EsP 4 Quarter 4 Module 2: Sarili ay Ingatan, Sakit ay Maiiwasan

Grade 4 EsP Quarter 4 Module 2 teaches learners to value life by avoiding illness through healthy food, exercise, rest, hygiene, and COVID-19 safety.

This is the Grade 4 Edukasyon sa Pagpapakatao (EsP) self-learning module for Quarter 4, Module 2: “Sarili ay Ingatan, Sakit ay Maiiwasan” (take care of yourself, and illness can be avoided). It is an Alternative Delivery Mode module from DepEd Region V, first edition 2019, made for learners studying at home with a parent or other learning facilitator. By the end of the module, learners are expected to value their life by taking steps to avoid getting sick.

On this page 7 sections

What learners will learn

The module states one main goal:

  • To value one’s own life by avoiding illness (“mapahalagahan ang iyong buhay sa pamamagitan ng pag-iwas sa pagkakaroon ng sakit”).

The module explains that life is a gift. Caring for your health and avoiding sickness is a way of showing that you value this gift and are thankful for it.

The story of Jelai

The module teaches its lesson through a short story. Jelai’s mother cooks healthy vegetable dishes every day, such as squash (kalabasa) and bitter gourd (ampalaya). Jelai refuses to eat them. She only wants hotdog and eggs, and later chocolate and ice cream.

One night Jelai wakes up with a painful stomach and is brought to the hospital. The doctor explains that she lacks iron, vitamins, and minerals, so her resistance to illness is weak. She needs to eat vegetables to stay strong and avoid sickness. The doctor also reminds her that her life is a gift from God and that a healthy body helps her reach her dreams. Jelai promises to start eating vegetables.

Learners then answer five questions about the story, ending with: if you were Jelai, what good habit should you develop, and why?

Key ideas: how to take care of yourself

The Suriin (analysis) part builds on the saying “Ang Kalusugan ay Kayamanan” (health is wealth). A child who is healthy in body and mind can act freely and think clearly.

Healthy daily habits

  • Eat nutritious food regularly.
  • Exercise.
  • Get enough sleep and rest.

Protecting yourself from COVID-19

The module lists simple steps to stay safe during the pandemic:

  • Stay at home.
  • Clean your hands often with alcohol-based hand sanitizer or by washing them.
  • Avoid touching your eyes, nose, and mouth.
  • Cover your mouth and nose with a tissue, handkerchief, or the inside of your elbow when you cough or sneeze.
  • Avoid crowded places and people who have fever and cough.
  • Wear a face mask and face shield when you are around other people.
  • Get the latest COVID-19 information from trusted authorities.

Caring for your mind

A weak body can get in the way of your dreams. The module encourages learners to think of things that are good for them and make them happy, avoid negative thoughts, and pray for good health.

Activities in the module

PartWhat learners do
Pagyamanin, Gawain 1Look at four pictures, check whether they do the same thing, and explain why unhealthy habits should be avoided
Pagyamanin, Gawain 2Mark with a star the situations that show care for oneself, such as drinking two glasses of water after waking up
IsaisipWrite three reasons why you should take care of yourself and avoid illness
IsagawaFill in a “Libro ng Kalusugan Ko” (my health book) with five things to do and five things not to do to stay healthy
TayahinComplete five sentences using a word box and answer five multiple-choice questions
Karagdagang GawainList habits to stop and new habits to start to care for your health

How to use this module

The module starts with a pretest to check what the learner already knows, and each lesson ends with a test to measure what was learned. An answer key (Susi sa Pagwawasto) at the end lets learners check their answers to each activity and test.

  • Learners: Do not write on the module. Use a separate answer sheet for all exercises. Be honest when using the answer key, and contact your teacher right away if you have trouble understanding the lesson.
  • Parents and facilitators: Guide your child through each part in order. Many answers, such as those in Isaisip, Isagawa, and Karagdagang Gawain, are personal, so talk about them together.
  • Teachers: The pretest shows which learners need extra help. The module also comes with a teacher or facilitator guide with reminders and strategies for home learning.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is for Grade 4 Edukasyon sa Pagpapakatao, Quarter 4, Module 2.

What is the module about?

It teaches learners to value their life by caring for their health and avoiding illness, through healthy eating, exercise, rest, hygiene, and COVID-19 safety steps.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the pretest, the story questions, and the final assessment. Many activities have personal answers that may differ from learner to learner.

What does Ang Kalusugan ay Kayamanan mean?

It means health is wealth. The module explains that a child who is healthy in body and mind can act freely and think clearly.

Can learners write on the module?

No. The module asks learners not to write on or mark any part of it, and to use a separate sheet of paper for their answers so others can use it later.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Edukasyon sa Pagpapakatao

Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Sarili ay Ingatan, Sakit ay Maiiwasan

[illustration: group of students studying outdoors and indoors, a teacher, a student with a globe, and a student writing by a lamp]

CO_Q4_EsP 4_ Modyul 2

Edukasyon sa Pagpapakatao – Ikaapat na Baitang Alternative Delivery Mode Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Sarili ay Ingatan, Sakit ay Maiiwasan Unang Edisyon, 2019

Isinasaad ng Batas Republika 8293, seksiyon 176 na “Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-ari (sipi) sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito’y pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.”

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand names tatak o trademarks, palabas sa telebisyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay sa nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagtibay ng isang kasunduan ng Kagawaran ng Edukasyon at Filipinas Copyright Licensing Society (FILCOLS), Inc. na ang FILCOLS ang kakatawan sa paghiling ng kaukulang pahintulot sa nagmamay-ari ng mga akdang hiniram at ginamit dito. Pinagsumikapang matunton upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang – aring iyon.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

RoleNameName
Mga Manunulat:Josephine Bruselas-Mien
Lea B. Perez
Agnes Dejuras-Nocos
Jessica Abanto-Pura
Konsultant:Mary Jean B. Brizuela
Dollie G. Franche
Sheila C. Bulawan
Irene F. Yazon
Tagaguhit:Jed T. Adra
Naglayout:Jeffrey B. Sape
Marvin DJ. Villafuerte
John Claude R. Caunca
Mga Tagapamahala:Gilbert T. Sadsad
Grace U. Rabelas
Jily I. Roces
Francisco B. Bulalacao
Lailanie R. Lorico
Merlita B. Camu

Inilimbag sa Pilipinas ng ______________________

Department of Education – Region V

Office Address: Regional Center Site, Rawis, Legazpi City 4500 Contact: 0917-178-1288 E-mail Address: region5@deped.gov.ph

Edukasyon sa Pagpapakatao

Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Sarili ay Ingatan, Sakit ay Maiiwasan

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

[transcriber’s note: pages 5 to 8 were not included in this request. The material received contains only the images of pages 1 to 4, which were already transcribed. No text for pages 5 to 8 has been written. Please send the page images for pages 5 to 8 so they can be transcribed with the page markers 5 to 8.]

[transcriber’s note: the printed page numbers at the foot of these pages are 5 to 8; the markers below follow the requested numbering 9 to 12]

Araw-araw ay masipag na nagluluto ng ulam ang nanay ni Jelai. Lagi siya nitong ipinagluluto ng masasarap na putaheng gulay dahil gusto niyang maging malusog ang anak.

“Jelai, anak, kakain na,” tawag ng nanay.

Pumunta sa hapag-kainan si Jelai, ngunit nang makita ang gulay na kalabasa at ampalaya ay agad itong tumakbo sa kaniyang silid. Ayaw na ayaw niya ang gulay. Paborito niyang kainin lagi ay hotdog at itlog lamang.

“Anak, halika, kumain ka na. Hindi mo ba alam na mas masustansiya ang gulay kaysa sa mga paborito mong ulam.” paliwanag ng ina.

“Hindi po ako kakain. Ipagluto mo ako ng itlog at hotdog at iyon lang ang gusto ko,” pagmamaktol ni Jelai.

“Subukan mo anak na kumain ng gulay, para lagi kang malakas, masigla at malusog.” wika ng nanay.

“Ayaw ko po Inay. Hindi ko po kayang kumain ng gulay, kahit anong gulay ayaw ko po. Kakain na lang ako ng tsokolate at ice cream.” wika ni Jelai.

Isang gabi habang mahimbing ang tulog ng mag-ina ay biglang nagising si Jelai sa pananakit ng kaniyang tiyan. Iyak nang iyak ito hanggang sa magising na rin ang kaniyang nanay. Hindi maintindihan ni Jelai ang sakit na nararamdaman kaya’t dinala siya ng nanay sa ospital.

“Misis, ipainum po ninyo ang gamot na ito. Kailangan ito ni Jelai dahil kulang siya sa iron, bitamina at minerals. Ibig sabihin, mahina ang kaniyang resistensya. Para manumbalik ito kailangan niyang kumain ng gulay. Ang gulay Jelai ay kailangan ng katawan para maiwasan mo ang pagkakaroon ng sakit. Makatutulong ito sa iyo para maging masigla ka araw-araw. Ingatan mo ang iyong buhay dahil handog ito sa iyo ng Diyos. Ang malusog at magandang pangangatawan ay mahalagang kasangkapan din sa pag-abot ng mga pangarap sa buhay. Pahalagahan mo ito sa

pamamagitan ng pagkain ng mga masustansiyang pagkain,” paliwanag ng doktor.

“Oh ayan Jelai, narinig mo ang sabi ng Doktor, sana naman anak ay sundin mo ang sinabi niya,” tugon ng nanay.

“Opo, Inay, ayaw ko na po magkasakit, kakain na po ako ng gulay.” mahinahong sagot ni Jelai sa Nanay.

Sagutin ang mga tanong:

  1. Anong pagkain ang niluto ng nanay ni Jelai para sa kaniya?
  2. Bakit ayaw kumain ni Jelai?
  3. Paano nakaapekto kay Jelai ang hindi pagkain ng gulay?
  4. Bakit mahalaga ang kumain ng gulay?
  5. Kung ikaw si Jelai, anong magandang gawi ang dapat mong paunlarin? Bakit?
Suriin

Ayon sa kasabihang “Ang Kalusugan ay Kayamanan”, ang batang malusog ang pangangatawan at isipan ay kayamanang maituturing sapagkat kung siya ay malusog, makagagawa siya nang malaya at makapag-iisip nang wasto. Ang palagiang pagkain ng masusustansiyang pagkain, pag-eehersisyo, pagkakaroon ng sapat na tulog at pamamahinga ay kailangang ugaliin upang maiwasan ang pagkakaroon ng anumang sakit o karamdaman.

Maiiwasan ang pagkakaroon ng sakit lalo na ngayong may pandemya kung maingat at susundin ang simpleng hakbang upang maprotektahan ang sarili laban sa COVID-19. Manatili lamang sa loob ng bahay. Ugaliin ang madalas na paglilinis ng kamay gamit ang hand sanitizer na may alcohol o paghugas ng

kamay. Iwasan ang paghawak sa iyong mata, ilong at bibig. Takpan ang iyong bibig at ilong kapag nauubo o bumabahing gamit ang tisyu, panyo o loob ng siko. Iwasan din ang matataong lugar at ang pakikisalamuha sa taong may lagnat at ubo. Magsuot ng facemask at faceshield kung nakikisalamuha sa ibang tao. Alamin ang pinakabagong impormasyon tungkol sa COVID-19 mula sa mapagkakatiwalaang awtoridad. Sundin ang gawaing panuntunang pangkalusugan at isabuhay ang pag-iingat at pagiging ligtas.

Kung mahina ang pangangatawan mo, maaaring maging sagabal ito sa pag-abot ng iyong mga pangarap. Maraming gawain ang maaaring hindi mo magampanan nang maayos sa hinaharap kung hindi mo pananatilihing malusog ang iyong isip at katawan. Isipin ang mga bagay na makabubuti at makapagpapasaya sa iyo. Iwasan ang pag-iisip nang hindi maganda. Laging ipagdasal ang mabuting kalusugan.

Pagyamanin
Gawain 1

Tingnan ang mga larawan. Alin kaya ang katulad at dikatulad ng iyong ginagawa? Lagyan ng tsek (√) ang kolum ng iyong sagot.

LarawanGinagawa KoHindi ko GinagawaLarawang Nagpapakita ng Pangangalaga sa Kalusugan
A
B
C
D

A

[illustration: a boy splashing in a bathtub with water spilling from a bucket]

B

[illustration: a girl eating a snack with a drink on a table]

C

[illustration: a boy pouring water from a pail over himself beside a bucket]

D

[illustration: a girl eating vegetables and food at a table]

Sa iyong palagay, bakit hindi dapat gawin ang mga gawain sa larawan na hindi nagpapakita ng pagpapahalaga sa kalusugan?




[transcriber’s note: the printed page numbers on these four pages are 9 to 12; the page markers follow the numbering requested]

Gawain 2

Lagyan ng bituin ☆ ang mga sitwasyon na nagpapakita ng pagpapahalaga sa sarili. Isulat ang sagot sa sagutang papel.

  1. Si Karl at ang kaniyang pinsan ay naglalaro ng basketbol nang nakapaa kahit napakainit ng panahon.
  2. Pagkagising sa umaga, ugali na ni Pina ang uminom ng dalawang basong tubig.
  3. Mas pinipili ni Ella ang kumain ng gulay kaysa sa hotdog o tocino. Mas malasa raw kasi ang gulay at nakaiiwas pa sa sakit.
  4. Labis na matagal ang paggamit ni Danle ng mga gadgets na sanhi ng paglabo ng kaniyang mga mata.
  5. Nakagawian na ng mag-anak na Ramos na laging may gulay at prutas sa kanilang hapag-kainan.
Isaisip

Sagutin ang tanong at isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.

[illustration: child thinking, with a speech bubble containing the question below]

Bakit kailangan mong ingatan ang iyong sarili at umiwas sa pagkakaroon ng sakit?

1._____________________________________________________ 2._____________________________________________________ 3._____________________________________________________

Isagawa
LIBRO NG KALUSUGAN KO!

Mahalagang ingatan ang sarili dahil kapag malusog ang pangangatawan ay magiging malusog din ang pag-iisip. Upang hindi ka magkasakit, ano-ano ang iyong dapat gawin at hindi dapat gawin? Isulat ito sa libro ng kalusugan.

[illustration: open book with two pages, a hand writing with a pencil]

Dapat GawinDi-Dapat Gawin
1. ________________1. _______________
2. ________________2. _______________
3. ________________3. _______________
4. ________________4. _______________
5. ________________5. _______________

Tayahin

A. Hanapin sa loob ng kahon ang angkop na salita at isulat sa patlang sa baba para mabuo ang diwa ng bawat pangungusap.

[illustration: girl holding a sign with the word box below]

Diyos kamay sarili kalusugan katawan sakit

  1. Ang __________ay kayamanan.
  2. Laging maghugas ng _______bago at pagkatapos kumain.
  3. Maiiwasan ang __________kung maingat na inaalagaan ang sarili sa lahat ng oras.
  4. Kaloob ng _______ang iyong buhay kaya’t dapat mo itong alagaan at pahalagahan.
  5. Ang batang malusog ay makapag-iisip nang tama at may kasiglahan sa _______.
B. Basahin ang bawat bilang. Piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang iyong sagot sa sagutang papel.
  1. Alin ang dapat mong ugaliin upang hindi ka magkasakit?

    • A. Pagtulog buong maghapon
    • B. Paghuhugas ng kamay bago kumain
    • C. Pagkain ng matatamis at junk foods
    • D. Paliligo ng dalawang beses sa isang linggo
  2. Galing sa pamamalengke ang iyong nanay. Bilang pag-iingat para sa kaligtasan at kapakanaan ng inyong pamilya, ano ang iyong gagawin upang makaiwas sa posibleng pagkalat ng virus?

    • A. Buksan ang pinamiling groceries.
    • B. Salubungin agad siya at magmano.
    • C. Kunin ang ginamit na facemask at faceshield ng iyong nanay.
    • D.Ipaghanda ng pamalit na damit ang iyong nanay at hintaying makapagdisinfect ng kaniyang sarili.
  3. Ang mga sumusunod ay makatutulong upang maiwasang mahawa ng COVID-19 maliban sa

    • A. regular na paghuhugas ng kamay
    • B. pag-iwas sa paghawak sa mata, ilong, at bibig
    • C. pag-iwas sa matataong lugar
    • D. madalas na pakikisalamuha sa ibang tao
  4. Niyaya ka ng kaibigan mong si Jess na maglaro sa kanilang bahay. Napansin mong inuubo ang kaniyang nanay, my sore eyes naman ang isa niyang kapatid at nakita mong namumula rin ang mata ng kalaro mong si Jess. Ano ang mainam mong gawin?

    • A. Uuwi na lang ako at ibabalita ko sa iba ang sakit nila.
    • B. Hahayaan ko lang sila at patuloy akong makikipaglaro.
    • C. Yayayain ko rin ang kapatid ni Jess na sumali sa aming laro.
    • D. Magpapaalam ako nang mabuti kay Jess na sa ibang araw na lang makikipaglaro para hindi ako mahawaan ng sakit nila.
  5. Paano mo mapapanatiling malusog ang iyong katawan?
    A. Uminom ng softdrinks araw-araw.
    B. Magbabad sa paglalaro ng online games.
    C. Mag-ehersisyo at magpahinga ng sapat na oras.
    D. Kumain ng matatamis na pagkain tulad ng tsokolate.


Karagdagang Gawain

Isulat ang mga gawain na dapat mong ihinto at mga gawain na dapat mong gawin upang maipakita ang pag-aaalaga sa iyong kalusugan.

Ginagawa ko dati na kailangan ko nang ihinto upang ipakita ang pag-aalaga sa aking kalusugan:Hindi ko ginagawa pero sisimulan kong gawin upang ipakita ang pag-aalaga sa aking kalusugan:






Matapos mong matutunan ang nakapaloob sa modyul na ito, hangad kong patuloy mong aalagaan ang iyong sarili lalo na ang iyong kalusugan. Tandaan mong “Ang kalusugan ay kayamanan.”

Binabati kita sa ipinakita mong pag-unawa at pagmamahal sa mga likha ng Diyos lalo na ang natatanging handog Niya sa iyo; ang iyong buhay.

Susi sa Pagwawasto

[transcriber’s note: parts of this page are printed upside down; the text is transcribed in reading order as it appears when the page is turned]

Subukin

A.

  1. Tama
  2. Tama
  3. Tama
  4. Mali
  5. Mali

B.

  1. A
  2. C
  3. A
  4. A
  5. B
Balikan
  1. [illustration: heart] 3. [illustration: heart] 5.
    1. [illustration: heart]
Tuklasin

Posibleng mga sagot:

  1. Gulay na kalabasa at ampalaya
  2. Ayawn niya kumain ng gulay
  3. Sumakit ang kaniyang tiyan
  4. Para maiwasan ang pagkakaroon ng sakit
  5. Ugaliing kumain ng gulay upang maging malusog at hindi magkakasakit
Pagtataya
ItemAB
1KalusuganB
2KamayD
3SakitD
4DiyosD
5SariliC
Karagdagang Gawain

Maaaring magkakaiba ang sagot ng mga mag-aaral.

Pagyamanin
Gawain 1

Maaaring iba ang sagot ng bata.

Gawain 2

Maaaring iba ang sagot ng bata.

  1. [illustration: star]
  2. [illustration: star]
  3. [illustration: star]
  4. [illustration: star]
  5. [illustration: star]
Isaisip

Maaaring iba ang sagot ng bata.

Isagawa

Maaaring iba ang sagot ng bata.

Sanggunian

Pitong simpleng hakbang upang maprotektahan ang sarili at ang iba Laban Sa COVID-19. (2020, March 12). WHO | World Health Organization. https://www.who.int/philippines/news/feature-stories/detail/pitong-simpleng-hakbang-upang-maprotektahan-ang-sarili-at-ang-iba-laban-sa-covid-19

What is coronavirus? | Staying healthy | Health for kids. (n.d.). Health for Kids | A fun and interactive resource for learning about health. https://www.healthforkids.co.uk/staying-healthy/what-is-coronavirus/

Familydoctor.org editorial staff. (2000, September 1). Nutrition tips for kids. familydoctor.org. https://familydoctor.org/nutrition-tips-for-kids/

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district