This is the Self-Learning Module for Filipino sa Piling Larang (Sining at Disenyo), Quarter 4, Module 2: “Ang Mga Sining Panteatro” (the theater arts). It is a Senior High School module prepared by the DepEd Division of Cagayan de Oro City (First Edition, 2020). It helps learners study the drama, the teleserye, shadow play, and the puppet show, and spot the important elements of a well-made artistic work they have watched.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module states one learning competency. After the module, learners are expected to:
- Identify the important elements of a good artistic text based on a watched teleserye, drama, shadow play, puppet show, and similar works (CS_FSD11/12PD-0I-n-89)
Lessons in this module
- Aralin 1 – Ang Sining Panteatro: Dula at Teleserye (drama and teleserye). Learners review the meaning and elements of art and design, then study the elements and types of a drama and the history of the term teleserye.
- Aralin 2 – Ang Sining Panteatro: Shadow Play at Puppet Show. Learners study shadow play (karilyo), the kinds of puppets, and how shadow play differs from a puppet show. They also make a puppet of their own.
Key ideas in Lesson 1: drama and teleserye
Review: art, design, and the elements of art
The lesson begins by reviewing sining (art) and disenyo (design). Art is the expression of human creativity and imagination in forms such as music, dance, painting, and sculpture. Design is the planning that lays the basis for making a thing, and also the finished product of that plan. The module lists seven elements of art:
| Element | Meaning in the module |
|---|---|
| Linya (line) | Straight, curved, wavy, or zigzag lines that show direction or feeling |
| Kulay (color) | Light or bright mixes of color, with three qualities: hue, saturation, and brightness |
| Hugis (shape) | The outline of an object |
| Espasyo (space) | Positive and negative space, and how details are arranged in a composition |
| Tekstura (texture) | Smooth, rough, slippery, thick, thin, or very fine |
| Valyu (value) | The degree of lightness or darkness in a painting or artwork |
| Volyum (volume) | The length, thickness, weight, or form of an artwork |
The dula (drama)
A dula is a literary work meant to be acted on a stage. It shows a chain of events from an exciting part of human life, with a rising plot, a problem or conflict, and its resolution. Its elements are:
- Aktor (actors): bring the script’s characters to life, speak the lines, and show emotion.
- Dayalogo (dialogue): the actors’ lines, their main tool for showing emotion.
- Direktor (director): interprets the script, deciding on the setting, costumes, and how the actors perform and speak.
- Iskrip (script): the soul of the drama; there is no drama without a script, and the plot is seen in it.
- Manonood (audience): gives value to the drama and is its usual target.
- Tanghalan (stage or venue): the place chosen for the performance, which can be a street, a room, or a home.
- Tema (theme): the main subject of the drama.
The module names six types of drama: trahedya (tragedy, ending in the main characters’ downfall or death), komedya (comedy, with a happy ending), melodrama (a happy ending with sad parts), parsa (farce, meant to make people laugh through funny speech), saynete (about common habits and behavior), and dulang iisahing yugto (a short one-act play).
The teleserye
The teleserye, also called teledrama, is the Philippine TV drama. The word comes from “tele” (short for telebisyon) and “serye” (series). The module explains that the term became official in 2000, when ABS-CBN aired “Pangako Sa ‘Yo”, and that GMA Network has used “teledrama” for its drama series since 2010.
Key ideas in Lesson 2: shadow play and puppet show
- Shadow play or karilyo is an ancient form of storytelling and entertainment. It uses flat, jointed cut-out figures placed between a light source and a translucent screen. Moving the puppets and the light creates different effects, and a skilled puppeteer can make the figures walk, dance, fight, nod, and laugh.
- Puppet show: a puppet is a toy or object that is usually controlled by hand or fingers. The module shows the finger puppet (the simplest, worn on a finger), the sock puppet (made from a sock), and the carnival puppet (worn over the puppeteer’s whole body). The summary also names the hand puppet.
How to use this module
The module follows the usual parts of a self-learning module: Alamin, Subukin (pretest), Balikan, Tuklasin, Suriin, Pagyamanin, Isaisip, Isagawa, Tayahin, and Karagdagang Gawain, for each lesson.
- Take the pretest (Panimulang Pagtataya) before each lesson to see what you already know.
- Read the discussion, then do the activities in order. Several activities ask you to watch a YouTube video, such as a short tragedy titled “Dulang Trahedya” and the GMA teleserye “Meant To Be” (episode “It’s Ligaw Time”). If you have no phone or internet for the first video, the module asks you to write a short tragedy instead.
- Do the hands-on tasks: narrate how a DIY shadow play was prepared, and make your own puppet while taking photos of each step to submit to your teacher.
- Answer the Tayahin (assessment) at the end of each lesson, then the additional task: look up shadow play and puppet show after Lesson 1, and research the ethics of writing after Lesson 2.
For learners: write all answers on separate paper, not on the module, and contact your teacher if a lesson is hard to understand.
For parents: the module is meant to be studied at home with a guide. Help your child find the videos and check that each activity is finished.
For teachers: the answer key covers the pretests and the identification items, but most written tasks are left to the teacher’s judgment. The essay tasks use a rubric: Nilalaman (content) 20%, Kaugnayan sa Tema (relevance to the theme) 10%, and Paggamit ng Salita at Bantas (word use and punctuation) 10%, for a total of 40%. Check the Lesson 1 pretest key before using it: item 2 is keyed as “Iskrip”, but the item describes the actors’ lines, which the lesson calls dayalogo.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is a Senior High School module for Filipino sa Piling Larang (Sining at Disenyo), Quarter 4, Module 2. Its competency code (CS_FSD11/12PD-0I-n-89) marks it for Grades 11 and 12.
What lessons does the module cover?
Lesson 1 covers the drama (dula) and the teleserye, and Lesson 2 covers shadow play and the puppet show.
What are the elements of a drama in this module?
The module lists the actors (aktor), dialogue (dayalogo), director (direktor), script (iskrip), audience (manonood), stage or venue (tanghalan), and theme (tema).
What is karilyo?
Karilyo is shadow play, an ancient form of storytelling that uses flat cut-out figures placed between a light source and a translucent screen.
Does the module have an answer key?
Yes. It has a Susi sa Pagwawasto for the pretests and the assessment items, while most written activities are left to the teacher’s judgment.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
FILIPINO SA PILING LARANG (SINING AT DISENYO) Kuwarter 4 – Modyul 2: Ang Mga Sining Panteatro
Senior High School
FILIPINO SA PILING LARANG (SINING AT DISENYO)
Kuwarter 4 – Modyul 2: Ang Mga Sining Panteatro
[illustration: students reading and studying outdoors and at a desk, a teacher, a globe, and a child reading by lamplight]
ALTERNATIVE DELIVERY MODE ADM
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
Filipino sa Piling Larang – Sining at Disenyo Alternative Delivery Mode Ikaapat na Markahan – Modyul 2: Ang Mga Sining Panteatro Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Mga Bumubuo ng Modyul para sa Mag-aaral
Manunulat: Priscilla F. Canoy, PhD, Dolores A. Tacbas Mga Tagasuri: Anita M. Gomez, PSDS, Maria Dulce Cuerquiz, MT Mark Brian T. Banguis, Ma. Rosalyn A. Jangao
Mga Tagaguhit at Nag-layout: Mr. Ryan Roa, Ms. Mary Sieras, Mr. Allan Guibone Mrs. Alma Sheila Alorro, Mr. Jonas Ranalan
Mga Tagapangasiwa: gapangulo: Dr. Arturo B. Bayocot, CESO III, Panrehiyong Direktor [transcriber’s note: the printed word reads “gapangulo” with the first letter missing; transcribed as printed] Pangalawang Tagapangulo: Dr. Victor G. De Gracia Jr. CESO V, Pumapangalawang Panrehiyong Direktor Cherry Mae L. Limbaco, PhD, CESO V, Tagapamanihala Alicia E. Anghay, PhD, CESE, Pumapangalawang Tagapamanihala Mala Epra B. Magnaong, Hepe ES, CLMD
Mga Miyembro: Lorebina C. Carrasco, OIC-CID Chief Sol P. Aceron, PhD, EPS-Filipino, Brenda P. Galarpe, SSP-1 Marisa D. Cayetuna, P-1, Aniceta T. Batallones, MAFIL Leonor C. Reyes, MAEDFIL, Joel D. Potane, LRMDS Manager Lanie O. Signo, Librarian II, Gemma Pajayon, PDO II
Inilimbag sa Pilipinas ng Departamento ng Edukasyon – Dibisyon ng Cagayan de Oro City Office Address: Fr. William F. Masterson Ave Upper Balulang Cagayan de Oro Telefax: (08822)855-0048 E-mail Address: cagayandeoro.city@deped.gov.
FILIPINO SA PILING LARANG (SINING AT DISENYO)
Kuwarter 4 – Modyul 2: Ang Mga Sining Panteatro
Senior High School
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
Ang modyul na FILIPINO SA PILING LARANG (Sining at Disenyo) Kuwarter 4 – Modyul 2: Ang mga Sining Panteatro ay inihanda upang malinang ang iyong kakayahan bilang isang mag-aaral sa Senior High School. Sa ika-21 na siglo, nagkaroon nang malawakang pagsasanib ng kakayahan ng tao at teknolohiya.
Kahit pa man sa panahong ito na pinipigilan tayo ng nakamamatay na Virus-COVID-19, ay dapat hindi tayo matakot, bagkus sisikapin natin bilang mag-aaral na labanan ang hamon ng kasalukuyang sitwasyon. Nasa bahay ka man o sa paaralan, isipin mo lang na kaya mong mapagtagumpayan ang lahat ng ito. Kaya, ang mga inihandang aralin at gawain sa modyul na ito ay ikasisiya mo sapagkat mas lalo mo pang malilinang ang iyong kakayahan sa pamamagitan ng pag-unawa, pagmamasid at panonood sa mga sumusunod tulad ng teleserye, dula, shadow play, puppet show at iba pa mula sa iba’t ibang Online site.
Ang Modyul na ito ay nahahati sa dalawang aralin:
- Aralin 1 – Ang Sining Panteatro: Dula at Teleserye
- Aralin 2 – Ang Sining Panteatro: Shadow Play at Puppet Show
Pagkatapos ng modyul na ito, ang mga mag-aaral ay inaasahang:
- Nakatutukoy ng mahahalagang elemento ng mahusay na sulating pansining na pinanoood na teleserye, dula, shadow, play, puppet show, atbp. (CS_FSD11/12PD-0I-n-89)
Subukin
Panimulang Pagtataya
Panuto A. Punan ng angkop na sagot ang patlang upang mabuo ang diwa nito. Hanapin sa loob ng kahon ang mga kasagutan. Isulat ang iyong sagot sa hiwalay na sagutang papel.
Dayalogo, iskrip, director, actor, manonood, tanghalan, tema
- Ang mga _____ o gumaganap ang nagsasabuhay sa mga tauhan sa iskrip. Sila ang bumibigkas ng dayalogo o bumibitaw ng mga linya. Sila rin ang nagpapakita ng iba’t ibang damdamin na pinanonood ng mga tao sa tanghalan.
- Ang _____ ay mga binibitawang linya ng mga aktor na siyang sandata upang maipakita at maipadama ang mga emosyon. Nagiging mas maganda at makapangyarihan ang dula kung may mga malalakas at nakatatagos na mga linyang binibitawan ng mga aktor.
- Ang _____ ang siyang nagpapakahulugan sa isang iskrip. Siya ang nag-iinterpret ng iskrip mula sa pagpapasya sa itsura ng tagpuan, damit o kasuotan ng mga tauhan hanggang sa paraan ng pagganap at pagbigkas ng mga tauhan.
- Ang mga _____ ang nagbibigay–halaga sa dula. Ang karaniwang target ng pagtatanghal ng dula ay ang mga ito.
- Ang _____ ay tumutukoy sa lugar kung saan napagpasyahang itanghal ang isang dula. Ang tanghalan ay maaaring isang kalsada, isang silid, o isang tahanan na napili upang pagtanghalan ng dula.
B. Ibigay ang mga uri ng isang dula
Aralin 1
Ang Sining Panteatro: Dula at Teleserye
Balikan
A. Natutunan mo na ang kahulugan ng mga sining at disenyo sa nakaraang kwarter, ngunit kinakailangan mong balikan sapagkat may kinalaman ito sa mga aralin, gawain at pagsusuri na iyong isasagawa.
Sining
- ekspresyon o aplikasyon ng malikhaing gawain o imahinasyon ng tao sa iba’t ibang anyo, musika, sayaw, pintura, eskultura, na pinahahalagahan sa kagandahan o estetika at epektong emosyunal nito.
- isang pagpapadama ng damdamin
- Kapag ang isang madlang tagapagtangkilik ay nakauugnay din sa damdaming ito, ang nalikhang sining ay magiging isang matagumpay na sining sa harap ng madla.
- Ang una at pinakamalawak na diwa ng sining ay nangangahulugan ng “pagkakaayos” o “ayusin”.
Disenyo
- ay ang pagpaplanong naglalatag ng basehan para sa paggawa ng bawat isang bagay o sistemang may taglay na kaisipan at damdaming nais ipahayag;
- ang kinalabasan o resulta ng pagpapatupad ng plano sa anyo ng isang nabuong produkto ng isang proseso ng pagdidisenyo.
- tumutukoy sa proseso ng pagsisimula at pagpapaunlad ng isang plano para sa isang produkto, kayarian, sistema,
- tungkulin, at layunin sa pagkalikha.
Elemento ng Sining:
LINYA: tuwid, kurbado, maalon at zigzag na linya ay maaring maglinaw ng direksyon o makapagpapahiwatig ng namamayaning damdamin at intension ng kapwa sining at manlilikha nito.
KULAY: pagtitimpla ng mga kulay na maaring mapusyaw o matingkad. Tatlong katangian nito: hue, saturasyon at katingkaran
HUGIS: balangkas ng isang bagay; nagtatanghal at naghuhugis din ng mga senaryo ng kalungkutan, kasawian, kasiyahan, kalayaan at tagumpay
ESPASYO: positibo at negatibong lugar; kaayusan ng mga detalye sa isang komposisyon at sa kinalalagyan nito sa loob ng isang establisimyento o pampublikong espasyo.
TEKSTURA: makinis, magaspang, madulas, makapal, manipis o di kaya’y napakapino.
VALYU: digri ito ng kaliwanagan o kadiliman sa isang pinta o obra
VOLYUM: haba, kapal, bigat o hubog ng likhang-sining
Tuklasin
Bago mo isagawa ang mga sulatin at iba’t ibang gawain, basahin mo muna ang mga sumusunod na halimbawa ng sining panteatro na nakatala sa ibaba. Mas mainam kung mapanood mo sa Youtube ang link na ibinigay na halimbawa upang higit mo itong maunawaan.
Dula
- Isang uri/akdang pampanitikan ng kilos at galaw sa tanghalan na naglalarawan ng isang kawil ng mga pangyayaring naghahayag ng kapana-panabik na bahagi ng buhay ng tao. Ito ay may sangkap tulad ng paunlad na paglalahad ng mga pangyayari, buhol o suliranin, at kakalasan o paliwanag sa suliranin.
- Pinakalayunin nitong itanghal ang mga tagpo sa isang tanghalan o entablado.
Mga Elemento ng Dula:
Ang mga aktor o gumaganap ang nagsasabuhay sa mga tauhan sa iskrip. Sila ang bumibigkas ng dayalogo o bumibitaw ng mga linya. Sila rin ang nagpapakita ng iba’t ibang damdamin na pinanonood ng mga tao sa tanghalan.
Ang dayalogo ang mga binibitatawang linya ng mga aktor na siyang sandata upang maipakita at maipadama ang mga emosyon. Nagiging mas maganda at makapangyarihan ang dula kung may mga malalakas at nakatatagos na mga linyang binibitawan ng mga aktor.
Ang direktor o tagadirehe – ang nagpapakahulugan sa isang iskrip. Siya ang nag-i-interpret ng iskrip mula sa pagpapasya sa itsura ng tagpuan, damit o kasuotan ng mga tauhan hanggang sa paraan ng pagganap at pagbigkas ng mga tauhan.
Ang iskrip ang nagsisilbing kaluluwa ng isang dula. Ang lahat ng bagay na isinasaalang-alang sa dula ay naaayon sa isang iskrip kaya naman walang dula kapag walang iskrip. Sa iskrip nakikita ang banghay ng isang dula.
Ang mga manonood ang nagbibigay–halaga sa dula. Ang karaniwang target ng pagtatanghal ng dula ay ang mga manonood.
Ang tanghalan ay tumutukoy sa lugar kung saan napagpasyahang itanghal ang isang dula. Ang tanghalan ay maaaring isang kalsada, isang silid, o isang tahanan na napili upang pagtanghalan ng dula.
Ang tema ang pinakapaksa ng isang dula. Naiintindihan ng mga manonood ang palabas base na rin sa tulong ng pagtatagpi-tagpi ng mga sitwasyon, pagkakasunod-sunod ng mga pangyayari at pag-aarte ng mga aktor sa tanghalan. Ipinalalabas ang tunay na emosyon ng mga aktor sa tulong ng malinaw na pagkakabigay ng tema ng dula
Mga Uri ng Dula:
- Trahedya– nagwawakas sa pagkasawi o pagkamatay ng mga pangunahing tauhan
- Komedya – ang wakas ay kasiya-siya sa mga manood dahil nagtatapos na masaya sapagkat ang mga tauhan ay magkakasundo
- Melodrama – kasiya-siya din ang wakas nito bagama’t ang uring ito’y may malulungkot na bahagi
- Parsa – ang layunin nito’y magpatawa at ito’y sa pamamagitan ng mga pananalitang katawatawa
- Saynete – mga karaniwang ugali ang pinapaksa dito
- Dulang Iisahing Yugto – Ito ay isang maikling dula
Suriin
Gawain 1.1 Panuto: Nais kong mapanood mo ang maikling video na ito sa Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=wBKWaPNRX7Y na pinamagatang “Dulang Trahedya.” Pagkatapos mong mapanood, ay maaari mo nang masagot ang mga katanungan. Ngunit kung wala kang celpon o access sa internet gumawa ng maikling dulang Trahedya pagkatapos ay sagutan ang Gawain 1.4
Mga Tanong:
- Base sa pamagat ng dula na iyong napanood, naniniwala ka ba na isa itong uri ng trahedya? Oo o Hindi? Patunayan ang iyong sagot.
Sagot:_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________.
- Paano sinimulan ang dula?
Sagot:_____________________________________________________________________
- Sa mga naging elemento ng dula, alin sa napanood mo ang pinuri mo? Bakit?
Sagot:_____________________________________________________________________
- Sa iyong palagay, ano kaya ang tema ng dulang napanood mo?
Sagot:_____________________________________________________________________
- Sa mga naging dayalogo ng mga gumanap (aktor/aktres), ano ang napupuna mong mga kakulangan o dapat pang linangin? Maaari mo itong bigyan ng puna.
Sagot:_____________________________________________________________________
Pagyamanin
Gawain 1.2 Alam kong may nararamdaman ka habang pinanonood mo ang maikling dula. Magbanggit ng mga damdamin/emosyon na iyong nararamdaman. Pagkatapos ay isaayos at pagsunod-sunurin mo ayon sa pinakauna hanggang sa huling nararamdaman mo. Isulat sa loob ng hugis-pusong guhit ang iyong sagot.
[illustration: heart-shaped outline for writing the answer, containing the numbered lines below]
Gawain 1.3 Panuto: Kung ikaw ang nasa katayuan ng pangunahing tauhan, at nangyayari sa iyo ang parehong sitwasyon, ano ang iyong gagawin? Isulat sa loob ng kahon ang iyong saloobin ukol dito.
[illustration: empty rectangular box for writing the answer]
Ang Teleserye
- Ang Philippine Drama, o mas kilala bilang teleserye o teledrama, ay maaaring iuri sa iba’t ibang anyo at genre. Ang teleserye o teledrama ay isang uri na napapanood sa telebisyon na karaniwang hindi makatotohanan o walang pawang pruweba na masasabing ito ay totoo. Nagmula ito sa dalawang salita na “tele”, pinaikling salita para sa “telebisyon”, at “serye”, salitang Tagalog para sa “series” at “drama” para naman sa drama.
- Ang salitang teleserye ay karaniwang ginagamit bilang pangkalahatang katawagan para samga Filipino soap operas sa telebisyon, bagaman nagging opisiyal lamang ito noong taong 2000 nang unang ipinalabas ng ABS-CBN, isang Filipino network, ang teleseryeng pinamagatang”Pangako Sa ‘Yo”. Sa kabilang dako, tinatawag din naming “telenovela” ang mga Filipino soap operas.
- Ngunit, mula noong taong 2010, opisiyal nang ginagamit ng GMA Network ang teledrama bilang pagkakakilanlan sa kanilang Philippine TV Series na may kinalaman sa drama.
Isaisip
Gawain 1.4 Alam kong marami ka na ring napapanood na teleserye. Maaari mo bang ipaalam kung aling teleserye ang pinakagusto mong palabas na sinusundan mo gabi-gabi? Lapatan mo lamang ng mga impormasyon ang bawat hinihingi sa ibaba.
Pamagat ng Teleserye: _____________________________
Channel: _____________________________
Araw/Oras ng Palabas: _____________________________
| Mga Tauhan Aktor/Aktres (Magtala ng tatlo hanggang lima) | Ipakilala Mo: Sino, Ano, Katangian |
|---|---|
Isagawa
Panuto: Napanood mo ba ang telesryeng ito? Ang “Meant To Be” na ilang beses na ipinalabas sa primetime ng GMA ay isa sa mga kinagiliwan ng mga mahihilig manood ng teleserye. Nais kong balikan mong panoorin gamit ng nakatalang link sa dakong ibaba ng larawan sapagkat may mga tanong na dapat mong sagutin.
[photo: four stills from the GMA teleserye “Meant To Be”; a young woman in a light blouse stands with four young men]
Mula sa Teleserye ng GMA “Meant To Be” (Episode: It’s Ligaw Time) https://www.youtube.com/watch?v=aATYyYUQs5k (Hanapin sa Youtube)
Gawain 1.5. Panuto: Basahin at sagutin ang bawat tanong sa loob ng kahon.
Sa lahat ng manliligaw ni “Billie” (Barbie Forteza), Sino ang pinakamagaling na umarte? Bakit? Patunayan ang iyong sagot.
Sino sa apat na nagkagusto sa kanya ang gusto mong makatuluyan ni Billie? Pangatwiranan mo ang iyong sagot.
Magbigay-puna sa tanghalan (set) ng nasabing teleserye: kahandaan, espasyo, kulay, liwanag, lawak at iba pa. Mas mainam kung mapanood mo ang iba pang episode upang matuklasan at masuri kung saan madalas ginaganap.
Tayahin
Panuto: Basahin nang mabuti ang mga pahayag at tukuyin ang angkop na sagot na nasa loob ng kahon. Isulat ang titik ng tamang sagot.
A. VOLYUM B. LINYA C. KULAY D. HUGIS E. ESPASYO F. TEKSTURA G. VALYU
_____1. Ito ay tuwid, kurbado, maalon at zigzag na linya ay maaring maglinaw ng direksyon o makapagpapahiwatig ng namamayaning damdamin at intension ng kapwa sining at manlilikha nito.
_____2. Pagtitimpla na ang resulta ay maaring mapusyaw o matingkad. May tatlong katangian ito: hue, saturasyon at katingkaran
_____3. Ang balangkas ng isang bagay; nagtatanghal ay naghuhugis din ng mga senaryo ng kalungkutan, kasa-wian, kasiyahan, kalayaan at tagumpay
_____4. Positibo at negatibong lugar; kaayusan ng mga detalye sa isang komposisyon at sa kinalalagyan nito sa loob ng isang establesimyento o pampublikong espasyo.
_____5. Maaaring makinis, magaspang, madulas, makapal o manipis.
B. Magbigay ng limang uri ng isang dula
Karagdagang Gawain
Alamin ang kahulugan ng shadow play at puppet show. Ihanda para sa susunod na aralin. Maaari ka ring manood ng mga ito sa Youtube.
Subukin
Panimulang Pagtataya
Panuto. Sagutin mo muna ang mga tanong bilang pagsusuri sa iyong kaalaman. A. Ibigay ang kahulugan ng sumsunod. Tatlong puntos bawat tamang sagot.
Shadow play –
Puppet show-
B. Magtala ng limang uri ng puppet na ginagamit sa puppet show.
Aralin 2
Ang Sining Panteatro: Shadow Play at Puppet Show
Balikan
Panuto: Ang mga sumusunod na aralin ay karugtong ng mga napag-aralan mo na sa nakaraang linggo. Ilan lamang ang dula, teleserye at ang mga karagdagang impormasyon na mapupulot mo sa araling ito tulad ng shadow play at puppet. Bago mo ipagpapatuloy, sagutin mo muna ang katanungan sa ibaba.
Gawain 2.1 Ibigay ang kahulugan ng mga sumusunod:
- Dula
- Teleserye
Tuklasin
Ngayon,kailangang mas maging aktibo ka sa mga pag-aaralan na aralin. Basahin mo ang nilalamang pampagkatuto ukol sa shadow play at puppet show.
Ang Shadow Play o Karilyo
- Ang pag-play ng shadow na kilala rin bilang anino ng pagkakatawang-tao. Isang sinaunang anyo ng storytelling at entertainment na gumagamit ng flat articulated cut-out figure (anino puppets) na gaganapin sa pagitan ng isang pinagmulan ng liwanag at isang translucent screen.
- Ang mga hiwa-hugis ng mga puppet minsan ay may kasamang translucent na kulay o iba pang mga uri ng detalya.
- Maaaring makamit ang iba’t ibang mga epekto sa pamamagitan ng paggalaw sa parehong mga puppets at sa liwanag na mapagkukunan.
- Ang isang mahuhusay na puppeteer ay maaaring gumawa ng mga numero lumitaw sa paglalakad, sayaw, labanan, tumango at tumawa.
- Panoorin ang bidyu sa Youtube: 1. “By: El Gamma Penumbra”
https://www.youtube.com/watch?v=oRWy5p9YzKI Pwede ring panoorin ang mga ito: - Isang Do-It-Yourself (DIY) na pwedeng gawin sa loob ng iyong bahay.
https://www.youtube.com/watch?v=BHw-4UOcj40
https://www.youtube.com/watch?v=FEmaXZUM9Rw
Ang Puppet o puppet show
- isang nilalarong bagay o laruan na maaaring kontrolin kadalasan ng gamit ang kamay o daliri.
Iba-iba ang uri ng puppet, at ilan lamang ang mga larawang ito:
| Mga uri ng Puppet na Pantanghal | |
|---|---|
| [photo: finger puppets worn on fingers of a hand] https://bit.ly/2VB9ZzD | Finger Puppet – pinakapayak na puppet na isinusuot lamang sa daliri. |
(table continued from the previous page)
| Mga uri ng Puppet na Pantanghal | |
|---|---|
| [photo: sock puppets, a tiger and a rabbit] https://bit.ly/3dOgPYD | Sock Puppet- nalikha gamit ang medyas. |
| [photo: carnival puppets performing on a stage] https://bit.ly/31yAskV | Carnival Puppet – isinusuot sa buong katawan ng puppeteer. |
| ➢ Panoorin ang bidyu sa Youtube mula sa link na ito https://www.youtube.com/watch?v=BnFdE7lbaBE |
Suriin
Gawain 2.2 Batay sa napanood mong bidyu ukol sa “DIY shadow play” (karilyo) isalaysay kung paano pinaghandaan ng gumawa nito. Siguraduhing maayos ang iyong pagkakasalaysay pati na rin ang mga salita, bantas at baybay. Lagyan mo ng pamagat
[transcriber’s note: the answer box below the title is blank space for the learner’s writing]
| KRAYTIRYA / PAMANTAYAN SA PAGSULAT NG SANAYSAY | |
|---|---|
| Nilalaman | 20% |
| Kaugnayan sa Tema | 10% |
| Paggamit ng Salita at Bantas | 10% |
| Kabuuan | 40% |
Gawain 2.3
Batay sa nakikita mo sa larawan ng mga puppets, ano ang napuna mo sa mga ito base sa panlabas na anyo at katangian nito batay sa elemento ng sining:
A. Linya
B. Kulay
C. Hugis
Pagyamanin
Gawain 2. 4
Gumawa ng sariling puppet. Habang inihahanda mo ito, kunan mo ng larawan kung paano mo ito pinaghandaan at isinagawa hanggang sa matapos. Kailangang pansinin at sundin ang mga elemento ng sining upang maging masining ang resulta nito. Isumite sa iyong guro at maaari mo ring ipaskil sa inyong group chat/page.
Isaisip
Gawain 2.5
Ilarawan kung paano naiiba ang shadow play sa puppet show.
- Shadow Play
- Puppet Show
Isagawa
| KRAYTIRYA / PAMANTAYAN SA PAGSULAT NG SANAYSAY | |
|---|---|
| Nilalaman | (20%) |
| Kaugnayan sa Tema | (10%) |
| Paggamit ng Salita at Bantas | (10%) |
| Kabuuan | (40%) |
Tanong:
Sa iyong palagay, ano ang maidudulot ng palabas na shadow play at puppet show sa iyo? Ano-anong emosyon ang iyong nararamdaman. Bigyang-pagpapahalaga.
[transcriber’s note: the answer box below the question is blank space for the learner’s writing]
Paglalagom
Dula
- isang uri/akdang sa pampanitikan ng kilos at galaw sa tanghalan ay naglalarawan ng isang kawil ng mga pangyayaring naghahayag ng kapana-panabik na bahagi ng buhay ng tao. Ito ay may sangkap tulad ng paunlad na paglalahad ng mga pangyayari, buhol o suliranin, at kakalasan o paliwanang sa suliranin.
Mga Elemento ng Dula:
Ang mga aktor o gumaganap ang nagsasabuhay sa mga tauhan sa iskrip. Ang dayalogo ang mga binibitatawang linya ng mga aktor na siyang sandata upang maipakita at maipadama ang mga emosyon.
Ang direktor o tagadirehe – ang nagpapakahulugan sa isang iskrip. Siya ang nag-i-interpret ng iskrip mula sa pagpapasya sa itsura ng tagpuan, damit o kasuotan ng mga tauhan hanggang sa paraan ng pagganap at pagbigkas ng mga tauhan.
Ang iskrip ang nagsisilbing kaluluwa ng isang dula.
Ang mga manonood ang nagbibigay – halaga sa dula. Ang karaniwang target ng pagtatanghal ng dula ay ang mga manonood.
Ang tanghalan ay tumutukoy sa lugar kung saan napagpasyahang itanghal ang isang dula. Ang tanghalan ay maaaring isang kalsada, isang silid, o isang tahanan na napili upang pagtanghalan ng dula.
Ang tema ang pinakapaksa ng isang dula. Naiintindihan ng mga manonood ang palabas base na rin sa tulong ng pagtatagpi-tagpi ng mga sitwasyon, pagkakasunud-sunod ng mga pangyayari at pag-aarte ng mga actor.
Mga Uri ng Dula: Trahedya, Komedya, Melodrama, Parsa, at Dulang Iisahing Yugto
Ang Teleserye
- Ang Philippine Drama, o mas kilala bilang teleserye o teledrama, ay maaaring i-uri sa iba’t ibang anyo at genre. Ang teleserye o teledrama ay isang uri na napapanood sa telebisyon na karaniwang hindi makatotohanan o walang pawang pruweba na masasabing ito ay totoo. Nagmula ito sa dalawang salita na “tele”, pinaikling salita para sa “telebisyon”, at “serye”, salitang Tagalog para sa “series” at “drama” para naman sa drama.
Shadow Play- kilala rin bilang anino ng pagkakatawang-tao. Isang sinaunang anyo ng storytelling at entertainment na gumagamit ng flat articulated cut-out figure (anino puppets) na gaganapin sa pagitan ng isang pinagmulan ng liwanag at isang translucent screen.
Puppet Show- isang nilalarong bagay o laruan na maaaring kontrolin kadalasan ng gamit ang kamay o daliri.
(Finger puppet, Sock puppet, Hand puppet, at Carnival puppet)
Tayahin
A. Panuto. Magtala ng limang uri ng puppet na ginagamit sa puppet show.
1 2. 3. 4. 5.
B. Suriin at isipin mong mabuti ang katanungang ito.
May dalawang kahulugan ang pagiging isang “Puppet.” Kapag tinatawag ka o pinagsabihan na ikaw ay isang “Puppet” ng isang tao o grupo, ano ang ibig sabihin nito? Ipaliwanag ang iyong pagkakaunawa rito.
[transcriber’s note: the answer box below the question is blank space for the learner’s writing]
Karagdagang gawain
Upang hindi ka mahuli, mas mainam na maisagawa mo ang anumang iaatas sa iyo. Kaya, para laging handa, magsaliksik at alamin ang mga etika sa pagsusulat ng isang sulatin.
Binabati Kita!
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed rotated 180 degrees; the text below is transcribed in reading order after rotation]
ARALIN 1
Panimulang Pagtataya
A. 1. Actor 2. Iskrip 3. Director 4. Manonood 5. tanghalan
B. Maaaring magkapalitan (trahedya, komedya, melodrama, parsa, saynete, dulaang iisahing yugto )
Gawain 3.1
Nasa guro ang pagpapasya
Gawain 3.2
Nasa guro ang pagpapasya
Gawain 3.3
Nasa guro ang pagpapasya
Gawain 3.4
Nasa guro ang pagpapasya
Gawain 3.5
Nasa guro ang pagpapasya
Tayahin
- B 1. C [?] 3. D 4. E 5. F
[transcriber’s note: the second item in the answer line is printed as “1. C”; it may be “2. C” and is marked uncertain]
ARALIN 2
Panimulang Pagtataya
A. 1. Shadow Play Ang pag-play ng shadow na kilala rin bilang anino ng pagkakatawang-tao. Isang sinaunang anyo ng storytelling at entertainment na gumagamit ng flat articulated cut-out figure (anino puppets) na gaganapin sa pagitan ng isang pinagmulan ng liwanag at isang translucent screen.
- Puppet Show – isang nilalarong bagay o laruan na maaaring kontrolin kadalasan ng kamay o daliri.
B. (Finger puppet, Sock Puppet, Hand Puppet, Carnival, at Blacklight Puppet)
Gawain 2.1
Guro ang magpapasya batay sa kraytiryang inihanda
Gawain 2.2
Guro ang Magpapasya
Gawain 2.3
Nasa guro ang pagpapasya at para sa karagdagang panuto
Gawain 2.4
Nasa guro ang pagpapasya
Gawain 2.5
Guro ang magpapasya batay sa kraytiryang inihanda
Tayahin
A. (Finger puppet, Sock Puppet, Hand Puppet, Carnival, at Blacklight Puppet)
B. Nasa guro ang pagpapasya
Mga Sanggunian:
A. Aklat
Baisa, Ailene G. & Lontoc, Nestor S. Pluma : Wika at Panitikan II, 927 Quezon Ave., Quezon City, Phoenix Pub. House 2004
Garcia, Fanny A., & Geronimo, Jonathan V. Filipino sa Piling Larangan (Sining at Disenyo), 856 Nicanor Reyes Sr. St., Sampaloc, Manila, Rex Bookstore, Inc. 2017
B. Website
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
DepEd Division of Cagayan de Oro City Fr. William F. Masterson Ave Upper Balulang Cagayan de Oro Telefax: ((08822)855-0048 E-mail Address: cagayandeoro.city@deped.gov.ph
Leave a Reply