PIVOT 4A Mother Tongue-Based Multilingual Education Grade 3 Quarter 3 Learner’s Material

Grade 3 MTB-MLE Quarter 3 PIVOT 4A module: newspaper parts, pictographs and infographics, titles, past-tense verbs, and author’s purpose.

This is the PIVOT 4A Learner’s Material for Grade 3 Mother Tongue-Based Multilingual Education (MTB-MLE), Quarter 3 (Ikatlong Markahan). It was published by DepEd Region 4A CALABARZON as the second edition, 2021. Written in Filipino, it covers eight weeks of lessons on reading newspapers, understanding pictures and graphs, giving titles to texts, using verbs in the past tense, and identifying why an author wrote a text. Each lesson has short explanations, practice activities, and an answer key at the end.

On this page 6 sections

What learners will learn

By the end of the quarter, learners are expected to be able to:

  • Identify the parts of a newspaper and give their own reaction or opinion on current news and issues.
  • Get important details from an informational text suited to their grade.
  • Understand a pictograph using its symbols, and an illustration using its signs or marks.
  • Create a new title for a story or an informational text.
  • Use the correct verb form when writing about events or experiences in a diary (talaarawan).
  • Identify the author’s purpose in a written work.

Lessons in this module

WeekLessonWhat it covers
Weeks 1-2Pagtukoy sa mga Bahagi ng Pahayagan at Pagbibigay Reaksiyon o Opinyon (identifying the parts of a newspaper and giving a reaction or opinion)The sections of a newspaper and polite ways to agree or disagree
Weeks 3-4Pagkuha ng Detalye at Pag-unawa sa Grapikong Pananda o Marka (getting details and understanding graphic symbols or marks)Reading pictographs, illustrations, and infographics
Week 5Pagbibigay ng Pamagat sa Akda o Teksto (giving a title to a story or text)How a title connects to the content, and how to write a new one
Week 6Paggamit ng Wastong Pandiwa (using the correct verb)Verbs and the completed aspect, used in diary writing
Weeks 7-8Pagtukoy sa Layunin ng May-akda sa Kaniyang Katha (identifying the author’s purpose)Writing to inform, to persuade, and to entertain

Key ideas in each lesson

Parts of a newspaper and giving opinions

The module describes the pahayagan (newspaper) as a good source of fresh news from inside and outside the country. It introduces ten sections, including the Pamukhang Pahina (front page, with the main news), Balitang Pandaigdig (world news), Balitang Panlalawigan (provincial news), Pahinang Opinyon (opinion page), Editoryal (the editor’s view on a hot issue), Anunsiyo Klasipikado (classified ads for jobs, items for sale, and rentals), Tanging Lathalain (feature articles), Pahinang Panlibangan (entertainment), Pahinang Isport (sports), and Obitwaryo (obituaries).

Learners then practice giving a reaction, which may agree or disagree with an issue. The module gives polite starters such as “Sa akin pong palagay…” (in my opinion…) and “Sumasang-ayon po ako…” (I agree…) for agreeing, and “Paumanhin po ngunit…” (excuse me, but…) for disagreeing. It reminds learners to learn more about the issue, choose words carefully, stay respectful, and keep statements simple but clear.

Pictographs, illustrations, and infographics

An informational text presents factual details to inform the reader. A pictograph shows data with pictures. In the module’s example on favorite Christmas songs, each music note stands for 5 learners, so two notes beside “Kumukuti-kutitap” mean 10 children chose that song. Illustrations use pictures of people, objects, or symbols to give a message, such as a restroom sign for men and women. Infographics combine information with graphs, symbols, or pictures, as in a COVID-19 prevention poster that marks good habits with a check and wrong ones with an X.

Giving a title

A title expresses the main idea or topic of a text. Using the sample text “Kahusayan ng mga Pinoy” (the skill of Filipinos), the module shows three steps: understand the content, underline the important words, and write a title that is simple, short, and fits the topic. The sample new title is “Ang mga Natatanging Talento ng mga Pilipino.” Titles should be short, catch attention, and start important words with capital letters.

Verbs in the completed aspect

A pandiwa (verb) shows action. It has three aspects: naganap (completed), nagaganap (ongoing), and magaganap (future). This lesson focuses on the completed aspect, also called perpektibo. Learners find the root word and form the past tense, for example nagsusulat becomes nagsulat, itinuturo becomes itinuro, and umaawit becomes umawit. They then use completed verbs to write about a happy experience in a diary.

The author’s purpose

The module explains three main purposes:

  1. Magbigay ng impormasyon (to inform): gives knowledge or details, as in a text on vehicles in the Philippines such as the jeepney, tricycle, LRT, and MRT.
  2. Manghikayat (to persuade): urges readers to believe or agree, as in a text asking people to follow COVID-19 health protocols.
  3. Manlibang (to entertain): simple, enjoyable content, as in the story “Si Wak Uwak at Si Ash Aso,” which also carries a lesson.

How to use this module

  • Learners: Read each lesson’s explanation first, then do the Gawain sa Pagkatuto (learning activities) in order. Write your answers on your answer sheet. Check your work with the Susi sa Pagwawasto (answer key) only after answering. At the end, rate yourself on the Personal na Pagtatása page using a star (did it well), a check (did it with a little difficulty), or a question mark (needs more help).
  • Parents and guardians: The opinion-writing activity in Weeks 1-2 asks learners to write their reaction with the guidance of a parent or family member, so be ready to talk about the issue with your child.
  • Teachers: The lessons follow a weekly plan for the eight weeks of the quarter. The self-rating page helps you see which activities learners found hard.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is for Grade 3 Mother Tongue-Based Multilingual Education, Quarter 3. It is the second edition, 2021, of the PIVOT 4A Learner’s Material from DepEd Region 4A CALABARZON.

What lessons does the module cover?

It covers the parts of a newspaper and giving opinions (Weeks 1-2), pictographs, illustrations, and infographics (Weeks 3-4), giving a title to a text (Week 5), using verbs in the completed aspect (Week 6), and identifying the author’s purpose (Weeks 7-8).

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end of the module gives answers for the activities of each week.

What are the three purposes of an author taught in this module?

The module teaches that an author may write to inform (magbigay ng impormasyon), to persuade (manghikayat), or to entertain (manlibang).

What language is the module written in?

The module is written in Filipino, with some English terms such as informational text, pictograph, illustration, and infographic.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

PIVOT 4A LEARNER’S MATERIAL

GRADE 3 – MTB-MLE

QUARTER 3

[illustration: children reading, writing, playing a xylophone, and watching a television that shows number patterns, in a yellow spotlight]

DepEd CALABARZON Curriculum and Learning Management Division

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na hindi maaaring magkaroon ng karapatang-ari sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayumpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitahan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anumang bahagi ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot ng Kagawaran.

Ang modyul na ito ay masusing sinuri at nirebisa ayon sa pamantayan ng DepEd Regional Office 4A at ng Curriculum and Learning Management Division CALABARZON. Ang bawat bahagi ay tiniyak na walang nilabag sa mga panuntunan na isinasaad ng Intellectual Property Rights (IPR) para sa karapatang pampagkatuto.

Mga Tagasuri

PIVOT 4A Learner’s Material
Ikatlong Markahan
Ikalawang Edisyon, 2021

MTB-MLE Ikatlong Baitang

Job S. Zape, Jr.
PIVOT 4A Instructional Design & Development Lead

Aurora Clare L. Menez & Maricris Brutas
Content Creators & Writers

Jaypee E. Lopo
Internal Reviewer & Editor

Fe M. Ong-ongowan & Hiyasmin D. Capelo
Layout Artist & Illustrator

Jeewel Cabriga, Alvin G. Alejandro & Melanie Mae N. Moreno
Graphic Artist & Cover Designer

Ephraim L. Gibas
IT & Logistics

Roy Rene S. Cagalingan
External Reviewer & Language Editor

Inilathala ng: Kagawaran ng Edukasyon Rehiyon 4A CALABARZON

Patnugot: Francis Cesar B. Bringas

WEEKS 1-2

Aralin I

Pagtukoy sa mga Bahagi ng Pahayagan at Pagbibigay Reaksiyon o Opinyon

Natutuhan mo sa nakaraang markahan ang tungkol sa mga panghalip pananong at mga wastong pananalita o ekspresyon. Nakilala mo rin ang mga tayutay na metapora (pagwawangis), personipikasyon (pagtatao) at hyperbole (pagmamalabis).

Ngayon naman ay pag-aaralan mo ang tungkol sa pahayagan tulad ng makikita mo sa larawan sa ibaba. Ipakikilala sa iyo ang mga bahagi nito at ang mga impormasyong nakapaloob dito. Sasagutin mo sa araling ito ang mga katanungang may kinalaman sa nilalaman ng pahayagan.

[illustration: newspaper page with headlines and articles, including “PRESYO NG BIGAS TUMAAS!!” and “BIDEN, NANALO SA U.S. ELECTION”, with arrows pointing to its parts; a large question mark, two speech bubbles, a girl on a phone, and a boy thinking]

Mga Bahagi ng Pahayagan

Bibigyang pagkakataon ka na pag-isipan ang mga nilalaman ng bawat bahagi sa tulong ng mga gawain.

Pagkatapos ng araling ito, inaasahang natutukoy mo ang mga bahagi ng pahayagan. Inaasahan ding nakapagbibigay ka ng sariling reaksiyon o opinyon sa mga balita at isyung napapanahon.

5 PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3

Nakakita ka na ba at nakapagbasa ng pahayagan? Ano-ano ang mga bahaging mayroon ang isang diyaryo? Tingnan mo ang mga ito at ang impormasyong matatagpuan sa bawat bahagi.

[transcriber’s note: the letter “D” in a red circle is a decorative section marker]

Ang pahayagan o diyaryo ay isang mabuting sanggunian sa pagkuha ng mga impormasyon. Mababasa mo rito ang mga napapanahon at sariwang balita sa loob at labas ng bansa. Nagtataglay rin ito ng iba pang mahahalagang detalye tungkol sa iba’t ibang paksa.

[illustration: girl with a magnifying glass, speech bubble]

[photo: front page of HANDOG newspaper, “PRESYO NG BIGAS TUMAAS!!”]Pamukhang Pahina
Ito ang pinakamahalagang bahagi ng pahayagan dahil dito mababasa ang mga pangunahing balita sa loob at labas ng bansa.
[photo: front page of BALITA ABROAD, “BIDEN, NANALO SA U.S. ELECTION”]Balitang Pandaigdig
Mababasa rito ang mga balita mula sa iba’t ibang bansa sa mundo.
[photo: front page of HANDOG PROBINSYAL, “SUSPEK SA PAMAMARIL SA TARLAC SUMUKO NA!!”]Balitang Panlalawigan
Mababasa rito ang mga balita tungkol sa mga pangyayari sa iba’t ibang lalawigan sa bansa.
[photo: page of HANDOG OPINION, “TAPATAN! PAGPAPAYAG NG MGA BARUNA SA BUGSA”]Pahinang Opinyon
Dito mababasa ang mga personal na opinyon, palagay, at kuro-kuro ng mga manunulat tungkol sa iba’t ibang napapanahong paksa at balita.
[illustration: EDITORYAL page, “BUHAY, KAILANGAN NILA BA?” and “COVID-19 KAILAN ITO MAWAWALA?”]Editoryal
Mababasa rito ang personal na kuro-kuro o pananaw ng patnugot o editor tungkol sa isang mainit at napapanahong paksa.
[illustration: HANDOG Classified Ads page]Anunsiyo Klasipikado
Dito mababasa ang mga anunsiyo sa iba’t ibang hanapbuhay; ipinagbibili tulad ng sasakyan, bahay, mga kagamitan; gayundin ang mga pinauupahan, serbisyo o paglilingkod at iba pa.
[illustration: HANDOG LATHALAIN page]Tanging Lathalain
Mababasa rito ang mga artikulong nagtatampok ng espesyal na tao, lugar, pangyayari, at iba pa.
[illustration: HANDOG ENTERTAINMENT page with comics and crossword]Pahinang Panlibangan
Mababasa sa pahinang ito ang mga balita tungkol sa mga artista o showbiz, gayundin ang mga babasahing panlibangan tulad ng komiks, crossword puzzle, horoscope, at iba pa.
[illustration: HANDOG BALITANG ISPORTS page]Pahinang Isport
Dito mababasa ang mga balita tungkol sa palakasan o isports at mga manlalaro.
[illustration: HANDOG Obituary page]Obitwaryo
Naglalaman ang pahinang ito ng anunsiyo ng mga pangalan ng mga namatay.

7 PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3

Mula sa mga nilalaman ng balita at pagtalakay sa mga isyu ay maaari kang makabuo ng sariling kaisipan, reaksiyon, o opinyon.

Ang pagbibigay ng reaksiyon ay isang madamdamin at pangkaisipang pagpapahayag tungkol sa isang isyu o usapin. Ito ay naaayon sa iyong personal na isipan, damdamin, at karanasan.

[illustration: girl with a magnifying glass, speech bubble]

Ang iyong reaksiyon ay maaaring pagsang-ayon o pagsalungat sa isyung pinag-uusapan. Kadalasang nagsisimula ang paglalahad ng reaksiyon sa mga ganitong salita:

  • Para po sa akin…
  • Sa akin pong palagay…
  • Naniniwala po ako na…
  • Kung ako po ang tatanungin…
  • Ang opinyon o saloobin ko po tungkol dito ay…

Matatandaan na may mga pahayag na ginagamit sa alin man sa dalawang uri ng reaksiyong iyong ibibigay. Ang mga ito ay:

PAGSANG-AYONPAGSALUNGAT
Sumasang-ayon po ako…Paumanhin po ngunit…
Tama at mabuti po iyan dahil…Ikinalulungkot ko po subalit…
Ganoon din po ang aking naiisip…Kaiba po sa iyong pananaw…

Narito ang ilang mga bagay na dapat isaalang-alang sa pagbibigay ng reaksiyon o palagay at sariling opinyon:

  • Palawakin pa ang kaalaman ukol sa isyu.
  • Piliing mabuti ang mga salitang gagamitin.
  • Gumamit ng magagalang na mga salita.
  • Gawing simple o payak ngunit malinaw ang iyong pahayag.

PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3 8

Matapos mong mabasa ang tungkol sa mga bahagi at nilalaman ng pahayagan, kaya mo na bang tukuyin ang mga ito? Subukin ang sariling kakayahan sa tulong ng sumusunod na mga gawain.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 1: Tukuyin ang bahagi ng pahayagan na ipinakikita sa larawan. Piliin ang mga sagot sa loob ng kahon. Isulat ang mga ito sa iyong sagutang papel.
  • Balitang Isport
  • Editoryal
  • Anunsiyo Klasipikado
  • Tanging Lathalain
  • Balitang Pandaigdig
  • Pahinang Opinyon
  • Balitang Panlalawigan
  • Pamukhang Pahina

[illustration: EDITORYAL page, “FACE TO FACE CLASSES” and “COVID-19”] [illustration: HANDOG Classified Ads page] [illustration: HANDOG front page, “PRESYO NG BIGAS TUMAAS!!”]

[illustration: HANDOG PROBINSYAL page, “SUSPEK SA PAMAMARIL SA TARLAC SUMUKO NA!!”] [illustration: HANDOG LATHALAIN page]

9 PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3

  1. Katatapos lamang ng kuya mong si Jeremiah ng pag-aaral. Gusto niyang alamin kung saan siya makahahanap ng trabaho. Maaari siyang tumingin sa _____.
    A. Pamukhang Pahina C. Anunsiyo Klasipikado
    B. Pahinang Opinyon D. Tanging Lathalain


  2. Hindi napanood kagabi ng tatay mo ang laro ng paborito niyang koponan ng basketball. Dapat niyang basahin ang _____.
    A. Editoryal C. Anunsiyo Klasipikado
    B. Obituwaryo D. Balitang Isport


  3. May paparating na malakas na bagyo at ito ang pangunahing laman ng mga balita. Gusto mong malaman ang mga karagdagang detalye tungkol dito. Makikita mo ito sa _____.
    A. Pamukhang Pahina C. Pahinang Panlibangan
    B. Pahinang Opinyon D. Balitang Isport


  4. Nais ng kaibigan mong si Klara na malaman ang mga opinyon tungkol sa isyu ng bakuna laban sa COVID-19. Mababasa niya ito sa _____.
    A. Editoryal C. Tanging Lathalain
    B. Balitang Panlalawigan D. Pahinang Panlibangan


  5. Nagtatrabaho bilang nars ang nanay mo sa ibang bansa. Nais mong makibalita tungkol sa lagay ng mga Pilipinong nagtatrabaho roon. Mababasa mo ito sa _____.
    A. Pamukhang Pahina C. Balitang Panlalawigan
    B. Balitang Pandaigdig D. Balitang Isport


Gawain sa Pagkatuto Bilang 2: Basahin ang sumusunod na sitwasyon. Tukuyin ang bahagi ng pahayagan na inilalarawan sa bawat sitwasyon. Isulat ang letra ng tamang sagot sa iyong sagutang papel.

PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3 10

Natukoy mo na ang mga bahagi ng pahayagan o diyaryo. Ngayon naman ay tutukuyin mo ang mga ekspresyong maaaring gamitin sa pagbibigay mo ng reaksiyon o opinyon.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 3: Markahan ng tsek (✓) kung wasto ang mga salitang ginamit sa pagpapahayag ng reaksiyon o opinyon. Lagyan naman ng ekis (X) kung ito ay hindi wasto o mali. Gawin ito sa iyong sagutang papel.

_____1. Sa akin pong palagay, dapat manatili ang mga bata sa bahay upang hindi magkasakit.

_____2. Ako dapat ang masusunod. Hindi ko gusto ang naiisip mo.

_____3. Kung ako po ang tatanungin, dapat magkaroon muna ng bakuna bago payagang pumasok ang mga bata sa paaralan.

_____4. Kaiba po sa iyong kagustuhan, mas nais kong mag-aral kaysa maglaro sa labas.

_____5. Sumasang-ayon po ako na dapat ako, bilang mag-aaral, ang gumawa ng mga gawain sa modyul.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 4: Pagsama-samahain ang mga salitang ginagamit sa pagbibigay reaksiyon. Isulat ang bilang lamang sa hanay ng Pagsang-ayon o Pagsalungat. Gawin ito sa iyong sagutang papel.

Pananalita sa Pagbibigay ReaksiyonPagsang-ayonPagsalungat
1. Ganoon din po ang aking naiisip…
2. Kaiba po sa iyong pananaw…
3. Paumanhin po ngunit…
4. Sumasang-ayon po ako…
5. Tama at mabuti po iyan…

11 PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3

[transcriber’s note: the letter “E” in a red circle is a decorative section marker]

Gawain sa Pagkatuto Bilang 5: Tukuyin ang bahagi ng pahayagan sa Hanay B kung saan mababasa ang nilalaman ng pahina mula sa Hanaya. Isulat ang letra ng tamang sagot sa iyong sagutang papel.

HANAY AHANAY B
_____1. Mga sinalanta ng bagyo sa Quezon Province, pinagkalooban ng tulong.A. Balitang Isport
_____2. Ateneo wagi sa UAAP kontra UPB. Balitang Pandaigdig
_____3. LGUs na gustong bumili ng bakuna, dapat payaganC. Pahinang Opinyon
_____4. Dinapuan ng COVID-19 sa Pilipinas sumipa na sa 461, 505D. Anunsiyo Klasipikado
_____5. Ibinebentang Lupa at Bahay: May 20% DiskuwentoE. Balitang Panlalawigan
_____6. Bagong strain (uri) ng Corona Virus, naitala sa United KingdomF. Tanging Lathalain
_____7. Ipinaaalam ng pamilya na si Julius Cruz ay pumanaw na (April 5, 2021)G. Pamukhang Balita
H. Obitwaryo

Matapos mong matukoy ang mga bahagi ng pahayagan at malaman ang mga salitang magagamit sa pagpapahayag ng pagsang-ayon o pagsalungat sa mga balita at isyu, palalalimin mo ang iyong pagkaunawa sa tulong ng mga karagdagang gawain.

PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3 12

Gawain sa Pagkatuto Bilang 6: Pumili ng isang sitwasyon mula sa mga nasa ibaba. Sa gabay at pamamatnubay ng magulang, nangangalaga o kasapi sa bahay, sumulat ng isa hanggang tatlong pangungusap upang ipahayag ang sariling reaksiyon tungkol dito. Gawin ito sa iyong sagutang papel.

SITWASYON 1: Napabalita ang pagdami ng bilang ng mga bata na tinamaan ng COVID-19 kaya mahigpit na ipinagbabawal ang kanilang paglabas sa bahay. Ipinag-utos din ang pagsusuot ng facemask at face shield bilang proteksiyon.
SITWASYON 2: Maituturing na isa sa pinakamalalang problema ng bansa ang pagdami ng plastic na basura. Hinihikayat ang mga taga-barangay na gumamit ng alternatibong lalagyan tulad ng papel, reusable (muling nagagamit) bag, at basket na gawa sa kawayan tuwing namamalengke.

Reaksiyon:

Sa aking palagay/naniniwala ako na/ang opinyon ko tungkol dito ay: _____________________________________________________________________


A

Natutuhan mo sa araling ito na:

Ang [illustration: front page of the Tagalog newspaper “Handog” with headline “Presyong Bigas Tumaas!!”] p _ h _ _ a _ a n o diyaryo ay isang sanggunian upang makakuha ng mga mahahalagang balita at impormasyon. Mayroon itong iba’t ibang bahagi.

Maaari kang magbigay ng r _ a k _ _ y _ n [illustration: smiley and frowning face icons] o saloobin tungkol sa mga nilalaman ng pahayagan. Mayroong mga salitang karaniwang ginagamit sa pagpapahayag ng pagsang-ayon o pagsalungat sa isang isyu o paksa.

Aralin I – Pagkuha ng Detalye at Pag-unawa sa Grapikong Pananda o Marka

WEEKS 3-4

Natutuhan mo sa nakaraang aralin ang tungkol sa pahayagan at ang mga bahagi nito. Naisagawa mo rin ang pagbibigay ng sariling reaksiyon o opinyon tungkol sa isyu o paksa na mababasa rito.

Ngayon naman ay pag-aaralan mo ang mga impormasyong makikita sa mga palarawan o grapikong porma.

[chart: concept diagram; untitled. Top box: “INFORMATIONAL TEXT”. Branches to: “Pictograph”, “Illustration”, “Infographic”. Callout labels: “Pananda o simbolo” (points to a small pictograph), “tatak o marka” (points to a Babae/Lalaki sign), “detalye” (points to a Recycling illustration). Pictograph example labeled “Pamagat ng Awit” table with music-note symbols. Babae/Lalaki sign labeled “Babae” and “Lalaki”. Recycling illustration titled “RECYCLING” with labels “NABUBULOK”, “PLASTIC AT LATA”, “PAPEL AT KARTON”.]

Pagkatapos ng araling ito, inaasahang nakakukuha ka ng mahahalagang detalye mula sa informational text na akma sa iyong baitang. Inaasahan din na mauunawaan mo ang pictograph gamit ang pananda at illustration sa tulong ng tatak o marka.

Ipakikilala sa iyo ang tatlo sa maraming uri ng presentasyon o paraan ng pagpapakita ng impormasyon gamit ang mga larawan. Mula sa mga ito ay huhubugin ang iyong kasanayan upang unawain ang mensahe o detalye na nais iparating. Tutulungan kang magawa ito gamit ang mga pananda, tatak o marka, o mga detalyeng iyong makikita.

Kadalasang nakakukuha ka ng mga impormasyon mula sa mga teksto o pasulat na porma. Nakapaloob ang mga ito sa nakalimbag na mga salita. Maaari ring makuha mo ang mga impormasyon mula sa pakikinig sa sinasabi ng nagsasalita.

Kaiba sa mga ito, makakukuha ka rin ng impormasyon mula sa iba pang uri ng informational text.

Ang informational text ay paglalahad ng mga makatutuhanang nilalaman o detalye. Layunin nitong magbigay impormasyon sa mambabasa tungkol sa paksa.

[illustration: girl with hair ribbons gesturing with one hand]

Ilan sa mga halimbawa nito ay ang mga aklat, talambuhay, at iba pang babasahin. Sa pagkakataong ito, bibigyang pansin mo muna ang: pictographs, illustrations, at infographics.

Alam mo ba kung ano-ano ang mga ito? Nakakita ka na ba ng mga halimbawa nito? Tingnan ang sumusunod na pagpapakilala.

[chart: table image; untitled. Header: “Pamagat ng Awit” | “Bilang ng mga bata na nais ang awit”]

Pamagat ng AwitBilang ng mga bata na nais ang awit
Ang Pasko ay Sumapit♪♪♪♪♪♪♪ [?]
Namamasko♪♪♪
Kumukuti-kutitap♪♪
Sa Paskong Darating♪♪♪
Star ng Pasko♪♪♪♪♪

Simbolo: ♪ = 5 mag-aaral

Ang pictograph ay uri ng graph o grap. Ito ay dayagram na kumakatawan sa isang sistema ng ugnayan ng iba’t ibang bagay sa pamamagitan ng mga larawan.

Sa halip na mga salita lamang ang isinusulat upang maipakita ang mga impormasyon, ang pictograph ay ginagamit upang mas madaling malaman ng mambabasa ang datos o detalye.

[chart: annotated pictograph; “Paboritong Awiting Pamasko”. Labels: (1) Pamagat o paksa ng pictograph; (2) Nilalaman; (3) Bilang o dami; (4) Simbolo o pananda; (5) Katumbas na bilang ng bawat simbolo.]

Pamagat ng AwitBilang ng mga bata na nais ang awit
Ang Pasko ay Sumapit♪♪♪♪♪♪♪ [?]
Namamasko♪♪♪
Kumukuti-kutitap♪♪
Sa Paskong Darating♪♪♪
Star ng Pasko♪♪♪♪♪

Simbolo: ♪ = 5 mag-aaral

Makikita sa pictograph sa itaas na tungkol ito sa mga paboritong awiting pamasko (1) tulad ng nakasulat sa pamagat. Mababasa naman sa nilalaman (2) ang iba’t ibang awitin. Katapat nito (3) ang kabuoang bilang o dami na ipinakikita sa tulong ng simbolo. (4) Bawat isa nito ay may katumbas na bilang (5). Halimbawa, may sampung bata ang pumili sa “Kumukuti-kutitap” na awit. Paano ito naging sampu? Ipagpatuloy ang pagbabasa.

Pamagat ng AwitBilang ng mga bata na nais ang awit
Kumukuti-kutitap♪♪

Dalawang (2) simbolo ang makikita. Bawat isang ♪ ay may katumbas na limang bata.

Simbolo: ♪ = 5 mag-aaral

[illustration: two music notes, each followed by a row of five children, joined by a plus sign]

Nangangahulugan, sampung (10) bata lahat ang pumili sa “Kumukuti-kutitap” bilang kanilang paboritong awit na pamasko.

Karaniwang halimbawa na ginagamitan ng palarawang presentasyon ang mga paalala o babala, gayundin ang mga bagay na may tatak o marka. Tingnan ang mga halimbawa sa ibaba.

A. [illustration: father and child talking beside a shelf of bottles, with a large X drawn over the shelf]

B. [illustration: restroom sign showing a woman figure and a man figure separated by a vertical line]

Babae Lalaki

Makikita sa larawan A ang ama at bata na nag-uusap. Ipinararating nito ang mensahe na bawal abutin ang mga bagay na may markang ekis (X) dahil mapanganib ang mga ito. Nais namang ipaunawa ng larawan B na magkahiwalay ang lalaki at babae. Kadalasang makikita ito sa mga palikuran.

Ang infographic naman ay nagtataglay ng impormasyon (info) gamit ang graf (graph) o simbolo, illustration, o larawan.

[illustration: girl with hair ribbons gesturing with one hand]

[chart: infographic; Pag-iwas sa COVID-19. Four panels: ✓ [illustration: woman wearing a facemask]; ✓ [illustration: child washing hands at a sink]; X [illustration: person eating with a hand near the mouth]; X [illustration: children playing outdoors]]

Ito ay halimbawa ng infographic. Ipinauunawa na dapat gawin ang pagsusuot ng facemask at paglilinis upang makaiwas sa COVID-19. Gamit ang X, ipinababatid na mali ang pagkain ng hindi masusustansiya at ang paglalaro sa labas.

Ang illustration naman ay isang larawan o dayagram na nagpapakita ng mensahe. Gumagamit ito ng larawan ng tao, bagay, o simbolo upang magbigay impormasyon.

Ang illustration naman ay isang larawan o dayagram na nagpapakita ng mensahe. Gumagamit ito ng larawan ng tao, bagay, o simbolo upang magbigay impormasyon.

[illustration: boy with short hair gesturing with one hand]

Matapos mong mabasa ang tungkol sa pictograph, illustration, at infographic, uumpisahan mong unawain ang mga mensahe at impormasyon sa tulong ng sumusunod na mga gawain.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 1: Unawain ang pictograph.

Lagyan ng tsek (✓) kung tama ang impormasyon ayon sa pictograph. Lagyan naman ng ekis (X) kung mali ito. Gawin ito sa iyong sagutang papel.

Bilang ng mga Kamatis na Naani ni Kay

Araw ng Pag-aaniBilang ng Naani
Linggo[illustration: 5 tomato symbols]
Lunes[illustration: 1 tomato symbol]
Miyerkoles[illustration: 3 tomato symbols]
Huwebes[illustration: 2 tomato symbols]
Sabado[illustration: 4 tomato symbols]
[illustration: tomato symbol] = tatlong (3) kamatis

transcriber’s note: the pictograph symbols are counted from the image; the row and legend text are as printed.

_____ 1. Ang pictograph ay tungkol sa mga bayabas na naani ni Kay.

_____ 2. Limang beses o araw nag-ani ng kamatis si Kay. Ginawa niya ito noong Linggo, Lunes, Miyerkoles, Huwebes, at Sabado.

_____ 3. Tatlong kamatis ang naani ni Kay noong Miyerkoles dahil tatlong piraso ang makikita sa tapat nito.

_____ 4. Bawat isang kamatis ay katumbas ng tatlong piraso nito ayon sa simbolo sa ibaba.

_____ 5. Labindalawang kamatis ang naani ni Kay noong Sabado dahil 4 x 3 ay 12.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 2: Pag-ugnayin ang illustrations o infographics sa Hanay A at ang nais ipakahulugan nito na nasa Hanay B. Isulat ang letra ng sagot sa iyong sagutang papel.
Hanay AHanay B
1. [illustration: person with sorted trash bins]A. Daan patungo sa labas.
2. [illustration: green EXIT sign with running figure]B. Paghiwalayin ang nabubulok at hindi nabubulok.
3. [illustration: skull and crossbones poison bottle]C. Paraan o uri ng pagreresiklo o paggamit muli ng mga lumang bagay.
4. [illustration: RECYCLING poster]D. Huwag pakialaman. Nakalalason at nakamamatay.
5. [illustration: no-walking sign]E. Bawal maglakad o tumawid dito.
Gawain sa Pagkatuto Bilang 3: Ibigay ang hinihinging impormasyon ayon sa ipinakikita ng pictograph. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.

Bilang ng mga Lumahok sa Pagtatanim ng Puno

Petsa ng PagtatanimBilang ng mga Lumahok
Marso 6, 2021[illustration: 5 tree symbols]
Marso 13, 2021[illustration: 4 tree symbols]
Marso 20, 2021[illustration: 7 tree symbols]
[illustration: tree symbol] = 2 tao

1 ___________

2 ___________

transcriber’s note: the numbers 1 and 2 are printed in circles beside the pictograph, with arrows pointing to its heading and its legend.

_____ 1. Ang petsa kung kailan pinakamarami ang lumahok.

_____ 2. Ang katumbas na bilang ng bawat puno.

_____ 3. Ang kabuoang bilang ng lumahok noong Marso 13, 2021.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 4: Unawain ang infographics. Ibigay ang hinihinging impormasyon ayon sa nilalaman nito. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.

[chart: infographic; PAG-IWAS LABAN SA COVID-19]

PAG-IWAS LABAN SA COVID-19

PINAPAALALAHANAN ANG PUBLIKO NA:

  1. Maghugas lagi ng mga kamay.
  2. Umiwas sa mga taong may sintomas ng ubo at sipon.
  3. Iwasan ang contact sa mga hayop.
  4. Uminom ng maraming tubig at siguraduhing luto ang mga pagkain.
  5. Lumayo at takpan ang bibig at ilong sa tuwing uubo o babahing.
  6. Agarang kumonsulta sa health facility kung may sintomas ng ubo’t sipon (lalo na kung galing bumiyahe sa Wuhan, China).

OfficialDOHgov | doh.gov.ph | 711-1001 | 711-1002

Mula sa: https://doh.gov.ph/ (modified)

  1. Tungkol saan ang infographics?
  2. Ilang paalala ang makikita sa infographics?
  3. Para kanino ipinahahatid ang mensahe o paalala?
  4. Alin-aling bilang ang nagpapaalala ng pag-iwas?
  5. Saang ahensiya nagmula ang infographics?

Natutuhan mo sa araling ito na:

Ang [chart: pictograph; Bilang ng Baso ng Gatas na nainom ni Tommy] p __ c __ __ g __ a __ h ay isang uri ng informational text na gumagamit ng larawan o simbolo upang makapagbigay impormasyon, kabilang na ang illustrations at infographics.

Mahalagang matutuhan mo ang mga ito upang maunawaan ang mga hindi pasulat na mensahe na makikita mo sa iyong paligid.

transcriber’s note: the small pictograph beside the blanks is printed with the rows Linggo, Una, Ikalawa, Ikatlo, Ikaapat, and Bilang ng Baso ng Gatas na nainom ni Tommy, and the legend “Simbolo: = 2 basong gatas”. The symbol counts are too small to read reliably and are not transcribed.

WEEK 5

Pagbibigay ng Pamagat sa Akda o Teksto

Aralin

Natutuhan mo sa nakaraang aralin ang tungkol sa pagkuha ng impormasyon at pag-unawa sa mensahe mula sa pictographs, illustrations at infographics. Ang mga ito ay nagtataglay ng mas maraming larawan o simbolo kaysa salita. Nabatid mong mahalaga na marunong kang bumasa at umunawa ng palarawang pagpapakita ng mga detalye.

Ngayon naman ay pag-aaralan mo ang ilang mga akda at teksto. Uunawain mo ang mga nilalaman ng mga ito. Pag-iisipan mo kung paano magkaugnay ang pamagat at ang nilalaman ng akda.

Mga Akda o TekstoOrihinal na PamagatBagong Pamagat
[illustration: cover of the book ANG MAGKAKAIBIGAN]Ang Magkakaibigan?
[illustration: cover of the book Malaki na si Isko]Malaki na si Isko
[illustration: cover of the book Pawikan]Pawikan
[illustration: cover of the poster PAG-IWAS LABAN SA COVID-19]Pag-iwas Laban sa COVID-19

transcriber’s note: the large “?” in the third column is printed once beside the four rows and is shown in the first row only.

Mula sa iyong pagkaunawa ay bubuo ka ng kaisipan. Tuturuan ka ng mga hakbang kung paano mo ito gagawin gamit ang ilang mga halimbawa.

Pagkatapos ng araling ito, inaasahang ikaw ay nakabubuo ng bagong pamagat sa isang akda o sa isang informational text.

[transcriber’s note: a large red letter “D” marks this section]

Nakapagbasa ka na ba ng maraming akda tulad ng kuwento? Napapansin mo ba ang mga pamagat nito? Ano nga ba ang pamagat?

[illustration: boy speaking, beside a speech bubble]

Ang pamagat ay nagpapahayag ng diwa o paksa ng isang akda, teksto, o larawan.

Unawain ang kaugnayan ng pamagat sa nilalaman ng akda gamit ang halimbawa sa ibaba.

Mga Katangiang Pilipino

Kilala tayong mga Pilipino sa buong mundo sa pagtataglay ng mga mabubuting katangian. Isa sa mga katangiang maipagmamalaki natin ay ang mabuti nating pagtanggap sa mga panauhin. Mahusay tayong magpatuloy ng bisita at mag-asikaso sa kanila.

Tayong mga Pilipino ay matatag sa ano mang pagsubok na hinaharap. Taglay rin natin ang pagkakaisa, pagtutulungan, at pagmamahalan.

“Mga Katangiang Pilipino” ang naging pamagat sapagkat mababasa mo sa nilalaman kung ano-ano ang katangiang binanggit. Ito ay ang mga salitang may salungguhit.

Mahalagang tandaan na sa pagbibigay ng pamagat, mabuting gawin itong maikli at nakatatawag ng pansin. Kalimitang humihikayat ito sa mga mambabasa na ituloy ang pagbabasa ng akda. Kailangang simulan sa malaking letra ang mahahalagang salita sa pamagat.

Ang bawat akda, teksto o informational text ay maaaring magkaroon ng iba pang pamagat. Tingnan ang halimbawa sa ibaba kung paano ito ginagawa.

Kahusayan ng mga Pinoy

Hindi na mabilang ang mga kababayan nating nangunguna sa larangan ng pag-awit, pagpipinta, at pag-ukit. Hinahangaan ng mga dayuhan ang mga produkto nating gawang kamay na tulad ng binurdahan at nililok. Tunay na ang mga Pilipino ay malikhain sa iba’t ibang larangan.

Makikita na ang “Kahusayan ng mga Pinoy” ang pamagat ng akda. Maaari kang magbigay ng panibagong pamagat para rito. Siguruhin lamang na:

  1. Unawain ang nilalaman ng akda o katha.
  2. Salungguhitan ang mahahalagang salita.
  3. Bumuo ng pamagat na simple, maikli at angkop sa paksa.

Sa halimbawa sa itaas, binanggit ang mga salitang “nangunguna sa larangan ng pag-awit, pagpipinta, at pag-ukit.” Kasama na rin ang “Hinahangaan ang gawang kamay, at iba pa.” Nangangahulugan na tungkol sa talento ng mga Pilipino ang paksa.

[illustration: four drawings showing a painter, dancers, a singer, and a woman carving a sculpture]

Maaaring makabuo ka ng bagong pamagat. Ito ay: “Ang mga Natatanging Talento ng mga Pilipino.”

Gawain sa Pagkatuto Bilang 1

Piliin ang angkop na pamagat ng akda o teksto. Isulat ang letra ng sagot sa iyong sagutang papel.

  1. Malinis at maituturing na kahanga-hanga ang aming pamayanan. Kayraming turista ang nagaganyak na pasyalan ang aming lugar. Tanyag ang mga bundok, ilog at iba pang tanawin. Marami rin kaming mga kababayang may kani-kaniyang talino sa iba’t ibang larangan — sa sining, sa edukasyon, at sa palakasan.


    A. Mga Gawain sa Pamayanan
    B. Ang Aming Pamayanan
    C. Turista sa Pamayanan


  2. Mahalaga sa pagpapanatili ng kalusugan at pag-iwas sa sakit ang pagkain ng prutas at gulay. Isa ang mga madilaw na prutas at gulay na kailangan ng katawan. Ang bitaminang taglay ng mga ito ay nakapagpapalinaw ng paningin. Kaya, kumain ng carrots, kalabasa, kahel, hinog na mangga at iba pa.


    A. Pagkain ng Prutas at Gulay
    B. Iba’t ibang Prutas
    C. Pag-iwas sa Sakit


  3. Ang niyog (coconut) ay mahalagang produkto ng Pilipinas. Natatangi sa lahat ng puno ang niyog sapagkat bawat bahagi nito ay mahalaga. Bukod sa pagbebenta ng kopra, buko at niyog sa pagluluto, marami pa itong gamit. Ang niyog ay sangkap rin sa paggawa ng sabon, shampoo, at iba pa.


    A. Ang Paggawa ng Sabon at Shampoo
    B. Pagbebenta ng Kopra, Buko at Niyog
    C. Kahalagahan at Gamit ng Niyog


[transcriber’s note: a large red letter “E” marks the activity, and a large red letter “A” marks the section that follows]

Gawain sa Pagkatuto Bilang 2

Gawan ng bagong pamagat ang teksto at infographic sa ibaba. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.

  1. Noong 1950, nadiskubre ni Fr. Pedro Bautista ang mabuting naidudulot sa kalusugan ng paliligo sa “hot spring” sa Los Baños, Laguna. Ito ay matatagpuan sa paligid ng Bundok Makiling. Dinarayo ito ng maraming turista. Dinarayo ito dahil sa mainit nitong tubig at ang mabuting nagagawa nito sa kalusugan ng isang tao lalo na sa mga maysakit at matatanda. Tinagurian ang Laguna bilang “Hot Spring Capital” ng Pilipinas.


  2. [chart: infographic; PAG-IWAS LABAN SA COVID-19]


PAG-IWAS LABAN SA COVID-19

PINAPAALALAHANAN ANG PUBLIKO NA:

  • Maghugas lagi ng mga kamay
  • Iwasan ang contact sa mga hayop
  • Lumayo at takpan ang bibig at ilong sa tuwing uubo o babahing
  • Umiwas sa mga taong may sintomas ng ubo at sipon
  • Uminom ng maraming tubig at siguraduhing luto ang mga pagkain
  • Agarang kumonsulta sa health facility kung may sintomas ng ubo’t sipon (lalo na kung bumiyahe sa Wuhan, China)

OfficialDOHgov · doh.gov.ph · 711-1001 · 711-1002

Natutuhan mo sa araling ito na:

Ang pagbibigay ng bagong p __ m __ g a __ sa isang akda, teksto o informational text. Tandaan na kailangan mong unawain muna ang nilalaman at hanapin ang mahahalagang salita upang makuha ang paksa at makabuo ng angkop na pamagat.

[photo: book cover of a children’s book, titled “Makulit na si Tsko”[?], showing a boy standing on a stool with a cat; the author names are [illegible]; a circle and arrow point to the cover]

Paggamit ng Wastong Pandiwa

Aralin

Natutuhan mo sa nakaraang aralin ang pagbibigay ng pamagat sa akdang pampanitikan o teksto na iyong binasa. Nagamit mo ang ilang mga paalala upang makabuo ng wasto at angkop na pamagat.

Ngayon naman ay dadako ka sa pagkatuto tungkol sa pandiwa. Kikilalanin mo ang mga salitang nagpapakita o nagpapahiwatig ng kilos o galaw. Ituturo sa iyo ang paggamit ng mga pandiwang pangnagdaan o naganap na bilang anyo ng kilos na naisagawa o natapos na.

[illustration: children doing activities (writing, playing, watering a plant, dancing, singing) beside a diary labeled Talaarawan; labels as printed below]

Pandiwa Nilalaman Talaarawan ✓ Pandiwa ✓ Mga Pangyayari ✓ Kakaibang karanasan

Gamit ang mga salitang kilos, itatala mo ang mga pangyayari sa iyong buhay o ang iyong mga karanasan sa araw-araw. Isusulat mo ito sa iyong talaarawan.

Pagkatapos ng araling ito, ikaw ay inaasahang nakagagamit ng wastong pandiwa sa pagsusulat tungkol sa mga pangyayari o karanasan gamit ang talaarawan.

D

Bawat tao, kasama ang batang katulad mo, ay may kakayahang magsagawa ng kilos o galaw. Ilan sa mga ito ay ipinakikita o ipinahihiwatig sa mga larawan sa ibaba. Kaya mo bang tukuyin ang mga ito?

[illustration: six children performing actions (dancing, writing, playing volleyball, watering a plant, pointing, singing)]

Tama. Tumatakbo, nagsusulat, naglalaro, nagdidilig, sumasayaw, at kumakanta o umaawit ang mga salitang kilos na ipinakikita sa mga larawan.

[illustration: boy thinking]

Ang pandiwa ay salitang nagpapahiwatig ng kilos o galaw. Nagbabago ang anyo nito ayon sa panahunan o aspekto ng pandiwa. Tumutukoy ito kung kailan naganap o magaganap ang isang kilos.

[illustration: girl writing at a desk]

Si Susan ay nagsusulat.

[illustration: two boys, one pointing]

Itinuturo ni Carlo si Jun.

[illustration: girl singing]

Si Princess ay umaawit ng paborito niyang kanta.

[transcriber’s note: the three verbs above are underlined in the original; they are shown in bold here]

Masdan mo ang salita na may salungguhit sa bawat pangungusap. Ang mga ito ay salitang kilos o galaw. Ang mga ito ang ipinakikita o ginagawa nina Susan, Bryan, at Princess.

Tatlo ang aspekto ng pandiwa. Ang mga ito ay: 1) naganap 2) nagaganap at 3) magaganap. Sa araling ito ay pagtutuunan mo lamang ng pansin ang mga kilos na naganap na o natapos na.

Kung babalikan mo ang mga pandiwang ginamit sa nakaraang pahina, mapapansin mo na kasalukuyang nagaganap ang mga kilos: Nagsusulat, itinuturo, at umaawit. Paano magiging nasa anyong pangnagdaan ang mga salitang nabanggit?

[illustration: boy thinking beside a speech box]

Ang aspektong naganap ay panahunang nagpapakita na ang kilos ay natapos na o nangyari na. Tinatawag din itong perpektibo.

Narito ang ilan sa mga paraan upang mabago mo ang anyo ng pandiwa sa pormang naganap na.

Kunin ang salitang pawatas o orihinal na anyo ng salita. Gamit ang naunang halimbawa, tingnan ang bahaging binilugan at ang matitirang salita:

Anyong Naganap
nagsusulatsulatnagsulat
itinuturoturoitinuro
umaawitawitumawit

[transcriber’s note: in the original, the first two columns have no printed headers; the bahagi of each word that is circled in the original (nag-, -turo, um-) is not marked here]

Mapapansin mo na maaaring gumamit ng mga pantig na: -nag; -in, at –um. Magagamit mo rin ang ang iba pang halimbawa tulad ng: -na; at -nang.

E
Gawain sa Pagkatuto Bilang 1: Tukuyin ang angkop na pandiwa sa bawat pangungusap. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
  1. Ang mga bata ang (nagluto, nagluluto, magluluto) ng kanilang umagahan kahapon. Tinulungan sila ng kanilang ina.
  2. (Nagdiwang, Nagdiriwang, Magdiriwang) ng kaniyang kaarawan si Abegail noong Enero 8.
  3. Maagang (umuwi, umuuwi, uuwi) kahapon ang tatay ni Jake mula sa trabaho.
  4. Tayo ay (nagdasal, nagdarasal, magdarasal) araw-araw.
  5. Mabilis (natapos, natatapos, matatapos) ni Maine ang mga gawain sa modyul. Naipasa na niya ito sa kaniyang guro.
Gawain sa Pagkatuto Bilang 2: Basahin ang laman ng talaarawan ni Donna. Punan ng angkop na anyo ng pandiwa ang mga patlang sa ibaba. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.

Mahal Kong Diary,

Noong nakaraang Pasko, 1. _____ (punta) kami sa Batangas. 2. _____ (Kita) namin ang magagandang tanawin habang kami ay naglalakbay. Pagdating doon ay agad kaming 3. _____ (kain) ng masasarap na putahe na inihanda para sa amin. Nagkuwentuhan din kami kasama ang aming mga pinsan. Kumanta at 4. _____ (sayaw) rin kami. 5. _____ (laro) kami ng sungka, patintero, at tago-taguan. Tuwang-tuwa ang aming mga kaibigan nang ikuwento ko ang karanasang ito sa kanila. Mananatili ito sa aking alaala.

Nagmamahal, Donna

PIVOT 4A CALABARZON MTB-MLE G3

A

Gawain sa Pagkatuto Bilang 3

Sumulat tungkol sa isang masayang karanasan sa iyong talaarawan. Gumamit ng mga pandiwang naganap na. Salungguhitan ang mga ito. Gawin ito sa iyong sagutang papel.

Ang Talaarawan ay isang pang-araw-araw na tala, lalo na ng mga personal na karanasan, saloobin, obserbasyon, at pananaw. Ito ay isinusulat na parang nakikipag-usap sa isang tao, na maaaring tawaging “Mahal kong Diary o Talaarawan”.

Mahal Kong Talaarawan,






______________________________________________________________________.

Nagmamahal,


Natutuhan mo sa araling ito na:

Ang p __ n __ __ w __ ay salitang nagpapahiwatig ng kilos o galaw. Mayroon itong tatlong aspekto: naganap, nagaganap, at magaganap.

[illustration: four children performing actions—running, singing, watering a plant, and playing volleyball]

Mahalagang matutuhan mo ang wastong anyo ng pandiwa upang magamit mo sa pagsusulat o pagkukuwento ng iyong mga karanasan.

Pagtukoy sa Layunin ng May-akda sa Kaniyang Katha

Aralin I

WEEKS 7-8

Natutuhan mo sa nakaraang aralin ang tungkol sa pandiwa. Ito ay salitang nagpapahiwatig ng kilos o gawa. Nagbabago ang anyo o gamit nito ayon sa aspekto. Ang mga ito ay naganap, nagaganap, o magaganap. Magagamit mo ang pandiwa sa pagsusulat o pagkukuwento ng mga karanasang nangyari sa iyong buhay.

Ngayong huling dalawang linggo ay magbabasa ka ng iba’t ibang akda. Uunawain mo ang nilalaman ng mga akdang gawa ng mga manunulat. Pag-iisipan mo kung ano ang dahilan o layunin ng nakasaad sa mga ito.

Ipakikilala sa iyo ang tatlo sa mga pangunahing layunin ng manunulat sa kanilang mga akda o sinulat. Ang mga ito ay ang: 1. magbigay ng impormasyon, 2. manghikayat at 3. manlibang. Mauunawan mo ang mga ito sa tulong ng mga halimbawa.

Pagkatapos ng araling ito, inaasahang natutukoy mo ang layunin ng may-akda sa kaniyang katha o isinulat.

[chart: diagram; untitled]

Manunulat o May-akdaMga Katha o AkdaLayunin
[illustration: a writer seated at a desk][illustration: two books, “Ang Pangarap ni Toto” and another titled “Ang mga Bandang Walang Tunog”]✓ Magbigay Impormasyon
✓ Manghikayat
✓ Manlibang

Ipakikilala sa iyo ang tatlo sa mga pangunahing layunin ng manunulat sa kanilang mga akda o sinulat. Ang mga ito ay ang: 1. magbigay ng impormasyon, 2. manghikayat at 3. manlibang. Mauunawan mo ang mga ito sa tulong ng mga halimbawa.

D

Bawat manunulat at akda ay may layunin o mensaheng nais iparating sa mambabasa. Naiiba ito ayon sa paksa o sa nilalaman ng katha o akda.

[illustration: a boy with a speech bubble]

Ang pagsulat ay pagsasalin sa papel o anumang kasangkapang gamit ang mga nabuong salita, simbolo, at ilustrasyon ng isang tao na may layuning maipahayag ang kaniyang kaisipan.

Pag-aralan ang sumusunod na layunin ng may-akda sa tulong ng kahulugan at halimbawa.

  1. Magbigay ng impormasyon. Ito ang layunin kung ang teksto, talata, sanaysay, talambuhay, o kuwento ay naglalayong makapagbigay ng karagdagang kaalaman o detalye. Kadalasang naglalahad ito ng pagpapaliwanag, mga halimbawa at pagtalakay sa paksa. Karamihan sa kanilang mga akda ay may aral na nais iparating sa kanilang mga mambabasa.
Mga Sasakyan sa Pilipinas

Ang jeepney ay kilalang-kilalang uri ng transportasyong pampubliko sa ating bansa. Naging simbolo ito ng kultura ng Pilipinas sa buong mundo dahil sa kakaiba nitong yari.

Isa pang sikat na pampublikong transportasyon ang tricycle. Tatlo ang gulong nito at karaniwang maliit lamang. Ang tren naman gaya ng LRT at MRT ay kilala na rin lalo na sa Maynila. Ang Philippine National Railways ay tren na ginagamit sa ilang bahagi ng Luzon at iba pang lalawigan.

Ang mga bus at taxi ay mga karagdagang halimbawa ng mga sasakyang maaaring gamitin ng tao.

Mula sa kathang iyong binasa mula sa nakaraang pahina ay nakakuha ka ng kaalaman tungkol sa iba’t ibang uri ng sasakyang gamit sa transportasyon dito sa Pilipinas. Nangangahulugang ang layunin ng may-akda ay magbigay impormasyon.

  1. Manghikayat. Ito ang layunin kung ang akda ay humihimok o nag-aanyaya na maniwala, pumanig sa kaisipang inilahad o sumang-ayon ang mambabasa.

Unawain ang halimbawa sa ibaba.

COVID-19 ay Iwasan at Wakasan!

Dahil sa patuloy na pagtaas ng bilang ng kaso ng COVID-19 sa Pilipinas, mahigpit pa ring ipinatutupad ang Health Protocols mula sa Inter-Agency Task Force (IATF). Hinihikayat ang publiko na manatili na lamang sa kanilang mga tahanan. Kung hindi talaga maiiwasang lumabas, nararapat na magsuot ng face mask at face shield.

[illustration: two children wearing face masks, and two children standing apart with a double-headed arrow between them]

Makatutulong din ang pagsunod sa pagtatalaga ng distansiya mula sa ibang tao. Nararapat lamang na mag-ingat ang bawat isa hindi lamang bilang proteksiyon nila sa kanilang sarili lalong higit para sa kanilang mga pamilya. Kung ang bawat isa ay makikiisa at makikipagtulungan, maiiwasan pa lalo ang pagdami ng mga nagkakasakit.

Mapapansing nais ng sumulat ng akda na mahikayat ang mambabasa na sumunod sa mga tuntunin upang hindi magkasakit dahil sa COVID-19. Nagtataglay ang akda ng mga paraan na maaaring gawin at ang magandang idudulot kung ang bawat isa ay makikiisa.

3. Manlibang.

Ito ang layunin kung ang akda ay tungkol sa mga payak o simpleng paksa na nagbibigay saya o aliw sa mambabasa.

Pag-aralan ang halimbawa sa ibaba.

Si Wak Uwak at Si Ash Aso (adapted)

May isang ibong uwak na nagngangalang Wak. Nakakita siya ng karne. Tinangay niya ito at lumipad nang malayo. Dumapo siya sa dulo ng sanga ng isang puno upang simulang kainin ang karne.

[illustration: a crow perched on a tree branch and a dog sitting on the ground beside the tree]

Bigla na lamang na narinig niya ang malakas na boses ni Ash, isang aso. Sinabi nitong: “Sa lahat ng ibon, ang uwak ang pinakamagaling. Walang katulad!” Natuwa ang uwak at ibinukas ang bibig upang humalakhak.

Dahil dito ay nahulog ang karne mula sa bibig ng uwak. Nahulog ito sa lupa at kaagad na sinunggaban ng aso. Walang nagawa si Wak kung hindi ang tingnan ang pagkain ng aso sa nahulog niyang karne. Mula noon ay hindi na muling nagpalinlang si uwak sa aso.

Nalibang ka rin ba sa nilalaman ng kuwento? Ang mga ganitong katha ay naglalayong mapatawa o mapangiti ang mambabasa.

Kahit na ang unang layunin ay manlibang, kadalasang nagtataglay rin ang ganitong katha ng mga aral sa buhay katulad ng “Kuwento ni Wak Uwak at Ash Aso.”

Gawain sa Pagkatuto Bilang 1: Pag-ugnayin ang kahulugan o deskripsiyon sa Hanay A at ang layunin ng may-akda na nasa Hanay B. Isulat ang letra ng sagot sa iyong sagutang papel.
Hanay AHanay B
_____1. Nais ng may-akda na ipaliwanang ang tungkol sa isang paksa. Ang katha ay nagtataglay ng mga halimbawa at iba pang mahahalagang detalye.A. Manlibang
_____2. Layunin ng may akda na mapasaya ang mambabasa gamit ang mga simpleng nilalaman ng katha.B. Magbigay ng Impormasyon
_____3. Hangad ng may akda na mapaniwala o mapasang-ayon ang mambabasa.C. Manghikayat
Gawain sa Pagkatuto Bilang 2: Lagyan ng tsek (✓) kung tama ang isinasaad na layunin ayon sa nilalaman ng bawat bilang. Lagyan naman ng ekis (X) kung mali ito. Isulat ang sagot sa iyong kuwaderno.

A. Manlibang B. Magbigay ng Impormasyon C. Manghikayat

_____1. Layuning manlibang. Ang kuneho ay nagyayabang tungkol sa kaniyang bilis sa harap ng iba pang mga hayop. Nakipagkarera siya kay pagong ngunit natalo siya dahil nakatulog siya.

_____2. Layuning magbigay ng impormasyon. Ang mga berdeng madahon at madilaw na gulay ay mayaman sa beta-carotene. Pinagmumulan ang mga ito ng Vitamin C, iron, calcium, dietary fiber, folic acid, at iba pa.

_____3. Layuning manghikayat. Narito ang mga hakbang sa pagluluto ng itlog. Una, ilagay ang itlog sa kaldero. Lagyan ito ng tubig at hayaang kumulo. Pagkaraan ng ilang minuto, hanguin ito at ihain.

Gawain sa Pagkatuto Bilang 3: Tukuyin ang layunin ng bawat akda o katha. Piliin ang sagot mula sa kahon. Isulat ang letra ng sagot sa iyong sagutang papel.

A. Nagbibigay ng impormasyon B. Nanghihikayat C. Nanlilibang

  1. Paano nga ba ginagawa ang banga o palayok? Ang mga ito ay ginawa sa pamamagitan ng paghahalo ng luwad o clay at tubig. Sinasamahan din ito ng pampatibay tulad ng buhangin at ipa o balat ng palay. Hinuhulma ang palayok o banga sa gustong hugis gamit ang potter’s wheel. Ang nahulmang luwad ay ipinapasok sa isang hurno na may init na humigit kumulang sa 900°C para mapatigas. Ang napatigas na banga ay maaari nang gamitin subalit maaari din itong lagyan ng disenyo o palamuti.


  2. “Hinihiling ko sa inyong lahat na magtulong-tulong tayo para mapaunlad ang ating bansa.” Sikapin nating magkaroon ng disiplina at iwasan ang pang-aabuso sa ating likas na yaman. Magtrabaho at magsikap tayong lahat,” pahayag ng ating dating pangulo.


  3. Isang araw, inutusan si Juan ng kaniyang ina na bumili ng mga alimango mula sa palengke. Habang siya ay pauwi, nadaanan niya ang kaniyang mga kaibigan na naliligo sa ilog. Dali-daling pinakawalan ni Juan ang mga alimango at inutusan ang mga itong mauna nang umuwi sa kanilang bahay. “Kapag hinanap ako ni inay, pakisabi na naliligo lamang ako kasama ang aking mga kaibigan”.


Gawain sa Pagkatuto Bilang 4: Tukuyin ang layuning iyong dapat gamitin ayon sa sitwasyon sa ibaba. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
  1. Nais mong ipaliwanag ang mga natutuhan mong kaalaman tungkol sa COVID-19. Isusulat mo rin ang mga halimbawa ng mga paraan ng pag-iwas upang magkasakit.


  2. Napansin mo na ang ibang bata sa kapitbahay ay hindi binabasa ang modyul. Madalas silang naglalaro sa labas. Nais mong sumulat ng akda upang mas piliin nila ang mag-aral.


  3. Nalulungkot ang iyong kapatid dahil gustong-gusto na niyang lumabas kagaya ng ginagawa niya dati. Dahil ipinagbabawal pa ito ay madalas siyang nababagot. Nais mong sumulat ng akda upang mabawasan ang kaniyang pagkainip at mapasaya rin siya.


Natutuhan mo sa araling ito na:

Ang bawat m __ n u __ __ l __ t ay may layunin. Ito ay maaaring ang magbigay ng impormasyon, manghikayat o manlibang.

[illustration: a boy reading a book at a desk]

Mahalagang matutuhan mo ang pagtukoy sa mga ito upang mas maunawaan mo ang mensaheng nais iparating. Magagamit mo rin ang kaalamang ito sa pagsusulat o pagpapahayag ng iyong kaisipan.

Susi sa Pagwawasto

Weeks 1-2
Gawain sa Pagkatuto 1
  1. Editoryal
  2. Anunsiyo Klasipikado
  3. Pamukhang Pahina
  4. Balitang Panlalawigan
  5. Tanging Lathalain
Gawain sa Pagkatuto 2
  1. C
  2. D
  3. A
  4. A
  5. B
Gawain sa Pagkatuto 3
  1. /
  2. X
  3. /
  4. /
  5. /
Gawain sa Pagkatuto 4

Pagsang-ayon: 1, 4, 5 Pagsalungat: 2, 3

Gawain sa Pagkatuto 5
  1. F
  2. A
  3. D
  4. H
  5. E
  6. B
  7. I
Weeks 3-4
Gawain sa Pagkatuto 1
  1. X
  2. /
  3. X
  4. /
  5. /
Gawain sa Pagkatuto 2
  1. B
  2. A
  3. D
  4. C
Gawain sa Pagkatuto 3
  1. Pamagat
  2. Simbolo
  3. Marso 20, 2021
  4. 2 tao
  5. 8 tao
Gawain sa Pagkatuto 4
  1. Pag-iwas laban sa COVID-19
  2. 6
  3. sa publiko
  4. 2, 3, 4
  5. DOH
Week 5
Gawain sa Pagkatuto 1
  1. B
  2. A
  3. C
Gawain sa Pagkatuto 2
  1. Ang Hot Spring sa Laguna
  2. Mga Paraan Upang Hindi Magkasakit ng COVID-19
Week 6
Gawain sa Pagkatuto 1
  1. Nagluto
  2. Nagdiwang
  3. Umuwi
  4. Naglinis
  5. Natapos
Gawain sa Pagkatuto 2
  1. Pumunta
  2. Nagkita
  3. Kumain
  4. Sumayaw
  5. Naglaro
Weeks 7-8
Gawain sa Pagkatuto 1
  1. B
  2. A
  3. C
Gawain sa Pagkatuto 2
  1. /
  2. /
  3. X
Gawain sa Pagkatuto 3
  1. A
  2. B
  3. C
Gawain sa Pagkatuto 4
  1. Magbigay ng Impormasyon
  2. Manghikayat
  3. Manlibang

Personal na Pagtatása sa Lebel ng Performans para sa Mag-aaral

Pumili ng isa sa mga simbolo sa ibaba na kakatawan sa iyong naging karanasan sa pagsasagawa ng mga gawain. Ilagay ito sa Hanay ng LP o Lebel ng Performans. Basahin ang deskripsiyon bilang gabay sa iyong pagpili.

☆ -Nagawa ko nang mahusay. Hindi ako nahirapan sa pagsagawa nito. Higit na nakatulong ang gawain upang matutuhan ko ang aralin.

✓ -Nagawa ko nang maayos. Nahirapan ako nang bahagya sa pagsasagawa nito. Nakatulong ang gawain upang matutuhan ko ang aralin.

? -Hindi ko nagawa o nahirapan ako nang labis sa pagsasagawa nito. Hindi ko naunawaan ang hinihingi sa gawain. Kailangan ko pa ng paglilinaw o

Gawain sa Pagkatuto
Week 1LPWeek 2LPWeek 3LPWeek 4LP
Gawain sa Pagkatuto Blg. 1Gawain sa Pagkatuto Blg. 1Gawain sa Pagkatuto Blg. 1Gawain sa Pagkatuto Blg. 1
Gawain sa Pagkatuto Blg. 2Gawain sa Pagkatuto Blg. 2Gawain sa Pagkatuto Blg. 2Gawain sa Pagkatuto Blg. 2
Gawain sa Pagkatuto Blg. 3Gawain sa Pagkatuto Blg. 3Gawain sa Pagkatuto Blg. 3Gawain sa Pagkatuto Blg. 3
Gawain sa Pagkatuto Blg. 4Gawain sa Pagkatuto Blg. 4Gawain sa Pagkatuto Blg. 4Gawain sa Pagkatuto Blg. 4
Gawain sa Pagkatuto Blg. 5Gawain sa Pagkatuto Blg. 5Gawain sa Pagkatuto Blg. 5Gawain sa Pagkatuto Blg. 5
Gawain sa Pagkatuto Blg. 6Gawain sa Pagkatuto Blg. 6Gawain sa Pagkatuto Blg. 6Gawain sa Pagkatuto Blg. 6
Gawain sa Pagkatuto Blg. 7Gawain sa Pagkatuto Blg. 7Gawain sa Pagkatuto Blg. 7Gawain sa Pagkatuto Blg. 7
Gawain sa Pagkatuto Blg. 8Gawain sa Pagkatuto Blg. 8Gawain sa Pagkatuto Blg. 8Gawain sa Pagkatuto Blg. 8
Week 5LPWeek 6LPWeek 7LPWeek 8LP
Gawain sa Pagkatuto Blg. 1Gawain sa Pagkatuto Blg. 1Gawain sa Pagkatuto Blg. 1Gawain sa Pagkatuto Blg. 1
Gawain sa Pagkatuto Blg. 2Gawain sa Pagkatuto Blg. 2Gawain sa Pagkatuto Blg. 2Gawain sa Pagkatuto Blg. 2
Gawain sa Pagkatuto Blg. 3Gawain sa Pagkatuto Blg. 3Gawain sa Pagkatuto Blg. 3Gawain sa Pagkatuto Blg. 3
Gawain sa Pagkatuto Blg. 4Gawain sa Pagkatuto Blg. 4Gawain sa Pagkatuto Blg. 4Gawain sa Pagkatuto Blg. 4
Gawain sa Pagkatuto Blg. 5Gawain sa Pagkatuto Blg. 5Gawain sa Pagkatuto Blg. 5Gawain sa Pagkatuto Blg. 5
Gawain sa Pagkatuto Blg. 6Gawain sa Pagkatuto Blg. 6Gawain sa Pagkatuto Blg. 6Gawain sa Pagkatuto Blg. 6
Gawain sa Pagkatuto Blg. 7Gawain sa Pagkatuto Blg. 7Gawain sa Pagkatuto Blg. 7Gawain sa Pagkatuto Blg. 7
Gawain sa Pagkatuto Blg. 8Gawain sa Pagkatuto Blg. 8Gawain sa Pagkatuto Blg. 8Gawain sa Pagkatuto Blg. 8

Paalala: Magkaparehong sagot ang ilalagay sa LP o Lebel ng Performans sa mga gawaing nakatakda ng higit sa isang linggo o week. Halimbawa: Ang aralin ay para sa Weeks 1-2, lalagyan ang hanay ng Week 1 at Week 2 ng magkaparehong ☆, ✓, ?.

Sanggunian

Department of Education. (2020). K to 12 Most Essential Learning Competencies with Corresponding CG Codes. Pasig City: Department of Education Curriculum and Instruction Strand.

Department of Education Region 4A CALABARZON. (2020). PIVOT 4A Budget of Work in all Learning Areas in Key Stages 1-4: Version 2.0. Cainta, Rizal: Department of Education Region 4A CALABARZON.

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education Region 4A CALABARZON

Office Address: Gate 2, Karangalan Village, Cainta, Rizal

Landline: 02-8682-5773, locals 420/421

https://tinyurl.com/Concerns-on-PIVOT4A-SLMs

[logo] [logo] [logo]

One response to “PIVOT 4A Mother Tongue-Based Multilingual Education Grade 3 Quarter 3 Learner’s Material”

  1. Maria Judith P. Julianes

    Good day Sir/Ma’am
    I’m a Private Teacher needed a guide for MTB3 Melc based can have a copy for my reference. Thank you and God bless

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district