This is the Filipino 2 self-learning module for Quarter 1 (Unang Markahan), Module 6: “Salitang-ugat” (root words). It was prepared by DepEd Region III for Grade 2 learners studying at home. After the lesson, learners can grow their vocabulary by finding the short root word inside a longer word, and by forming new words from a root word.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module states one learning goal. Learners should be able to:
- Enrich their vocabulary (makapagyayaman ng talasalitaan) by finding the short word inside a long word, and new words that come from a root word.
What a salitang-ugat is
The module explains the idea in three simple points in its Isaisip (remember) part:
- A salitang-ugat is the simple word (payak na salita) found inside a longer word.
- The root word sits inside the longer word because affixes (panlapi) have been added to it.
- Understanding what you read helps you spot the root word inside a longer word.
For example, the module takes words from its story and pulls out their roots:
| Long word | Root word | English meaning of root |
|---|---|---|
| magbabakasyon | bakasyon | vacation |
| makakadalaw | dalaw | visit |
| naglalakbay | lakbay | travel |
| magkapatid | kapatid | sibling |
| kagandahan | ganda | beauty |
Other examples from the exercises include kagubatan (gubat, forest), kalinisan (linis, clean), lumilipad (lipad, fly), kaligtasan (ligtas, safe), and paglalakbay (lakbay). One exercise also shows a common trap: in nagmadali, the root is dali, not madali, and in napatayo, the root is tayo, not patayo.
Parts of the module
The module has one lesson, Aralin 6, organized into these parts:
- Alamin: the learning goal.
- Subukin: a five-item pretest where learners pick the root word in long words such as tindahan and mabilisan.
- Balikan: a review where learners join syllables to form words, for example ma-da-li becomes madali.
- Tuklasin: the short story “Ang Bakasyon ng Magkapatid” (the siblings’ vacation), about Ely and Joy, who travel by bus to visit their grandparents in the province.
- Suriin: five questions about the story, followed by the root word examples taken from it.
- Pagyamanin: guided practice and checks (Pinatnubayang Pagsasanay and Pagtatasa) and independent practice and checks (Malayang Pagsasanay and Pagtatasa). Activities include naming the root word shown in a picture, circling roots, checking boxes, and writing roots using letter boxes as a guide.
- Isaisip: the key points, plus a table where learners write three things they learned.
- Isagawa: everyday situations where learners choose the short, simple word they would say, such as Takbo! when a dog chases them or Galing! when praising a classmate’s artwork.
- Tayahin: a five-item final test on finding root words.
- Karagdagang Gawain: an extra task to use the root words yaman, bait, bilang, sayaw, and turo in sentences.
- Susi sa Pagwawasto: the answer key for all parts.
How to use this module
- Learners: Start with the Subukin pretest to see what you already know, then go through each part in order. Write all your answers on a separate sheet of paper; the module asks you not to write on or mark any of its pages so others can use it. Check your work with the answer key honestly, and ask your teacher right away if something is hard to understand.
- Parents and guardians: Read the story with your child and help with the guided exercises (Pinatnubayang Pagsasanay). Simple questions like “What short word is inside this long word?” make good practice.
- Teachers: The module’s teacher note asks you to guide learners through the Pinatnubayang Pagsasanay. The Isaisip table and the Karagdagang Gawain sentences have open answers, so check them yourself.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this Salitang-ugat module for?
It is for Grade 2 Filipino, Quarter 1 (Unang Markahan), Module 6.
What is a salitang-ugat?
A salitang-ugat is the simple root word inside a longer word. The longer word is formed by adding affixes (panlapi) to it, as in kagandahan, whose root is ganda.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end has answers for the pretest, story questions, practice exercises, Isagawa, and the final test. The Isaisip table and the sentence-writing task are checked by the teacher.
What story is used in the module?
The module uses “Ang Bakasyon ng Magkapatid” by Mildred N. Montañez, about siblings Ely and Joy visiting their grandparents in the province.
Can learners write their answers on the module?
No. The module asks learners to use a separate sheet of paper and not to write on or mark any part of it, so others can use it.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Filipino Unang Markahan – Modyul 6: Salitang-ugat
2
Filipino Unang Markahan – Modyul 6: Salitang-ugat
[illustration: children reading outdoors under a tree, a teacher helping children at a desk, a child working by lamplight, and a globe]
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
CO_Q1_Filipino 2_Module 6
Filipino – Ikalawang Baitang Alternative Delivery Mode Unang Markahan – Modyul 6: Salitang-ugat Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Mildred N. Montañez
Editor: Elena V. Almario, Cita C. Merla, Marie Ann C. Ligsay
Tagasuri: Marcela S. Sanchez, Racy V. Troy, Marie Ann C. Ligsay
Tagaguhit: Mildred N. Montañez
Tagalapat: Cristina T. Fangon
Tagapamahala: Nicolas T. Capulong, Librada M. Rubio, Ma. Editha R. Caparas, Nestor P. Nuesca, Merlinda T. Tablan, Ellen C. Macaraeg, Elena V. Almario
Inilimbag sa Republika ng Pilipinas ng _____________________________
Kagawaran ng Edukasyon – Rehiyon III
Office Address: Matalino St., Government Center, Maimpis, City of San Fernando
Telefax: (045) 598-8580 to 8
E-mail Address: region3@deped.gov.ph
[transcriber’s note: this page repeats the cover title “Filipino / Unang Markahan – Modyul 6: Salitang-ugat” with the large numeral 2 and the DepEd logo]
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
[illustration: target with an arrow, icon beside “Alamin”]
Alamin
Pagkatapos ng aralin, ikaw ay inaasahang makapagyayaman ng talasalitaan sa pamamagitan ng paghanap ng maikling salitang matatagpuan sa loob ng mahabang salita at bagong salita mula sa salitang-ugat.
Subukin
Panuto: Piliin at isulat sa sagutang papel ang salitang-ugat na matatagpuan sa mahabang salitang nakasulat.
- nagyayaan
- aya
- yaya
- maya
- kaya
- tindahan
- tinda
- ahan
- inda
- dahon
- kagubatan
- gubat
- agub
- bata
- ata
- kaligtasan
- kali
- tasan
- iatas
- ligtas
- mabilisan
- isa
- bilis
- lisa
- lisan
Aralin 6 Salitang-ugat
Alam mo bang mula sa mahabang salita ay maaari tayong makahanap o makabuo ng maikling salita? Iyan ang ituturo sa iyo ng araling ito.
Likas sa ating mga Pilipino ang pagiging palabasa. Sa bawat babasahin na ating binabasa tulad ng salaysay, kuwento at iba pang babasahin ay may mga maikling salita na nakapaloob sa mahabang salita na tinatawag nating salitang- ugat. Dapat mo itong malaman at maunawaan.
Balikan
[illustration: puzzle pieces, icon beside “Balikan”]
Panuto: Pagsamahin ang mga pantig upang makabuo ng salita. Isulat sa sagutang papel ang nabuong salita.
| Mga pantig | Nabuong salita |
|---|---|
| ma da li | |
| ku ma in | |
| nag la ba | |
| u ma wit | |
| su ma yaw |
Tuklasin
[illustration: leaves growing from soil, icon beside “Tuklasin”]
Naranasan mo na bang magbakasyon? Saan-saan ka na ba nakarating? Basahin at unawain natin ang kuwento at alamin kung katulad ka rin ng mga tauhan.
Ang Bakasyon ng Magkapatid
Akda ni Mildred N. Montañez
[illustration: a boy and a girl holding hands and walking together, smiling]
Sabado, maagang nagising ang magkapatid na Ely at Joy. Masaya sila dahil ito ang unang pagkakataon na magbabakasyon sila sa probinsiya ng kanilang lolo at lola. “Natutuwa ako dahil makakadalaw na tayo kina lolo at lola,” ang sabi ni Joy.
“Handa na ba kayo mga anak?” tanong ng kanilang ama.
“Opo!” sagot ng magkapatid. “Tara na, upang maaga tayong makarating sa ating patutunguhan,” sambit ng kanilang ama.
Masaya silang sumakay nang dumating ang pampasaherong bus. Habang naglalakbay, nakita nila ang kagandahan ng kapaligiran.
Nakarating sila sa probinsya nang ligtas. Agad na pumasyal ang magkapatid sa bukirin ng kanilang lolo at lola.
Naging masaya ang bakasyon ng magkapatid.
Suriin
[illustration: magnifying glass with a question mark, icon beside “Suriin”]
Panuto: Sagutin ang sumusunod na mga tanong tungkol sa binasang kuwento. Isulat ang letra ng iyong sagot.
- Sino ang pangunahing tauhan sa kuwento?
- A. Ely at Joy
- B. tatay at nanay
- C. Ely at Mhel
- Saan pupunta ang magkapatid?
- A. sa Maynila
- B. sa bukid
- C. sa probinsiya
- Ano ang gagawin nila sa probinsiya?
- A. maglalaro
- B. magbabakasyon
- C. maliligo sa dagat
- Anong damdamin ang ipinakita ng magkapatid sa kuwento?
- A. malungkot
- B. masaya
- C. galit
- Ano ang nakita ng magkapatid habang naglalakbay?
- A. kagandahan ng kapaligiran
- B. kagandahan ng bundok
- C. umaandar na bisikleta
Heto ang ilan sa mga salitang ginamit sa binasa mong kuwento. Basahin ang mga ito.
magbabakasyon makakadalaw
naglalakbay magkapatid
kagandahan
Mula sa mga mahahabang salitang nabanggit ay maaari tayong makahango ng payak o salitang-ugat. Gaya ng bakasyon, dalaw, lakbay, kapatid, ganda
Mga Tala para sa Guro
Gabayan ang mag-aaral sa pagsagot sa mga Pinatnubayang Pagsasanay.
Pagyamanin
Pinatnubayang Pagsasanay 1
Panuto: Tingnan ang larawan. Isulat ang salitang-ugat na ipinakikita sa larawan.
- [illustration: sun] kaarawan
- [illustration: fish] palaisdaan
- [illustration: house] kabahayan
- [illustration: number 5] panglimahan
- [illustration: mountains] kabundukan
Pinatnubayang Pagtatasa 1
Panuto: Piliin ang salitang-ugat sa loob ng panaklong na makikita sa mahabang salita.
- mabilisan (abil, bilis, malis)
- natahimik (atam, tahim, tahimik)
- madalian (dali, mada, alian)
- kahusayan (sayan, kahuy, husay)
- pahalagahan (pahal, halaga, agan)
Pinatnubayang Pagsasanay 2
Panuto: Isulat sa sagutang papel ang salitang-ugat na nakapaloob sa mahabang salitang nakatala.
- kalikasan
- pinagsabihan
- kaarawan
- kagandahan
- kaputian
Pinatnubayang Pagtatasa 2
Panuto: Kopyahin ang sumusunod na salita at bilugan ang salitang-ugat.
- nahihirapan
- naglalampaso
- lumalakad
- kinakausap
- lumilikas
Malayang Pagsasanay 1
Panuto: Lagyan ng tsek (✓) ang kahon ng salitang-ugat na makikita sa mahabang salita.
- kagubatan
- ☐ atan
- ☐ gubat
- ☐ kagub
- kalinisan
- ☐ kalin
- ☐ isan
- ☐ linis
- nagpapagupit
- ☐ gupit
- ☐ pagup
- ☐ upit
- lumilipad
- ☐ milip
- ☐ lumi
- ☐ lipad
- nagtotroso
- ☐ totro
- ☐ troso
- ☐ agto
Malayang Pagtatasa 1
Panuto: Isulat ang salitang-ugat ng salitang may salungguhit sa sagutang papel.
- Mabilis na naggapangan ang mga batang iskawt.
- Ang mga baso ay dapat na hinuhugasang mabuti upang di maging malansa ang amoy.
- Nagulat si Mang Jose sa mga nagtatakbuhang bata.
- Nagmadaling lumakad si Ana dahil dumidilim na sa paligid.
- Nagpapahinga sa ilalim ng punong mangga si Caloy nang makarinig siya ng malakas na putok.
Malayang Pagsasanay 2
Panuto: Lagyan ng ✓ kung tama ang may guhit na salitang-ugat sa pangungusap at X kung hindi.
- Nagmadali si Ed dahil tanghali na.
- Nagpasalamat siya sa kanyang kapatid.
- Nakapagbakasyon ka na ba sa probinsiya?
- Bigla siyang napatayo nang tumunog ang bell.
- Nagsisimba ka ba tuwing Linggo?
Malayang Pagtatasa 2
Panuto: Isulat ang salitang-ugat ng bawat salita. Gawing gabay ang mga kahon.
umalis
[illustration: empty letter boxes as a guide for writing the root word]paglalakbay
[illustration: empty letter boxes as a guide for writing the root word]kaligtasan
[illustration: empty letter boxes as a guide for writing the root word]mabilisan
[illustration: empty letter boxes as a guide for writing the root word]maglinis
[illustration: empty letter boxes as a guide for writing the root word]
Isaisip
Ang payak na salita sa isang mahabang salita ay tinatawag nating salitang-ugat.
Ang salitang-ugat ay makikita sa mahabang salita dahil ito ay dinagdagan na ng panlapi.
Ang pag-unawa sa binasa ay isang paraan upang makilala natin ang salitang-ugat na nakapaloob sa mahabang salita.
Punan ang sumusunod na talahanayan.
| Magtala ng tatlong natutuhan sa aralin? |
|---|
Isagawa
Panuto: Basahin ang bawat sitwasyon. Piliin ang letra ng wastong sagot.
Naglalakad kayong magkaibigan. Walang ano-ano bigla kayong hinabol ng aso. Aling payak na salita ang maaari mong sabihin?
- A. Tumakbo ka
- B. Takbo
- C. Takbo nang takbo
Naghahanda ang nanay mo ng pananghalian ninyo. Naamoy mo ang iniluluto niya. Anong maikling salita ang mababanggit mo?
- A. Sarap
- B. Amoy masarap
- C. Ang sarap-sarap
Naliligo kayong magkakapatid sa dagat. Di nagtagal may nakita kang papalapit na dikya. Anong maikling salita ang sasabihin mo?
- A. Lumangoy kayo
- B. Langoy nang langoy
- C. Langoy
Humanga ka sa likhang sining ng iyong kamag-aral. Anong maikling salita ang masasabi mo?
- A. Galing
- B. Ang galing-galing
- C. Napakagaling
Kasalukuyan kang kumakain ng dumating ang kaibigan mo. Paano mo siya aalukin sa maikling salita lamang?
- A. Kumain ka.
- B. Kakain ka?
- C. Kain.
Tayahin
Panuto: Piliin ang salitang-ugat na nakapaloob sa mahabang salita sa bawat bilang.
isinasama
- A. isin
- B. inas
- C. sama
magsisisakay
- A. sakay
- B. sikay
- C. masi
nagsusuklay
- A. uklay
- B. suklay
- C.sukla
tinataniman
- A. tanim
- B. iman
- C. anima
magkakasabay
- A. asab
- B. akas
- C. sabay
Karagdagang Gawain
Panuto: Gamitin sa pangungusap ang sumusunod na mga salitang-ugat.
- yaman
- bait
- bilang
- sayaw
- turo
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down, and the answer-key table is rotated. The entries below are read from the rotated layout in their upright order.]
Subukin
- yaya
- tinda
- gubat
- ligtas
- bilis
Balikan
- madali
- kumain
- naglaba
- umawit
- sumayaw
Suriin
- A
- C
- B
- B
- A
Isaisip
(Suriin ang sagot ng mag-aaral sa pagbuo ng kaniyang natutunan sa aralin.)
Isagawa
- B
- A
- C
- A
- C
Tayahin
- C
- A
- B
- A
- C
Karagdagang Gawain
(Suriin ang pangungusap na isinulat ng mga mag-aaral)
Pagyamanin
Pinatnubayang Pagsasanay 1
- araw
- isda
- bahay
- lima
- bundok
Pinatnubayang Pagtatasa 1
- bilis
- tahimik
- dali
- husay
- halaga
Pinatnubayang Pagsasanay 2
- likas
- sabi
- araw
- ganda
- puti
Pinatnubayang Pagtatasa 2
- hirap
- lampaso
- lakad
- usap
- likas
Malayang Pagsasanay 1
- gubat
- linis
- gupit
- lipad
- troso
Malayang Pagtatasa 1
- bilis
- lansa
- gulat
- lakad
- lakas
Malayang Pagsasanay 2
- ×
- ✓
- ✓
- ×
- ✓
Malayang Pagtatasa 2
- alis
- lakbay
- ligtas
- bilis
- linis
Sanggunian
Garcia, Nilda S., Jackelyn F. Aligante, Melany B. Ola, Aida J. Cruz, Erlinda B. Castro, Virginia C. Cruz, Matilde N. Padalla, Galcoso C. Alburo, and Estrella C. Cruz. 2013. Ang Bagong Pinoy Filipino 2 Kagamitan Ng Mag-aaral. Pilipinas: Rex Book Store Inc.
Garcia, Nilda S., Jackelyn F. Aligante, Melany B. Ola, Aida J. Cruz, Erlinda B. Castro, Virginia C. Cruz, Matilde N. Padalla, Galcoso C. Alburo, and Estrella C. Cruz. 2013. Ang Bagong Pinoy Filipino 2 Patnubay ng Guro. Pilipinas: Rex Book Store Inc.
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply