This is the Self-Learning Module (SLM) for Filipino, Grade 9 (Ikasiyam na Baitang), Quarter 3 (Ikatlong Markahan), Module 5: “Epiko” (the epic). Prepared by DepEd Region IX, it introduces learners to the epic as a literary form through “Rama at Sita” (Rama and Sita), a Hindu epic from India translated into Filipino. After the module, learners should be able to describe the Asian culture reflected in an epic and describe a hero of an Asian country using fitting descriptive words.
The module follows Module 4, which covered the Thai legend “Alamat ni Prinsesa Manorah” (the legend of Princess Manorah), adverbs (pang-abay), and affixation. It is the last of the five modules for the third quarter.
On this page 8 sections
What learners will learn
The module states these objectives:
- Describe the distinct Asian culture reflected in the epic (nailalarawan ang natatanging kulturang Asyano na masasalamin sa epiko).
- Give the traits of a person regarded as a hero in a country of Southwest Asia (Timog-Kanlurang Asya).
- Use fitting words to describe Asian culture and Southwest Asian heroes.
- Identify Southwest Asian culture from its literary works.
Topics in this module
The module has one lesson, “Aralin 1: Epiko,” divided into two topics:
- Paksa 1 – Kasaysayan ng Epiko ni Rama at Sita (the history of the epic): what an epic is, where it comes from, and how it is performed.
- Paksa 2 – Epiko ni Rama at Sita (the epic of Rama and Sita): reading the epic and studying its characters, heroism, and the Hindu culture it shows.
Key ideas: what an epic is
The module explains that even before the Spanish colonizers came, the Philippines already had literature passed on by word of mouth, including epics. It defines the epiko (epic) this way:
- It is literature about the heroism of a person or people and their struggle against enemies.
- It usually contains magical, wondrous, or unbelievable events.
- It is delivered spoken, in verse, or sung, in different styles, with or without musical instruments.
- It can be performed by one person or by a group.
- Epics range from 1,000 to 55,000 lines, so a performance can take hours or even days.
Key ideas: Rama at Sita and Hindu culture
The chapter read in this module comes from India. The module does not print the full epic. It tells learners to read “Rama at Sita (Isang Kabanata)” in the textbook Panitikang Asyano Modyul ng Mag-aaral Filipino 9, pages 182 to 186.
The module’s activities and tests point to these characters and ideas:
- Rama, admired as a hero for his skill in battle.
- Sita, who stays faithful and refuses Ravana even when he offers her all his riches.
- Lakshamanan, Rama’s brother, who rushes into the forest to prove his love for his brother.
- Ravana, king of the giants and demons of Lanka, who carries Sita away and disguises himself as a Brahmin.
- Maritsa, who refuses at first to help Ravana because “Kakampi nila ang mga Diyos” (the gods are on their side).
The Hindu culture the module highlights includes the caste system (sistemang caste) that groups people in society, with the Brahmin as the highest rank; the cremation of the dead; and antyesti, the belief that the soul is quickly separated from the body of the dead. The module also stresses that the characters’ love for family is a value shared by many Asian countries, and that both India and the Philippines have epics that show belief in supernatural powers.
Parts of the module
| Part | What learners do |
|---|---|
| Subukin | 15-item multiple-choice pretest |
| Balikan | Fill a bubble map with words you connect to “India” |
| Tuklasin | Read the history and meaning of the epic, then the epic itself |
| Suriin | Research a hero of India and list his or her traits in a sandwich chart |
| Pagyamanin | Compare a hero of India and a hero of the Philippines in a Venn diagram |
| Isaisip | Describe a hero from an Asian country other than India and the Philippines |
| Isagawa | Write a paragraph of at least five sentences comparing yourself with your chosen hero, underlining the adjectives (pang-uri) |
| Tayahin | 15-item multiple-choice post-test |
| Karagdagang Gawain | Answer four short questions about the epic |
The Isagawa paragraph is scored on two criteria, grammar (Gramatika) and content (Nilalaman), at 5, 3, or 1 point each. The lesson also aims for learners to stage an artistic informance about a hero of any Asian country, judged on costume or props, portrayal of the character, and the culture shown in the epic.
How to use this module
- Learners: Take the pretest first, then go through the parts in order. Write all answers on separate paper and do not write on the module. Check your answers honestly with the answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end, and contact your teacher if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: Help your child get the Filipino 9 textbook for the full text of the epic, and guide the research on heroes for Suriin, Pagyamanin, and Isaisip.
- Teachers: The answer key covers the pretest, post-test, and Karagdagang Gawain. Suriin, Pagyamanin, Isaisip, and Isagawa are graded on the learner’s own answers; the module suggests reviewing possible heroes with learners beforehand and allows notes or handouts to support the module.
Frequently asked questions
Which grade and quarter is this Epiko module for?
It is Filipino Grade 9, Quarter 3, Module 5. It is the last of the five modules for the third quarter.
What epic does the module study?
It studies “Rama at Sita,” a Hindu epic from India translated into Filipino. The full chapter is not printed in the module; learners are told to read it in the Panitikang Asyano Filipino 9 textbook, pages 182 to 186.
What is an epic according to the module?
An epic (epiko) is literature about the heroism of a person or people and their struggle against enemies, usually with magical or unbelievable events. It is spoken, recited in verse, or sung, and can run from 1,000 to 55,000 lines.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers to the pretest, post-test, and additional activity, plus guidance for grading the open-ended activities.
Can learners write on the module?
No. The module asks learners to keep it clean for others and to answer on separate paper.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino – Ikatlong Markahan – Modyul 5: Epiko
9
Filipino
Ikatlong Markahan – Modyul 5: Epiko
[illustration: group of students studying outdoors and indoors, a teacher at a desk, a student holding a globe, and a student under a lamp writing numbers]
[stamp text: Pag-aari ng pamahalaan. Hindi ipinagbibili.]
CO_Q3_Filipino 9_Module 5
Filipino – Ikasiyam na Baitang Alternative Delivery Mode Ikatlong Markahan – Modyul 5: Epiko Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anumang bahagi ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anumang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
| Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul | |
|---|---|
| Manunulat: | Eunice P. Mirontos, at Emelin F. Luna |
| Editor: | Steffany R. Fegi |
| Tagasuri: | Elsa A. Usman, Reyna Joyce B. Barutu, EdD. Juhra Misuari-Dahoroy |
| Tagaguhit: | Edgardo P. Jamilar Jr. |
| Tagalapat: | Aljohn Kent S. Galos, Jannibal A. Lojero |
| Mga Tagapamahala: | Isabelita M. Borres Eugenio B. Penales Sonia D. Gonzales Henry P. Tura Elsa A. Usman Reyna Joyce B. Barutu, EdD. |
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Kagawaran ng Edukasyon- Rehiyon IX
Office Address: Regional Center, Balintawak, Lungsod Pagadian E-mail Address: region9@deped.gov.ph
9
Filipino
Ikatlong Markahan – Modyul 5: Epiko
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: hand pressing a button inside a circle]
Ang modyul na ito ay isinagawa upang makatulong sa iyo bilang isang mag-aaral sa pagkamit ng mabisang pagkatuto. Tatalakayin dito ang bahagi ng epiko mula sa Timog-Kanlurang Asya na masasalamin ang kultura at katangiang bumabalot sa mga kasangkot na tauhan. Ang akdang mababasa mo ay magdadala sa iyo sa masining na nilalaman nito. Ipakikita rin ang mga kabayanihang ginawa ng mga tauhan upang mapagtagumpayan ang anumang pagsubok.
Ang modyul na ito ay nahahati sa sumusunod na mga paksa:
Paksa 1 – Kasaysayan ng Epiko ni Rama at Sita
Paksa 2 – Epiko ni Rama at Sita
Kumusta? Harinawa’y maganda ang iyong araw, kaibigan. Nasisiyahan ako’t umabot ka na sa ikalimang modyul. Ako ay nagpapasalamat at nagagalak na natapos mo ang ikaapat na modyul nang may ngiti sa labi.
Mahusay! Malugod kitang binabati, naririto akong muli upang ikaw ay gabayan sa iyong ekspedisyon sa mga kaalamang iyong mababatid sa ikalimang modyul.
Aking kaibigan, nasa isip mo pa ba ang tinalakay sa nakaraang aralin? Ito ay ang Alamat na mula sa bansang Thailand na pinamagatang “Alamat ni Prinsesa Manorah” na isinalin sa Filipino ni Dr. Romulo N. Peralta. Bahagi rin ng aralin ang pagtalakay sa mga pang-abay (pamanahon, panlunan, pamaraan) at mga paraan ng paglalapi na nakatulong sa pag-unawa sa alamat.
Handa ka na ba sa bagong aralin? Magaling! Ako ay natutuwa para sa ating bagong tatalakayin. Alam mo ba na sa modyul na ito ay ating matututuhan ang tungkol sa isang epiko na pinamagatang “Rama at Sita?” Nagmula ito sa bansang India na may makulay na kultura na isinalin sa Filipino ni G. Rene O. Villanueva. Atin ding aalamin ang tungkol sa kulturang masasalamin sa epiko at ang mga angkop na salita sa paglalarawan ng kulturang Asyano.
Hindi ba, nakapananabik ang modyul na ito, kaibigan? Halina’t ating umpisahan ang ating paglalakbay.
Aking inaasam na sa ating paglalakbay, ang sumusunod ay inaasahang iyong matamo habang isinasagawa ang mga gawain:
- nailalarawan ang natatanging kulturang Asyano na masasalamin sa epiko;
- nabibigyan ng katangian ang isa sa mga itinuturing na bayani ng alinmang bansa sa Timog-Kanlurang Asya;
CO_Q3_Filipino 9_Module 5
- nagagamit ang mga angkop na salita sa paglalarawan ng kulturang Asyano at bayani ng Timog-Kanlurang Asya; at
- naiisa-isa ang kultura ng Timog-Kanluraning Asyano mula sa mga akdang pampanitikan nito.
Nauunawaan mo ba ang mga layuning kinakailangan mong matamo, kaibigan? Batid kong makakamit mo ang lahat ng iyan!
Subukin
[illustration: hand holding a pencil inside a circle]
Aking kaibigan, bago tayo magpatuloy sa ating gagawin, nais ko munang subukan ang iyong kakayahan. Huwag kang mangamba, ito ay simple lamang. Nakahanda ka na ba? Halina’t ating subukan.
Panuto: Basahin at unawaing mabuti ang mga tanong. Piliin at isulat ang titik ng tamang sagot sa sagutang papel.
Ano ang kasingkahulugan ng salitang karwahe?
A. bisekleta
B. dyip
C. kalesa
D. karitonAlin sa sumusunod ang nagpapakita ng paglalarawan?
A. Hinigi ni Rama ang tulong ng hari.
B. Bihagin mo si Sita upang maging asawa mo.
C. Niyakap ni Rama si Sita sa harap ni Surpanaka.
D. Nakakita siya ng pinakamagandang babae sa gubat.Alin sa mga pahayag ang HINDI TOTOO tungkol sa kahulugan ng epiko?
A. Ito ay isang uri ng tulang pasalaysay.
B. Binibigyan ng diin ang pinagmulan ng isang bagay.
C. Binibigyan ng diin ang katangian ng supernatural ng tauhan.
D. Naglalarawan ng kabayanihan at katapangan ng pangunahing tauhan.“Huwag mong iiwan si Sita kahit ano ang mangyari!” sabi ni Rama. Ang pahayag ay___________.
A. nakikiusap
B. nag-uutos
C. nagpapaunawa
D. nagmamakaawa
CO_Q3_Filipino 9_Module 5
Dinala ni Ravana si Sita sa Lanka, ang kaharian ng higante at demonyo. “Mahalin mo lang ako ay ibibigay ko sa iyo ang lahat ng kayamanan,” sabi ni Ravana pero hindi niya napasuko si Sita. Ang hindi pagsuko ni Sita kay Ravana ay nangangahulugang _______.
A. natatakot
B. naniniwala sa milagro
C. may mahal siyang iba
D. matalino sa pagmamahalSa paanong paraan naiiba ang epiko sa ibang genre ng panitikan?
A. isinasayaw ang epiko
B. masining na isinasalaysay
C. binibigkas nang paindayog
D. mayaman sa supernatural na pangyayariAlin sa sumusunod na mga pahayag ang sumasalamin sa kultura ng India batay sa epikong Rama at Sita?
A. Paniniwala sa di kapani-paniwalang pangyayari.
B. Paniniwala sa mga supernatural na kapangyarihan ng tao
C. Paniniwala na pinagpapala ng Diyos ang mga makapangyarihan sa lipunan.
D. Paniniwala na pinagpapala ng Diyos ang maganda, matalino at kumikilos nang naaayon sa lipunan.Ito ay isang uri ng panitikang tumatalakay sa kabayanihan at pakikipagtunggali ng isang tao o mga tao laban sa kaaway.
A. Epiko
B. Pabula
C. Parabula
D. Rama at SitaAlin sa sumusunod ang HINDI maiuugnay sa epiko?
A. kultura
B. kuwento
C. tula
D. tuluyanAno ang pangunahing pinapaksa ng isang epiko?
A. Kabaitan
B. Kabayanihan
C. Katapangan
D. KatapatanAlin sa sumusunod ang kabilang sa paniniwala ng mga Hindu?
A. Kagandahan
B. Katalinuhan
C. Katotohanan
D. Lahat ng nabanggitAlin sa sumusunod ang naglalarawan sa India?
A. Matatagpuan ito sa Europa.
B. Ang pangunahing lunsod ay Tokyo.
C. Bansa itong makikita sa Timog-Kanlurang Asya.
D. Isang maliit na bansa na nasa Timog ng Malaysia.
CO_Q3_Filipino 9_Module 5
Sa sumusunod na sitwasyon, ano ang higit na maituturing na pangyayaring pang-epiko?
A. Umalis siya at bumalik upang iligtas ang bayan sa halimaw.
B. Pinarusahan siya ng isang diwata at ginawa siyang isang prutas.
C. Siya ay ipinanganak sa kalsada at ito ang kaniyang naging tahanan.
D. Naging masaya ang magkakaibigang pusa dahil sa kanilang tagumpay.Ano ang ibig sabihin ng pahayag na “Kakampi nila ang mga Diyos” kung ang usapan ay pagkapanalo sa kaaway?
A. Maiiwasan nila ang mga kaaway dahil sila ang mga Diyos.
B. Lahat ng bagay ay kaya nilang gawin dahil binabantayan sila ng mga Diyos.
C. Ang mga kaaway ay madali nilang matatalo dahil nasa panig nila ang mga Diyos.
D. Hindi kayang labanan ng mga kaaway dahil sa supernatural na kapangyarihan na galing sa Diyos.“Walang nangahas na umibig kay Ravana dahil siya ay hari ng higante at demonyo.” Ano ang mabubuo mong hinuha tungkol sa pahayag?
A. Marahil, takot ang kababaihan sa kaniyang anyo.
B. Siguro, ayaw siya ng kababihan dahil siya ay makapangyarihan.
C. Baka walang magkakagustong babae sa kaniya dahil siya ay mabagsik na hari.
D. Sa palagay ko, walang magkakagustong babae sa kaniya dahil siya ay higante at demonyo.
CO_Q3_Filipino 9_Module 5
Aralin 1 Epiko
Kapuri-puri! Ngayon, kaibigan, samahan mo akong maglakbay sa Timog-Kanlurang Asya. Puntahan at alamin natin ang panitikan ng India. Tulad ng maraming bansa sa mundo, mayaman din ito sa mga akdang pampanitikan tulad ng epiko. Masasalamin sa kanilang mga naisulat ang kanilang mga pangarap, mithiin, paniniwala, kultura at tradisyon. Nakamamangha hindi ba?
Sa araling ito, kaibigan, inaasahang maipamamalas mo ang iyong pag-unawa sa epiko mula sa India na may pamagat na “Rama at Sita” na isinalin sa Filipino ni Rene O. Villanueva. Bahagi ng aralin ang pagtalakay sa mga uri ng paghahambing upang higit mong maunawaan ang pagkakatulad at pagkakaiba ng mga bansa sa Asya. Binibigyan ng tuon din natin kung paano naipakikita sa mga epiko ang kabayanihan ng isang tao. Ang sagot sa mga tanong na ito ay malalaman mo lamang pagkatapos mong pag-aralan at isagawa ang lahat ng mga tagubilin na ating marapat na malaman sa araling ito.
Inaasahan ko rin na sa pagtatapos ng araling ito ay makapagtatanghal ka sa masining na paraan ng isang INFORMANCE tungkol sa itinuturing na bayani sa alinmang bansa sa Asya. Itataya ang produkto o pagganap batay sa sumusunod na mga pamantayan: kasuotan o props, pagganap ng tauhan, at kulturang lumitaw sa epiko.
Nauunawaan mo ba aking kaibigan? Ikaw ba’y nakahanda na? Halina’t tayo’y magpatuloy nang may kagalakan sa puso’t isipan.
Balikan
Aking kaibigan, bago tayo magpatuloy, sagutin mo muna ang nakalaang tanong. Kapag narinig mo ang salitang “INDIA”, ano ang agad na pumapasok sa iyong isipan? Punan ang bubble map ng mga ideya o salitang maiuugnay mo sa mga salitang ito.
Galingan mo! Maging malikhain sa paglalarawan tungkol sa salitang “India”. Umpisahan mo na.
[chart: bubble map; Balikan. Central bubble: INDIA. Six empty bubbles surround it, printed without labels for the learner to fill in.]
Mga Tala para sa Guro
Ang guro ay maaaring gumamit ng tala o handouts sa pagsasakatuparan ng mga mag-aaral sa modyul.
Tuklasin
Maging handa dahil tutuloy na tayo sa susunod na gawain.
Bago natin basahin ang Epikong “Rama at Sita,” aalamin muna natin ang kasaysayan at kahulugan ng epiko. Tara na’t ating tuklasin. Alam mo ba na noong panahon ng katutubo, bago pa man dumating ang mga mananakop na Espanyol sa Pilipinas ay mayroon ng mga panitikang nagpasalindila at ito ang kuwentong kagaya ng iyong babasahin sa araling ito. Kapansin-pansin na hanggang ngayon ang mga ganitong uri ng panitikan ay kinagigiliwan pa ring basahin ng mga kabataan. Isang halimbawa riyan ay ang epiko na tumatalakay sa mga hindi kapani-paniwalang pangyayari.
Ang epiko ay isang uri ng panitikang tumatalakay sa kabayanihan at pakikipagtunggali ng isang tao o mga tao laban sa kaaway. Ito ay karaniwang nagtataglay ng mga mahiwaga at kagila-gilalas o hindi kapani-paniwalang pangyayari. Ang mga epiko ay inihahayag nang pasalita, patula, o paawit. (sa iba’t ibang estilo); maaaring sinasaliwan ng ilang mga instrumentong pangmusika o minsan nama’y wala. Ito rin ay maaaring gawin nang nag-iisa o ng grupo ng mga tao. Ang haba ng mga epiko ay mula 1,000 hanggang 55,000 linya kaya’t ang pagtatanghal dito ay maaaring abutin ng ilang oras o araw.
Nakamamangha ang ating natuklasang kaalaman ukol sa epiko hindi ba? Magaling! Ngayon, alam ko na ikaw ay handang-handa na sa ating babasahin dahil ikaw ay mayroon ng kaalaman tungkol sa kahulugan at kasaysayan ng epiko. Halika na! Umpisahan na nating basahin ang epikong nagmula sa India na pinamagatang” Rama at Sita (Isang Kabanata)” na isinalin sa Filipino ni G. Rene O. Villafuerte.
[transcriber’s note: the paragraph above prints “Villafuerte”; the reference box below prints “Villanueva”.]
Unawain at isapuso ang iyong babasahin. Maligayang pagtuklas sa kagila-gilalas na akdang pampanitikang magbibigay sa iyo ng natatanging aral.
Paalala: Para sa Kabuuan ng akda
SUMANGGUNI LAMANG SA:
AKLAT: PANITIKANG ASYANO MODYUL NG MAG-AARAL FILIPINO 9
Rama at Sita (Isang Kabanata) Epiko- Hindu (India) Isinalin sa Filipino ni Rene O. Villanueva Pahina: 182 – 186
Suriin
Mahusay, kaibigan! Ano ngayon ang iyong nadarama? Ikaw ba’y napaiisip, namamangha, at lubos na napaiibig ng kuwento ng pagmamahalan nina Rama at Sita?
Magaling! Dahil natapos mo na itong basahin, ikaw ay maaari ng magsaliksik tungkol sa isang bayani ng bansang India. Matapos mong magsaliksik tungkol sa bayaning iyong napili, sagutin mo ang tanong na ito.
Paano mo nasabi na siya ay karapat-dapat na maging isang bayani sa bansang kaniyang pinagmulan?
Itala mo kaibigan ang mga impormasyon/datos tungkol sa kaniya sa Sandwich chart. Husayan mo at gawing malikhain ang iyong sagot.
[chart: sandwich chart; Suriin. Top bun: “Pangalan ng Bayaning Iyong Napili”. Three filling layers, each labeled: “Katangian: _____”, “Katangian: _____”, “Katangian: _____”.]
Pagyamanin
Sa pagkakataong ito, mula sa itinalang mga katangian ng bayaning napili mula sa ibang bansa, ihambing ito sa mapipili mong bayani ng ating bansa ayon sa kanilang pagkakaiba at pagkakatulad gamit ang Venn Diagram. Gayahin mo ang padron o pormat sa ibaba.
Subukan mong makasagot sa mas impormatibong pahayag mula sa datos na iyong nasaliksik.
[chart: Venn diagram; Pagyamanin. Left circle: “Napiling Bayani ng India”. Right circle: “Napiling Bayani ng Pilipinas”. Below, from left to right: “Pagkakaiba”, “Pagkakatulad”, “Pagkakaiba”.]
Isaisip
Magaling, kaibigan! Ngayon, mas lalo nating palawigin ang iyong kaalaman, tungkol sa kultura ng mga bansa sa Asya sa pamamagitan ng pagtukoy sa isang bayaning lubos na ipinagmamalaki ng alinmang bansa sa Asya.
Alam mo ba kaibigan na hinangaan si Rama sa kaniyang angking husay sa pakikipagdigmaan? Itinuring isang bayani dahil sa mga kakaibang katangian niya. Hindi ba’t siya ay nakamamangha! Ngayon naman, mag-isip ka ng isang bayani mula sa alinmang bansa sa Asya maliban sa bansang India at Pilipinas. Gumamit ka ng iba’t ibang reperensiya o sanggunian tungkol sa taong pinili mo upang makakalap ka ng kinakailangan mong impormasyon/datos. Isulat ang paglalarawan sa loob ng kahon. Galingan mo, kaibigan!
Isagawa
Ngayon, lalong naging kapana-panabik ang ating mga gawain sa araling ito. Dapat lalo mong pakahusayan dahil sa puntong ito, masusukat ang mas malalim mong pag-unawa sa aralin. Sagutin mo ang kasunod na tanong. Unawain itong mabuti.
Sa mga naitalang katangian ng iyong napiling bayani, ano ang mga katangiang maihahalintulad mo sa iyong sarili? Gamit ang patlang sa ibaba, sumulat ng isang talatang binubuo ng hindi bababa sa limang pangungusap upang paghambingin ang inyong katangian gamit ang mga angkop na salita sa paglalarawan. Salungguhitan ang mga salitang naglalarawan o pang-uring ginamit mo.
Pangalan ng Bayani: _____________________________________________
Paglalarawan sa Napiling Bayani:
______________________________________________________________
.
[transcriber’s note: the name box above the paragraph frame is a blank field labeled “Pangalan ng Bayani”; the paragraph frame has a label “Paglalarawan sa Napiling Bayani:” followed by ruled lines. The ruled-line counts are approximate.]
Maging matapat ka sa paghahambing ng iyong sarili kaibigan dahil ang gawaing ito ay makatutulong sa pagkilala ng iyong sarili o kung gaano mo ba kakilala ang iyong sarili.
_____________________________________________________________________________
Pamantayan sa Pagmamarka
| Krayterya | Natatangi 5 | Katamtamang Kagalingan 3 | Nangangailangan ng tulong 1 |
|---|---|---|---|
| Gramatika | Angkop ang gamit ng mga salitang naglalarawan sa talata. | May isa hanggang limang salitang naglalarawan na hindi angkop ang gamit sa talata. | May anim o higit pang salitang naglalarawan na hindi angkop ang gamit sa talata. |
| Nilalaman | Mahusay na naihahambing ang katangian ng bayani sa sarili. | May ilang katangiang malabo ang pagkakaugnay sa sariling katangian. | Hindi naipakita ang kaugnayan ng napiling bayani sa sariling katangian. |
Tayahin
Panuto: Basahin at unawain ang bawat tanong. Isulat lamang ang titik ng tamang sagot sa sagutang papel.
- Anong katangian ni Lakshamanan ang lumutang sa bahaging ito ng akda?
_____________________________________________________________________________
Nasaktan si Lakshamanan sa bintang ni Sita. Para patunayang mahal niya ang kapatid, agad siyang sumugod sa gubat.
A. may pusong mamon
B. magaling makipaglaban
C. mapagmahal na kapatid
D. padalos-dalos sa pagdedesisyon
- Ano ang higit na katangiang ipinamalas ni Sita sa bahaging ito?
“Mahalin mo lang ako ay ibibigay ko sa iyo ang lahat ng kayamanan” sabi ni Ravana. Pero hindi niya napasuko si Sita.
A. taksil na kabiyak
B. matapat sa sarili
C. matalinong mag-isip
D. naghahangad ng kapangyarihan
- Alin sa sumusunod ang katangiang ipinamalas ni Rama sa akda?
A. agresibo
B. maaasahan
C. matapat
D. pursigido
- Alin sa sumusunod ang higit na nagpapakita ng katangian ng isang epiko?
A. Ang paksa ay tumutuligsa sa mga isyung panlipunan.
B. Ang paksa ay tumatalakay sa pinagmulan ng isang bagay.
C. Ang tauhang gumaganap ay mga hayop na nakapagsasalita.
D. Ang tauhan ay madalas na nakikipagdigma para sa mga mahal sa buhay.
- Alin sa mga pahayag ang HINDI TOTOO tungkol sa kahulugan ng epiko?
A. Ito ay isang uri ng tulang pasalaysay.
B. Binibigyan ng diin ang pinagmulan ng isang bagay.
C. Binibigyan ng diin ang katangiang supernatural ng tauhan.
D. Naglalarawan ng kabayanihan at katapangan ng pangunahing tauhan.
- Sa paanong paraan naiiba ang epiko sa ibang uri ng tula?
A. binibigkas nang paindayog
B. mayaman sa supernatural na pangyayari
C. inaalay sa mga namayapang mahal sa buhay
D. may sukat na labingwalong pantig sa bawat taludtod
- Nagpanggap bilang isang Brahmin na pinakamataas sa lipunan si Ravana. Ano ang ipinakikita nito sa kulturang Hindu?
A. May pagpapangkat ng uri ng tao
B. Mapagpanggap ang ilang mamamayan
C. Kailangang tumakas sa katotohanan para yumaman
D. Ang kayamanan ay nasa katotohanan ng pamumuhay
- Alin sa sumusunod ang kabilang sa kulturang Hindu?
I. Pagsasagawa ng Caňao
II. Sinusunog ang bangkay ng mga taong namayapa
III. Brahmin ang pinakamataas na antas sa sistemang caste.
IV. Kinikilala ang sistemang caste sa pagpapangkat ng tao sa lipunan.
A. I, II
B. II, IV
C. I, II, III
D. II, III, IV
- Nagdasal si Sita na sana ay makita ni Rama ang palatandaan para masundan siya at mailigtas. Anong pagpapahalagang Pilipino ang maihahambing sa ikinilos ng tauhan?
- A. pag-asa sa tadhana
- B. pagiging matulungin sa iba
- C. pagsasaisip sa lahat ng tao
- D. pagkapit sa Diyos sa oras ng kagipitan
- Sa epikong binasa, ipinakita ng mga tauhan na hindi matatawaran ang pagmamahal nila sa kani-kanilang pamilya. Ang ganitong pagpapahalaga ay nasasalamin din sa ilang bansa sa Asya. Ano ang mabubuong kongklusyon mula rito?
- A. Masakit ang mawalan ng pamilya.
- B. Higit na pinahahalagahan ng mga Asyano ang pamilya.
- C. Dapat ipagtanggol ang kapamilya kahit nasa maling panig.
- D. Ang matiwasay na relasyon ng pamilya ay magdudulot ng kapangyarihan sa angkan.
- Ayon sa paniniwala ng mga Hindu, ang antyesti ay isang proseso kung saan mabilis na inihihiwalay ang kaluluwa mula sa bangkay ng taong namayapa. Alin sa sumusunod na pangyayari sa epiko ang maaring iugnay sa paniniwalang ito?
- A. Pag-aanyong agila ni Maritsa
- B. Pagsunog sa bangkay ng agila
- C. Labanan sa pagitan nina Rama at Ravana
- D. Pagpapapanggap ni Ravana bilang isang Brahmin
- Tumanggi si Maritsa na tumulong nang malaman niyang sina Rama at Lakshamanan ang katunggali dahil “Kakampi nila ang mga Diyos” Ano ang ibig sabihin ng pahayag na ito?
- A. Maiiwasan nila ang mga kaaway dahil sila ang mga Diyos.
- B. Lahat ng bagay ay kaya nilang gawin dahil binabantayan sila ng mga Diyos.
- C. Ang mga kaaway ay madali nilang matatalo dahil nasa panig nila ang mga Diyos.
- D. Hindi kayang labanan ng mga kaaway dahil sa supernatural na kapangyarihan na galing sa Diyos.
- Ang India at Pilipinas ay parehas may epiko sa kani-kanilang panitikan. Alin sa sumusunod ang may pinakaangkop na pagpapaliwanag sa magkatulad na kultura ng dalawang bansa batay rito?
- A. Naniniwalang ang lahat ay nagmula sa Agham.
- B. Ipinakikita ang paniniwala sa mga supernatural na lakas.
- C. Pinaninindigang may mataas at mababang uri ng tao sa lipunan.
- D. Ipinakikitang ang kagandahan ay laging nakabatay sa katotohanan.
- Anong nangibabaw na mensahe ang nais ipabatid ng epikong Rama at Sita?
- A. Pagtitiwala sa pagmamahal
- B. Ang paraan sa pakikipagdigma
- C. Pananalig kay Bathala sa oras ng pakikipaglaban
- D. Pagkilala sa pinakamataas na pinuno ng kaharian
- Anong tema ang binigyan ng diin sa epikong Rama at Sita?
- A. politika
- B. pamilya
- C. kapangyarihan
- D. puwersa ng kalikasan
Karagdagang Gawain
[illustration: hand holding gears icon]
Kumusta, kaibigan? Malapit mo ng matapos ang modyul na ito nang walang pagaalinlangan. Ako ay nasisiyahan dahil natapos mo ang Tayahin nang mahusay.
Nakahahanga! Kaya mo pa ba? Kayang-kaya mo iyan! Upang ating lalong masukat ang iyong kaalaman at kasanayan sa modyul na ito, sagutin ang sumusunod na mga tanong. Basahin at unawain mong mabuti ang panuto. Galingan mo!
Panuto: Sagutin ang sumusunod na katanungan. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Ano ang tinatalakay sa isang Epiko?
Paano ipinahahayag ang isang Epiko?
Gaano kahaba ang isang Epiko?
Sa iyong palagay, may katotohanan ba ang mga isinasalaysay ng Epiko? Ipaliwanag.
Ako ay taos-pusong nagpapasalamat sa iyo, aking kaibigan sa walang sawa mong pagtuklas sa mga bagong kaalamang natalakay sa limang aralin o sa limang modyul para sa ikatlong markahan. Binabati kita dahil nagpamalas ka ng iyong galing at ipinakita mo na ang pag-aaral ay nakalilibang basta’t ito ay iyong isasapuso. Ako rin ay nagagalak dahil sinamahan mo ako sa makabuluhang paglalakbay patungkol sa kaalaman ng panitikan ng mga bansa sa Timog-Kanlurang Asya kasama ng makulay na kultura nito. Sa mga nakita at natuklasan mong mahahalagang impormasyon at aral sa bawat modyul, nawa’y magsilbing inspirasyon ang mga ito upang magpatuloy ka sa iyong pag-aaral. Magkaroon ka ng determinasyon sa buhay at lakas ng loob na magpatuloy sa kabila ng mga problema na iyong naranasan at mararanasan pa lalong-lalo na ngayon dahil may pandemya tayo dulot ng COVID-19. Maraming Salamat!
Susi sa Pagwawasto
Subukin
- C
- D
- B
- A
- C
- D
- D
- A
- D
- B
- D
- C
- A
- C
- D
Tayahin
- C
- B
- B
- D
- B
- B
- A
- D
- D
- B
- B
- C
- B
- D
- B
Suriin
Tatayahin ang bahaging ito batay sa sagot ng mag-aaral. Iminumungkahi na ang guro ay dapat na magsagawa ng paunang rebyu sa mga posibleng bayaning ilalarawan ng mag-aaral.
Balikan
Narito ang ilan sa mga mungkahing sagot ngunit anumang sagot ay marapat na kaugnay sa India.
- Namaste
- Hinduismo
- Taj mahal
- New Delhi
- Mother Theresa
Isagawa
Tatayahin ang bahaging ito sa pamamagitan ng [illegible] o inihandang pamantayan o maaring gumamit ng sariling pamantayan.
Isaisip
Nakabatay sa paglalarawan ng mga mag-aaral ng Kulturang Asyano at napiling Bayani ang sagot at nasa pasya ng guro pagwawasto.
Pagyamanin
Tatayahin ang bahaging ito batay sa sagot ng mag-aaral. Iminumungkahi na ang guro ay dapat na magsagawa ng paunang rebyu sa mga posibleng bayaning ilalarawan ng mag-aaral.
Susi sa Pagwawasto para sa Karagdagang Gawain
- Isang uri ng panitikang tumatalakay sa kabayanihan at pakikipagtunggali ng isang tao o mga tao laban sa kaaway. Ito ay karaniwang nagtataglay ng mga mahiwaga at kagila-gilalas o hindi kapani-paniwalang pangyayari.
- Ang mga epiko ay inihahayag ng pasalita, patula, o paawit. (sa iba’t ibang estilo); maaaring sinasaliwan ng ilang mga instrumentong pangmusika o minsan nama’y wala. Ito rin ay maaaring gawin nang nag-iisa o ng grupo ng mga tao.
- Ang haba ng mga epiko ay mula 1,000 hanggang 55,000 linya kaya’t ang pagtatanghal dito ay maaaring abutin ng ilang oras o araw.
- Nakadepende sa sagot ng mga mag-aaral ang pagbibigay ng iskor para sa bilang na ito.
Sanggunian
Peralta, Romulo N. et. al. Panitikang Asyano-Ikasiyam na Baitang. Unang Edisyon. Pasig City: Vibal Group Inc., 2014.
Pinagyamang Pluma 9 (K to 12). (2015). Aklat 1 Kabanata, pahina 1-3.
Para sa mga tanong o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply