Araling Panlipunan 9 Quarter 2 Module 3: Interaksyon ng Demand at Supply

Grade 9 AP Quarter 2 Module 3 explains how demand and supply set market prices: equilibrium, surplus, shortage, and shifting curves.

This is the Self-Learning Module (SLM) for Araling Panlipunan, Grade 9 (Ikasiyam na Baitang), Quarter 2, Module 3: “Interaksyon ng Demand at Supply” (the interaction of demand and supply). It is a First Edition, 2020 Alternative Delivery Mode module from DepEd Region IX, written in Filipino for learners studying at home. After working through it, learners should be able to explain how demand and supply together set prices and shape the market.

On this page 7 sections

What learners will learn

The module states one learning objective. It cites the Araling Panlipunan 9 Quarter 2 MELCs (2020), Week 5:

  • Naipapaliwanag ang interaksyon ng demand at supply sa kalagayan ng presyo at ng pamilihan (explain the interaction of demand and supply in relation to prices and the market).

The topic is Interaksyon ng Demand at Supply. Learners need an eraser, pencil, ballpen, answer sheets, a ruler, and coloring materials.

Parts of the module

The module has one lesson, Aralin 1, organized into these parts:

PartWhat it contains
AlaminThe objective, topic, and materials
SubukinGawain 1 “Try Mo Lang!”: a 10-item multiple-choice pretest using a fishball market schedule
BalikanGawain 2 “Lapatan Mo!”: completing a supply schedule with Qs = 0 + 5P and drawing the supply curve
TuklasinGawain 3 “Word Drill”: unscrambling key terms
SuriinThe main discussion of equilibrium and shifts in demand and supply
PagyamaninGawain 4 “Suri-Grap”: reading a demand and supply graph and building a market schedule
IsaisipGawain 5 “Tanong Ko-Sagot Mo!”: labeling situations as surplus, shortage, or equilibrium
IsagawaGawain 6 “Gawin Mo! I-Sagot Mo!”: analyzing three graphs of shifting curves
TayahinGawain 7: a 10-item multiple-choice post-test
Karagdagang GawainGawain 8 “Isip-Isip!”: predicting changes in equilibrium price and quantity for real-life situations
Susi sa PagwawastoThe answer key

Key ideas: equilibrium, surplus, and shortage

The module starts from two laws. Under the law of demand, price and quantity demanded (Qd) move in opposite directions. When the price rises, people buy less. Under the law of supply, price and quantity supplied (Qs) move in the same direction. When the price rises, sellers offer more.

When these two forces meet, the market reaches ekwilibriyo (equilibrium). This is the price at which Qd equals Qs. The module shows this in three ways, using a siopao example:

  1. Graph. The downward-sloping demand curve and the upward-sloping supply curve cross at the equilibrium point. In the example, that point is a price of 30 pesos.
  2. Market schedule. At 30 pesos, Qd and Qs are both 30. Above 30 pesos, Qd is less than Qs. This creates a kalabisan (surplus). Below 30 pesos, Qd is greater than Qs. This creates a kakulangan (shortage).
  3. Demand and supply functions. The demand function is Qd = a − bP. The supply function is Qs = a + bP. Here “a” is the quantity when the price is zero, and “b” is the slope. With Qd = 60 − 1P and Qs = 0 + 1P, solving gives P = 30. Putting P = 30 back into both functions gives Qd = Qs = 30.

When Qd and Qs are not equal, the market is in disekwilibriyo (disequilibrium). A surplus pushes the price down. A shortage pushes the price up. Prices keep moving until a new equilibrium is reached.

Key ideas: when the curves shift

The module explains how the equilibrium changes when demand or supply shifts, each with a Philippine example:

  • Supply shifts right, demand unchanged. New machinery raises production. This creates a surplus, so the price falls and the equilibrium quantity rises.
  • Supply shifts left, demand unchanged. A typhoon damages corn farms in Central Luzon. This creates a shortage, so the price rises and the equilibrium quantity falls.
  • Demand shifts right, supply unchanged. Firecrackers before New Year have high demand. This creates a shortage, so the price and the equilibrium quantity both rise.
  • Demand shifts left, supply unchanged. A clothing style goes out of fashion. This creates a surplus, so the price and the equilibrium quantity both fall.
  • Both shift right equally. Demand and supply of ham both rise at Christmas. The equilibrium quantity rises, but the price stays the same because there is no surplus or shortage.

The Gawain 8 summary table adds a sixth case. When both curves shift left at the same price, the price stays the same and the equilibrium quantity falls.

How to use this module

  • Learners: Start with the pretest in Subukin, then go through each part in order. Write all answers on a separate answer sheet, not on the module. Show your solutions in Balikan and draw the graphs on paper. Check your work with the answer key honestly, and contact your teacher if a lesson is unclear.
  • Parents and facilitators: The pretest shows whether your child needs extra help. Make sure graph paper or a ruler is available for the graphing activities. The module notes that a separate teacher’s and facilitator’s guide comes with it.
  • Teachers: Use Gawain 4 and Gawain 6 to check graph-reading skills, and Gawain 8 for application. Review the answer key before sharing it. A few entries do not match the module’s own lesson. For example, Subukin item 4 (price 2.00 in the fishball schedule) is a shortage, but the key gives surplus. The Tayahin page also prints two different answer lists.

Frequently asked questions

What grade and quarter is this module for?

It is for Grade 9 Araling Panlipunan, Quarter 2. It is Module 3 and cites Week 5 of the 2020 MELCs.

What is equilibrium (ekwilibriyo) in this module?

Equilibrium is the price at which quantity demanded equals quantity supplied. In the module’s siopao example, it is at 30 pesos, where both Qd and Qs are 30.

What is the difference between kalabisan and kakulangan?

Kalabisan (surplus) happens when quantity supplied is greater than quantity demanded, which pushes the price down. Kakulangan (shortage) happens when quantity demanded is greater than quantity supplied, which pushes the price up.

Does the module have an answer key?

Yes. The Susi sa Pagwawasto section has answers for the pretest, activities, and post-test. Teachers should review it first, because a few entries do not match the lesson.

How do you compute equilibrium using demand and supply functions?

Set the demand function (Qd = a − bP) equal to the supply function (Qs = a + bP) and solve for the price. Then substitute that price back into either function to get the equilibrium quantity.

Full text of the module

The text below is a transcription of the PDF above, as printed.

Araling Panlipunan – Ikalawang Markahan – Modyul 3: Interaksyon ng Demand at Supply

[illustration: students studying under a tree and at a table, a woman and a man with a globe, and a boy reading by a lantern]

CO_Q2_ AP9_Module 3

PAG-ARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI

Araling Panlipunan– Ikasiyam na Baitang Alternative Delivery Mode Ikalawang Markahan – Modyul 3: Interaksiyon ng Demand at Supply Unang Edisyon, 2020

Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayonpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.

Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.

Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.

Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio

Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul

Manunulat: Faith P. Acapulco Editors: Serapion P. Cabatingan Jr., Nelson S. Lasagas Tagasuri: Ramel P. Cael at Ann Mae G. Sabado Tagaguhit: Regine C. Duterte Tagalapat: Pepe M. Tabanao, Jr., Elizalde Piol Tagapamahala: Ruth L. Fuentes, Pedro Melchor M. Natividad, Eugenio B. Penales, Sonia D. Gonzales, Danny A. Cordova, Ma. Diosa Z. Peralta, Ma. Madelene P. Mituda, Alelen Zinnia A. Pancho

Inilimbag sa Pilipinas ng _____________________

Department of Education – Region IX

Office Address: Regional Center, Balintawak, Pagadian City E-mail Address: region9@deped.gov.ph

Araling Panlipunan

Ikalawang Markahan – Modyul 3: Interaksyon ng Demand at Supply

Paunang Salita

Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating magaaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.

Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.

Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng magaaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.

Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.

Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLMna ito.

Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.

Alamin

Pagkatapos pag-aralan ang modyul na ito, ikaw ay inaasahang makagawa ng mga sumusunod na kasanayan sa pagkatuto;

Layunin: Naipapaliwanag ang interaksyon ng demand at supply sa kalagayan ng presyoat ng pamilihan, (ArPan9Q2, W5, MELCs, 2020)

Paksa: Interaksyon ng Demand at Supply

Mga Kagamitan: Pambura, lapis, ballpen, sagutang papel, ruler, pangkulayat iba pa

Subukin

Gawain 1: Try Mo Lang!

Panuto: Sagutin mo ang mga tanong sa ibaba. Piliin ang titik sa tamang sagot atisulat sa sagutang papel.

  1. Ang produktong A at B ay magkaugnay na produkto. Ang gastusin para sa salik ng produksiyon para sa produktong B ay tumaas. Ano ang mangyayari sa supply ng produktong B?
    a. lilipat pakanan ang kurba ng suplay sa produktong A
    b. lilipat pakaliwa ang kurba ng suplay sa produktong B
    c. lilipat pakaliwa ang kurba ng suplay sa produktong A
    d. lilipat pakanan ang kurba ng suplay sa produktong B

Para sa bilang 2-6 (Market Schedule)

Presyo ng fishball(sa piso)Quantity Demand (Qd)Quantity Supplied (Qs)
51050
42040
33030
24020
15010
0600
  1. Sa anong presyo nagkaroon ng ekwilibriyo ang pamilihan?
    a. 5 b. 4 c. 2 d. 3
  2. Ilang dami ng fishball nagkasundo ang konsyumer at prodyuser?
    a. 50 b. 30 c. 60 d. 40
  3. Ano ang maaaring maganap sa pamilihan sa presyong 2.00?
    a. kalabisan
    b. ekwilibriyo
    c. kakulangan
    d. wala sa nabanggit
  4. Sa anong presyo magaganap ang surplus sa pamilihan?
    a. 5 b. 1 c. 3 d. 2
  5. Ilan ang magiging kakulangan sa presyong 1.00 bawat piraso ng fishball?
    a. -40 b. 30 c. -20 d. 10
  6. Ipagpalagay na lumipat ang supply curve pakanan subalit walang pagbabago sa demand curve, anong pagbabago ang maaaring magaganap sa pamilihan?
    a. bababa ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami
    b. tataas ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami
    c. bababa ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami
    d. tataas ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami
  7. Anong pagbabago ang maaaring magaganap sa pamilihan kapag nagkaroon ng paglipat sa demand curve pakaliwa subalit walang pagbabago sa supply curve?
    a. bababa ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami
    b. tataas ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami
    c. tataas ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami
    d. bababa ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami
  8. Alin ang magaganap kapag bumaba ang supply at hindi nagbago ang demand?
    a. bababa ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami
    b. tataas ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami
    c. tataas ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami
    d. bababa ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami
  9. Paano kapag magkasabay na lumipat pakanan ang kurba ng demand at kurbang suplay?
    a. Walang pagbabago sa ekwilibriyong presyo
    b. Walang pagbabago sa ekwilibriyong dami
    c. Tataas ang ekwilibriyong presyo
    d. Bababa ang ekwilibriyong dami

Aralin 1: Interaksyon ng Demand at Supply

Balikan

Gawain 2: Lapatan Mo!

A. Kumpletuhin ang market schedule sa ibaba gamit ang bigay na supply functions. Isulat sa sagutang papel ang inyong sagot. Ipakita ang solusyon.

PresyoQuantity Supply (Qs) Qs=0+5P
00
15
24.
1.15
45.
2.25
3.30
735
840

B. Paggawa ng Grap. Gamitin ang nabuong talahanayan sa itaas gumawa ng supply curve. Gawin ito sa sagutang papel.

[chart: blank graph grid for drawing a supply curve; y-axis titled “Presyo” with labels 1 to 8; x-axis titled “Dami” with labels 0, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40]

Tuklasin

Ang pangunahing pokus ng modyul na ito ay ang interaksyon ng demand at supply sa kalagayan ng presyo, produkto at ng pamilihan. Ito ay ipinakita sa pamamagitan ng mga talahanayan, grapikong paglalarawan at paggamit ng matematikong pamamaran.

Gawain 3: Word Drill

Panuto: Ayusin ang mga ginulong letra sa kahon upang maibigay ang hinihinging kasagutan sa mga gabay na tanong. Ang sadyang pinalaking titik ay tanda ng simulang letra sa mga sagot. Gawin ito sa sagutang papel.

[illustration: two boxes of scattered letters. Box 1 letters: K, L, O, I, R, E (enlarged), W, I, Y, B, I. Box 2 letters: T, R, S (enlarged), A, O, G, E, H]

transcriber’s note: the letters are scattered within each box as printed; their arrangement cannot be reproduced exactly in Markdown.



[illustration: letter-scramble puzzle box with scattered letters U, S, L, U, S, R, P, one S printed large]


[illustration: letter-scramble puzzle box with scattered letters I, L, A, A, P, N, M, I, H, one P printed large]


[illustration: letter-scramble puzzle box with scattered letters E, S, R, O, Y, P, one P printed large]


Mga Gabay na Tanong:

  1. Ano ang tawag sa isang kaganapan ng pamilihan na kung saan ang dami ngdemand at dami ng suplay ay pantay?
  2. Ano ang maaaring magaganap sa pamilihan kapag mas malaki ang dami ngdemand kaysa dami ng supply?
  3. Ano ang maidudulot ng pagkakaroon ng mas maraming dami ng supply kaysadami ng demand sa pamilihan?
  4. Ano ang itinuturing na nagsisilbi bilang tagapag-ugnay sa palitan sa pagitan ngkonsyumer at prodyuser?
  5. Alin sa mga salitang nabuo ang may kaugnayan sa disekwilibriyo?
Suriin

Ang presyo ay may di tuwirang relasyon sa demand. Kapag ang presyo aymataas, mababa ang demand ngunit kapag mababa ang presyo, mataas naman ang demand. Naiiba ang panig ng suplay. May tuwirang ugnayan ang presyo sa dami ng suplay. Kapag mataas ang presyo mataas rin ang suplay. Kapag mababa ang presyo mababa rin ang suplay.

Ano kaya ang mangyayari kung ang dalawang puwersang ito, ang demand at suplayay magtagpo? Ano ang kahihinatnan ng kanilang interaksyon o pagtutunggalian?

May tatlong pamamaraan na pagpapakita ng ugnayan o interaksiyon ng demand at supply sa pamilihan. Sa ganoong paraan, upang malaman mo ang lahat ng mga ito, kailangan mong pag-aralan, suriin ang mga grap, talahanayan sa ibaba, intindihinat unawaing maiigi ang mga konsepto, k

1. ANG UGNAYAN NG DEMAND CURVE AT SUPPLY CURVE

[chart: supply and demand graph; no number or title printed. Y-axis labeled “P” with ticks 0, 10, 20, 30, 40, 50; X-axis labeled “Q” with ticks 10, 20, 30, 40, 50. Chart heading printed above the axes: “Presyo bawat Siopao (sa piso)”. X-axis label printed below: “Dami ng Siopao”. Printed labels: “Kalabisan” (above the intersection), “Kakulangan” (below the intersection), curve labels “S” and “D”, and point labels “A”, “B”, “C”, “E”.]

Tandaan:

A

Ang demand curve ay nagpapakita ng quantity demanded sa magkaibangpresyo. Mapapansin ding pababa ang slope.

Patunay: Batas ng Demand

“…mayroong inverse o magkasalungat na ugnayan ang presyo sa Quantitydemanded(Qd) ng isang produkto…”

: ↑P, ↓Quantity demanded(Qd)- kapag tumaas ang presyo bumaba ang dami ngprodukto o serbisyong kayang bilhin.

: ↓P, ↑Quantity demanded(Qd)- kapag bumaba ang presyo, tataas naman angdami ng produktong o serbisyong kayang bilhin

B

Ang supply curve ay nagpapakita ng quantity supplied sa mga magkaibangpresyo. Mapapansin na pataas ang slope nito.

Patunay: Batas ng Supply

“…mayroong direkta o positibong ugnayan ang presyo sa Quantity supplied(Qs) ngisang produkto…”

: ↑P, ↑Quantity supplied(Qs)- kapag tumaas ang presyo tumaas din ang dami ngprodukto o serbisyong kayang ipagbili.

: ↓P, ↓Quantity supplied(Qs)- kapag bumaba ang presyo, bumababa din ang daming produkto o serbisyong kayang ipagbili

C

Ito ang punto ng ekwilibriyo sa pamilihan kung saan ang Quantity Demanded (Qd) at quantity Supplied ay pantay.

Saan: Sa punto C, P= 30.00; Qd=Qs

2. MARKET ISKEDYUL NG DEMAND AT SUPLAY (Para sa siopao)
Quantity emanded DPresyo ( sa piso)Quantity Supplied (Qs)
105050
204040
303030
402020
501010
6000

Tandaan:

  • Sa presyong tatlumpung piso, ang Quantity demanded at Quantity supplied ay pantay (Qd=Qs), ito ay ang pagkakaroon ng ekwilibriyo.
  • Sa presyong mas mataas sa tatlumpung piso, mas maliit ang Quantity demanded kaysa Quantity supplied (Qd<Qs), ito ay magkakaroon ng kalabisan o surplus.
  • Sa presyong mas mababa sa tatlumpung piso, mas malaki ang Quantity demanded kaysa Quantity supplied (Qd>Qs), ito ay magkakaroon ng kakulangan o shortage.
3. DEMAND AT SUPPLY FUNCTION

Sa pamamagitan ng mathematical equation ay maaaring makuha ang ekwilibriyo. Una ay alamin ang halaga ng presyo (P) gamit ang demand at supply function. Pagkatapos ay ihalili ang value ng (P) sa demand at supply function. Ang mga makukuhang sagot ang siyang tumutugon sa ekwilibriyong dami nito.

Ang kompyutasyon na nasa talahanayan sa ibaba ay nagpapakita kung papaano makukuha ang ekwilibriyong presyo at quantity.

Balikan ang bilang 2: Market Schedule ng demand at supply (para sa siopao)

A. Demand Function-ay matematikong pagpapakita sa ugnayan ng presyo atQuantity demanded (Qd).

Formula: Qd=a-bP Saan:

Qd=Quantity demanded

a = intercept (bilang ng Qd kung ang Presyo (P) ay zero (0))

  • = ay minus sign

b = slope (∆Qd÷∆P)

∆ = Delta

(Pagbabago)P = Presyo

B. Supply Function- ay matematikong pagpapakita sa ugnayan ng presyo atQuantity supplied (Qs).

Formula: Qs=a+bP Saan:

Qs=Quantity supplied

a = intercept (bilang ng Qs kung ang Presyo (P) ay zero (0)

  • = ay plus sign

b = slope (∆Qs÷∆P)

∆ = Delta

(Pagbabago)P = Presyo

Sundan ang halimbawang bigay:

Sa Presyo (P) para QdSa Quantity demaned (Qd)Sa Presyo (P) para QsSa Quantity supplied (Qs)
Qd=a-bP
Qd=60-1P
Sa punto ng ekwilibriyo:
Qd=30 P=?
Qd=60-1P
30=60-1P
1P=60-30
1P/1=30/1
P=30
Qd=? P=30
Qd=60-1P
=60-1(30)
=60-30
Qd=30
Qs=a+bP ng
Qs=0+1P
Sa punto ekwilibriyo:
Qs=30
P=?
Qs=0+1P
30=0+1P
-1P=-30+0
-1P/-1=-30/-1
P=30
Qs=? P=30
Qs=0+1 P
=0+1(3)
=0+30
Qs=30
Sa punto ng ekwilibriyo, P=30; Qd=Qs
PAGTATAKDA NG PRESYO

Dahil sa ekilibriyo, naitatakda ang presyo at dami ng produkto o serbisyo sa isang pamilihan. Ngunit ano ang mangyayari kung magkakaroon ng paglaki ng suplay samantalang hindi nagbabago ang demand o kaya naman ay magkaroon ng pagtaas ng demand ngunit walang pagbabago sa suplay? Ano ang mangyayari sa transaksiyon sa pagitan ng mga mamimili at nagbibili sa ganitong sitwasyon?

PAGLIPAT NG KURBA NG SUPLAY PAKANAN SUBALIT WALANG PAGBABAGO SA KURBA NG DEMAND

[chart: supply shift diagram; no number or title printed. Y-axis labeled “PRESYO” with ticks 20 (arrow pointing down) and 10; X-axis labeled “DAMI” with ticks 30, 40, 60. Printed curve labels: “S0”, “S1”, “D”.]

Makikita sa graph sa itaas na ang ekilibriyong presyo ay P20 at ang ekilibriyong dami ay tatlumpu. Subalit kung magkakaroon ng pagtaas ng suplay mula sa daming tatlumpu patungong animnapu, na ipinapakita ng paglipat pakanan ng kurba ng suplay, samantalang ang dami ng demand ay nanatili sa daming tatlumpu, magkakaroon ng labis na suplay sa pamilihan. Nangangahulugan na tatlumpu lamang ang demand samantalang animnapu ang suplay. Ang ganitong sitwasyon ay tinatawag na disekilibriyo dahil hindi nagkasundo sa dami ng ipagbibili at dami ng bibilhin sa pamilihan. Kapag may labis na suplay sa pamilihan, bababa ang presyo ng produkto o serbisyo upang mahikayat ang mga mamimili na dagdagan ang kanilang binibili. Sa pagbaba ng presyo, tumaas ang demand ngunit bumaba naman ang suplay. Mapapansin ngayon na nagkaroon ng panibagong ekilibriyong presyo na P10 at panibagong ekilibriyong dami na apatnapu.

Halimbawa, gumamit ng makabagong makinarya ang planta na nagdulot ng paglaki ng produksiyon. Ang paglaki ng produksiyon ay nangangahulugan ng pagtaas ng suplay kahit hindi nagbabago ang presyo ng produkto sa pamilihan. Kung walang pagbabago sa dami ng demand, magkakaroon ng labis na suplay na hahantong sa pagbaba ng presyo.

PAGLIPAT NG KURBA NG SUPLAY PAKALIWA SUBALIT WALANG PAGBABAGO SA KURBA NG DEMAND

[chart: supply shift diagram; no number or title printed. Y-axis labeled “PRESYO” with ticks 20 (arrow pointing up) and 10; X-axis labeled “DAMI” with ticks 30, 40, 60. Printed curve labels: “S1”, “S0”, “D”.]

Makikita sa graph sa itaas na ang ekilibriyong presyo ay P10 at ang ekilibriyong dami ay apatnapu. Subalit kung magkakaroon ng pagbaba ng suplay mula sa daming apatnapu patungong tatlumpu, na ipinapakita ng paglipat pakaliwa ng kurba ng suplay, samantalang ang dami ng demand ay nanatili sa daming apatnapu, magkakaroon ng kakulangan sa suplay sa pamilihan. Nangangahulugan na apatnapu ang demand samantalang tatlumpu lamang ang suplay. Ang ganitong sitwasyon ay tinatawag na disekilibriyo dahil hindi nagkasundo sa dami ng ipagbibili at

dami ng bibilhin sa pamilihan. Kapag may kakulangan na suplay sa pamilihan, tataas ang presyo ng produkto o serbisyo. Sa pagtaas ng presyo, bumaba ang demand ngunit tumaas naman ang suplay. Mapapansin ngayon na nagkaroon ng panibagong ekilibriyong presyo na P20 at panibagong ekilibriyong dami na tatlumpu.

Halimbawa, nasalanta ng bagyo ang taniman ng mais sa Gitnang Luzon na magdudulot ng pagbaba ng suplay ng mais sa pamilihan kahit hindi nagbabago ang presyo nito. Kung hindi nagbabago ang dami ng demand, magkukulang ang suplay ng mais na hahantong sa pagtaas ng presyo nito sa pamilihan.

PAGLIPAT NG KURBA NG DEMAND PAKANAN SUBALIT WALANG PAGBABAGO SA KURBA NG SUPLAY

[chart: demand shift diagram; no number or title printed. Y-axis labeled “PRESYO” with ticks 40 (arrow pointing up) and 30; X-axis labeled “DAMI” with ticks 30, 40, 50. Printed curve labels: “S”, “D1”, “D0”.]

Makikita sa graph sa itaas na ang ekilibriyong presyo ay P30 at ang ekilibriyong dami ay tatlumpu. Subalit kung magkakaroon ng pagtaas ng demand mula sa daming tatlumpu patungong limampu, na ipinapakita ng paglipat pakanan ng kurba ng demand, samantalang ang dami ng suplay ay nanatili sa daming tatlumpu, magkakaroon ng labis na demand sa pamilihan. Nangangahulugan na tatlumpu lamang ang suplay samantalang limampu ang demand. Ang ganitong sitwasyon ay tinatawag na disekilibriyo dahil hindi nagkasundo sa dami ng ipagbibili at dami ng bibilhin sa pamilihan. Kapag may labis na demand sa pamilihan, tataas ang presyo ng produkto o serbisyo. Sa pagtaas ng presyo, bababa ang demand ngunit tataas naman ang suplay. Mapapansin ngayon na nagkaroon ng panibagong ekilibriyong presyo na P40 at panibagong ekilibriyong dami na apatnapu.

Halimbawa, bago sumapit ang Bagong Taon, mataas ang demand para sa mga paputok dahil tradisyon na ito ng mga Filipino. Kung hindi madadagdagan ang suplay ng paputok sa pamilihan magkakaroon ng kakulangan sa suplay na hahantong sa pagtaas ng presyo nito.

PAGLIPAT NG KURBA NG DEMAND PAKALIWA SUBALIT WALANG PAGBABAGO SA KURBA NG SUPLAY

[chart: demand shift diagram; no number or title printed. Y-axis labeled “PRESYO” with ticks 40 (arrow pointing down) and 30; X-axis labeled “DAMI” with ticks 30, 40, 50. Printed curve labels: “S”, “D0”, “D1”.]

Makikita sa graph sa itaas na ang ekilibriyong presyo ay P40 at ang ekilibriyong dami ay limampu. Subalit kung magkakaroon ng pagbaba ng demand mula sa daming limampu patungong tatlumpu, na ipinapakita ng paglipat pakaliwa ng kurba ng demand, samantalang ang dami ng suplay ay nanatili sa daming limampu, magkakaroon ng labis na suplay sa pamilihan. Nangangahulugan na tatlumpu lamang ang demand samantalang limampu ang suplay. Ang ganitong sitwasyon ay tinatawag na disekilibriyo dahil hindi nagkasundo sa dami ng ipagbibili at dami ng bibilhin sa pamilihan. Kapag may labis na suplay sa pamilihan, bababa ang presyo ng produkto o serbisyo. Sa pagbaba ng presyo, tataas ang demand ngunit bababa naman ang suplay. Mapapansin ngayon na nagkaroon ng panibagong ekilibriyong presyo na P30 at panibagong ekilibriyong dami na apatnapu.

Halimbawa, kung hindi na uso ang estilo ng isang damit, bababa ang demand nito ngunit kung hindi naman nagbabago ang dami suplay, magkakaroon ng kalabisan sa pamilihan. Ang pangyayaring ito ay maghuhudyat upang bumaba ang presyo ng produkto sa pamilihan. Sa pagbaba ng presyo, asahan naming tatas ang demand para dito.

MAGKASABAY NA PAGLIPAT NG KURBA NG DEMAND AT KURBA NG SUPLAY

[chart: line graph of demand and supply curves; no number or title printed] Axis labels: PRESYO (vertical), DAMI (horizontal) Labels: S0, S1, D1, D0 Values printed: 50 (price axis); 30 and 60 (quantity axis)

Makikita sa graph sa itaas na ang ekilibriyong presyo ay P50 at ang ekilibriyong dami ay tatlumpu. Subalit kung magkakaroon ng pagtaas ng demand mula sa daming tatlumpu patungong aninnapu, na ipinapakita ng paglipat pakanan ng kurba ng demand, kasabay ng pagtaas ng suplay mula tatlumpu patungong animnapu rin na ipinapakita ng paglipat ng kurba ng suplay pakanan, ay magdudulot lamang ng pagbabago sa ekilibriyong dami kahit hindi nagbabago ang presyo nito. Nangangahulugan na hindi magbabago ang presyo dahil ang pagbabago sa dami ng demand ay katumbas rin ng pagbabago sa dami ng suplay. Halimbawa, kung tataas ang demand para sa hamon sa pagsapit ng Kapaskuhan kasabay sa pagtaas ng suplay nito bilang paghahanda ng mga nagmamanupaktura ng hamon, pantay ang dami ng demand at suplay. Ang pangyayaring ito ay magdudulot ng pagtaas ng demand at suplay sa hamon ngunit dahil walang kalabisan at kakulangan sa pamilihan, hindi magbabago ang presyo nito.

Pagyamanin

Gawain 4: Suri-Grap

A. Pagsusuri sa Grap. Sagutin ang mga tanong sa ibaba. Isulat sa sagutang papel ang tamang sagot.

[chart: grid graph of demand (D) and supply (S) curves; no number or title printed] Vertical axis: Presyo, 5 to 100 in steps of 5 Horizontal axis: Dami, 0 to 200 in steps of 10 Curves labeled D and S transcriber’s note: the chart prints no point values beyond the axis tick marks.

  1. Ano ang ekwilibriyong presyo at dami? _____ _____
  2. Sa presyong Php 65, ilan ang dami ng demand at supply? _____
  3. Sa presyong Php 15, ilan ang dami ng demand at supply? _____
  4. Lilipat ang kurba ng demand pakanan sa panibagong ekwilibriyong presyo naPhp 70. Ano ang panibagong ekwilibriyong dami? _____
  5. Ano ang ipinapahiwatig na kung saan ang presyo ay Php 20, Qd=160, Qs=40? _____
  6. Ano ang nagaganap sa pamilihan kapag ang Qd=50, Qs=150? _____
  7. Ilan ang kalabisan sa presyong Php 90? _____
  8. Ilan ang kakulangan sa presyong Php 35? _____
  9. Ibigay ang demand function/equation? _____
  10. Ibigay ang supply function/equation? _____

B. Paggawa ng Market Iskedyul ng Demand at Supply.

PRESYODAMI NG DEMAND (QD)DAMI NG SUPPLY (QS)
  1. Nahihirapan ka ba sa pagbuo sa talahanayan? Bakit? _____
  2. Ano ang iyong nagiging gabay sa pagbuo nito? _____

Isaisip

Gawain 5: Tanong Ko-Sagot Mo!

Panuto: Tukuyin kung ang sitwasyon ay nagpapakita ng kalabisan, kakulangan oekwilibriyo.

_____1. Limampung kilo ang suplay ng kamote at limapung kilo naman ang demand para dito. _____2. Dalawang daang piraso ng lapis ang kailangan sa paaralan ngunit limampu ang ipinagbibili sa pamilihan. _____3. Nagkasundo ang mamimili at nagbibili sa presyong Php 800. _____4. May animnapung kaban ng bigas sa bodega samantalang dalawampu lamang ang handang bilhin ng mga mamimili. _____5. Biniling lahat ni Ronron ang tindang tinapay sa tindahan. _____6. Kailangan ni Simoun ng isang dosenang itlog ngunit pitong piraso na lamang ang natitira sa Tindahan ni Aling Pamela. _____7. Binili ni Aling Marita ang anim na kilong bangus ngunit may natirang tatlong kilo pa. _____8. Dahil madaling araw na, hindi na nabili ang sampung balot ng ensaymada kahit na naibenta ang sampung balot kaninang umaga. _____9. Maagang nakauwi si Mang Estefano dahil pinakyaw ang tinda nitong saging na galing sa Davao. _____10. Dahil sinuspinde ang pasok sa paaralan, maraming natirang pagkain ang nasira at napanis sa kantina.

Isagawa

Gawain 6: Gawin Mo! I-Sagot Mo!

Panuto: Pag-aralan ang bawat grap at sagutin ang mga tanong na nasa ibaba ng bawat grap. Isulat ang tamang sagot sa sagutang papel.

  1. Paglipat ng supply curve pakanan subalit walang pagbabago sa demand curve

[chart: grid graph of demand (D) and supply (S) curves with the supply curve shifted right; no number or title printed] Vertical axis: Presyo, 5 to 100 in steps of 5 Horizontal axis: Dami, 0 to 200 in steps of 10 Curves labeled D and S transcriber’s note: the chart prints no point values beyond the axis tick marks.

  1. 1 Uri ng disekwilibriyo: _____


  2. 2 EP1=, QD=, QS=_____


  3. 3 EP2=, QD=, QS=_____


  4. Paglipat ng demand curve pakaliwa subalit walang pagbabago sa supply curve


[chart: grid graph of demand (D) and supply (S) curves with the demand curve shifted left; no number or title printed] Vertical axis: Presyo, 5 to 100 in steps of 5 Horizontal axis: Dami, 0 to 200 in steps of 10 Curves labeled D and S transcriber’s note: the chart prints no point values beyond the axis tick marks.

  1. 1 Ano ang ekwilibriyong presyo at dami? _____


  2. 2 Sa presyong Php 70, ilan ang dami ng demand at supply? _____


  3. 3 Sa presyong Php 25, ilan ang dami ng demand at supply? _____


  4. 4 Gumawa ka ng panibagong demand curve doon sa grap na nagpapakita sapaglipat ang kurba ng demand pakaliwa sa panibagong ekwilibriyong dami na 80. Ito ang iyong batayan sa pagsagot sa katanongang, ano ang panibagongekwilibriyong presyo? _____


  5. 5 Ano ang nagaganap sa pamilihan kapag ang Qd=50, Qs=150? _____


  6. Magkasabay na paglipat ng kurba ng demand at kurba ng suplay pakaliwa saparehong presyo.


[chart: grid graph of demand (D) and supply (S) curves with both curves shifted left; no number or title printed] Vertical axis: Presyo, 5 to 100 in steps of 5 Horizontal axis: Dami, 0 to 200 in steps of 10 Curves labeled D and S transcriber’s note: the chart prints no point values beyond the axis tick marks.

  1. 1 EP1=, QD=, QS=_____
  2. 2 Sa sabay na paglipat ng kurba ng demand at suplay pakaliwa. Ano ang panibagong ekwilibriyong presyo at dami? _____
  3. 3 Sa presyong 30.00, ilan ang dami ng demand at supply? (wala pang paggalaw o paglipat na naganap) _____

Tayahin

Gawain 7: Isipin Natin-Sagot Ayusin!

Panuto: Sagutin mo ang mga tanong sa ibaba. Piliin ang titik sa tamang sagot at isulat sa sagutang papel.

  1. Alin sa mga sumusunod ang nagpapakita ng wastong pahayag tungkol sa Batas ng Demand at Suplay?


    A. ↑P , ↑Qd , ↓Qs
    B. ↑P , ↓Qd , ↑Qs
    C. ↓P , ↓Qd , ↑Qs
    D. ↓P , ↑Qd , ↑Qs


Para sa bilang 2-4

[chart: graph of demand and supply curves with point P marked; no number or title printed] Horizontal axis: Dami, 0 to 40 (labels 0, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40) Vertical axis: Presyo, 1 to 8 (labels 1 through 8) Axis headings: QD (left), QS (right) Point labeled P transcriber’s note: the chart prints no values beyond the axis tick marks.

  1. Ano ang ipinapahiwatig ng puntong P?
    A. Surplus
    B. Shortage
    C. Ekwilibriyo
    D. Presyo


  2. Ang graph sa itaas ay nagpapakita ng kakulangan, kalabisan at ekilibriyo. Batay sa graph, sa anong presyo at dami nagkaroon ng kakulangan?
    A. sa presyong 5.00 at sa dami ng D =15, S =25
    B. sa presyong 4.00 at sa dami ng D =20, S =20
    C. sa presyong 2.00 at sa dami ng D =10, S =30
    D. sa presyong 2.00 at sa dami ng D =30, S =10


  3. Ang pamilihan ay maaaring makaranas ng kalabisan. Alin sa graph sa itaas ang nagpapahiwatig nito?
    A. ang quantity demanded ay 15 at ang quantity supplied ay 25
    B. ang quantity demanded ay 30 at ang quantity supplied ay 10
    C. ang quantity demanded ay 25 at ang quantity supplied ay 15
    D. ang quantity demanded ay 20 at ang quantity supplied ay 20


  4. Si Mang Kanor ay isang tindero ng taho. Kadalasan ay kumikita siya ng malaki ngunit nang magkaroon ng pandemya ay humina ang kaniyang benta. Alin sa mga pagbabago ng pamilihan ang nagaganap?
    A. Paglipat ng kurba ng demand pakaliwa subalit walang pagbabago sa kurba ng suplay
    B. Paglipat ng kurba ng demand pakanan subalit walang pagbabago sa kurba ng suplay
    C. Paglipat ng kurba ng suplay pakaliwa subalit walang pagbabago sa kurba ng demand
    D. paglipat ng kurba ng suplay pakanan subalit walang pagbabago sa kurba ng demand


  5. Gaano kahalaga ang ekilibriyo sa pamilihan?
    A. Nagiging matatag ang pamilihan dahil pantay ang dami ng demand at suplay sa isang takdang presyo
    B. Nagsilbi itong gabay sa mga prodyuser at konsyumer
    C. Nagpakita ito ng kalagayan ng kakulangan at kalabisan sa pamilihan
    D. Nagbigay-kaalaman tungkol sa balanseng dami ng demand at suplay sa iba’t-ibang presyo


  6. Nang magsimula ang pandemya, isa sa mga health protocol ay ang pagsuot ng facemask. Tumaas ang pangangailangan ng mga tao at kasabay nito ay ang pagtaas ng presyo. Ang pangyayaring ito ay nagpapahiwatig ng _______________,
    A. pagtaas ng supply walang pagbabago sa demand
    B. pagtaas ng demand walang pagbabago sa supply
    C. pagtaas ng demand at pagtaas ng supply
    D. pagbaba ng demand at pagbaba ng supply


  7. Ang tawag sa hindi pantay na dami ng demand at supply sa pamilihan ay disekwilibriyo. Paano ito magiging pantay o balanse?
    A. sa pamamagitan ng pagtaas ng demand
    B. sa pamamagitan ng isang pagpupulong ng prodyuser at konsyumer
    C. sa pamamagitan ng pagbawas ng mga supply
    D. sa pamamagitan ng napagkasunduang presyo


  8. Sa pagkakataon na tumaas ang supply ngunit ang demand ay walang pagbabago, bababa ang presyo nito. Bakit?
    A. upang mahikayat na bumili ang tao at tumaas ang demand nito
    B. upang tumaas ang kita ng prodyuser
    C. upang magkaroon ng pagkilos sa pamilihan
    D. upang maiwasan ang kakulangan


  9. Ano ang tawag sa hindi balanseng supply at demand sa isang pamilihan?
    A. kalabisan
    B. kakulangan
    C. ekilibriyo
    D. disekwilibriyo


Karagdagang Gawain

Gawain 8: Isip-Isip!

Panuto: Basahin at unawain ng mabuti ang mga sitwasyon na nakakahon sa ibaba at sagutin ang mga tanong gamit ang isang ilustrasyon bilang gabay sa inyong pagsagot. Gawin ito sa sagutang papel.

[chart: flowchart; shifts in demand and supply and their effects on equilibrium price (Ep) and equilibrium quantity (Eq)]

PagbabagoKaganapan sa pamilihan at epekto sa ekwilibriyo
↑D, S•Kapag mataas ang demand ngunit walang pagbabago sa supply, magdudulot ito ng disekwilibriyo sa pamilihan- SHORTAGE.
↑Ep, ↑Eq •Kaya tataas ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami.
↓S, D•Kapag mababa ang supply ngunit walang pagbabago sa demand, magdudulot ito ng disekwilibriyo sa pamilihan- SHORTAGE.
↑Ep, ↓Eq •Kaya tataas ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami.
↑S, D•Kapag mataas ang supply ngunit walang pagbabago sa demand, magdudulot ito ng disekwilibriyo sa pamilihan- SURPLUS.
↓Ep, ↑Eq •Kaya bababa ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami.
↓D, S•Kapag mababa ang demand ngunit walang pagbabago sa supply magdudulot ito ng disekwilibriyo sa pamilihan- SURPLUS.
↓Ep, ↓Eq •Kaya bababa ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami.
↑D, ↑S•Kapag magkasabay ang paglipat ng kurba ng demand at kurba ng supply pakanan sa parehong presyo.
Ep, ↑Eq • hindi nagbabago ang ekwilibriyong presyo at tataas ang ekwilibriyong dami.-
↓D, ↓S•Kapag magkasabay ang paglipat ng kurba ng demand at kurba ng supply pakaliwa sa parehong presyo.
Ep, ↓Eq • hindi nagbabago ang ekwilibriyong presyo at bababa ang ekwilibriyong dami.
  1. Bilang isang mag-aaral, gaano kahalaga na matutunan ang kahulugan ng ekwilibriyo?


SitwasyonPagbabago Sa Demando SupplyMga Kaganapan sa Pamilihan Batay sa Nailarawan naPagbabago: Ekwilibriyong presyoMga Kaganapan sa Pamilihan Batay sa Nailarawan naPagbabago: Ekwilibriyong dami
1. Mahina ang benta ng sago at gulaman ni Mang Mario dahil sa lamig ng panahon._____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
2. Panic buying ng mga mamimili saface mask at alcohol_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
3. Nagkaroon ng tagtuyot at nasira ang pananim na pechay ng mga magsasaka kaya tumaas ang presyo nito sa pamilihan._____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
4. Dahil sa ashfall o abo mula sa pagputok ng bulkan nasira ang taniman ng kape_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
5. Sa panahon ng undas ay mabenta ang mga kandila kaya bilang paghahanda ay gumawa ng maraming kandila si G. Wan._____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
6. Nabulok na lamang ang mga panindang prutas ni Ana nang magkaroon ng lockdown sa kanilang lugar._____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago
_____ bababa
_____ tataas
_____ walang pagbabago

Susi sa Pagwawasto

Subukin, Balikan, Tuklasin

Subukin: Gawain 1: Try Mo LangBalikan: Gawain 2A: Lapatan MoTuklasin: Gawain 3: Word Drill
1. B1. 31. Ekwilibriyo
2. D2. 52. Shortage
3. B3. 63. Surplus
4. A4. 14. Presyo
5. A5. 25. Shortage at Surplus
6. A6. 0
7. A7. 0
8. A
9. C
10. A
Gawain 4: Suri-Grap A
  1. Ekwilibriyong presyo = 50.00; Ekwilibriyong dami = 100
  2. Dami ng demand = 70; Dami ng supply = 130
  3. Dami ng demand = 170; Dami ng supply = 30
  4. Ekwilibriyong dami = 140
  5. Shortage/kakulangan
  6. Surplus/kalabisan
  7. P = 90, Qd = 20, Qs = 180; Kalabisan = +160
  8. P = 35, Qs = 70, Qd = 130; Kakulangan = 60
  9. Qd = 200 – 2P
  10. Qs = 0 + 2P
Gawain 6: Gawin Mo! I-Sagot Mo!
  1. 1.1 Surplus/kalabisan
    1.2 Ekwilibriyong presyo 1 (EP1) = 50; Ekwilibriyong dami 1 (ED 1) = Qd = 100, Qs = 100
    1.3 Ekwilibriyong presyo 2 (EP2) = 35; Ekwilibriyong dami 2 (ED2) = Qd = 130, Qs = 130
  2. 2.1 Ekwilibriyong presyo (EP) = 50.00
    2.2 P = 70.00; Qd = 60, Qs = 140
    2.3 P = 25.00; Qd = 150, Qs = 50
    2.4 Ekwilibriyong Presyo (EP) = 40
    2.5 Surplus/kalabisan
  3. 3.1 Ekwilibriyong Presyo 1 (EP1) = 50; Ekwilibriyong Dami 1 (ED 1) = Qd = 100, Qs = 100
    3.2 Ekwilibriyong Presyo 2 (EP 2) = 50; Ekwilibriyong Dami 2 (ED 2) = Qd = 40, Qs = 40
    3.3 Presyo (P) = 30; Qd = 140, Qs = 60
Tanong Ko – Sagot Mo
  1. Ekwilibriyo
  2. Kakulangan
  3. Ekwilibriyo
  4. Kalabisan
  5. Ekwilibriyo
  6. Kakulangan
  7. Kalabisan
  8. Kalabisan
  9. Ekwilibriyo
  10. Surplus

Sagot Ayusin

Tayahin: Isipin Natin
  1. B 2. C 3. D 4. A 5. A
  2. A 7. C 8. D 9. A 10. D

Karagdagang Gawain

Gawain 8: Isip-isip
  1. Pagbabago o Demand o Suplay: Mababa ang Demand; Walang pagbabago sa Suplay; Ekwilibriyong presyo: Bababa/Mababa; Ekwilibriyong dami: Bababa/Mababa
  2. Pagbabago o Demand o Suplay: Mataas ang Demand; Walang pagbabago sa Suplay; Ekwilibriyong presyo: Tataas/Mataas; Ekwilibriyong dami: Tataas/Mataas
  3. Pagbabago o Demand o Suplay: Mataas ang Suplay; Walang pagbabago sa Demand; Ekwilibriyong presyo: Bababa/Mababa; Ekwilibriyong dami: Tataas/Mataas
  4. Pagbabago o Demand o Suplay: Mababa ang Suplay; Walang pagbabago sa Demand; Ekwilibriyong presyo: Tataas/Mataas; Ekwilibriyong dami: Bababa/Mababa
  5. Pagbabago o Demand o Suplay: [?] Ekwilibriyong presyo: [?]; Ekwilibriyong dami: [?]
  6. Pagbabago o Demand o Suplay: Mababa ang Demand; Walang pagbabago sa Suplay; Ekwilibriyong presyo: Bababa/Mababa; Ekwilibriyong dami: Bababa/Mababa

[transcriber’s note: this page is printed rotated 180 degrees; the items above were read by turning the page, and the entries marked [?] could not be read reliably]

Tayahin: Ulitin Natin Sagot Ayusin
  1. B 2. D 3. B 4. A 5. A
  2. A 7. A 8. A 9. C 10. A
Balikan: Gawain A – Solusyon
  1. P = ? Qs = 15; Qs = 0 + 5P; 15 = 0 + 5P; -5P = -15; P = 3
  2. P = ? Qd = 40 – 5P; Qs = 0 + 5P; 15 = 40 – 5P; -5P = -15 + 40 … P = 5 [?]
  3. P = ? Qd = 40 – 5P; Qs = 40 – 5P… P = 6 [?]

[transcriber’s note: the calculation steps in Balikan: Gawain A – Solusyon are printed rotated and some lines could not be read reliably; the final values are as read]

Balikan: Gawain 2B – Pagguhit ng Grap

[chart: graph; Gawain 2B: Pagguhit ng Grap]

  • Vertical axis label: Presyo (values 1 to 8 printed)
  • Horizontal axis label: Dami (values 0, 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40 printed)
  • Line labeled: S

Values are not labeled on the chart.

Gawain 4 B: Iskedyul ng Demand at Supply (Market Schedule)
PRESYODAMI NG DEMAND (QD)DAMI NG SUPPLY (QS)
02000
519010
1018020
1517030
2016040
2515050
3014060
3513070
4012080
4511090
50100100
5590110
6080120
6570130
7060140
7550150
8040160
8530170
9020180
9510190
1000200

[transcriber’s note: the table is printed rotated 180 degrees; the price column is shown here in ascending order, and the row for price 50 is highlighted in the original]

Sanggunian

  1. Bernard R. Balitao, Martiniano D. Buising, D.J Garcia, Ekonomiks Araling Panlipunan Modyul para sa mga mag-aaral, Kalihim Armin A. Luistro FSC at Panggalawang kalihim Dina S. Ocampo Ph.D year 2015 pahina 152-163
  2. DepEd, Ekonomiks, Araling Panlipunan Modyul para sa mga mag-aaral unang Edisyon year 2015, Bernard R. Balitao, Martiniano D. Buising, D.J Garcia, Ekonomiks Araling Panlipunan Modyul para sa mga mag-aaral, Kalihim Armin A. Luistro FSC at Panggalawang kalihim Dina S. Ocampo Ph.D year 2015 pahina 152-163

Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:

Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)

Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600

Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985

Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph

One response to “Araling Panlipunan 9 Quarter 2 Module 3: Interaksyon ng Demand at Supply”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

For students and teachers

Looking for a school?

Look up the enrollment, teachers, classrooms and facilities of more than 60,000 schools across the Philippines, from DepEd’s public data. Free to use.

Philippine Schools Directory by TeacherPH · every region, province, division and district