tunay na mayaman ay hindi takot gumastos para sa mga hilig niya.
- b. Naipakikilala ng tao ang kaniyang sarili sa husay niya sa paggawa.
- c. Mahusay ang taong may kakayahang makabili ng lahat ng kanyang naisin.
- d. Maipagmamalaki ng tao ang kanyang sarili sa mga kagamitan na mayroon siya.
[photo: woman selling fresh vegetables and foods at a market]
Karagdagang Gawain
Panuto: Alamin kung anong katangian ang mayroong magandang patutunguhan na nasa larawan na ipinapakita sa ibaba.
- Matalino
- Masipag
- WalangDeterminasyon
- Tamad
- Magalang
- Uunlad ang buhay
- Matiyaga
- Mapagpunyagi
- Matapat
Gumagawa ng basket
1 .
[photo: men weaving baskets at a round work table]
Nagtitinda ng Tinapay
2 .
[photo: woman selling bread and goods at a market stall]
Nagtitinda ng Gulay
3 .
[photo: woman selling fresh vegetables and foods at a market]
Gumagawa ng Gusali
4 .
[photo: two workers in hard hats and vests reviewing plans at a construction site]
Susi sa Pagwawasto
TAYAHIN
- d
- b
- a
- c
- b
- a
- c
- d
- c
- b
ISAISIP
- Tama
- Tama
- Mali
- Tama
- Tama
PAGYAMANIN
- Tiyaga
- Pangarap
- Masipag
- Pagtitipid
- Kaunlaran
TUKLASAIN
- /
- x
- /
- x
- /
BALIKAN
- Kultura
- Pangulo
- Martin Luther King
- Lipunang politikal
- Barkadahan
[transcriber’s note: in the printed key, “Martin Luther King”, “Lipunang politikal” and “Barkadahan” are split across lines within their boxes]
SUBUKIN
- b
- b
- d
- c
- a
- d
- c
- b
- c
- a
KARAGDAGANG GAWAIN
- Masipag, Matiyaga, Pagpupunyagi
- Matiyaga
- Masipag
- Mayroong magandang patutunguhan
Sanggunian
Book:
Department of Education. Edukasyon Sa Pagpapakatao 9, Modyul ng Mag-aaral. Pasig City: Instructional Materials Secretariat (DepEd-IMCS), 2015.
Image Sources:
Dreams Time. Sale, Consumerism and People Concept – Happy Family with Child and Shopping Cart Buying Food at Grocery Store or Supermarket. Accessed June 2020.
Youtube. Ramos Fruitstand Cebu City, Cebu, Philippines, 2010.https://www.youtube.com/watch?v=QhdEV1JK-b4.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply