This is the Grade 5 Filipino self-learning module for Quarter 4 (Ikaapat na Markahan), Module 2: “Gamit ng Iba’t Ibang Uri ng Pangungusap” (uses of the different kinds of sentences). It is an Alternative Delivery Mode module from DepEd Region VIII, first edition 2020, written by Nelia M. Floralde. It helps Grade 5 learners use the four kinds of sentences in real situations: retelling news, debating, chatting, interviewing, and judging products.
On this page 7 sections
What learners will learn
By the end of the module, learners are expected to use the different kinds of sentences when:
- retelling a news story they have heard (pagsasalaysay ng napakinggang balita)
- debating an issue (pakikipagdebate tungkol sa isang isyu)
- joining a conversation or chat (pagsali sa isang usapan)
- interviewing someone, using sentences according to their use (pakikipanayam o pag-iinterbyu)
- evaluating a product (pagkilatis ng isang produkto)
What a sentence is
The module defines a pangungusap (sentence) as a word or group of words that has a subject (paksa or simuno) and a predicate (panaguri) and expresses a clear, complete thought. In the review part, learners underline the subject once and the predicate twice, for example in “Ang mga tao ay mahalaga” (people are important).
The pretest also checks whether learners can tell a sentence (P) from a non-sentence (DP). “Ang pamilya ang batayang yunit ng ating pamayanan” is a complete sentence, while “Kapag ang isang pamilya” is not, because it does not express a complete thought.
The four kinds of sentences by use
The module groups sentences by what they do (uri ng pangungusap ayon sa gamit):
| Kind | What it does | Ends with | Example from the module |
|---|---|---|---|
| Pasalaysay (declarative) | Tells or describes an event | Period (.) | Ang gulay at prutas ay mainam sa ating katawan. |
| Patanong (interrogative) | Asks a question or seeks an answer | Question mark (?) | Kanino kaya ito? |
| Pautos (imperative) | Gives a command or makes a request | Period (.) | Kumain ka ng prutas at gulay araw-araw. |
| Padamdam (exclamatory) | Shows strong feeling such as joy, sadness, or surprise | Exclamation point (!) | Uy! Singkuwenta pesos! |
These examples come from the dialogue “Ay, Suwerte!” (how lucky!). In it, Jose finds fifty pesos on his way to the basketball court. At first he plans to keep it and buy candy for his friends, but he asks his mother and returns the money she had been looking for. Learners answer questions about Jose’s honesty and then look at how each line uses a different kind of sentence and ending punctuation.
Activities in the module
After the lesson, learners practice using the kinds of sentences in different situations:
- Debate (Pagyamanin, Gawain 1): hold a debate on whether the government should continue the Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4P’s). The module explains that a debate is an organized argument between two teams on opposite sides of an issue.
- Chat (Gawain 2): complete a conversation between Silina, who is lost on her way to a church, and Sandra, who gives directions.
- Interview (Gawain 3): choose a topic for an imagined interview with the President of the Philippines and write five guide questions. The module describes an interview (panayam) as a way to get meaningful information from someone who knows the topic well.
- Product review (Gawain 4): write sentences giving your own opinion of products shown in pictures, such as a drink, a canned good, a T-shirt, and a spray bottle.
- Isaisip: build sentences about a news story on cooperation and trust, using subject and predicate pairs such as “kaibigan” (friend) with “nagsalita” (spoke) and “kaaway” (enemy) with “patawarin” (forgive).
- Isagawa: describe an event you witnessed, using the different kinds of sentences.
- Tayahin (assessment): write a debate on whether children should be spanked as a form of discipline.
How to use this module
The module follows the usual order: Alamin (objectives), Subukin (pretest), Balikan (review), the lesson with Tuklasin and Suriin, Pagyamanin (practice), Isaisip, Isagawa, and Tayahin (assessment).
- Learners: take the pretest first to see what you already know. Write all answers on separate paper or in your notebook, not on the module, so others can use it later. Contact your teacher if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: guide your child through each part in order. Encourage honest use of the answer key; check answers only after the work is done.
- Teachers: the answer key at the end covers the pretest (Subukin) and the review (Balikan). The debate, chat, interview, product review, and assessment tasks are open-ended, so you will need to check them yourself.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this Filipino module for?
It is for Grade 5 Filipino, Quarter 4 (Ikaapat na Markahan), Module 2.
What are the four kinds of sentences according to use?
Pasalaysay tells or describes and ends with a period, patanong asks and ends with a question mark, pautos commands or requests and ends with a period, and padamdam shows strong feeling and ends with an exclamation point.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto gives answers for the pretest (Subukin) and the review (Balikan). The writing tasks, such as the debate and interview guide, have no fixed answers.
What is a pangungusap?
The module defines it as a word or group of words with a subject and a predicate that expresses a clear, complete thought.
What is the final assessment in this module?
Learners write a debate on whether children should be spanked as a way of disciplining them, using the different kinds of sentences according to use.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino – Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Gamit ng Iba’t Ibang Uri ng Pangungusap
5
CO_Q4_Filipino 5_Modyul 2
Filipino – Ikalimang Baitang
Alternative Delivery Mode
Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Gamit ng Iba’t Ibang Uri ng Pangungusap Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa aklat na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa aklat na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
| Role | Name |
|---|---|
| Manunulat | Nelia M. Floralde |
| Editor | Myra L. Bato, Alex B. Rejuso, Cristina M. Giray |
| Tagasuri | Vicky Rance-Catubig, Julito E. Lagrimas |
| Tagaguhit | Mark M. Recare |
| Tagalapat | Beatrice A. Olmedo, Argie L. Ty, Leomel B. Ledda |
| Tagapamahala | Ma. Gemma M. Ledesma, Bebiano I. Sentillas, Rosemarie M. Guino, Joy B. Bihag, Ryan R. Tiu, Gorgonio G. Diaz, Jr. |
| Crista Joy A. Torbila, Alex B. Rejuso, Isagani E. Licas | |
| Lucila R. Balondo, Elvira R. Ribo, Julito E. Lagrimas | |
| Beatrice A. Olmedo |
Inilimbag sa Pilipinas ng Department of Education – Region VIII
Department of Education – Region VIII
Office Address: Government Center, Cadahug, Palo, Leyte Telefax: 053 – 832-2997 E-mail Address: region8@deped.gov.ph
5
FILIPINO
Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Gamit ng Iba’t Ibang Uri ng Pangungusap
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: boy holding a tablet, speaking]
Pagbati sa iyo, mahal kong kaibigan. Ngayon ay may panibagong hamon para sa iyong malikhaing kaisipan na iyong kahaharapin sa modyul na ito.
Pagkatapos naman ng ating pag-aaral, ikaw ay inaasahan na:
- Makagagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagsasalaysay nang napakinggang balita;
- Makagagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap sa pakikipagdebate tungkol sa isang isyu;
- Makagagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagsali sa isang usapan (Chat);
- Makagagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap (ayon sa gamit) sa pakikipanayam/pag-iinterbyu; at
- Makagagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap sa pagkilatis ng isang produkto.
Subukin
[illustration: boy holding a tablet, speaking]
Tingnan natin kung ano ang iyong nalalaman tungkol sa pangungusap. Tayo na!
Gawain 1
Isulat ang P kung ito ay pangungusap at DP kung hindi. Isulat ang tamang sagot sa iyong sagutang papel.
- Ang pamilya ang batayang yunit ng ating pamyanan.
- Kapag ang isang pamilya.
- Naging benepisyado
- Maituturing na huwaran ang pamilya Cuevas dahil sa kanilang pagpapunyagi.
- Sa ilalim ng 4P’s.
Gawain 2
Basahin mo nang wasto ang mga pangungusap. Ibigay kung anong uri ng pangungusap ang bawat isa. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
- Ang gulay at prutas ay mainam sa ating katawan.
- Wow! Ang sarap ng luto ni nanay.
- Saan ka ba bumili ng malalaking bayabas?
- Pakibili mo nga akong malalaking bayabas.
- Magaan sa bulsa!
[illustration: boy holding a tablet, standing]
Ano ang nakuha mong marka? Ayos lang kung anuman ang iyong marka dahil ang mahalaga ay ipagpatuloy ang iyong paglalakbay upang lalo kang maging mahusay. Tayo na!
Balikan
[illustration: puzzle-piece icon]
A. Suriin ang mga pangungusap. Lagyan ng isang guhit simuno at dalawang guhit ang panaguri sa bawat pangungusap. Gawin ito sa iyong sagutang papel.
- Ang pagsisisi ay nasa huli.
- Dapat nating pangalagaan ang kapayapaan sa ating pamayanan.
- Ang mga tao ay mahalaga.
- Tayo ay pangunahing yaman ng bansa.
- Sa halip na mag-away ay magkasundo na ang lahat.
B. Ang mga sumusunod na jumbled letters ay mga uri ng pangungusap. Buuin ang mga ito at sabihin kung anong uri. Gawin ito sa iyong sagutang papel.
- tapanong
- dampadam
- saypasalay
- uptosa
Aralin 1: Gamit ng Iba’t Ibang Uri ng Pangungusap
[illustration: boy holding a tablet, speaking]
Sa ating pag-aaral, mawiwili kang maglakbay dahil malalaman at mauunawaan mo ang gamit ng ibat’ ibang uri ng pangungusap sa iba’t ibang sitwasyon.
Sa pamamagitan ng modyul na ito, tatalas ang iyong kaisipan tungkol sa ating aralin kaya pag-aralan na itong mabuti.
Gawain 3
Sumulat ng pangungusap na naglalahad ng iyong karanasan tungkol sa pamamasyal kasama ng iyong pamilya. Isulat ito sa iyong kuwaderno.
[illustration: boy holding a tablet, speaking]
Madali mo bang matukoy kung ano ang uri ng pangungusap?
Handa ka na ba sa susunod natingg awain? Simulan mo na!
Tuklasin
[illustration: seedling icon]
Sa susunod na gawain, makikilala mo si Jose. Alamin kung anong kabutihan ang ginawa niya at paano niya napasaya ang kaniyang nanay.
Basahing mabuti ang dayalog. Pagkatapos, sagutin ang mga tanong. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
AY, SUWERTE!
JOSE: Inay, maaaari po ba akong magpunta sa lumang basketball court at maglaro?
INAY: Sige anak, kaya lamang ay huwag mong pabayaang matuyo ang pawis sa iyong likod. Idaan mo itong ginataan kay Mareng Sela.
What’s New
Dialogue (Jose and Inay), as printed on the page:
JOSE: Opo. (pasipol-sipol pa si Jose dala ang bola at mangkok ng ginataan). Uy, singkuwenta pesos! Kanino kaya ito? Kay Inay? Ah, dina bale, akin na ito! Napulot ko ‘to. Ibibili ko ng kendi sina Carlo, Oscar, May, at Grace. Inay!
Pag-uwi ng bahay…
JOSE: Nawalan po ba kayo ng pera? Singkuwenta pesos, o! Napulot ko sa tabi ng pinto.
INAY: Naku, salamat Jose! Kanina ko pa nga iyan hinahanap. Maraming salamat. (Hahalikan si Jose.)
- Ano ang napulot ni Jose?
- Ano ang una niyang naisip gawin tungkol dito?
- Ano ang tawag natin sa umaangkin ng bagay na hindi nila pagmamay-ari?
- Kung ikaw si Jose, gayon din ba ang iyong gagawin?
- Anong uri ng bata si Jose? Patunayan.
- Paano ginamitang pangungusap sa usapan?
- Magkatulad ba ang paraan ng paggamit sa pangungusap?
- Ano ang ipinapahayag ng bawat pangungusap?
- Anong bantas ang ginamit sa hulihan ng bawat pangungusap?
Suriin
Naunawaan mo ba ang usapan nina Jose at Inay? Magaling! Sa susunod na bahagi, dagdagan pa natin ang iyong kaalaman. Tayo na!
Sa binasa mong usapan, napansin mo ba ang mga pangungusap na ginamit? Ngayon naman, basahin mo ang paliwanag upang lubos mong maunawaan ang ating aralin.
Ang pangungusap ay salita o lipon ng mga salita na may paksa at panaguri at nagsasaad nang malinaw na diwa.
Tandaan na sa ating pagpapahayag ng ating mga kaisipan, tayo’y gumagamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap ayon sa gamit. Narito ang mga uri ng pangungusap ayon sa gamit.
1. Pasalaysay – nagsasalaysay o naglalarawan ng isang pangyayari. Ito’y nagtatapos sa bantas na tuldok (.).
Hal. Ang gulay at prutas ay mainam sa ating katawan.
Maraming gulayan sa aming probinsiya.
2. Patanong – nagtatanong ito o humihingi ng kasagutan. Nagtatapos ito sa tandang pananong(?).
Hal. Kanino kaya ito?
Magkano ang supot ng tinapay?
3. Pautos – nag-uutos o nakikiusap. Nagtatapos ito sa bantas na tuldok(.).
Hal. Huwag mong pabayaang matuyo ang pawis mo.
Kumain ka ng prutas at gulay araw-araw.
4. Padamdam – nagsasaad ito ng matinding damdamin tulad ng tuwa, lungkot, pagkagulat, at iba pa. Nagtatapos ito sa tandang pandamdam (!).
Hal. Uy! Singkuwenta pesos!
Naku, ang daming insekto!
Tukuyin kung ang sumusunod ng pangungusap ay pasalaysay, patanong, pautos o padamdam.
- Ang mga rebelde ay nagdudulot ng takot sa mamamayan.
- Kaya ba nilang manakit ng mga inosenteng tao?
- Naku, maraming naapektuhan sa pangyayaring ito!
- Puwede bang tumulong ang mga mamamayan sa bagay na ito?
- Sino ang maaari nating hingan ng tulong upang matapos ang kaguluhang ito?
Pagyamanin
Malinaw na nabasa ninyo ang paksa ng ating aralin? Kung hindi, muli mo itong basahin bago ka magpatuloy sa ating paglalakbay.
Alam kong handa ka na sa susunod pa nating gawain. Basahin mong mabuti ang mga panuto at tiyak na hindi ka mahihirapan sa pagsagot. Simulan mo na.
Gawain 1
Ang debate ay isang masining ng pagtatalo ng dalawang koponan na magkasalungat ang panig hinggil sa isang isyu o paksa. Dito ibinibigay ng magkatunggaling koponan ang kanilang katuwiran, opinion, at katibayan ukol sa paksa.
Magsagawa ng debate gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap ukol sa paksang, “Dapat o Di-dapat bang ituloy ng pamahalaan ang programang Pantawid Pamilyang Pilipino (4P’s).”
Gawain 2
Basahin at kumpletuhin ang sumusunod na pag-uusap o chat gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap. Gawin sa sagutang papel.
SILINA: Maaari po bang magtanong?
SANDRA: _____________________________________________________
SILINA: Naliligaw po kasi ako?
SANDRA: _____________________________________________________
SILINA: Pupunta po sana ako sa simbahan subalit hindi ko po alam ang daan?
SANDRA: Ang tinutukoy mo bang simbahan ay ‘yong bagong gawa lamang?
SILINA: _____________________________________________________
SANDRA: Naku! Lumagpas ka na.
SILINA: Ganun po ba?
SANDRA: Lumakad ka pabalik tapos kumaliwa sa pangalawang kanto. Sa ikalawang bloke ay makikita mo ang bagong gawang simbahan.
SILINA: _____________________________________________________
Gawain 3
Ang panayam ay isinasangguni upang makakuha ng makahulugang kaalaman o impormasyon buhat sa isang taong may sapat na kaalaman tungkol sa paksa.
Kung bibigyan ka ng pagkakataong makapanayam ang pangulo ng bansa, anong paksa ang pipiliin mo? Gumawa ng interview guide sa pamamagitan ng iba’t ibang uri ng pangungusap.
Paksang Tatalakayin sa Panayam: _____________________
Mga Gabayna Tanong para sa Panayam:
Gawain 4
Narito ang ilang produktong laman ng patalastas saradyo, telebisyon, at sa tindahan na maaari mong mabili. Gumawa ng pangungusap ayon sa iyong sariling puna o pagkilatis sa produkto gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap na natutuhan mo. Isulat sa iyong sagutang papel ang mga nabuo mong pangungusap.
- [photo: bottle labeled “CITRUS C”] 2. [photo: can labeled “Pacifico”] 3. [photo: carton] 4. [photo: black t-shirt] 5. [photo: spray bottle labeled “MX2”]
Isaisip
Bumuo ng makabuluhang pangungusap gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap tungkol sa balitang iyong narinig na may kaugnayan sa kahalagahan ng pagtutulungan at pagtitiwala sa kapuwa gamit ang mga nakatalang payak na paksa at panaguri.
| PAKSA | PANAGURI | |
|---|---|---|
| 1. kaibigan | – | nagsalita |
| 2. samahan | – | magkagulo |
| 3. pag-ibig | – | ipadama |
| 4. inggit | – | pairalin |
| 5. kaaway | – | patawarin |
Nalaman mo ba ang gamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap? Madali lang di ba?
Isagawa
Magbahagi ng isang pangyayaring nasaksihan sa iyong paligid. Gamitin ang iba’t ibang uri ng pangungusap ayon sa gamit.
Naintindihan mo ba ang iba’t ibang uri ng pangungusap ayon sa gamit? Subukin pa natin ang iyong kaalaman sa paggamit ng iba’t ibang uri ng pangungusap.
Tayahin
Gawain 1
Gumawa ng isang pagtatalo o debate gamit ang iba’t ibang uri ng pangungusap ayon sa gamit nito sa paksang, “Dapat bang paluin o hindi dapat paluin ang mga batang katulad mo bilang paraan ng pagdidisiplina?” Isulat ito sa iyong sagutang papel.
Kaibigan, nagamit mo ba nang wasto ang iba’t ibang uri ng pangungusap ayon sa gamit? Pinupuri kita! Alam kong marami kang natutuhan sa modyul na ito kaya sa susunod na aralin, mawiwili ka rin sa gagawing paglalakbay.
Balikan
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the answer-key items are transcribed in reading order, with the answer words in the blanks]
A.
- Ang pagsisi ay nasa bandang huli.
- Dapat natin pangalagaan ang kapayapaan sa ating pamayanan.
- Ang mga tao ay mahalaga.
- Tayo ay pangunahing yaman ng bansa.
- Ang lahat ay kailangan na magkasundo sa halip na mag-away.
B.
- Patanong
- Padamdam
- Pasalaysay
- Pautos
Susi sa Pagwawasto
Subukin
Gawain 1
- P
- DP
- DP
- P
- DP
Gawain 2
- Pasalaysay
- Padamdam
- Patanong
- Pautos
- Padamdam
Sanggunian
AGGARADO, Patricio Jo C., Francia, Maricar L, Guerero III, Perfecto R., Grojo Cruz, Genaro R. ALAB FILIPINO 5, Batayang Aklat pp. 176-181, Karagdagang Sipi 2016 ng Vibal Group Inc.
Baisa-Julian, Ailene G., Dayag, M., Pinagyamang Pluma 5, Batayang Aklat sa Filipino, pp 317, 334-335, Ikalawang Edisyon 2019 Phoenix Publishing House Inc, 927 Quezon Ave, Quezon City
Para samgakatanungan o puna, sumulat o tumawagsa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply