EsP 8 Quarter 1 Module 14: Huwarang Pamilya sa Lipunan

EsP Grade 8 Quarter 1 Module 14 on the social and political roles of a model family, with the Cruz family story, activities, and an answer key.

This is the Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) Grade 8 self-learning module for Unang Markahan (Quarter 1), Modyul 14: “Huwarang Pamilya sa Lipunan” (a model family in society). It was prepared by DepEd Caraga Region under the Alternative Delivery Mode (First Edition, 2020) so Grade 8 learners can study at home. After the module, learners should be able to explain how a family carries out its social and political roles, using a real-life example.

On this page 6 sections

What learners will learn

The module teaches one learning competency:

  • Nasusuri ang isang halimbawa ng pamilyang ginagampanan ang panlipunan at pampolitikal na papel nito (analyzes an example of a family that fulfills its social and political roles). (ESP8PB-Ig-4.2)

The module has one lesson, Aralin 1: Huwarang Pamilya sa Lipunan. It opens with the idea that the family is the smallest unit of society, where a person is first shaped into a good citizen. The family’s main contributions are sharing with and giving to others, and watching over the laws and institutions of society.

Social and political roles of the family

The module separates the family’s duties into two kinds.

Tungkuling panlipunan (social role)

These are acts of helping others and the community. The module names:

  • sincere, heartfelt help (pagtulong na bukal sa loob)
  • charity (pagkakawang-gawa)
  • joining bayanihan, or community cooperation, in your area
  • caring for nature

Examples in the activities include joining a clean-up drive, welcoming guests warmly, sharing food with poor neighbors during the Enhanced Community Quarantine (ECQ), and giving gifts at Christmas.

Tungkuling pampolitikal (political role)

This role is about protecting the laws of institutions, human rights, and society. The module lists these rights as examples:

  1. Freedom to express one’s beliefs based on one’s faith
  2. Protecting young people from vices such as drugs, pornography, and smoking
  3. Respecting and caring for older people
  4. Expressing one’s own reasoning

Other examples in the module include obeying traffic laws, following the law on waste segregation, and a worker’s right to physical and economic security after an accident at work.

The Cruz family: a model family

In Gawain 2, learners read an essay by the module’s writer about the family of Rudy Cruz:

  • Mang Rudy gives free breakfast to people on the street who pass by his small eatery (karenderya). His example led each family member to set aside 5% of their salary, and every December the family gives Christmas gifts in their barangay.
  • Jenny, the eldest, runs a scholarship for children of poor families. It takes 20 scholars each school year, and 10 have already graduated and now work to help their families.
  • Joey, the second child, manages a construction firm and gives jobs to people from his town, so fathers can provide for their families.
  • Fatima, the youngest, raises funds for her project “buklat aklat” (open a book), which buys storybooks and dictionaries for 15 schools in their city.

The module explains that Mang Rudy’s free breakfast shows the social role of sincere help. The children’s work shows the political role: it supports young people’s right to education and gives families economic security through jobs. The lesson’s point is “kung ano ang puno ay siya rin ang bunga” (as the tree is, so is the fruit). The father’s example shaped how his children help others.

The module also warns that when society and its citizens do not carry out these roles properly, disorder can follow. Every citizen should take responsibility for these duties and become a good example.

Activities in the module

PartActivityWhat learners do
SubukinPretest15 multiple-choice items
BalikanGawain 1: TambalanMatch community problems with ways to help
TuklasinGawain 2: RepleksyonRead the Cruz family essay and answer guide questions
PagyamaninGawain 3Mark situations TL (social role) or TP (political role)
PagyamaninGawain 4: Itama ang MaliWrite TAMA (correct) or say how to fix the wrong action
PagyamaninGawain 5Read a news story about the #TINABANGAY relief drive in Surigao and answer questions
IsaisipGawain 6Write 3 new learnings, 2 interesting topics, and 1 question
IsagawaGawain 7: Maging MapagmatyagObserve family members and record the role each action shows
TayahinFinal test15 multiple-choice items
Karagdagang GawainGawain 8Make a slogan on illustration board

How to use this module

  • Learners: Take the pretest first to see what you already know. Then work through the parts in order. Write all answers on separate paper and do not write on the module, so other learners can use it. Contact your teacher right away if a part is hard to understand.
  • Parents and guardians: Gawain 7 asks your child to watch what family members do at home. Your everyday actions are part of the lesson. The answer key is meant for checking work honestly after the activities are done.
  • Teachers: The teacher’s note says that if a learner completes the Balikan activity successfully, the learner can move on. If not, have the learner go back to the previous module. Rubrics are provided for Gawain 5, 6, 7, and 8. Gawain 7 is worth 20 points and the slogan is worth 30 points.

The answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end covers the pretest, Gawain 1, Gawain 3, Gawain 4, and the final test.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is for Grade 8 Edukasyon sa Pagpapakatao, Unang Markahan (Quarter 1), Modyul 14.

What is the difference between the social and political roles of the family?

The social role (panlipunan) covers acts like sincere help, charity, bayanihan, and caring for nature. The political role (pampolitikal) is about protecting laws, human rights, and society, such as respecting older people and protecting youth from vices.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto has answers for the pretest, the matching activity (Gawain 1), Gawain 3, Gawain 4, and the final test. Rubrics are given for the open-ended activities.

What competency does this module cover?

It covers ESP8PB-Ig-4.2: analyzing an example of a family that fulfills its social and political roles.

Who is the model family in the module?

It is the family of Rudy Cruz. He gives free breakfast to people on the street, and his three children run a scholarship, provide jobs, and raise funds for books for 15 schools.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

8

Edukasyon sa Pagpapakatao – Unang Markahan – Modyul 14: Huwarang Pamilya sa Lipunan

[illustration: learners reading, studying, and working together with a globe, a lamp, and a teacher at a desk]

Pag-aari ng Pamahalaan Hindi Ipinagbibili

CO_Q1_EsP8_Module14

Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikawalong Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 14: Huwarang Pamilya sa Lipunan Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ng Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kwento, seleksyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Rashiel Joy F. Lepaopao, Editor: Emelinda L. Raza, Mark Lorenz C. Luib Tagasuri: Elizabeth M. Ysulan, Ponciano G. Alngog, Prudenciana D. Mallari, Judith E. Ecoben, Jezzine F. Salar, Megie M. Lillo, John Rey C. Clarion Tagaguhit: Alim V. Eviota, Mark Lorenz C. Luib, Merlinda W. Malimit, Jay S. Mateo, Adonis P. Umipig, Jubell C. Cababat Tagalapat: Nerissa G. Ga, Mark Lorenz C. Luib Tagapamahala: Francis Cesar B. Bringas, Isidro M. Biol Jr., Maripaz F. Magno, Josephine Chonie M. Obseñares, Lope C. Papeleras, Michael C. Paso, Juan Jr. L. Espina

Inilimbag sa:

Department of Education – Caraga Region

Office Address: Teacher Development Center, J.P. Rosales Avenue Butuan City, Philippines 8600 Telefax No.: (085) 342-5969 Email Address: caraga@deped.gov.ph

[transcriber’s note: this page repeats the cover title and the DepEd logo, so it is not transcribed again]

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito nga iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o stratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan nya ng ibayong tulong mula a tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat Gawain at pagsusulit. Inaasahan naming na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahaan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamamit lang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong n gating mga tagapagdaloy. Umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan

Alamin

Ang pamilya ay pinakamaliit na yunit ng lipunan at dito nahuhubog ang indibidwal na nag-uugat sa pagiging isang mabuting mamamayan. Ang pangunahing kontribusyon ng pamilya ay ang pakikibahagi at pagbibigayan sa kapuwa. Bukod dito, tungkulin din ng isang pamilya ang pagbabantay sa mga batas at institusyong panlipunan.

Sa klasikal na pagsusuri hinggil sa katangian ng isang pamilya masasabing kailangan na magsamasama ang bawat miyembro upang makapagsagawa ng iba’t ibang aktibidad at makapag-ambag sa mga pangangailangan ng pamilya. Ang pananaw na ito ay nagbabago sa paglipas ng panahon, sinasabing ang pamilya ay may malaking tungkuling dapat magampanan sa lipunan. Isa na rito ay ang masigurado na patuloy sa pag-unlad, pagpapahalaga at pagtatangkilik sa mga gawaing nakabubuti sa nakararami.

Kung ang bawat pamilya ay isinasabuhay ang mga tungkulin sa ating komunidad, tiyak na sila ay may matiwasay at maunlad na pamumuhay.

Sa modyul na ito malilinang ang kasanayang pampagkatuto na:

  • a. Nasusuri ang isang halimbawa ng pamilyang ginagampanan ang panlipunan at pampolitikal na papel nito. (ESP8PB-Ig-4.2)

Subukin

Maraming Pagpipilian

Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.

  1. Anong papel ang ginagampanan ng pamilyang nagsusulong ng bayanihan sa isang lugar?

    • A. pampolitikal
    • B. pangkalusugan
    • C. panlipunan
    • D. pansimbahan
  2. Si Ana ay isa sa mga empleyado ng DSWD kung saan isinusulong niya ang pangangalaga sa karapatan ng bawat bata sa kanilang barangay. Anong papel ang ginagampanan ni Ana?

    • A. pampolitikal
    • B. pangkalusugan
    • C. panlipunan
    • D. pansimbahan
  3. Alin sa sumusunod na pagpipilian ang nagampanan ng pamilyang Cruz nang magiliw nilang tinanggap ang mga panauhin sa kanilang bahay?

    • A. pampolitikal
    • B. pangkalusugan
    • C. panlipunan
    • D. pansimbahan
  4. Ang pamilya ni Juan ay nagboluntaryong maglingkod sa pamayanan sa pagsasagawa ng clean-up drive. Anong papel ang nagampanan ng pamilya sa lipunan?

    • A. pampolitikal
    • B. pangkalusugan
    • C. panlipunan
    • D. pansimbahan
  5. Minarapat ng pamilya ni Bernie na mamuhay sila ng pribado. Ang karapatang ito ay napabilang sa anong gampaning panlipunan?

    • A. pampolitikal
    • B. pangkalusugan
    • C. panlipunan
    • D. pansimbahan
  6. Alin sa sumusunod na sitwasyon ang nagpapakita ng gampaning panlipunan?

    • A. Sinusunod ng pamilyang Torres ang panukala ng gobyerno.
    • B. Nagpahayag ng pansariling saloobin si Carla hinggil sa problemang kinaharap.
    • C. Ginagalang ng bawat miyembro ng pamilya ang karapatang pantao ng bawat isa.
    • D. Pinalaganap ng pamilyang Santas ang pagbibigay ng tulong sa mga kapus-palad.
  7. Anong pangyayari sa pagpipilian ang nagpapakita ng gampaning panlipunan?

    • A. bininyagan ang sanggol
    • B. binigyan ng bata ang pulubi ng pagkain
    • C. pag-aalaga sa isang matanda sa bahay-kalinga
    • D. matiwasay na bumoto ang mga mag-aaral sa SSG
  8. Alin sa sumusunod ang halimbawa ng pampolitikal na papel ng pamilya?

    • A. pagtatanim ng halaman sa bakuran
    • B. pakikiisa sa bayanihan ng barangay
    • C. pagtulong sa kapitbahay na nasunugan
    • D. pagpapaaral ng mga anak sa magandang institusyon
  9. Anong karapatan sa panlipunang papel ang maaring matamasa ng pamilyang Juan?

    • A. paglahok sa clean-up drive
    • B. pagtanggap ng tulong mula sa 4P’s
    • C. pagkakaroon ng proteksyon mula sa awtoridad
    • D. pamimigay sa mga senior citizen ng honorarium mula sa DSWD
  10. Si Zack ay nakapila sa fast food chain para bumili ng pagkain. Nakita niya ang isang matanda sa kanyang likuran kaya inalalayan niya ito sa priority lane. Anong pampolitikal na papel ang nagampanan ni Zack sa pagtulong?


  • A. karapatang pumila
  • B. karapatan ng batang maisilang
  • C. paggalang sa karapatan ng matanda
  • D. manindigan sa pansariling karapatan
  1. Si Belle ay isang manggagawa sa pabrika na naaksidente sa oras ng trabaho ngunit hindi nabigyan ng tulong pinansiyal ng kompanya. Anong karapatang pampolitikal ang nalabag ng kompanya sa pamilya ni Belle?
  • A. karapatang magbakasyon
  • B. karapatang umangat ang posisyon
  • C. karapatang matanggap nang maaga ang mid-year bonus
  • D. karapatan ng manggagawang may sakit na magtamo ng pisikal at pang-ekonomiyang seguridad
  1. Panlipunang papel: paglilinis ng mga kanal;
    Pampolitikal na papel:

    • A. pagbahagi ng baon ni Jane sa kanyang kaklase
    • B. pagbibigay scholarship sa mga kapus-palad
    • C. pagsunod sa batas trapiko
    • D. pamamahagi ng relief goods
  2. Pampolitikal na papel: Pagtaguyod ng pananampalataya;
    Panlipunang papel:

    • A. pagbibigay ng moral na suporta sa kasapi ng pamilya
    • B. pagsasakatuparan ang kanyang pananagutan
    • C. pagsasapribado ng buhay
    • D. pagbuo ng pamilya
  3. Pampolitikal na papel: pagsunod sa batas trapiko;
    Panlipunang papel:

    • A. pagbibigay ng donasyon sa mga biktima ng lindol
    • B. pagkakaroon ng kalayaan sa pagpili ng relihiyon
    • C. malayang makaanib sa isang asosasyon
    • D. may pagkakataong mapapaunlad ang sarili
  4. Pag-aalaga sa mga hayop: Panlipunang papel;
    Pagsunod sa batas ng paghiwahiwalay ng basura:

    • A. karapatang pampolitikal
    • B. karapatang panlipunan
    • C. karapatang pangkalikasan
    • D. pampulitikal na papel

Aralin 1 Huwarang Pamilya sa Lipunan

“Ang pagkakaroon ng tahanan ay katiwasayan. Ang pagkakaroon ng pamilya ay kagalakan. Ang pagkakaroon ng pareho ay biyaya.” -Anonymous

Balikan

[illustration: hand holding a puzzle piece]

Ngayon, may inihanda akong gawain hinggil sa nakaraang modyul bilang tanda na may lubos kang pagkatuto sa nakaraang aralin. Alam kong kayang-kaya mo ito kaibigan! Ngayon pa lang binabati na kita.

Gawain 1: Tambalan!

Panuto: Pagtambalin ang mga suliraning makikita sa hanay A sa mga maaring maging tulong na makikita sa hanay B. Isulat ang titik ng tamang sagot sa sagutang papel.

Hanay AHanay B
1. residenteng apektado ng pagbahaA. pansamantalang patuluyin sa bahay ang kapitbahay na naapektuhan ng pagbaha
2. gumuhong bahay ng iyong kapitbahay dahil sa lindolB. matalinong pagbuto o pagpili ng uupong politiko
3. kaklaseng walang papel at pangmatrikulaC. boluntaryong makiisa sa treeplanting
4. 4. matandang mag-asawang nanlilimos sa kalyeD. pahiramin ng papel
5. pagguho ng lupa tuwing lumalakas ang ulanE. magbigay donasyon tulad ng pagkain at pinansyal
6. paglaganap ng sakit na dengueF. lumahok ng bayanihan sa pagkumpuni o paggawa ng bahay
7. korupsyon ng mga nanunungkulanG. magpadala ng pormal na liham sa kinauukulan na maglunsad ng proyekto sa paglilinis
8. mga nangyayaring aksidente sa daanH. pagsunod sa batas trapiko
9. pang-aabusoI. tumutulong sa paglilinis ng coastal area
10. pagkasira ng yamang dagatJ. pag-alam at paglaban sa iyong karapatan
Mga Tala para sa Guro

[illustration: hand holding a stack of papers]

Kung matagumpay na naisagawa ng bata ang gawaing nasa Balikan ay hayaan siyang magpatuloy sa kasunod na gawain. Kung hindi naman, pabalikan ang sinundang modyul.

Tuklasin

[illustration: hand holding a sprouting plant]

Gawain 2: Repleksyon; Malasakit sa Kapuwa

Panuto: Basahin ang deskriptibong sanaysay tungkol sa buhay ng isang pamilya na kinilala sa pagbibigay tulong at pagnilayan ang mga gabay na tanong.

Pagtulong: Repleksyon sa Isang Huwarang Pamilya Ni: Rashiel Joy F. Lepaopao

Iba-iba ang pamamaraan ng tao sa pagpapakita ng malasakit sa kapuwa. Maaaring sa paraan ng pagbibigay tulong moral, pinansyal, mga kawang-gawa, fund raising at kahit sa simpleng pag-abot ng ulam sa kapitbahay.

Ang pamilya ni Rudy Cruz ay isa sa mga pamilyang Pilipino na may katangitanging paraan ng pagbibigay ng tulong mula sa pagpaplano hanggang sa pagbabahagi nito sa kapuwa. Bakit ito natatangi?

Naging modelo ng mga anak ang kanilang ama sa pagbibigay ng tulong. Si Mang Rudy ay likas ang pagtulong sa kapuwa, kilala sa pamimigay ng libreng almusal sa mga taong nasa lansangan na dumaraan sa kanilang karenderya. Ito ay panata niya bilang isang tao na naghikayat naman sa bawat kasapi ng kanilang pamilya na maglalaan ng 5% sa kanilang sahod at bago matapos ang taon, sa buwan ng Disyembre ay mamahagi ang pamilya ng pamaskong handog sa kanilang barangay.

Maliban sa kawang-gawa ng buong pamilya, nagbigay rin ang tatlong anak ni Mang Rudy ng tulong sa mga nangangailangan.

Si Jenny na panganay na anak nito ay mayroong scholarship grant sa piling anak ng mga pamilyang naghihirap. Bawat pasukan ay mayroon itong 20 scholars. Sa kasalukuyan, may napagtapos na itong 10 kabataan na nagtatrabaho na rin at nakatutulong sa kani-kanilang pamilya.

Nagbigay naman ng trabaho sa kanyang kababayan ang pangalawang anak ni Mang Rudy na si Joey na tagapamahala ng isang construction firm. Sa ganitong paraan, nagsilbi itong instrumento upang maging responsableng haligi ng tahanan ang mga amang naipasok niya ng trabaho sa pamamagitan ng kakayahan nitong matustusan ang pangangailangan ng kanilang pamilya.

Ang bunsong anak naman na si Fatima ay aktibo sa paglahok at pagsasagawa ng fund raising para sa kanyang proyektong “buklat aklat” na naglalayong makabili ng mga story books at diksyunaryo na maibibigay sa 15 paaralan ng kanilang lungsod. Ito ay naglalayong madagdagan ang karunungan ng mga kabataan sa pamamagitan ng pagbabasa ng mga aklat.

Sa sitwasyong ito, kapani-paniwala kung ano ang puno ay siya rin ang bunga. Sa pagiging matulungin ni Mang Rudy, nagsilbi siyang modelo na naghubog sa kanyang mga anak upang masundan ang kinamulatang paraan ng pagtulong niya sa kapuwa. Kapuri-puri ang ganitong pagpapalaki at pagtaguyod sa pamilya. Tunay na Isang pamilyang huwaran!

Gabay na tanong:

  1. Anong uri ng pagmamalasakit ang ipinakita ni Mang Rudy? Sa iyong palagay, katangi-tangi ba ang gawing ipinakita nito?
  2. Anong gampanin ang ipinakita ni Mang Rudy at paano nito naimpluwensiyahan ang kanyang mga anak?

Suriin

[illustration: magnifying glass]

Napahanga ka ba sa pagiging matulungin ng pamilyang Cruz? Ikaw, may natatandaan ka bang pangyayari kung saan nag-abot kayo ng tulong sa kapuwa?

Lahat tayo ay nakapag-abot na ng tulong sa ating kapuwa maaaring sa malaki o maliit man na paraan. Kung minsan, may mga pagkilos tayong hindi nababatid sa ating sarili na nakapagdala pala ng isang malaking pagtulong sa ibang tao.

Napag-aralan at natukoy mo sa Aralin 1 ang mga tungkuling panlipunan at pampolitikal na dapat magampanan ng pamilya sa sarili at kapuwa. Ang pagtulong na bukal sa loob, pagkawang-gawa, pakikiisa sa bayanihan sa inyong lugar at pangangalaga sa kalikasan ay ilan lamang sa tungkulin ng pamilya sa lipunan.

Sa sanaysay na binasa, mailalarawan na huwarang pamilya ang nabuo ni Mang Rudy dahil sa kanilang bukal sa loob na pagtulong sa kanilang mga kakilala at kapwa. Halimbawa, sa pagbibigay ni Mang Rudy ng libreng almusal sa mga taong nasa lansangan nagampanan nito ang tungkuling panlipunan na magbigay ng tulong na bukas sa loob.

Ang pampolitikal na gampanin ng pamilya naman ay nagbigay-diin sa pangangalaga ng tao sa mga institusyonal na batas, karapatan ng tao at lipunan. Ilan sa mga karapatang ito ay:

  1. pagbibigay laya na maipahayag ang paniniwala ng isang tao batay sa kanyang pananampalataya
  2. pangangalaga sa kabataan laban sa pagbibisyo gaya ng droga, pornograpiya, paninigarilyo at iba pa.
  3. paggalang at pag-aaruga sa matatanda
  4. pagpapahayag ng sariling pangangatwiran

Halimbawa na lamang sa binasang sanaysay, ang mga anak ni Mang Rudy ay nagampanan ang pampolitikal na tungkulin ng kanilang pamilya sa kapuwa sa pamamagitan ng pagpapamalas at pagbibigay sa karapatan ng mga kabataan na makapag-aral at pagtulong sa kani-kanilang pamilya na magkaroon ng pangekonomiyang seguridad sa pamamagitan ng pagbibigay ng trabaho sa mga ama ng pamilya.

Ang panlipunan at pampolitikal na gampanin ay natural na tungkulin ng isang indibidwal sa totoong buhay. Sa katunayan, magkatuwang ang lipunan at mamamayan sa pangangalaga nito. Kung ang lipunan at mamamayan ay walang wastong pamamalakad at pagsunod sa naturang gampanin, maaari itong makalikha ng negatibong epekto tulad ng kaguluhan. Kung kaya, bilang mamamayan nararapat na mapanagutan ang tungkulin upang maging isang huwaran.

Pagyamanin

[illustration: hand stacking blocks]

Gawain 3: Gampanin ng Pamilya, Suriin!

Panuto: Suriin ang mga ipinapahiwatig na kilos sa sitwasyon. Isulat ang TL kung ito ay naglalarawan ng tungkuling panlipunan at TP naman kung tungkuling pampolitikal. Isulat sa sagutang papel ang iyong sagot.

  1. Ang pamilyang Bustamante ay nakilahok sa bayanihang pagpapaganda sa nayon para sa darating na kapistahan.
  2. Nag-aayuno ang pamilya ni Al Rahad bilang paghahanda nila sa pagsapit ng Ramadan.
  3. Naglalaan araw-araw ng oras ang pamilya Reyes para diligan ang mga halaman bilang pangangalaga sa mga pananim.
  4. Masipag na nagtatrabaho ang ama ng pamilyang Roxas upang matugunan ang pangangailangan ng mga anak sa paaralan.
  5. Tuwing pasko namamahagi ng aginaldo ang pamilyang Cortez bilang kanilang paraan ng pasasalamat sa mga biyayang natanggap.
Gawain 4: ITAMA ANG MALI

Panuto: Suriin at isulat ang TAMA kung nagpapakita ng gampaning panlipunan at pampulitikal ang sitwasyon. Kung MALI, isulat ang maaaring gawin upang maitama ang kilos sa sitwasyon. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

  1. Si Ben at ang kanyang pamilya ay sakay ng dyip patungong Quiapo para magsimba. Siksikan at gitgitan sa loob ng dyip ng mapansin ni Ben na ang isang lalaki ay palihim na binubuksan ang bag ng kanyang katabing babae. Hindi napalagay si Ben at bahagyang kinalabit ang balikat ng ina ngunit hindi siya naintindihan nito, kaya sumigaw siya nang malakas. “May magnanakaw!”. Dalidaling bumaba ang isang lalaki at nagpasalamat ang babae kay Ben.


  2. Naisipan ng pamilyang Cruz na magbahagi ng kanilang biyaya sa kanilang mga kapitbahay na kapos at walang-wala sa panahon ng Enhanced Community Quarantine (ECQ). Matapos maibalot ang mga pagkain ay binahay-bahay nila ang pamimigay nito.


  3. Habang kumakain ay nagtanong ang kanilang nanay kung kumusta ang pagaaral. Agad ibinahagi ng kuya ni Ana ang mga ginawa nila sa paaralan. Alam ni Ana na nagsinungaling ang kanyang kuya dahil nakita niya itong nag cutting class ngunit pinabayaan niya lang ito at hindi sinabi ang totoo sa kanyang nanay at tatay na buong araw nagtatrabaho para matustusan ang kanilang pangangailangan.


  4. Kabuwanan ng panganganak ni Jean na isang tindera. Kung kaya nagsumite siya ng maternity leave. Walang pagdadalawang-isip na sinang-ayunan ng kanyang amo at ipinaalala ang ilan pang benepisyo na kanyang matatanggap sa panahon at pagkatapos ng pagbubuntis.


Gawain 5: Aksyon Mo, Huwaran nga ba?

Panuto: Basahin ang balita. Pagkatapos, suriin kung ang balita ay isang halimbawa ba ng pagganap ng tungkuling panlipunan at pampolitikal ng isang tao o pamilya. Sagutin ang mga tanong at isulat sa sagutang papel ang iyong sagot.

“Malasakit sa Pandemic” SYC, Rotaract Surigao namahagi ng Relief

Umani ng suporta sa mga kababayan at social media ang proyektong #TINABANGAY na lumikom ng mahigit sa Php 100,000.00 na ipinambili ng mga pagkain para sa ipinamahaging relief goods sa mga naghihirap na kababayang Surigaonon.

April 15, 2020 nang magsimulang mamahagi ng relief goods ang mga kabataan para sa pinakamahirap na pamilya, mga walang tirahan at mga less privileged kung saan pinuntahan nila ang 10 city barangays, 8 island barangays at 1 mainland barangay ng munisipalidad ng San Francisco, SDN.

Malaki ang naging pasasalamat ng naturang organisasyon sa ipinakitang suporta ng mga opisyales sa gobyerno at simpleng mamamayan sa pamamagitan ng pagbibigay ng pera at bigas bilang donasyon sa kabila ng pandemic na nararanasan ng lahat.

Samantala, patuloy pa rin sa pagtanggap ng donasyon ang grupo para sa ikalawang yugto ng pamamahagi ng relief goods.

Ang naturang fund raising ay kolaboratibong proyekto ng Rotaract Metro Surigao sa pangunguna ni Bb. Jean Daryl P. Ampong at G. Raxiety G. Adolfo, Executive Director ng Surigao Youth Convergence (SYC) at kooperasyon ng mga miyembro nito.

Impormasyon mula kay G. Remuel M. Coles, Rotary M. Coles, Rotaract Member

Mga Tanong.

  1. Paano ipinakita ng asosasyon ang tungkulin sa kapuwa? Ilahad ang detalye.
  2. Naisabuhay ba ang bayanihan sa isinagawang pagtulong? Paano?
  3. Bilang kabataan, nararapat bang tularan ang ganitong gawain ng ibang tao sa pagbibigay ng tulong sa kapuwa at pamayanan? Oo o Hindi. Bakit?
BATAYAN SA PAGWAWASTO
PamantayanNapakahusay (10 puntos)Mahusay (7 puntos)Nangangailangan ng Pag-unlad (4 puntos)
Nilalaman ng sagotNasagutan nang tama ang tanong at nakapaglalahad ng halimbawa sa pagpapaliwanag.Nasagutan nang tama ang tanong bagaman hindi gaanong naipapaliwanag nang may halimbawa.May sagot sa tanong bagaman malayo sa konseptong hinihingi ang halimbawa at pagpapaliwanag.

Isaisip

Gawain 6: Iyong Naunawaan

Panuto: Isulat sa sagutang papel ang mga hinihinging detalye.

3 – Bagong Kaalaman 2 – Paksang nakakuha ng interes 1 – Tanong na gustong masagutan

[transcriber’s note: three response boxes, numbered 3, 2 and 1 as printed, with blank bullet lines for the learner’s answers; the bullet lines are empty in the printed page]

PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA

PamantayanNapakasuhay (10 Puntos)Mahusay (8 Puntos)Di-gaanong Mahusay (6 Puntos)Nangangailangan ng Pag-unlad (4 Puntos)
Paglalahad sa Bagong kaalaman/ interesNapakaayos at angkop ang pagkalahad ng kaalaman at interes sa paksa.Maayos at angkop ang pagkalahad ng kaalaman at interes sa paksa.Di-gaanong maayos at angkop ang pagkalahad ng kaalaman at interes sa paksa.May nailahad na kaalaman at interes bagaman malayo sa paksang tinalakay
Pagbuo ng tanongMalinaw at angkop na angkop sa paksa ang nabuong tanong.Malinaw at angkop sa paksa ang nabuong tanong.Di-gaanong malinaw at angkop sa paksa ang nabuong tanong.Hindi malinaw at angkop sa paksa ang nabuong tanong.
Kabuoang puntos

Isagawa

Gawain 7: Maging Mapagmatyag!

Panuto: Obserbahan at suriin ang mga kilos ng mga kasapi ng inyong pamilya kung nagagampanan ba nito ang mga tungkuling panlipunan at pampolitikal. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

Panahon o PagkakataonKilos o sitwasyong ginawa ng kasapi ng pamilyaUri ng tungkuling nagampanan (Panlipunan/Pampolitikal)

PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA

PamantayanNapakahusay (10 puntos)Mahusay (8 puntos)Nangangailangan ng Pag-unlad (5 puntos)
Paglalahad ng hinihinging impormasyonKompleto at maayos na nailalahad ang hinihinging impormasyon.Kulang at hindi gaanong maayos na nailalahad ang hinihinging impormasyon.Iilan lamang na impormasyong naibigay at hindi ito malinaw na nailalahad.
Kawastuhan ng sitwasyong naobserbahan sa tahananNakapagbibigay nang wastong obserbasyon.Hindi gaanong nakapagbigay nang wastong obserbasyon.Hindi nakapagbigay nang wastong obserbasyon.
Kabuoan 20 putos

Tayahin

Maraming Pagpipilian

Panuto: Basahing mabuti ang bawat tanong o sitwasyon at piliin ang tamang sagot. Titik lamang ang isulat sa sagutang papel.

  1. Alin sa sumusunod na sitwasyon ang nagpapakita ng gampaning panlipunan?
    A. Sinusunod ng pamilyang Torres ang panukala ng gobyerno.
    B. Nagpahayag ng pansariling saloobin si Carla hinggil sa problemang kinaharap.
    C. Ginagalang ng bawat miyembro ng pamilya ang karapatang pantao ng bawat isa.
    D. Pinalaganap ng pamilyang Santas ang pagbibigay ng tulong sa mga kapus-palad.


  2. Alin sa mga sumusunod ang halimbawa ng panlipunang papel ng pamilya?
    A. bininyagan ang sanggol
    B. binigyan ng bata ang pulubi ng pagkain
    C. pag-aalaga sa isang matanda sa bahay-kalinga
    D. matiwasay na bumoto ang mga mag-aaral sa SSG


  3. Alin sa mga sumusunod ang halimbawa ng pampolitikal na papel ng pamilya?
    A. pagtatanim ng halaman sa bakuran
    B. pakikiisa sa bayanihan ng barangay
    C. pagtulong sa kapitbahay na nasunugan
    D. pagpapaaral ng mga anak sa magandang institusyon


  4. Alin sa mga sumusunod ang halimbawa ng panlipunang papel ng pamilya?
    A. paglahok sa clean-up drive
    B. pagtanggap ng tulong mula sa 4P’s
    C. pagkakaroon ng proteksyon mula sa awtoridad
    D. pamimigay sa mga senior citizen ng honorarium mula sa DSWD


  5. Si Zack ay nakapila sa fast food chain para bumili ng pagkain. Nakita niya ang isang matanda sa kanyang likuran kaya inalalayan niya ito sa priority lane. Anong pampolitikal na papel ang nagampanan ni Zack sa pagtulong?
    A. karapatang pumila
    B. karapatan ng batang maisilang
    C. paggalang sa karapatan ng matanda
    D. manindigan sa pansariling karapatan


  6. Si Belle ay isang manggagawa sa pabrika na naaksidente sa oras ng trabaho ngunit hindi nabigyan ng tulong pinansiyal ng kompanya. Anong karapatang pampolitikal ang nalabag ng kompanya sa pamilya ni Belle?
    A. karapatang magbakasyon
    B. karapatang umangat ang posisyon
    C. karapatang matanggap nang maaga ang mid-year bonus
    D. karapatan ng manggagawang may sakit na magtamo ng pisikal at pang-ekonomiyang seguridad


  7. Anong papel ang ginagampanan ng pamilyang nagsusulong ng bayanihan sa isang lugar?
    A. pampolitikal
    B. pangkalusugan
    C. panlipunan
    D. pansimbahan


  8. Si Ana ay isa sa mga empleyado ng DSWD kung saan isinusulong niya ang pangangalaga sa karapatan ng bawat bata sa kanilang barangay. Anong papel ang ginagampanan ni Ana?
    A. pampolitikal
    B. pangkalusugan
    C. panlipunan
    D. pansimbahan


  9. Alin sa sumusunod na pagpipilian ang nagampanan ng pamilyang Cruz nang magiliw nilang tinanggap ang mga panauhin sa kanilang bahay?
    A. pampolitikal
    B. pangkalusugan
    C. panlipunan
    D. pansimbahan


  10. Ang pamilya ni Juan ay nagboluntaryong maglingkod sa pamayanan sa pagsasagawa ng clean-up drive. Anong papel ang nagampanan ng pamilya sa lipunan?
    A. pampolitikal
    B. pangkalusugan
    C. panlipunan
    D. pansimbahan


  11. Minarapat ng pamilya ni Bernie na mamuhay sila ng pribado. Ang karapatang ito ay napabilang sa anong gampaning panlipunan?
    A. pampolitikal
    B. pangkalusugan
    C. panlipunan
    D. pansimbahan


  12. Pag-aalaga sa mga hayop: Panlipunang papel; Pagsunod sa batas ng paghiwahiwalay ng basura:
    A. karapatang pampolitikal
    B. karapatang panlipunan
    C. karapatang pangkalikasan
    D. pampulitikal na papel


  13. Pampolitikal na papel: Pagtaguyod ng pananampalataya
    Panlipunang papel:
    A. pagbibigay ng moral na suporta sa kasapi ng pamilya
    B. pagsasakatuparan ang kanyang pananagutan
    C. pagsasapribado ng buhay
    D. pagbuo ng pamilya


  14. Pampolitikal na papel: pagsunod sa batas trapiko;
    Panlipunang papel:
    A. pagbibigay ng donasyon sa mga biktima ng lindol
    B. pagkakaroon ng kalayaan sa pagpili ng relihiyon
    C. malayang makaanib sa isang asosasyon
    D. may pagkakataong mapapaunlad ang sarili


  15. Pampolitikal na papel:
    Panlipunang papel: paglilinis ng mga kanal
    A. pagbahagi ng baon ni Jane sa kanyang kaklase
    B. pagbibigay scholarship sa mga kapus-palad
    C. pagsunod sa batas trapiko
    D. pamamahagi ng relief goods


Karagdagang Gawain

Gawain 8: Paggawa ng Islogan.

Sumulat ng isang islogan na maglalarawan sa maaring epekto ng matagumpay na pangangalaga at pagsunod sa mga gampaning panlipunan at pampolitikal. Gawing gabay ang rubriks. Gumamit ng illustration board.

PAMANTAYAN SA PAGMAMARKA

PamantayanNapakahusay (10 Puntos)Mahusay (8 Puntos)Di-gaanong Mahusay (6 Puntos)Nangangailangan ng pag-unlad (4 Puntos)
NilalamanAng mensahe ay mabisang naipakita.Di gaanong naipakita ang mensahe.Medyo magulo ang mensahe.Magulo ang mensahe.
MalikhainNapakalinaw ng pagkakasulat ng mga titik.Malinaw ang pagkakasulat ng mga titik.Di gaanong malinaw ang pagkakasulat ng mga titik.Hindi malinaw ang pagkakasulat ng mga titik
Kaangkupan sa paksaAngkop na angkop sa paksa.Angkop sa paksa.Di-gaanong angkop sa paksa.Hindi angkop sa paksa.
Kabuoan 30 puntos

Susi sa Pagwawasto

[illustration: answer key panels printed upside down; the transcription below is read from the rotated page]

Tayahin
  1. D
  2. B
  3. A
  4. A
  5. C
  6. D
  7. C
  8. A
  9. C
  10. C
  11. A
  12. D
  13. A
  14. A
  15. C
Pagyamanin

Gawain 3

  1. TL
  2. TP
  3. TL
  4. TP
  5. TL

Gawain 4

  1. TAMA
  2. TAMA
  3. Dapat sabihin sa magulang ang totoong ginawa ng kapatid
  4. TAMA
Balikan

Gawain 1

  1. A
  2. F
  3. D
  4. E
  5. C
  6. G
  7. B
  8. H
  9. J
  10. I
Subukin
  1. C
  2. A
  3. C
  4. C
  5. A
  6. D
  7. B
  8. A
  9. A
  10. C
  11. D
  12. C
  13. A
  14. A
  15. D

Sanggunian

Aklat

Bognot, Regina et.Al. 2014. Edukasyon sa Pagpapakatao Modyul para sa magaaral. 5th Floor Mabini Building. Meralco Avenue, Pasig City.

Hanguang Elektroniko

Peligrino, Ani. academia.edu. hhtp://www.academia.edu/34167705/Modyul_4_ANG_PAPEL_NA_PANLIPUNAN_A T (accessed May 25, 2020).

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district