Araling Panlipunan 4 Quarter 2 Module 1: Pakinabang Pang-ekonomiko ng Likas na Yaman

Grade 4 AP Quarter 2 Module 1 explains how Philippine natural resources bring economic benefits through trade, tourism, and energy, with an answer key.

This is the Grade 4 Araling Panlipunan self-learning module for Quarter 2, Module 1: “Pakinabang Pang-ekonomiko ng Likas na Yaman ng Pilipinas” (the economic benefits of the Philippines’ natural resources). It was prepared by DepEd Region V for learners studying at home under Alternative Delivery Mode. After working through it, learners should be able to explain how the country’s farms, forests, waters, and minerals support trade, tourism, and energy.

The module builds on the previous lesson about the location and geography of the Philippines. It is written in Filipino, and the writer is Flaviana L. Merciales.

On this page 6 sections

What learners will learn

The module states these standards:

  • Content standard (Pamantayang Pangnilalaman): Learners analyze different livelihood activities based on geography, along with the opportunities and challenges that come with them, toward sustainable development (likas kayang pag-unlad).
  • Performance standard (Pamantayan sa Pagganap): Learners show appreciation for different jobs and livelihood activities that support Filipino identity and the country’s sustainable development.
  • Learning competency (Pamantayan sa Pagkatuto): Learners explain the different economic benefits (pakinabang pang-ekonomiko) of the country’s natural resources.

The four types of natural resources

The module groups the country’s natural resources (likas na yaman) into four types:

TypeWhere or whatExamples from the module
Yamang pansakahan (farm resources)Plains and valleys between mountains, planted with rice, corn, vegetables, and treesLa Trinidad Valley in Benguet, Banaue Rice Terraces, the plateaus of Batangas and Bukidnon; Central Luzon, called the “Rice Granary of the Philippines”
Yamang gubat (forest resources)Forests and woodlandsCordillera and Cagayan Valley in Luzon; Palawan, which has the largest forest; Leyte, Panay, and Samar; eastern Mindanao
Yamang pangisdaan (fishing resources)Seas, rivers, lakes, streams, and swampsRhineodon typus, a shark that is one of the largest fish in the world; Pandaca pygmaea (sinarapan), the smallest fish, found in Lake Bato and Lake Buhi in Camarines Sur; tilapia, bangus, and shrimp
Yamang mineral (mineral resources)Metals, non-metals, and fuelsIron, chromium, nickel, gold, and silver; clay, marble, and gypsum; oil and coal

The minerals are further divided into metallic minerals, non-metallic minerals (including ceramic, chemical, and fertilizer minerals), and fuel or energy minerals.

The three economic benefits

The module explains “ekonomiko” as related to economics (ekonomika): the part of social science about managing resources well so that the needs of households, businesses, and the government are met. It then names three kinds of economic benefit from natural resources.

Pakinabang sa kalakal at produkto (trade and products)

Filipinos rely on natural resources for basic needs such as food, clothing, and shelter. Products such as fish, fruits, vegetables, logs, and minerals earn income, and many are exported, bringing extra money into the national treasury. Examples include rice from Central Luzon, mangoes from Guimaras, strawberries from Baguio, marble from Romblon, and gold mines in Paracale (Camarines Norte), Masbate, and Baguio.

The module includes a Philippine Statistics Authority table of crop production values from 2014 to 2018. Palay (rice) led production in every year, and the total value in 2018 was 1,002,411.4 million pesos.

Pakinabang sa turismo (tourism)

Beaches, waterfalls, rivers, mountains, volcanoes, forests, the underwater world, and historical sites attract local and foreign tourists. Tourists bring in dollars and help businesses grow. Popular places named in the module include:

  • Baguio City, the “Summer Capital of the Philippines”
  • Tagaytay, with its view of Taal Volcano
  • Puerto Galera in Mindoro and Napcan Beach in El Nido, Palawan
  • Chocolate Hills and the tarsier in Bohol
  • Boracay Island in Aklan and Tubbataha Reef in Palawan

Pakinabang sa enerhiya (energy)

Natural resources also give the country energy, so it does not need to import as much crude oil. The module’s examples are hydropower from Maria Cristina Falls and Caliraya Lake, wind power from the windmills of Bangui, Ilocos Norte, and the geothermal power plant in Tiwi, Albay.

How to use this module

The module follows the usual parts of a DepEd self-learning module, each with a suggested time limit:

  1. Subukin: a 10-item multiple-choice pretest (10 minutes).
  2. Balikan: a short review of the previous lesson on Philippine geography.
  3. Tuklasin: a jumbled-letters warm-up.
  4. Suriin: the main reading on resources and their economic benefits (10 minutes).
  5. Pagyamanin: identifying resource types and completing analogies.
  6. Isaisip: filling in the key ideas, reading the crop production table, and explaining the benefit of ten places or resources.
  7. Isagawa: making a simple bar graph that rates trade, tourism, and energy benefits in your own area from 1 to 5, with help from parents or older siblings.
  8. Tayahin: a final test with five multiple-choice items and a table to sort resources by benefit.
  9. A slogan about economic benefits in your area, scored with a rubric for content, creativity, and neatness.

For learners: Take the pretest honestly before reading. Write all answers on separate paper and do not write on the module, so others can use it. Contact your teacher if a lesson is hard to understand.

For parents and guardians: The answer key (Susi sa Pagwawasto) is at the back. Use it to check work after your child finishes, and help with the Isagawa activity by sharing what your community earns from.

For teachers: Pretest results show which learners need more help. The Isagawa answers will vary by location, as the answer key notes.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this Araling Panlipunan module for?

It is for Grade 4 (Ikaapat na Baitang), Quarter 2, Module 1, prepared by DepEd Region V.

What are the three economic benefits of natural resources in this module?

The module names benefits from trade and products (kalakal at produkto), tourism (turismo), and energy (enerhiya).

What are the four types of natural resources discussed?

Farm resources (yamang pansakahan), forest resources (yamang gubat), fishing resources (yamang pangisdaan), and mineral resources (yamang mineral).

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto at the back has answers for the pretest, review, activities, and final test, while the Isagawa answers vary by learner’s location.

Which crop led production in the module’s data?

According to the Philippine Statistics Authority table in the module, palay (rice) led crop production every year from 2014 to 2018.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Araling Panlipunan Ikalawang Markahan – Modyul 1: Pakinabang Pang-ekonomiko ng Likas na Yaman ng Pilipinas

[illustration: students reading and studying under a tree, a teacher helping students at a desk, a child working by a lantern, and two students with a globe]

CO_Q2_AralingPanlipunan_Modyul1

Araling Panlipunan – Ikaapat na Baitang

Alternative Delivery Mode Ikalawang Markahan – Modyul 1: Pakinabang Pang-ekonomiko ng Likas na Yaman ng Pilipinas Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________

Department of Education – Region V

Office Address: Regional Center Site, Rawis, Legazpi City Telefax: 09171781288 E-mail Address: region5@deped.gov.ph

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Flaviana L. Merciales Editor: Ma. Leilani R. Lorico, Mary Roselyn D. Berja Tagasuri: Ana N. Calisura, Jerry P. Ramirez Tagaguhit: Tagalapat: Edsel D. Doctama, John Paul T. Dacillo Tagapamahala: Gilbert T. Sadsad : Regional Director Francisco B. Bulalacao Jr. : CLMD Chief Grace U. Rabelas : Regional EPS In-Charge of LRMS Ma. Leilani R. Lorico : Regional ADM Coordinator Maritess B. Tongco : Division EPS In-Charge of LRMS

Araling Panlipunan Ikalawang Markahan – Modyul 1: Pakinabang Pang-ekonomiko ng Likas na Yaman ng Pilipinas

4

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na it ay may inilaang Gabay sa Guro/ Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalaala, pantulong o estratihiyang magagamit ng mga magulang o kung simumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mga mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat Gawain at pagsusulit. Inaasahan naming na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat din ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makakaranas ng suliranin sa pagunawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mga mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Alamin

Sa nakaraang aralin, napag-aralan mo ang kinalalagyan ng Pilipinas at ang heograpiya nito. Natutunan mo rin ang pagkakilanlang heograpikal na may malaking kaugnayan sa pag-unlad ng bansa.

Sa modyul na ito, mas mauunawaan mo ang biyayang dala ng mga likas na yaman sa gawaing pang-ekonomiya ng bansa.

Pamantayang Pangnilalaman

Nasusuri ang iba’t ibang gawaing pangkabuhayan batay sa heograpiya at mga oportunidad at hamong kaakibat nito tungo sa likas kayang pang-unlad.

Pamantayan sa Pagganap

Ang mga mag-aaral ay nakapagpapakita ng pagpapahalaga sa iba’t ibang hanapbuhay at gawaing pangkabuhayan na nakatutulong sa pagkakakilanlang Pilipino at likas kayang pag-unlad ng bansa.

Pamantayan sa Pagkatuto

Pagkatapos mong basahin ang modyul na ito ikaw ay inaasahang:

Naipaliliwanag ang iba’t ibang pakinabang pang ekonomiko ng mga likas na yaman ng bansa.

[illustration: a cartoon mascot character with a thumbs-up, inside a speech bubble]

Alam mo ba ang mga likas na yaman ng ating bansa? Ano ang mga pakinabang pang-ekonomiko na ibinibigay nito sa atin? Halika, samahan mo akong alamin ang kasagutan sa ating aralin.

1 CO_Q2_AralingPanlipunan_Modyul1

Subukin

Maramihang Pagpipili

Basahin at pag-aralan ang mga sumusunod na tanong. Piliin at isulat ang titik ng tamang sagot sa iyong sagutang papel. Gawin sa loob ng 10 minuto.

  1. Ang isda at iba pang lamang dagat, mga prutas at gulay at mga pang-agrikulturang produkto, mga troso, mga mineral, ginto, pilak at tanso, at marami pang iba ay tinatawag na ______.
    a. likas na yaman
    b. artipisyal na bagay
    c. yamang likha ng tao
    d. lahat ng nabanggit


  2. Bakit mahalaga sa bansa ang pagkakaroon ng saganang likas na yaman?
    a. Ang mga likas na yaman ay maaaring gawing dekorasyon at kasangkapan sa bahay
    b. Ang mga likas na yaman ay nagbibigay ng mga produkto at kabuhayan sa mga tao.
    c. Ang mga likas na yaman ay pangunahing pinagkukunan ng produktong ipinagbibili sa ibang bansa
    d. Ang mga likas na yaman ay naipagmamalaki sa mga dayuhang turista.


  3. Ang mga sumusunod na magagandang tanawin ng ating bansa ay itinuturing na likas na yaman. Alin ang HINDI kabilang sa pangkat?
    a. Chocolate Hills
    b. Maria Cristina Falls
    c. Hundred Islands
    d. Manila Ocean Park


[illustration: a pencil icon beside the heading “Subukin”]

2 CO_Q2_AralingPanlipunan_Modyul1

  1. Ang mga sumusunod ay kabutihang maaaring maidulot ng turismo sa bansa MALIBAN sa isa. Alin ito?
    a. Malaking dolyar ang naipapasok ng mga turistang dayuhan sa bansa.
    b. Malaki ang naiaambag nito sa paglago ng negosyo malapit sa mga pook pasyalan.
    c. Malakas itong atraksiyon sa mga sa turista, buhat sa mga karatig-lalawigan at maging sa labas ng bansa.
    d. Maghahatid ito ng pagdami ng tao sa isang lugar at maabuso ang mga likas yaman dito


  2. Alin sa mga sumusunod na likas na yaman ang maaring pagkunan ng enerhiyang pang elektrisidad?
    a. Chocolate Hills sa Bohol
    b. Napcan Beach sa El Nido Palawan
    c. Geothermal Power Plant sa Tiwi, Albay
    d. Beach Resort sa Puerto Galera, Mindoro


  3. Maraming uri ng isda ang makukuha sa ating karagatan. Ang pinakamalaking isda sa buong daigdig ay matatapuan sa Pilipinas. Ito ay ang ____.
    a. Pandaca Pygmea
    b. Rhineodon Typus
    c. Milkfish
    d. Tilapia


  4. Ang bakal, chromium, nikel, zinc, tingga, asoge, aluminium, mamahaling ginto at pilak ay ilan lamang sa mga yamang mineral na nakakatulong sa pang-angat ng ating ekonomiya. Anong uri ng likas na yaman ang mga ito?
    a. yamang pansakahan
    b. yamang dagat
    c. yamang mineral
    d. yamang kagubatan


  5. Ang Lambak Trinidad sa Benguet, ang Banawe Rice Terraces, ang Talampas sa Batangas at Bukidnon ay kilalang taniman ng mga gulay. Malaking tulong ang mga ito sa pamumuhay ng mga tao. Anong uri ng likas na yaman ang mga ito?
    a. yamang pansakahan
    b. yamang dagat
    c. yamang mineral
    d. yamang kagubatan


3 CO_Q2_AralingPanlipunan_Modyul1

  1. Alin ang HINDI kabilang sa pakinabang pang-ekonomiko na nakukuha natin sa mga produktong nagmumula sa ating mga sakahan gaya ng iba’t ibang uri ng prutas, gulay, palay, niyog, tabako at iba pa?
    a. Ang mga produktong ito ay nailuluwas sa ibang bansa.
    b. Nagbibigay ito ng karagdagang kita at pag-angat sa ating ekonomiya.
    c. Pinagkukunan natin ito ng ating pang-araw-araw na pangangailangan.
    d. Nakatutulong sa pagpapanatili ng malakas at malusog na pangangatawan.


  2. Malaking pakinabang pang-ekonomiko ang mga likas na yaman ng isang bansa. Alin sa mga sumusunod na gawain ang nagpapakita ng wastong pangangalaga ng mga ito?
    a. pagtapon ng basura sa mga ilog
    b. paggamit ng dinamita sa pangingisda
    c. pagputol ng malalaki at maliliit na punong kahoy
    d. paggamit ng malalaking butas ng lambat sa pangingisda


4 CO_Q2_AralingPanlipunan_Modyul1

[transcriber’s note: the printed page number and footer on these images read 5 to 12 and “CO_Q2_AralingPanlipunan_Modyul1”, which differ from the file name and page range given; the pages are transcribed in the order received, numbered 9 to 16 as instructed]

Pakinabang Pang-ekonomiko ng Likas na Yaman ng Pilipinas

Aralin 1

Balikan

Kumpletuhin ang pangungusap batay sa nakaraang aralin, gamit ang gabay na kahon sa ibaba. Gawin sa loob ng 5 minuto.

  1. 1.Ang Pilipinas ay matatagpuan sa Gitnang Silangang _____
  2. Ang arkipelago ay isang anyong lupa na binubuo ng malalaki at malilit na _____
  3. Ang Pilipinas ay binubuo rin ng malalawak na _____
  4. Sa kapatagan matatagpuan ang malalaking taniman ng _____
  5. Maraming magagandang tanawin na dinarayo ng mga _____
Tuklasin

Ayusin ang jumbled letters upang mabuo ang mga salitang may kaugnayan sa ating aralin. Mayroon kang 2 minuto sa gawaing ito.

M A N G Y A

S A L I K

Ano ang nabuo mong mga salita?

Alam mo ba na ang ating bansa ay biniyayaan ng mga yamang likas? Dito nanggagaling ang mga pangunahing kailangan ng mga tao at ng bansa.

Malaki ang pakinabang pang-ekonomiko ng ating bansa sa mga likas na yaman.

Pakinabang pang-ekomomiko? Ano ba ito?

Kaibigan, yan ang pag-aaralan mo sa modyul na ito. Handa ka na ba? Simulan na natin!

Suriin

Basahin at unawain ang aralin tungkol sa mga likas na yaman ng ating bansa at pakinabang pang-ekonomiko ng mga ito. Mayroon kang sampung minuto sa gawaing ito.

Mayroong apat na uri ang ating yamang likas ang mga ito ay yamang pansakahan, yamang pangisdaan, yamang kagubatan o kabundukan at yamang mineral.

Yamang Pansakahan

Ito ay matatagpuan sa mga kapatagan at lambak na nasa pagitan ng bundok.

Ang mga ito ay tinataniman ng mga palay, mais, gulay punongkahoy at iba pang pananim.

Ang Lambak Trinidad sa Benguet, ang Banawe Rice Terraces, ang Talampas sa Batangas at Bukidnon ay kilalang taniman ng mga gulay

Ang Gitnang Luzon ay tinaguriang Rice Granary of the Philippines dahil sa lawak ng palayan nito.

Yamang Gubat

Sa Luzon, ang mga kilalang kagubatan ay ang rehiyon ng Cordillera at ang lambak ng Cagayan o Rehiyon II.

Sa Palawan makikita ang pinakamalaking kagubatan sa bansa.

Sa Visayas ang malalawak na kagubatan ay makikita sa Leyte, Panay at Samar.

Sa Mindanao ang pinakamalaking kakahuyan ay nasa Silangang bahagi nito.

Yamang Pangisdaan

Maraming uri ng isda ang makukuha sa ating bansa.

Ang pating na Rhineodon Typus, isa sa pinakamalaking isda sa buong daigdig ay matatagpuan sa Pilipinas.

Ang Pandaca Pygmea o sinarapan ang pinakamaliit na isda ay mahuhuli sa Lawa ng Bato at Lawa ng Buhi sa Camarines Sur.

Ang mga ilog, lawa, sapa, latian ay pangisdaan ng mga tilapia, bangus, hipon at iba pang uri ng isda.

Yamang Mineral

May tatlong uri ang sari-saring mineral na matatagpuan sa bansa:

  1. Mineral na metal gaya ng bakal, chromium, nikel, zinc, tingga, asoge, aluminum at mamahaling ginto at pilak.
  2. Mineral na di-metal tulad ng mineral na ceramic at refractorymagnesite, luwad, at ang mineral na kemikal at pataba tulad ng asupre, guano, phosphate, gypsum, asbestos, talc, marmol at aspalto.
  3. Mineral na panggatong o pang-enerhiya tulad ng langis at karbon.
Ano ang ekonomiko?

Ang salitang ekonomiko ay mas kilala sa salitang “ekonomika” (sa wikang Pilipino) o “economics” (sa wikang Ingles).

Ito ay bahagi ng agham panlipunan na tumutukoy sa pamamahala upang magamit nang mabisa ang mga pinagkukunang-yaman at matugunan ang sari-saring pangangailangan ng bawat tahanan, bahay-kalakalan o pagawaan, at maging ng pamahalaan.

Ang mga pakinabang pang ekonomiko naman ay nahahati sa tatlo ang mga ito ay ang mga sumusunod:

  1. pakinabang sa kalakal at produkto
  2. pakinabang sa turismo
  3. pakinabang sa enerhiya
Pakinabang sa Kalakal at Produkto

Ang Pilipinas ay sagana sa likas na yaman. Kung kaya, ang mga Pilipino ay karaniwan nang umaasa rito upang matugunan ang kanyang mga pangunahing pangangailangan. Gaya ng pagkain, kasuotan at tirahan. Maraming produkto ang nanggagaling sa mga yamang ito.

  • Ang likas na yaman ng bansa ay nakatutulong sa pag-angat ng antas ng ekonomiya ng bansa sapagkat;
    1. Maraming produkto ang nanggagaling dito gaya ng isda at iba pang lamang dagat at tubig; mga prutas at gulay at mga pang-agrikulturang produkto; mga troso; mga mineral, ginto, pilak at tanso; at marami pang iba na napagkakakitaan natin ng malaking halaga.
    2. Ang mga produktong ito ay nailuluwas din sa ibang bansa.
    3. Nangangahulugan ito ng karagdagang kita sa ating kabang-yaman na napakahalagang sangkap sa pag-angat ng ating ekonomiya.
    4. Nakasalalay sa paglago ng ekonomiya ang pag-unlad ng bansa.
  • Narito ang ilan sa mga produktong nag-aangat ng ating ekonomiya:
    1. palay mula sa Gitnang Luzon
    2. magagandang uri ng manga sa Guimaras, Iloilo
    3. strawberry mula sa Baguio
    4. marmol mula sa Romblon
    5. minahan ng ginto sa Paracale Camarines Norte, Masbate, Baguio at marami pang lugar sa Pilipinas

Sa paglipas ng panahon, patuloy na lumalawak ang pakikipagugnayan ng ating bansa sa larangan ng kalakalan. Ayon sa Philippine Statistics Authority (PSA) o dating kilala bilang National Statistics Office (NSO), ang pagluluwas ng produkto sa ibang bansa ay nagpapasok sa ating kabang yaman ng malaking halaga ng dolyar. Ito ay nakatutulong sa pag-angat ng ekonomiya ng bansa.

Pag-aralan ang talahanayan na nagpapakita ng kabuuang datos ng estadistika ng produksioyon ng mga pananim sa bansa.

Table 1 CROPS: VALUE OF PRODUCTION, PHILIPPINES, 2014-2018 (million pesos, at current prices)

ITEM (Produkto)20142015201620172018
Palay378,218.5311,088.2304,598.8350,152.1385,008.5
Corn100,551.692,480.785,326.494,257.2109,161.7
Coconut104,931.696,073.4108,665.1120,700.691,768.4
Sugarcane40,047.843,101.744,517.444,091.240,763.4
Banana130,696.3136,349.8147,445.0147,682.4158,837.4
Pineapple19,730.920,945.723,564.525,488.827,200.3
Coffee5,785.95,686.85,715.15,798.25,466.1
Mango19,355.820,383.923,208.728,937.827,032.9
Tobacco4,333.03,726.83,914.13,800.24,053.9
Abaca2,948.13,315.94,233.54,413.04,982.8
Peanut1,072.91,177.11,092.01,184.91,248.1
Mongo1,619.71,824.01,672.31,888.32,062.5
Cassava16,664.114,711.817,495.219,904.017,862.1
Sweet Potato7,158.47,804.17,936.88,541.18,959.0
Tomato2,439.72,888.73,310.43,578.33,860.5
Garlic936.21,040.2385.2665.2714.0
Onion4,887.63,684.04,354.55,447.66,743.9
Cabbage1,944.12,564.12,606.82,134.32,932.9
Eggplant4,110.03,826.04,191.85,146.36,572.6
Calamansi2,890.12,528.02,001.91,922.42,454.8
Rubber11,416.98,102.18,630.511,212.19,851.5
Others64,312.473,894.777,825.778,585.384,874.0
TOTAL926,051.6857,197.5882,691.8965,531.41,002,411.4

Source: https://psa.gov.ph/sites/default/files/Selected%20Statistics%20on%20Agriculture%202019.pdf pp.17

Ayon sa datos ang mga produktong nag-aangat sa ating ekonomiya ay ang mga sumusunod: palay, mais, niyog, asukal, saging , pinya, kape,

manga, tabako, abaka, mani, monggo, kamoteng kahoy, kamote, kamatis, bawang, sibuyas, repolyo, talong, kalamansi, goma (rubber) at iba pa. Sa mga produktong nabanggit palay ang nagunguna sa produksiyon simula taong 2014 hanggang 2018.

Pakinabang sa Turismo
  • Maituturing na likas na yaman ang maraming lugar at tanawin sa bansa.
  • Malakas itong atraksiyon sa mga turista, buhat sa mga karatig-lalawigan at maging sa labas ng bansa. Gaya ng mga dalampasigan, talon, ilog, kabundukan, bulkan, kagubatan, at maging ang ilalim ng dagat.
  • Dinarayo rin ng mga turista ang mga makasaysayang lugar sa bansa. Bunga nito malaki ang naiaambag ng turismo sa pag-unlad ng ekonomiya.
  • Malaking dolyar ang naipapasok ng mga turista sa bansa.
  • Narito ang ilan sa mga paboritong pook pasyalan ng mga turista:
    1. Baguio City, tinaguriang “Summer Capital of the Philippines” dahil sa malamig nitong klima
    2. Tagaytay, kilala rin sa taglay nitong malamig na simoy ng hangin at mula rito matatanaw ang bulkang Taal
    3. Beach Resort sa Puerto Galera, Mindoro
    4. Chocolate Hills sa Bohol
    5. Napcan Beach sa El Nido Palawan
    6. Bohol dahil dito makikita ang tarsier o ang pinakamaliit na unggoy na kalimitang kasing laki lamang ng kamao
    7. Isla ng Boracay sa Aklan, dinarayo ng mga turista dahil sa kulay puting buhangin nito
    8. Tubatahha Reef Palawan, pinamamahayan ng magagandang korales at iba’t ibang uri ng isda at lamang tubig
Pakinabang sa Enerhiya
  • Ang mga likas na yaman ng bansa ay pinagkukunan din ng enerhiya.
  • Malaking tulong ito sa ating ekonomiya dahil hindi na natin kailangang umangkat pa ng maraming krudo o langis.
  • Pinatatakbo ang mga planta ng kuryente sa pamamagitan ng puwersa ng tubig mula sa talon ng Maria Cristina, lawa ng Caliraya at lakas ng hangin sa Bangui, Ilocos Norte sa pamamagitan ng windmill.
  • Nariyan rin ang Geothermal Power Plant sa Tiwi, Albay na nagbibigay sa atin ng enerhiyang pang-elektrisidad.

Pagyamanin

A. Pagkilala

Kilalanin kung anong uri ng likas na yaman ang nasa ulap. Piliin ang sagot sa kahon at isulat ito sa iyong sagutang papel. Gawin sa loob ng 5 minuto:

yamang pansakahan yamang gubat yamang pangisdaan yamang mineral

[illustration: five cloud shapes with labels: 1. isda; 2. bigas; 3. Tiwi Geothermal Plant; 5. troso; 4. gulay]

B. Analohiya

Unawain ang ugnayan ng mga salita sa bawat bilang at punan ng tamang sagot ang patlang mula sa mga pagpipilian. Gawin sa loob ng 5 minuto.

Pandaca Pygmea bangus gubat palay yamang mineral yamang pansakahan yamang pangisdaan yamang gubat

  1. mais: yamang pansakahan, _____: yamang pangisdaan
  2. troso: yamang gubat, mangga: _____
  3. _____: yamang pansakahan, nickel: yamang mineral
  4. Rhineodon Typus: pinakamalaking isda, _____: pinakamaliit na isda
  5. ginto: _____, hipon: yamang pangisdaan

Isaisip

A-Pagbuo ng ideya

Punan ng tamang salita ang mga sumusunod na patlang upang mabuo ang konsepto. Piliin ang sagot sa kahon at isulat ang mensaheng nabuo sa iyong sagutang papel. Gawin ito sa loob ng 5 minuto.

pakinabang sa kalakal at produkto pakinabang sa turismo pakinabang sa enerhiya pakinabang pang-ekonomiko pangangailangan likas na yaman

Ang Pilipinas ay sagana sa (1). Ang mga Pilipino ay karaniwan nang umaasa rito upang matugunan ang kanyang mga pangunahing (2) gaya ng pagkain, kasuotan at tirahan.

Ang wastong pamamahala at paggamit ng mga yamang likas ay tinatawag na (3).

Ang tatlong uri ng pakinabang pang-ekonomiko ay ang (4), (5) at (6).

[illustration: empty scroll-shaped box for writing the message]

B-Pag-unawa sa talahanayan

Pag-aralan ang talahanayan sa ibaba na nagpapakita ng kabuuang datos ng estadistika ng produksiyon ng mga pananim sa bansa. Sagutan ang mga tanong tungkol dito. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel: Gawin sa loob ng 7 minuto.

Table 1 CROPS: VALUE OF PRODUCTION, PHILIPPINES, 2014-2018 (million pesos, at current prices)

ITEM (Produkto)20142015201620172018
Palay378,218.5311,088.2304,598.8350,152.1385,008.5
Corn100,551.692,480.785,326.494,257.2109,161.7
Coconut104,931.696,073.4108,665.1120,700.691,768.4
Sugarcane40,047.843,101.744,517.444,091.240,763.4
Banana130,696.3136,349.8147,445.0147,682.4158,837.4
Pineapple19,730.920,945.723,564.525,488.827,200.3
Coffee5,785.95,686.85,715.15,798.25,466.1
Mango19,355.820,383.923,208.728,937.827,032.9
Tobacco4,333.03,726.83,914.13,800.24,053.9
Abaca2,948.13,315.94,233.54,413.04,982.8
Peanut1,072.91,177.11,092.01,184.91,248.1
Mongo1,619.71,824.01,672.31,888.32,062.5
Cassava16,664.114,711.817,495.219,904.017,862.1
Sweet Potato7,158.47,804.17,936.88,541.18,959.0
Tomato2,439.72,888.73,310.43,578.33,860.5
Garlic936.21,040.2385.2665.2714.0
Onion4,887.63,684.04,354.55,447.66,743.9
Cabbage1,944.12,564.12,606.82,134.32,932.9
Eggplant4,110.03,826.04,191.85,146.36,572.6
Calamansi2,890.12,528.02,001.91,922.42,454.8
Rubber11,416.98,102.18,630.511,212.19,851.5
Others64,312.473,894.777,825.778,585.384,874.0
TOTAL (Kabuuan)926,051.6857,197.5882,691.8965,531.41,002,411.4

Source: https://psa.gov.ph/sites/default/files/Selected%20Statistics%20on%20Agriculture%202019.pdf pp.17

  1. Ano ang mga produktong pang agrikultura ang iniluluwas natin sa ibang bansa?

  1. Anong produkto ang nagpapasok ng malaking halaga sa kaban ng Pilipinas?

  1. Anong produkto naman ang may pinakamababang kita?

  1. Ilan ang kabuuang kinita ng Pilipinas mula sa mga produktong agrikultural taong 2018?

  1. Paano nakatutulong sa pag-angat ng ekonomiya ng bansa ang pagluluwas ng iba’t ibang produkto gaya ng palay, mais, niyog at iba pa sa ibang bansa?

C-Pagpapaliwanag

Ipaliwanag ang pakinabang pang-ekonomiko ng mga likas na yaman na nasa kahon. Gawin sa sagutang papel sa loob ng 10 minuto

  1. karagatan






  1. kagubatan






  1. Kaban ng bigas sa Gitnang Luzon






  1. Geothermal Power Plant sa Tiwi, Albay






  1. ginto mula sa Paracale Camarines, Norte






  1. Hundred Islands sa Pangasinan






  1. mangga mula sa Guimaras






  1. windmill sa Ilocos Norte






  1. Isla ng Boracay






  1. Bulkang Mayon sa Albay






Isagawa

Lumikha ng isang bar graph sa iyong sagutang papel na nagpapakita ng pakinabang pang ekonomiko sa inyong lugar. Maaaring magtanong sa iyong mga magulang o nakatatandang kapatid para sa iyong karagdagang kaalaman. Kulayan ang iskala na may bilang 1-5. 1 ang may pinakamababang pakinabang at 5 ang may pinakamataas na pakinabang (maaaring gumamit ng kulay na nais). Pagkatapos sagutan ang mga tanong sa ibaba. Mayroon kang 8 minuto sa gawaing ito.

Halimbawa sa pagbuo ng bar graph.

[chart: bar graph example drawn as a grid; values are shown only by shading]

Pakinabang pang ekonomikoIskala (Puntos ng Pakinabang): 1Iskala (Puntos ng Pakinabang): 2Iskala (Puntos ng Pakinabang): 3Iskala (Puntos ng Pakinabang): 4Iskala (Puntos ng Pakinabang): 5
Kalakal at produkto
Turismo
Enerhiya

[transcriber’s note: the shaded cells of the example grid are not reproduced; the cells above are left empty]

Pakinabang pang ekonomikoIskala (Puntos ng Pakinabang): 1Iskala (Puntos ng Pakinabang): 2Iskala (Puntos ng Pakinabang): 3Iskala (Puntos ng Pakinabang): 4Iskala (Puntos ng Pakinabang): 5
Kalakal at produkto
Turismo
Enerhiya
  1. Anong pakinabang pang-ekonomiko ang pinakamataas sa iyong lugar? _____


  2. Ano naman ang may pinakamamabang pakinabang?



  1. Paano nakatutulong ang mga likas na yaman sa iyong sarili, sa pamayanan at sa bansa.

Sarili_____



Pamayanan_____



Bansa_____



Tayahin

A. Maramihang Pagpipili

Basahin at piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ito sa iyong sagutang papel. Mayroon kang 5 minuto sa gawaing ito.

  1. Paano nakatutulong ang mga likas na yaman sa pagangat ng ating kabuhayan?
    a. Ang mga likas na yaman gaya ng enerhiya mula sa bulkan, lakas ng hangin ay malaking panganib sa kalusugan.
    b. Ang mga sakahan ay maaaring gawing subdibisyon, parke at pasyalan.
    c. Ang mga produktong nakukuha natin dito gaya mga lamang dagat ay ipinagbibili sa mataas na halaga sa mga dayuhan.
    d. Ang mga prutas, gulay at mga produktong pangagrikultura ay napagkakakitaan ng malaki ng ating mga magsasaka.


  2. Ang mga sumusunod na pahayag ay tumutukoy sa pakinabang pang-ekonomiko ng mga likas na yaman ng ating bansa, MALIBAN sa isa. Alin ito?
    a. pakinabang sa turismo
    b. pakinabang sa enerhiya
    c. pakinabang sa kalakal at produkto
    d. pakinabang sa mga Overseas Filipino Worker (OFW)


  3. Anong pakinabang pang-ekonomiko ang nakukuha natin sa mga planta ng kuryente sa pamamagitan ng puwersa ng tubig mula sa Talon ng Maria Cristina, Lawa ng Caliraya at iba pang anyong tubig.
    a. pakinabang sa enerhiya
    b. pakinabang sa turismo
    c. pakinabang sa kalakal at produkto
    d. pakinabang sa mga OFW


  4. Sa paanong paraan naituturing na pakinabang pang-ekonomiko ang mga lugar tulad ng Baguio, Tagaytay, Isla ng Boracay at Underground River sa Palawan?
    a. Ito ay nagsisilbing atraksiyon sa mga gawaing hindi kapaki-pakinabang
    b. Ito ay nagdudulot ng pagdagsa ng mga tao upang doon maninirahan
    c. Ito nagbubunga ng unti-unting pagkasira ng kapaligiran.
    d. Ito ay nakatutulong sa pagpapasok ng malaking halaga ng dolyar mula sa mga dayuhang turista.


  5. Ang Pilipinas ay sagana sa likas na yaman. Ito ang nagdudulot ng pag-angat sa antas ng ekonomiya ng bansa. Isa na rito ang pakinabang sa kalakal at produkto. Alin ang HINDI kabilang sa pangkat ng kalakal at produkto?
    a. mga prutas at gulay
    b. Geothermal Energy
    c. mga isda at lamang dagat
    d. mga troso, mineral at ginto


B. Pagpuno sa Talahanayan

Sipiin ang talahanayan sa ibaba sa iyong sagutang papel. Pangkatin ang mga likas na yaman na nasa kahon ayon sa kinabibilangang pangkat at ipaliwanag ang kapakinabangang pang-ekonomiko ng mga ito. Gawin sa loob ng 10 minuto.

Chocolate Hills pilak Puerto Galera

geothermal energy tuna perlas

niyog hangin sa Bangui

Napcan beach, El Nido Palawan

Tubatahha Reef, Palawan

Pakinabang Pang-ekonomikoMga likas na yamanKapakinabangang Pang-ekonomiko
Kalakal at produkto
Turismo
Enerhiya

Lumikha ng isang islogan sa isang maiksing bondpaper na nagpapaliwanag ng pakinabang pang-ekonomiko sa inyong lugar. Gawin sa loob ng 10 minuto.

Rubrik sa pagmamarka

BatayanPuntos 3Puntos 2Puntos 1
NilalamanMabisang naipakita ang mensaheHindi gaanong naipakita ang mensaheHindi naipakita ang mensahe
PagkamalikhainNapakaganda at napakalinaw ng pagkakasulat ng mga titikMaganda at malinaw ang pagkakasulat ng mga titikHindi maganda at malabo ang pagkakasulat ng mga titik
KalinisanNapakalinis ng nabuong gawainMalinis ang pagkakabuo ng gawainHindi gaanong malinis ang nabuong gawain
Kabuuan

Susi sa Pagwawasto

Payamanin

Payamanin

A- 1. Yamang pangisdaan 2. Yamang pansakahan 3. yamang mineral 4. yamang gubat 5. yamang pansakahan

B- 1. Bangus 2. yamang pansakahan 3. palay 4. Pandaca pygmea 5. yamang mineral

Subukin

Subukin

  1. A 2. B 3. D
  2. D 5. C 6. B
  3. C 8. A 9. D 10. D
Balikan

Balikan

  1. Asya
  2. pulo
  3. kapatagan
  4. palay
  5. turista
Tuklasin

Tuklasin

A. Yamang likas

ISAISIP

A-
  1. likas na yaman
  2. pangangailangan
  3. pakinabang pang-ekonomiko
  4. pakinabang sa kalakal at produkto
  5. pakinabang sa turismo
  6. pakinabang sa enerhiya

Ang Pilipinas ay sagana sa (1) likas na yaman. Ang mga Pilipino ay karaniwan nang umaasa rito upang matugunan ang kanyang mga pangunahing (2) pangangailangan gaya ng pagkain, kasuotan at tirahan. Ang wastong pamamahala at paggamit ng mga yamang likas ay tinatawag na (3) pakinabang pang-ekonomiko. Ang tatlong uri ng pakinabang pang-ekonomiko ay ang (4) pakinabang sa kalakal at produkto (5) pakinabang sa turismo (6) pakinabang sa enerhiya.

B-
  1. Palay, Corn, Coconut, Sugarcane, Banana, Pineapple, Coffee, Mango, Tobacco, Abaca, Peanut, Mongo, Cassava, Sweet Potato, Tomato, Garlic, Onion, Cabbage, Eggplant, Calamansi, Rubber
  2. palay
  3. garlic
  4. 1,002.4 11.4 [?]
  5. Ang pagluluwas ng produkto sa ibang bansa ay nagpapasok sa ating kabang yaman ng malaking halaga ng dolyar na nakakatulong sa pag-angat ng ekonomiya ng bansa.
C-
  1. Maraming produkto ang nanggagaling dito gaya ng isda at iba pang lamang dagat na napagkakakitaan ng malaking halaga.
  2. Maraming produkto ang nanggagaling dito gaya ng mga gulay at mga prutas, mga pang-agrikulturang produkto; mga troso at iba pa na napagkakakitaan ng malaking halaga.
  3. Dito nanggagaling ang malaking produksiyon ng bigas sa bansa, na nagsisilbing pagkain ng mga mamamayang Pilipino. Iniluluwas din natin ito sa ibang bansa at pinagkakakitaan ng malaking halaga ng dolyar na nakakatulong sa pag-angat ng ating ekonomiya.
  4. Nagbibigay ito sa atin ng pakinabang pang enerhiya. Ang enerhiyang pang-elektrisidad na nagmumula rito ay nakakabuo ng steam na nagagamit sa pagpapatakbo ng mga planta at makinarya.
  5. Dito nanggagaling ang mga gintong ginagawang mamahaling alahas na pinagkakakitaan ng mga minero, alahero at iba. Nakakatulong ito sa pag-unlad ng ekonomiya. Nagpapasok din ito ng malaking halaga sa bansa na nakakatulong sa pag-unlad ng ating ekonomiya.
  6. Nagbibigay ito sa atin ng pakinabang pang turismo at nagpapasok ng malaking halaga ng dolyar sa bansa. Na nakakatulong sa pag-unlad ng ekonomiya ng bansa.
  7. Dito nagmumula ang magagandang uri ng mangga na nailuluwas sa ibang bansa. At nagpapasok ng malaking halaga ng dolyar sa bansa.
  8. Nagbibigay ito ng pakinabang pang enerhiya. Sa pamamagitan ng pwersa ng hangin nagkakaroon ng kuryente na ginagamit sa pagpapatakbo ng mga planta.
  9. Nagbibigay ito sa atin ng pakinabang pang turismo at nagpapasok ng malaking halaga ng dolyar sa bansa. Na nakakatulong sa pag-unlad ng ekonomiya ng bansa.
  10. Nagbibigay ito sa atin ng pakinabang pang turismo at nagpapasok ng malaking halaga ng dolyar sa bansa. Na nakakatulong sa pag-unlad ng ekonomiya ng bansa.

ISAGAWA

Maaaring magkakaiba ang sagot ng mag-aaral ayon sa kanilang lokasyon.

TAYAHIN

A-
  1. D
  2. D
  3. A
  4. D
  5. B
B-
Pakinabang Pang-ekonomikoMga likas na yamanKapakinabangang pang-ekonomiko
Kalakal at produktotuna, perlas, niyog, pilakAng mga produktong ito ay nailuluwas sa ibang bansa na siyang pinanggagalingan ng karagdagang kita ng ating bansa na mahalagang sangkap sa pag-angat ng ating ekonomiya.
TurismoChocolate Hills
Napcan Beach El Nido, Palawan
Tubatahha Reef, Palawan
Puerto Galera
Ang mga magagandang tanawing ito ay dinarayo ng mga turista. Ang mga turista ay nagpapasok sa atin ng malaking halaga ng dolyar na nakakatulong sa pag-unlad ng ating ekonomiya.
Enerhiyageothermal energy
hangin sa Bangui
Pinagkukunan natin ang mga ito ng elektrisidad, na enerhiyang pang-elektrisidad, na siyang nagpapatakbo ng ating mga makinarya at nagbibigay ilaw sa ating mga tahanan.

Sanggunian

Adriano, Caampued, Capunitan, Galarosa,Miranda, Quintos, Dado,Gozun, Magsino, Nabaza,Naval, Araling Panlipunan 4, 2015.

Cruz,Gorobat, Avelino, Yaman ng Pilipinas 6 , 2010.

Agriculture 2019 pdf pp 17 https://psa.gov.ph/sites/default/files/Selected%20Statistics%20on%

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district