This is the Grade 9 Araling Panlipunan (Ekonomiks) self-learning module for the Third Quarter, Module 7: “Patakarang Pananalapi” (monetary policy). It was prepared by DepEd Region IX for learners studying at home. It explains how the Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP) controls the supply of money and which banks, non-bank institutions, and regulators make up the country’s financial sector.
The module starts from a simple idea. Money affects total production, employment, interest rates, and prices. Too much money in circulation can bring either plenty or trouble, so the financial sector must be managed carefully.
On this page 6 sections
What learners will learn
After the module, learners should be able to:
- Explain the goals of monetary policy (AP9MAK-IIIh-18)
- Explain why the role of each part of the financial sector matters (AP9MAK-IIIi-19)
- Identify the parts of the financial sector (AP9MAK-IIIi-20)
The module has one lesson, Aralin 1: Patakarang Pananalapi. It follows the usual SLM parts:
- Alamin (objectives)
- Subukin (pretest)
- Tuklasin (discover)
- Suriin (discussion)
- Pagyamanin (practice activities)
- Isagawa (apply)
- Tayahin (post-test)
- Karagdagang Gawain (extra activity)
- Susi sa Pagwawasto (answer key)
Monetary policy: expansionary and contractionary
The module defines patakarang pananalapi as a system the BSP uses to control the supply of money in circulation. It describes two kinds.
- Expansionary money policy is used to boost a sluggish economy. Interest rates on loans are lowered, so more businesspeople borrow money to grow or start businesses. This creates jobs. More people can then buy goods and services, and total demand rises.
- Contractionary money policy is used when overall prices are about to rise. When demand grows faster than production, prices go up. Workers then ask for higher wages, which raises the cost of the factors of production and pushes prices up further. To stop this, the BSP cuts spending by households and investors. Investment, production, and spending all fall. Prices drop, but the economy slows down.
The parts of the financial sector
Banks
A bank is a financial institution that accepts deposits and uses them for direct or indirect lending. The module lists four types of banks.
| Type | Purpose, as the module explains it |
|---|---|
| Bangkong Komersyal (commercial banks) | Accept all kinds of deposits and lend large amounts of capital, for example BDO, BPI, and PNB |
| Thrift banks (savings banks) | Encourage people to save |
| Bangkong Rural (rural banks) | Help farmers, small businesses, and rural communities get capital |
| Specialized government banks | Land Bank of the Philippines funds farm programs. The Development Bank of the Philippines supports development projects in agriculture, industry, and small and medium industries. Al-Amanah Islamic Investment Bank helps Muslims improve their livelihood. |
Non-bank institutions (mga institusyong di-bangko)
- Kooperatiba (cooperatives): groups that work together for shared social and economic goals
- Bahay sanglaan (pawnshops): lend money in exchange for collateral
- Pension funds:
- GSIS insures government workers.
- SSS insures private-sector employees and their families in times of sickness, disability, retirement, death, or pregnancy.
- Pag-IBIG Fund helps public and private employees with housing.
- Registered companies: companies registered with the Securities and Exchange Commission (SEC)
- Pre-need companies: sell plans that provide a service or money at a set time of need
- Insurance companies: SEC-registered corporations allowed to do insurance business
Regulators
- Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP): called the “bank of banks” because it oversees all financial institutions. Its duties are to:
- keep the financial system stable
- raise production, employment, and people’s real income
- protect the international value of the peso
- keep prices stable
- Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC): protects depositors and keeps the financial system stable. It does this in three roles:
- as deposit insurer
- as receiver and liquidator of closed banks
- as investigator
- Securities and Exchange Commission (SEC): registers companies in the country
- Insurance Commission (IC): supervises insurance businesses and keeps insurance companies stable
How to use this module
The module asks learners to keep the booklet clean and write all answers on a separate answer sheet.
- Take the 10-item pretest (Subukin) first to see what you already know.
- Do Tuklasin. Learners look at pictures of a piggy bank, money, a bank, and a market, then explain how they connect.
- Read Suriin carefully. It holds all the key ideas above.
- Answer the three Pagyamanin activities:
- matching each bank to its description
- a cluster diagram of the parts of the financial sector
- short essay questions on why saving matters
- In Isagawa, write how you as a student can grow your money.
- Take the 10-item Tayahin post-test.
- Write the reflection in Karagdagang Gawain on monetary policy as a tool for keeping the economy stable.
- Check your work with the answer key, and be honest about the results.
For learners: Contact your teacher right away if you have trouble understanding the lesson.
For parents: The module comes with a separate guide for teachers and facilitators, with tips for helping your child at home.
For teachers: The teacher’s note asks you to add more information, guide learners through the activities, and check all finished work. Review the answer key before you use it. Some answers do not match the lesson:
- Pretest item 6 is keyed as expansionary policy, but the lesson describes contractionary policy.
- Pretest item 7 is keyed as rural banks, though GSIS is the one that is not a bank.
- Gawain 1 items 1 and 2 appear to be swapped.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is for Grade 9 Araling Panlipunan, Third Quarter, Module 7, on Patakarang Pananalapi (monetary policy).
What is the difference between expansionary and contractionary money policy?
Expansionary policy lowers interest rates to encourage borrowing, business growth, and jobs when the economy is slow. Contractionary policy reduces spending by households and investors to bring prices down when they are about to rise, though it slows the economy.
Why is the BSP called the bank of banks?
The module explains that the Bangko Sentral ng Pilipinas oversees all financial institutions in the country. Its duties include keeping prices stable and protecting the value of the peso.
Does the module have an answer key?
Yes. It has answers for the pretest, the first two Pagyamanin activities, and the post-test. A few keyed answers do not match the lesson, so teachers should check them.
What are the parts of the financial sector in this module?
Banks (commercial, thrift, rural, and specialized government banks), non-bank institutions (cooperatives, pawnshops, pension funds, registered, pre-need, and insurance companies), and regulators (BSP, PDIC, SEC, and Insurance Commission).
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Araling Panlipunan Ikatlong Markahan – Modyul 7: Patakarang Pananalapi
[illustration: students studying outdoors and indoors with a teacher, a globe, and a lamp]
CO_Q3_AP 9_ Module 7
Araling Panlipunan – Ikasiyam na Baitang Alternative Delivery Mode Ikatlong Markahan – Modyul 7: Patakarang Pananalapi Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region IX Office Address: Regional Center, Balintawak, Pagadian City Telefax: (062) 215-3753, 215-3751, 991-1907, 215-3789 E-mail Address: region9@deped.gov.ph
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Aileen N. Geografo, Maristella S. Inid, Rona S. Bicoy Editor: Monina R. Antiquina, Nelson S. Lasagas Tagasuri: Monina R. Aniquina, Ronillo S. Yarag, Edgardo S. Cabalida, Ramel P. Cael Tagaguhit: Pilar K. Mangila Tagalapat: Leo Martinno O. Alejo, Cherry Ann R. Varon Tagapamahala: Isabelita M. Borres, Eugenio B. Penales, Sonia D. Gonzales, Virgilio P. Batan Jr., Amelinda D. Montero, Ronillo S. Yarag, Edgardo S. Cabalida
Araling Panlipunan
Ikatlong Markahan – Modyul 7: Patakarang Pananalapi
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: hand pressing a finger on a touch point inside a circle]
Ang pag unlad ng isang bansa ay hindi nakakamit sa isang pitik lang ng ating mga daliri. Napakalawak at napakasalimuot ng ating ekonomiya dulot ng pinagsama-samang sektor na nakikibahagi sa pagpapalago nito. Nadagdagan pa sa mga suliraning hinaharap natin tulad ng kahirapan, kakulangan sa trabaho, kurapsiyon at iba pa. Sa kabila nito patuloy pa rin tayong nagsusumikap na mapagtagumpayan ito at makaahon tayo sa hirap na hamon ng buhay. Kung titignan natin ang pambansang ekonomiya isa sa mga nakakatulong sa pagpapaunlad nito ay ang sektor ng pananalapi. Ang salapi ang nakakaapekto o nakakaimpluwensiya sa kabuuang produksiyon, empleyo, antas ng interes at presyo. Dapat pangasiwaang mabuti ang sektor ng pananalapi at alamin natin kung ano – ano ang mga sektor na bumubuo dito para mapangalagaang mabuti ang sektor ng ating pananalapi. Dahil ang salapi ay isa sa mahalagang bahagi sa buhay ng tao, ngunit ang pangangasiwa nito ay napakalaking hamon ng ating gobyerno. Ang pagdami ng salapi sa sirkulasyon ay maaaring magdulot ng kasaganahan o problema sa mga mamamayan kaya’t ibayong pag – iingat at matalinong pamamahala ay kailangan upang mapanatili ang kaayusan sa ekonomiya.
Pagkatapos ng pag-aaral sa modyul na ito, inaasahang ikaw ay:
- makapagpapaliwanag sa mga layunin ng patakarang pananalapi.
– AP9MAK-IIIh-18 - makapagpapahayag sa mga kahalagahan ng papel na ginagampanan ng bawat sektor ng pananalapi.
– AP9MAK-IIIi-19 - matutukoy ang mga bumubuo sa sektor ng pananalapi.
– AP9MAK-IIIi-20
Subukin
[illustration: hand holding a pencil inside a circle]
Isulat ang titik ng pinakatamang sagot sa sagutang papel.
Ang ipinapatupad ng Bangko Sentral ng Pilipinas kung saan ibinaba ang interes sa pagpapautang para maraming mamumuhunan ang mahihikayat na humiram ng pera para idagdag sa negosyo.
a. contractionary money policy
b. expansionary money policy
c. demand money policy
d. supply money policyAnong bangko ang itinatag upang mapangalagaan ang kabuuang ekonomiya ng bansa?
a. Bangko Sentral ng Pilipinas
b. Development Bank of the Philippines
c. Land Bank of the Philippines
d. Rural Banks of the PhilippinesSangay ng pamahalaan na naatasang magbigay – proteksiyon sa mga depositor at tumulong na mapanatiling matatag ang sistemang pinasiyal sa bansa.
a. Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC)
b. Department of Finance (DOF)
c. Securities and Exchange Commission (SEC)
d. Insurance Commission (IC)Sa anong ahensya ng gobyerno napasailalim ang Security and Exchange Commission?
a. Department of Finance (DOF)
b. Bangko Sentral ng Pilipinas
c. Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC)
d. Development Bank of the PhilippinesKapag ang demand ay mas mabilis na tumaas kaysa produksiyon, ano ang mangyayari?
a. bababa ang presyo ng mga bilihin
b. tataas ang presyo ng mga bilihin
c. hindi tataas o bababa ang presyo ng mga bilihin
d. hindi tataas ang presyo ng mga bilihinAng polisiyang ipinapatupad ng BSP para mabawasan ang paggasta ng sambahayan at ng mga mamumuhunan.
a. expansionary money policy
b. contractionary money policy
c. demand money policy
d. supply money policyAng mga sumusunod ay uri ng mga bangko, maliban sa _______________
a. Rural Banks
b. Thrift Banks
c. Commercial Banks
d. GSISAng bangkong pag – aari ng pamahalaan na itinatag upang tumugon sa mga tiyak na layunin ng pamahalaan.
a. Thrift Banks
b. Rural Banks
c. Land Bank of the Philippines
d. Specialized Government BanksAno ang tawag sa institusyong di – bangko na itinatag upang magpautang sa mga taong madalas mangangailangan ng pera at walang paraan upang makalapit sa mga bangko?
a. pawnshop
b. insurance companies
c. pre – need companies
d. kooperatibaAng mga sumusunod ay mga tinatawag na regulator, maliban sa isa ____________.
a. BSP
b. PDIC
c. RISK MANAGEMENT
d. DBP
Aralin 1: Patakarang Pananalapi
[illustration: hand holding a stack of papers inside a circle]
Mga Tala para sa Guro
Ang guro ay magbibigay ng karagdagang kaalaman sa gagawing pag-aaral sa modyul na ito. Ang mga mag-aaral ay kailangang basahin ng mabuti ang panuto sa bawat gawaing inihanda sa modyul na ito. At gabayan ang mga mag-aaral sa mga gawaing inihanda para lubos itong maintindihan. Pagkatapos iwasto ng guro ang lahat ng natapos na gawain ng mga mag-aaral.
Tuklasin
Pansinin ang mga larawan sa ibaba. Paano nauugnay ang bawat isa? Sagutan ito sa iyong sagutang papel.
[illustration: circular diagram of a child with a piggy bank, stacked bills marked 1000, a LANDBANK building, a market stall, and a hand exchanging money at a counter, connected by arrows]
Mga pamprosesong tanong:
- Sa iyong sariling ideya para saan ang pera batay sa larawan?
- Ano ang ibig sabihin ng (BSP) Bangko Sentral ng Pilipinas at ang mga tungkulin nito?
Suriin
Konsepto Bilang I:
Patakarang Pananalapi. Ito ay isang sistemang pinaiiral ng BSP upang makontrol ang supply ng salapi sa sirkulasyon.
Expansionary Money Policy. Ito ay pamamaraan ng pamahalaan upang mapasigla ang matamlay na ekonomiya ng bansa. Ipinapatupad ito ng pamahalaan upang mahikayat ang mga negosyante na palakihin pa o magbukas ng bagong negosyo. Ibababa ng pamahalaan ang interes sa pagpapautang kaya mas maraming mamumuhunan ang mahihikayat na humiram ng pera upang idagdag sa kanilang mga negosyo. Makalilikha ito ng maraming trabaho kaya mas marami ang magkakaroon ng kakayahang bumili ng mga produkto at serbisyo na magpapataas ng kabuuang demand para sa sambahayan at bahay-kalakal.
Contractionary Money Policy. Ito ay pamamaraan ng pamahalaan kapag nasa bingit ng pagtaas ang pangkalahatang presyo sa ekonomiya. Kapag ang demands ay mas mabilis tumaas kaysa produksiyon, tataas ang presyo. Kapag tumaas na ang presyo, ang mga manggagawa at mga empleyado ay hihingi ng karagdagang sahod. Magbubunga ito ng pagtaas ng presyo ng mga salik ng produksiyon. Kapag tumaas ang presyo ng mga bilihin at ng mga salik sa produksiyon ay nagpatuloy, mas lalong tataas ang pangkalahatang presyo. Upang maiwasan ito, ipapatupad ng BSP ang contractionary money policy upang mabawasan ang paggasta ng sambahayan at ng mga mamumuhunan. Sa pagbabawas ng puhunan, nababawasan din ang produksiyon. Kasabay rito ang pagbabawas ng sahod ng mga manggagawa kaya naman ang paggasta o demand ay bumababa. Sa pamamaraang ito, bumababa ang presyo at nagiging dahilan ng pagbagal ng ekonomiya.
Konsepto Bilang II:
[illustration: four building drawings with the signs “MGA AHENSIYA NG PANANALAPI”, “Department of Finance”, “Bureau of the Treasury”, “BIR”, and “Bureau of Customs”]
Bangko– ay isang institusyong pampananalapi na tumatanggap ng mga deposito at ginagamit ang mga ito sa mga pagpautang o hindi tuwirang pagpapautang; na maaaring tuwirang pagpapautang o hindi tuwirang pagpapautang gaya ng merkado ng mga capital.
MGA URI NG BANGKO
1. Bangkong Komersyal– tumatanggap ng lahat ng uri ng deposito tulad ng savings deposits gamit ang tseke, nagpapautang ng malaking halaga ng puhunan. Hal: BDO, BPI, Land Bank, PNB, China Bnak at iba pa.
2. Thrift Banks– tinatawag na “savings bank” na humihikayat sa mamamayan na mag-impok. Hal: Allied Bank, BPI, City Saving Bank at iba pa.
3. Bangkong Rural– Layong tulungan ang mga magsasaka, maliliit na negosyante at iba pang kanayunna upang mapa-unlad at magkaroon ng puhunan. Hal: One Network Bank, Eastwest Bank, Katipunan Bank, Rizal Bank, Rizal Rural Bank.
4. Specialized Government Bank
a. Land Bank of the Philippines (LBP)– Pangunahing bangko ng pamahalaan na ang layunin nito ay magbigay at magpahiram ng pondo sa mga programang pansakahan.
b. Development Bank of the Philippines (DBP)– Tumutulong sa pamahalaan na mapaunlad ang proyektong pangkaunlaran lalo na sa sektor ng Agrikultura at sektor ng Industriya at prayoridad din ng pamahalaan ang mga small and medium scale industry.
c. AL-Amanah Islamic Investment Bank of the Philippines (AL-Amanah)– Pangunahing layunin ang tulungan ang mga Muslim upang mapaunlad ang kanilang kabuhayan.
Mga Institusyong Di-Bangko
1. Kooperatiba– layunin nito ay programang panlipunan at pangkabuhayang pagtutulungan at pagkakaisa. Hal. Zaneco Electric Cooperative, Paglaum Cooperative.
2. Bahay Sanglaan o Pawnshop– nagpapautang ng salapi ngunit may kolateral. Hal. Palawan Pawnshop, Cebuana at iba pa.
3. Pension Funds–
a. Government Service Insurance System (GSIS)– nagbibigay ng seguro (life insurance) sa mga kawani na nagtatrabaho sa mga ahensiya ng gobyerno, local na pamahalaan, mga korporasyong pag-aari at kontrolado ng gobyerno.
b. Social Security System SSS)– nagbibigay seguro sa mga kawani ng pribadong kompanya at sa kanilang pamilya sa oras ng pangangailangan katulad ng pagkakasakit, pagkabalda, pagretiro, pagkamatay, at pagdadalan-tao.
c. Pagtutulungan sa kinabukasan: Ikaw Bangko, Industriya at Gobyerno (PagIBIG Fund)– layunin nito na tulungan ang mga kasapi sa papubliko at pampribado na kawani sa pabahay.
4. Registered Companies: ang mga rehistradong kompanya (registered companies) ay yaong mga kompanya na nakarehistro sa komisyon ng Securities and Exchange Commission o SEC.
5. Pre-Need– Maaaring magbenta ang isang Pre-need company ng “single” at “multi-plan”, layunin nito na maibigay ang karampatang serbisyo sa takdang panahon o pagbibigay ng naaayong halaga ng pera sa takdang panahon ng pangangailangan.
6. Insurance Companies– ay mga rehistradong korporasyon sa SEC na bibigyan ng karapatan na mangalakal ng negosyo ng seguro sa Pilipinas.
Mga Regulators:
1. Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP)– Itinuturing na bangko ng mga bangko ang Bangko Sentral ng Pilipinas dahil sinusubaybayan nito ang lahat ng institusyon sa pananalapi.
Mga Tungkulin ng BSP
- Mapanatili ang katatagan ng pananalapi
- Maitaguyod ang pagtaas ng antas ng produksiyon, empleyo at tunay na kita ng mamamayan
- Mapangalagaan ang internasyonal na halaga ng piso at ang palitan nito sa dayuhang salapi
- Mapanatili ang katatagan ng presyo na makatutulong sa pagsulong ng ekonomiya
2. Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC)– layunin nito na mabigyan ng proteksiyon ang mga depositor at mapanatiling matatag ang sistemang pinansiyal sa bansa.
a. Bilang taga seguro ng depositor (Deposit Insurer)
- Pagbabayad ng nakasegurong deposito
- Assessment at Collection
- Risk Management
b. Bilang Receiver at Liquidation ng Nagsarang Bangko
- Namamahala sa nagsarang bangko
- Pagbebenta ng ari-arian ng nagsarang Bangko (Liquidation of assets of closed bank)
c. Bilang Imbestigador
3. Securities and Exchange Comission (SEC)-Nagtatala o nagrerehistro sa mga kompanya sa bansa.
4. Insurance Commission (IC)– Nanganagsiwa at namamatnubay sa mga negosyo ng pagseseguro (Insurance business) layunin nito na panatilihing matatag ang mga kompanyang nagseseguro sa buhay ng tao.
Pagyamanin
Gawain 1: Tambalin Mo ‘To
Hanapin sa hanay B ang bangkong inilarawan sa hanay A. Gumamit ng sagutang papel.
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| 1. Dahil sa malaking kapital, ang mga bangkong ito ay nagpapautang para sa ibang layunin tulad ng pabahay at iba pa. 2. Pangunahing layunin ng mga bangkong ito na hikayatin ang mga tao na magtipid at mag-impok. 3. Itinatag ito upang mapabuti ang kalagayang pangkabuhayan sa kanayunan. 4. Pangunahing tungkulin nito na tustusan ng pondo ang programang pansakahan ng pamahalaan. 5. Layunin ng bangkong ito na mapaunlad ang sector ng agrikultura at industriya, lalo na sa mga programang makakatulong sa pag-unlad ng ekonomiya. | A. Savings banks B. Land Bank of the Philippines C. Bangkong Komersyal D. Development Bank of the Philippines E. Bangkong Rural |
Gawain 2: Cluster Diagram
Isulat sa bawat bilog ang mga angkop na sagot. Gumamit ng sagutang papel.
[chart: cluster diagram; Gawain 2: Cluster Diagram. Center: “Mga Bumubuo sa Sektor ng Pananalapi”. Three main branches labeled A., B., and C., each with numbered and lettered empty bubbles to be filled in.]
- Branch B. (top): sub-bubbles 1., 2., 3., 4., 5., 6.; bubble 3. has sub-bubbles A., B., C.
- Branch A. (left): sub-bubbles 1., 2., 3., 4.; bubble 4. has sub-bubbles A., B., C.
- Branch C. (bottom): sub-bubbles 1., 2., 3., 4.
- Branch A. (right): sub-bubbles 1., 2., 3.; bubble 2. has sub-bubble C.
- Branch B. (right): sub-bubbles 1., 2.
[transcriber’s note: the exact connections between the smaller bubbles are drawn only by lines and are shown above as the closest reading of the layout.]
Gawain 3: Ipaliwanag Mo! (Gawin ito sa sagutang papel)
- Mahalaga ba na mag-ipon ng salapi? Bakit? Pangatwiranan.
- Bakit kailangan tayo ng mga ahensiya na dapat mag-iimpok sa ating salapi?
- Ano ang epekto ng pag-iipon o pag-iimpok ng salapi?
Isagawa
Bilang mag-aaral, paano mo mapapalago o maparami ang iyong salapi o pera? Isulat sa sagutang papel ang kasagutan.
Tayahin
Panuto: Basahin at unawain ang bawat pangungusap at katanungan. Pagkatapos piliin at isulat ang letra ng tamang sagot sa inyong sagutang papel.
Pangunahing tungkulin nito ay tustusan ng pondo ang programang pansakahan ng pamahalaan.
a. Land Bank of the Philippines
b. Development Bank of the Philippines
c. Rural Banks
d. Commercial BanksIpinapatupad ito ng pamahalaan upang mapasigla ang matamlay na ekonomiya ng bansa.
a. Expansionary Fiscal Policy
b. Expansionary Money Policy
c. Contractionary Fiscal Policy
d. Contractionary Money PolicyUri ng bangko na pinapayagang makapagbukas ng mga sangay saan mang panig ng kapuluan lalo na sa mga lugar na wala pang mga bangko.
a. Thrift Banks
b. Rural Banks
c. Commercial Banks
d. Land Bank of the PhilippinesAno ang tawag sa kapisanan na binubuo ng mga kasapi na may nagkakaisang panlipunan o pangkabuhayang layunin?
- a. Kooperatiba
- b. Pawnshop
- c. Pension Funds
- d. Pag – IBIG Funds
Ang itinalaga ng batas na maging receiver at liquidator ng nagsasarang bangko?
- a. PDIC
- b. SEC
- c. IC
- d. DBP
Layunin ng bangkong ito na mapaunlad ang sektor ng agrikultura at industriya, lalo na sa mga programang makatulong sa pag – unlad ng ekonomiya.
- a. Land Bank of the Philippines
- b. Commercial Banks
- c. Development Bank of the Philippines
- d. Rural Banks
Layunin nito na tulungan ang mga kasapi sa pananhon ng pangangailangan lalong-lalo na sa pabahay.
- a. Pag-ibig
- b. SSS
- c. GSIS
- d. PDIC
Ano ang tawag sa rehistradong korporasyon sa SEC at binigyan ng Karapatan ng Komisyon ng Seguro (Insurance Commission) na mangalakal ng negosyo ng seguro sa Pilipinas?
- a. Insurance Companies
- b. Registered Companies
- c. Pre – Need Companies
- d. Risk Management Companies
Ang ahensyang ito ang nagbibigay ng seguro (life insurance) sa mga kawaning nagtatrabaho sa mga ahensiya ng gobyerno, lokal na pamahalaan, mgakorporasyong pag–aari at kontrolado ng gobyerno at mga guro sa mga pampublikong paaralan.
- a. Social Security System (SSS)
- b. Government Service Insurance System (GSIS)
- c. Pag – IBIG Fund
- d. Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC)
Ahensiya ng gobyerno na nagbibigay ng seguro sa mga kawani ng pribadong kompanya at sa kanilang pamilya sa oras ng pangangailangan katulad ng kanyang pagkakasakit, pagkabalda, pagretiro, pagkamatay at pagdadalang – tao kung ang kawani ay babae.
- a. SSS
- b. GSIS
- c. Pag-IBIG
- d. SEC
Karagdagang Gawain
QUIET TIME:
Sa pagkakataong ito sumulat ka ng repleksiyon sa patakarang pananalapi bilang isang instrumento sa pagpapatatag ng ekonomiya. Gawin mo ito sa iyong sagutang papel.
Pamprosesong Tanong:
- Ano ang pinakamahalagang aral ang naitala mo sa iyong repleksiyon?
- Ano ang dahilan at ito ang aral na higit mong naunawaan?
- Sa iyong palagay, dapat bang matutuhan din ito ng iba pang kabataan at mamamayan? Bakit oo o hindi? Patunayan.
Sa nakaraang aralin, nalaman mo ang kahulugan at kahalagahan ng kagalingang pansibiko. Anu-ano pa kaya ang mga gawaing pansibiko at ang kabutihang maidudulot sa ating bansa ng pagkakaroon ng kamalayan tungkol dito?
Sa modyul na ito matutukoy mo ang mga gawaing lumilinang sa kagalingang pansibiko at maipaliliwanag mo kung ano ang epekto nito sa isang pamayanan o isang indibidwal. Malalaman mo din kung paano ka magiging kabahagi sa pagkakaroon ng kagalingang pansibiko.
Pamantayang Pangnilalaman
Ang mag-aaral ay naipamamalas ang pang- unawa sa pagpapahalaga sa kanyang mga karapatan at tungkulin bilang mamamayang Pilipino.
Pamantayan sa Pagganap
Ang mag-aaral ay nakikilahok sa mga gawaing pansibiko na nagpapakita sa kanyang pagganap sa kanyang tungkulin bilang mamamayan ng bansa at pagsasabuhay ng kanyang Karapatan.
Pamantayan sa Pagkatuto
Gabay ang modyul na ito, ikaw ay inaasahang:
- Naiisa-isa ang mga gawaing lumilinang sa kagalingang pansibiko.
- Naipaliliwanag ang mga gawaing lumilinang sa kagalingang pansibiko.
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the content is transcribed below in upright reading order, with the three columns taken from right to left as they appear when the page is turned]
Subukin
- b
- a
- a
- a
- b
- a
- a
- d
- a
- d
Pagyamanin Gawain 1
- a
- c
- e
- b
- d
Pagyamanin Gawain 2
A.) 1. Commercial Banks 2. Thrift Banks 3. Rural Banks 4. Specialized Government Banks
- a. Land Bank of the Philippines
- b. Development Bank of the Philippines
- c. Al-Amanah Islamic Investment Bank of the Philippines
B.) 1. Kooperatiba 2. Bahay-Sanglaan 3. Pension Funds
- a. GSIS
- b. SSS
- c. Pag-ibig
- Registered Companies
- Pre-need Companies
- Insurance Companies
C.) 1. BSP 2. PDIC
- A. Bilang tagasegurong deposito
- a. Pagbabayad ng nakasegurong deposito
- b. assessment at collection
- c. Risk Management
- B. Bilang Reciever at Liquidator ng nagsarang bangko
- a. Namamahala ng nagsarang bangko
- b. Pagbebenta ng ari-arian ng nagsarang bangko
- C. Bilang Imbestigador
- Securities and Exchange Commission
- Insurance Commission
Tayahin
- a
- b
- c
- a
- a
- c
- a
- a
- b
- a
Sanggunian
EKONOMIKS – IKASIYAM NA BAITANG Yunit 3 –Patakarang Pananalapi Unang Edisyon 2001
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply