This is the Araling Panlipunan 8 (Grade 8 Social Studies) Self-Learning Module for Quarter 4, Module 1, “Unang Digmaang Pandaigdig” (World War I). DepEd Caraga Region prepared it for learners studying at home. After the module, learners should be able to explain what caused World War I, describe its major events, and identify its results.
On this page 7 sections
What learners will learn
The module’s most essential learning competency is printed as: Nasusuri ang mga dahilan, mahahalagang pangyayaring naganap at bunga ng Unang Digmaang Pandaigdig (analyzes the causes, major events, and results of World War I), AP8AKD-IVa-1.
By the end of the module, learners are expected to:
- analyze the causes of World War I;
- describe the events of World War I;
- identify the results of World War I;
- value the efforts of nations to build a peaceful country; and
- write a speech about having a peaceful community.
Topics in this module
The module is divided into three topics (paksa):
- Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig (causes of World War I): the four factors that led to the war and the assassination that started it.
- Mga Pangyayari sa Unang Digmaang Pandaigdig (events of World War I): the main battle fronts, a timeline from 1908 to 1919, and the entry of the United States.
- Mga Bunga ng Unang Digmaang Pandaigdig (results of World War I): the peace treaties and the new map of Europe.
Causes of World War I
The module names four factors that started the war:
- Nasyonalismo (nationalism): Slavic peoples such as the Serbs wanted freedom from the Austro-Hungarian Empire. Serbia, for example, wanted to free Bosnia and Herzegovina from Austria. An aggressive form of nationalism also pushed strong European nations, like Germany’s military aristocracy, to compete in industry and markets.
- Imperyalismo at Kolonyalismo (imperialism and colonialism): Powerful nations raced to take land and resources in Africa and Asia. Great Britain opposed Germany’s claim on Tanganyika, Germany tried to block France in Morocco, and Germany and Italy were unhappy with their small share of Africa.
- Militarismo (militarism): Countries built bigger armies and navies and stockpiled weapons. Germany’s growing navy was seen as a challenge to Great Britain, the “Queen of the Seas.”
- Pagbuo ng mga Alyansa (forming alliances): Otto von Bismarck formed the Triple Alliance of Austria-Hungary, Germany, and Italy. Great Britain, France, and Russia answered with the Triple Entente. These later became the Central Powers and the Allied Forces.
The spark came on June 28, 1914, when Gavrilo Princip, a Serbian of the group The Black Hand, killed Archduke Francis Ferdinand, heir to the Austrian throne, and his wife in Sarajevo, Bosnia. Austria sent Serbia an ultimatum. Serbia did not accept it and proposed taking the issue to the Hague Court. Austria declared war on Serbia on July 28, 1914.
Major events and results
The module uses a table of the main battle fronts:
| Front | Key events from the module |
|---|---|
| Western Europe | The fiercest fighting of the war. The Central Powers took northern Belgium even though it was neutral. |
| Eastern Europe | Russia lost at Tannenberg but won in Galicia. Repeated defeats led to the fall of the Romanov dynasty in March 1917 and the rise of communism in Russia. |
| Balkans | Austria first beat Serbia, but Serbia recovered. Bulgaria joined the Central Powers in 1915, and by 1916 most Balkan states were under them. |
| Sea | On May 31, 1916, the British faced 99 German warships under Admiral Reinhard Scheer off Denmark. Britain lost many ships but drove the Germans away. |
The United States enters the war. The US followed isolasyonismo (isolationism), avoiding other nations’ wars. President Woodrow Wilson issued a Proclamation of Neutrality on August 4, 1914. The US declared war on Germany on April 2, 1917, because of attacks on ships that killed many Americans and the sinking of the British ship Lusitania on May 7, 1915, which killed 128 American passengers. The American Expeditionary Forces, two million soldiers led by General John J. Pershing, helped defeat Germany in 1918.
After the war. The Treaty of Versailles was the most important peace treaty. Its talks were led by the Big Four: Woodrow Wilson (United States), Lloyd George (Great Britain), Georges Clemenceau (France), and Vittorio Orlando (Italy). The module quotes Neville Chamberlain: “Sa anumang digmaan, walang panalo lahat ay talo” (in any war, no one wins; everyone loses). The map of Europe changed: Austria and Hungary separated, and Latvia, Estonia, Lithuania, Finland, Czechoslovakia, Yugoslavia, and Albania became independent. Four dynasties ended: the Hohenzollern (Germany), Hapsburg (Austria-Hungary), Romanov (Russia), and Ottoman (Turkey).
How to use this module
The module follows the usual SLM parts:
- Subukin: a 15-item pretest.
- Balikan: Gawain 1, a review that asks learners to match names such as Simon Bolivar and Jose de San Martin.
- Tuklasin: Gawain 2, a decision chart on whether to support an ally that declares war.
- Suriin: the main reading, with processing questions.
- Pagyamanin: picture analysis and sequencing activities.
- Isaisip: explaining the saying “walang panalo lahat ay talo.”
- Isagawa: Gawain 7, a short speech on keeping world peace, scored with a rubric.
- Tayahin: a 15-item post-test.
- Karagdagang Gawain: a chart of the war’s effects on people, property, trade, food, health, education, and more.
For learners: Write all answers on a separate sheet; do not write on the module. Use the answer key (Susi sa Pagwawasto) honestly, only after answering.
For parents: The module asks learners to contact their teacher right away if they have trouble understanding a lesson.
For teachers: Several activities (Gawain 2, 5, and 7) have open answers, so check these with the speech rubric or your own judgment. Compare the printed keys with the questions before using them, since the post-test reuses the pretest items in a different order.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this module for?
It is the Araling Panlipunan module for Grade 8 (Ikawalong Baitang), Quarter 4, Module 1.
What competency does the module cover?
It covers AP8AKD-IVa-1: analyzing the causes, major events, and results of World War I.
What are the four causes of World War I in this module?
Nationalism, imperialism and colonialism, militarism, and the forming of alliances such as the Triple Alliance and the Triple Entente.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end gives answers for the pretest, post-test, and most activities; some activities have open answers that may differ.
What is the performance task?
Learners write a short speech (talumpati) on their advocacy for keeping peace in the world, scored with a rubric on organization and content.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Araling Panlipunan
Ikaapat na Markahan – Modyul 1 Unang Digmaang Pandaigdig
CO_Q4_AP8_Module1
[illustration: teacher and students at a desk, reading and writing, with a globe and a lamp]
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
2 CO_Q4_AP8_Module1
Araling Panlipunan – Ikawalong Baitang Alternative Delivery Module Ikaapat na Markahan – Modyul 1: Unang Digmaang Pandaigdig Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anomang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anomang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anomang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Elgemary S. Abata, Geoffrey A. Retita Editor: Filipina F. Meehlieb, Alfie S. Lito, Lilifreda P. Almazan, Benny T. Abala, Analiza G. Doloricon, John M. Anino, Lileth Oliverio Mga Tagasuri: Marino L. Pamogas, Leowenmar Corvera, Edwin C. Salazar, Honorato Mendoza, Marina B. Sanguenza, Joel Plaza, Fatima D. Notarte, Alyn M. Tolero Jr. Tagaguhit: Tagapaglapat: Paul Andrew A. Tremedal, Genebabe C. Betonio Mga Nangasiwa: Francis Cesar B. Bringas, Isidro M. Biol, Jr., Maripaz F. Magno, Josephine Chonie M. Obseñares, Karen L. Galanida, Florence E. Almaden, Carlo P. Tantoy, Noemi D. Lim, Sammy D. Altres
SAMMY D. ALTRES, PhD
Inilimbag sa Pilipinas ng _____ Kagawaran ng Edukasyon – Rehiyon ng Caraga Office Address: Teacher Development Center, J.P. Rosales Avenue, Butuan City, Philippines 8600 Telefax: (085) 342-8207 E-mail Address: caraga@deped.gov.ph
8
Araling Panlipunan Ikaapat na Markahan – Modyul 1 Unang Digmaang Pandaigdig
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
1 CO_Q4_AP8_Module1
Pamantayang Pangnilalaman
Naipamamalas ng mag-aaral ang pag-unawa sa kahalagahan ng pakikipag-ugnayan at sama-samang pagkilos sa kontemporanyong daigdig tungo sa pandaigdigang kapayapaan, pagkakaisa, pagtutulungan, at kaunlaran
Pamantayan sa Pagganap
Ang mga mag-aaral ay aktibong nakikilahok sa mga gawain, programa, proyekto sa antas ng komunidad at bansa na nagsusulong ng rehiyonal at pandaigdigang kapayapaan, pagkakaisa, pagtutulungan, at kaunlaran.
Alamin
[illustration: hand touching a circular button icon]
Ang modyul na ito ay sadyang inihanda upang matulungan ka na maunawaan ang mga mahahalagang kaganapan sa Unang Digmaang Pandaigdig. Ang kaalaman mo sa mga pangyayaring ito ay mabisang hakbang upang iyong makilala at maunawaan ang mga sanhi, epekto at bunga ng Unang Digmaang Pandaigdig.
Ang mga paksa na nakapaloob sa modyul na ito ay sistematikong inayos upang maging mas maganda ang daloy ng iyong pag-aaral.
May mga angkop na gawaing inihanda para sa iyo upang maging makabuluhan ang iyong pag-aaral. Kailangan mong gawin o sagutan ang lahat ng mga gawain sa modyul. Gumamit ng hiwalay na papel sa pagsagot.
Ang modyul na ito ay nakapokus sa Unang Digmaang Pandaigdig na nahahati sa sumusunod na paksa:
- Paksa 1– Mga Sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig
- Paksa 2– Mga Pangyayari sa Unang Digmaang Pandaigdig
- Paksa 3– Mga Bunga ng Unang Digmaang Pandaigdig
Pinakamahalagang Kasanayang Pampagkatuto:
- Nasusuri ang mga dahilan, mahahalagang pangyayaring naganap at bunga ng Unang Digmaang Pandaigdig (AP8AKD-IVa-1)
2 CO_Q4_AP8_Module1
Pagkatapos mong mapag-aralan ang modyul, inaasahang iyong:
- nasusuri ang mga sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig;
- nailalarawan ang mga pangyayari sa Unang Digmaang Pandaigdig;
- natutukoy ang mga bunga ng Unang Digmaang Pandaigdig;
- napahahalagahan ang pagsisikap ng mga bansa upang magkaroon ng isang mapayapang bansa; at
- nakagagawa ng talumpati tungkol sa pagkakaroon ng isang mapayapang komunidad.
Subukin
[illustration: hand holding a pencil icon]
Panuto: Sagutan ang mga sumusunod na tanong. Isulat sa sagutang papel ang iyong sagot.
Ano ang tawag sa pagkakampihan ng mga bansa sa Europe bago nagsimula ang Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. alyansa
- B. pagkakaibigan
- C. kapatiran
- D. sanduguan
Alin sa sumusunod na sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig ang tumutukoy sa pagpapahusay, pagpaparami ng armas, at pagpapalakas ng mga sandatahang lakas ng mga bansa sa Europa?
- A. Imperyalismo
- B. Kolonyalismo
- C. Militarismo
- D. Nasyonalismo
Saang kontinente nagsimula ang Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. Africa
- B. Asia
- C. Europe
- D. North America
Alin sa sumusunod na pangyayari ang naging hudyat ng pagsisimula ng Unang Digmaang Pandaigidg?
- A. paglusob ng Germany sa Belgium
- B. pagpapalabas ng Labing-apat na Puntos ni Pangulong Woodrow Wilson
- C. pagwawakas ng mga imperyo sa Europe tulad ng Germany, Austria-Hungary, Russia at Turkey
- D. pagpaslang sa tagapagmana ng trono ng Austria-Hungary na si Archduke Francis Ferdinand
3 CO_Q4_AP8_Module1
Alin sa sumusunod na pahayag ang halimbawa ng epekto sa ekonomiya pagkatapos ng mga digmaan?
- A. Paghina ng industrialisasyon at pananalapi
- B. Pagiging malaya mula sa mga mananakop
- C. Pagtatag ng samahang Liga ng mga Bansa
- D. Paglakas ng Central Powers sa larangan ng pamamahala
Alin sa sumusunod ang hindi kabilang sa mga mahalagang pangyayari sa Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. pagkakatatatag ng United Nations
- B. pagkakaroon ng diwang nasyonalismo
- C. pagkakatatag ng Allies at Central Powers
- D. pagpapalakas ng hukbong militar ng mga bansa
Sino ang nagpasikat ng katagang “Sa alinmang digmaan, walang panalo lahat ay talo?”
- A. Lloyd George
- B. Woodrow Wilson
- C. Neville Chamberlain
- D. George Clemenceau
Alin sa mga sumusunod na sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig ang tumutukoy sa madaling paraan ng pagpapalawak ng kapangyarihan ng isang bansa sa pamamagitan ng pag-impluwensiya sa mga kalakaran ng ibang estado?
- A. imperyalismo
- B. kolonyalismo
- C. militarismo
- D. nasyonalismo
Ano-anong bansa ang bumubuo sa Triple Entente?
- A. France, Italy, Russia
- B. Russia, Germany, Italy
- C. France, Great Britain, Russia
- D. Germany, Austria-Hungary, Italy
Paano naging sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig ang pagbubuo ng mga alyansa?
- A. Nalagay sa panganib ang isang bansa
- B. Nagkaroon ng pagkakampihan sa mga bansang sangkot
- C. Pinahina nito ang sandatahang lakas ng isang bansa
- D. Mas napalawak ang ugnayan ng mga bansa sa pakikipagkalakalan
Alin sa sumusunod ang maaring magdulot ng pinakamatinding pinsala sa ari-arian at imprastruktura?
- A. digmaan
- B. epidemya
- C. kahirapan
- D. pagkalugi
4 CO_Q4_AP8_Module1
Anong imperyo sa Gitnang Silangan ang bumagsak pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. Hapsburg
- B. Hohenzollern
- C. Ottoman
- D. Romanov
Aling pahayag ang hindi nagsasaad ng tamang hinuha tungkol sa epekto ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. Nasira ang mga ari-arian.
- B. Napahinto nito ang gawaing pangkabuhayan.
- C. Maraming tao ang mandarayuhan sa ibang bayan.
- D. Tumaas ang bilang ng mga taong nasugatan at namatay.
Ano ang mahihinuha kapag naantala ng digmaan ang aktibong kalakalan sa buong mundo?
- A. Tataas ang presyo ng mga bilihin
- B. Bababa ang presyo ng mga bilihin
- C. Tatamlay o mahihinto ang kalakalan
- D. Kaunting produkto ang mapagpipilian
Kung ikaw ay isang lider na nakaligtas sa Unang Digmaang Pandaigdig, alin ang nararapat unang bigyang-pansin?
- A. pagsali sa iba’t ibang pandaigdigang samahan
- B. payagan ang lahat ng dayuhang mamumuhunan na papasok sa bansa
- C. palawakin ang teritoryo upang madagdagan ang mga hilaw na sangkap at mapabilis ang pag-unlad
- D. pagpapatupad ng mga programang pang-ekonomiya na nakatuon sa pagpapabuti ng pamumuhay ng mga tao
Balikan
[illustration: hand holding a puzzle piece icon]
Gawain 1: Kilalanin Mo
Panuto: Piliin mula sa kahon ang tinutukoy ng pahayag sa bawat bilang. Isulat ang sagot sa sagutang papel.
Simon Bolivar · Josef Stalin · Vladimir I James Monroe · Jose de San Martin · Juan Manuel de Rosas
Tuklasin
Gawain 2: Ang aking Pasya
Isa sa mga pangunahing dahilan ng pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig ang mga alyansang nabuo sa pagitan ng mga bansa. Ang pagpatay ni Gavrilo Princip, isang Serbian, sa tagapagmana ng trono ng imperyo ng Austria-Hungary na si Archduke Franz Ferdinand at kanyang asawang si Sophie ay nagbunga ng pagdedeklara nito ng digmaan sa Serbia. Samantala ang Rusya na ka-alyansa ng Serbia ay nagsimula namang magpadala ng mga tropa nito sa hangganan ng Austria-Hungary. Dahil inaasahan na tutulungan ng Germany o Alemanya ang Austria bilang kakampi nito, nagpadala na din ng mga tropang militar ang Russia malapit sa border o hangganan nito. Dahil dito, nagdeklara na rin ng digmaan ang Germany sa Austria.
Sa iyong palagay, makatwiran bang kumampi sa isang bansang ka-alyado at suportahan ito sakaling magdeklara ito ng digmaan sa ibang bansa? Ibigay ang iyong sagot sa pamamagitan ng pagkumpleto ng tsart ng pagpapasya sa ibaba. Gawin ito sa hiwalay na papel.
TSART NG PAGPAPASYA
| Pasya | Kapag pinili ko ito | Maaaring maging epekto nito sa aking bansa at sa aking ugnayan sa bansang ka-alyado. |
|---|---|---|
| sasali sa digmaan at susuporta sa bansang ka-alyansa o kaibigan | ||
| hindi sasali sa digmaan at susuporta sa bansang ka-alyansa o kaibigan |
Ang aking pinal na desisyon at paliwanag kung bakit ito ang napili ko.
_____________________________________________.
Suriin
Mga Salik sa Pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig
Noong ika-28 ng Hunyo, 1914, si Archduke Francis Ferdinand, tagapagmana sa trono ng Austria ay dumalaw sa Sarajevo, Bosnia. Siya ay pataksil na pinatay ni Gavrilo Princip, isang Serbian na naninirahan sa Bosnia. Si Princip at ang kanyang kasama ay kabilang sa The Black Hand, isang grupong nagnanais na palayain ang Serbia mula sa pananakop ng Austria. Naghinala ang Austria na may kinalaman ang Serbia sa pangyayari, at agad nagpadala ng ultimatum ang Austria sa Serbia. Ang mga itinalaga sa ultimatum ay hindi naging katanggap-tanggap sa Serbia kung kayat iminungkahi nitong isangguni sa Hague Court ang suliranin. Hindi nasiyahan ang Austria sa kasagutan at noong ika-28 ng Hulyo, 1914, ito ay nagpahayag ng pakikidigma laban sa Serbia.
Mayroong apat na mahalagang salik na nagpasiklab ng Unang Digmaang Pandaigidg. Ito ay ang sumusunod:
- Nasyonalismo
Isa sa pangunhaing dahilan ng pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig ang masidhing pagnanais ng mga Slavic tulad ng Serbia na makalaya mula sa kapangyarihan ng Imperyong Austria-Hungary. Ang Rebolusyon sa Pransya at mga pananakop na ginawa ni Napoleon ay nagluwal ng nasyonalismo sa Europa, isang pwersang pinakikilos ng matinding pagnanais na maging malaya o maisulong ang karapatan para sa self-determination o maitaguyod ang pagsasarili. Kalakip ng pagnanais na ito ay ang paniniwalang ang mga taong galing sa magkaparehong etnisidad at wika ay may karapatang bumuo ng sarili nilang estado na malaya sa pananakop o dominasyon ng malalakas na bansa. Halimbawa nito ang pagnanais ng Serbia na sagipin ang Bosnia at Herzegovina mula sa pananakop ng Austria. Tulad ng Serbia, may mga bansang makapangyarihan na masidhi din ang
paniniwala na karapatan nilang pangalagaan ang kanilang mga kalahi kahit nasa ilalim ito ng kapangyarihan ng ibang bansa.
Samantala, isang anyo naman ng nasyonalismo, ang tinatawag na agresibong nasyonalismo ang nagtulak sa mga makapangyarihang bansa sa Europa na makipagkumpetensya sa isa’t-isa sa pagpapalakas ng kanilang industriya at pagpapalawak ng kanilang market o pamilihan. Unang halimbawa ang mga aristokrasyang militar ng Germany. Naniniwala sila na ang kanilang lahi ang nangunguna sa Europe.
- Imperyalismo at Kolonyalismo
Nag-unahan ang makapangyarihang bansa na sumakop ng mga lupain at magkaroon ng kontrol sa pinagkukunang-yaman at kalakal sa Aprika at Asya. Ito ay lumikha ng samaan ng loob at pag-alitan ng mga bansa. Halimbawa, sinalungat ng Great Britain ang pag-angkin ng Germany sa Tanganyika (East Africa) sapagkat balakid ito sa kanyang balak na maglagay ng transportasyong riles mula sa Cape Colony patungong Cairo. Tinangka namang hadlangan ng Germany ang pagtatag ng French Protectorate sa Morocco sapagkat naiinggit ito sa mga tagumpay ng France sa Hilagang Africa. Ang pagpapalawak ng hangganan ng Austria sa Balkan ay tumawag ng pansin at mahigpit na pagsalungat ng Serbia at Russia. Naging kalaban din ng Germany ang Great Britain at Japan sa pagsakop sa China. Hindi nasiyahan ang Germany at Italy sa pagkakahati-hati ng Africa sapagkat kaunti lamang ang kanilang nasakop samantalang malaki ang bahaging nakuha ng Great Britain at France.1
- Militarismo
Upang mapangalagaan at maprotektahan ang kani-kanilang teritoryo, kinakailangan ng mga bansa sa Europe ang mahuhusay at malalaking hukbong sandatahan sa lupa at karagatan. Nagpaparami sila ng armas upang maging handa sa anumang digmaan. Ito ang naging ugat ng paghihinalaan at pagmamatyagan ng mga bansa. Nagsimulang magtatag ng malalaking hukbong pandagat ang Germany. Ipinalagay na ito’y tahasang paghamon sa kapangyarihan ng Great Britain bilang Reyna ng Karagatan.2
- Pagbuo ng mga Alyansa
Nagdulot ng pag-igting ng lumulubhang tensiyon ang mga sistema ng alyansang sinimulan ni Otto von Bismarck ng Germany. Itinatag niya ang Triple Alliance na binubuo ng Austria-Hungary, Germany at Italy. Nabuo naman ang samahan ng Great Britain, France at Russia na tinawag na Triple Entente bilang tugon sa lumalakas na kapangyarihan ng Germany. Kalaunan ang Triple Entente ay naging Allied Forces at ang Triple Alliance ay naging Central Powers.
Pamprosesong Tanong:
Panuto: Sagutan ang mga tanong sa ibaba at isulat sa sagutang papel ang sagot.
- Ano ang motibo sa pagkakabuo ng Triple Entente?
- Paano naging salik ang imperyalismo at kolonyalismo sa pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- Paano naging salik ang nasyonalismo sa pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- Sa iyong palagay, alin sa mga nabanggit na salik ang nagpatindi ng tensiyon upang sumiklab ang Unang Digmaang Pandaigdig?
Simula ng Unang Digmaang Pandaigdig
Bago pa man sumiklab ang digmaan ay nahahati na sandalawang magkaribal na panig o pwersa ang Europe ang Triple Entente at Triple Alliance
Nagsimula ang sigalot noong 1908 noong sakupin ng Austria ang Bosnia-Herzegovina, mga lalawigan sa Balkan. Tumutol ang Serbia sapagkat naniniwala sila na dapat mapasakamay nito ang nasabing lalawigan. Lumubha ang krisis nang patayin sa Sarajevo, Bosnia si Archduke Francis Ferdinand at ang kanyang asawa noong ika-28 ng Hunyo 1914. Si Archduke Francis Ferdinand ang tagapagmana ng trono ng Austria. Pinaslang sila ni Gavrilo Princip, isang rebeldeng Serbian. 3
Mga Labanan sa Unang Digmaang
| Sentro ng Labanan | Mga Lumahok na Bansa | Mahahalagang Pangyayari |
|---|---|---|
| Kanlurang Europe | Germany, Austtia-Hunagary, France, United Kingdom, Belgium, | ✓ Dito naganap pang pinakamainit na labanan ng Unang Digmaang Pandaigdig. ✓ Nasakop ng Central Powers ang Hilagang Belgium sa kabila ng pagiging neutral nito. |
| Silangang Europe | Russia, Germany, Poland, Ukraine, Rehiyon ng | ✓ Lumusob ang Russia sa Prussia (Germany) sa pangunguna ni Grand Duke Nicolas. |
3 Vivar, Teofista L., et al. Kasaysayan ng Daigdig: Batayang Aklat sa Ikatlong Taon. 243-248.
[transcriber’s note: table continued from the previous page]
| Sentro ng Labanan | Mga Lumahok na Bansa | Mahahalagang Pangyayari |
|---|---|---|
| Baltic (Estonia, Lithuania at Latvia sa ngayon) | ✓ Natalo ang hukbo ng Russia sa digmaan sa Tannenberg dahil dumating ang tulong ng Germany. ✓ Nagtagumpay ang hukbong Russia sa Galicia. ✓ Nagtagumpay ang hukbong Russia sa Galicia. ✓ Bumagsak ang hukbo ng sandatahan ng Russia dahil pinahirapan sila ng ng mga German habang sila ay nasa Poland. ✓ Sunod-sunod ang pagkatalo ng hukbong sandatahan ng Russia na siyang dahilan ng pagbagsak ng Romanov noong Marso 1917 at naisilang ang komunismo sa Russia. ✓ Lumisan ang hukbong Ruso sa Poland, Ukraine at sa rehiyon ng Baltic. | |
| Balkan | Austria, Serbia, Bulgaria, Italy, Greece, Turkey, Montenegro, Hungary, Russia | ✓ Lumusob ang Austria at tinalo ang Serbia. Ngunit pagkaraan ng ilang buwan nakabawi ang Serbia. ✓ Sumapi ang Bulgaria sa Central Powers noong 1915. ✓ Pagdating ng 1916, napasailalim ng Central Powers ang karamihan sa mga bansa sa Balkan. |
| Karagatan | Germany, Great Britain, Denmark, | ✓ Nagkasubukan ang mga hukbong pandagat ng Germany at Great Britain sa unang bahagi ng digmaang karagatan. ✓ Naitaboy ng hukbong pandagat ng Germany mula sa Seven Seas ang hukbong pandagat ng Great Britain. ✓ Noong Mayo 31, 1916 nagkaroon ng labanan sa may baybayin ng Denmark. ✓ Sinagupa nila ang 99 barkong pandigma ng Germany sa pamumuno ni Admiral Reinhard Scheer. Maraming barko at buhay ang nawala sa pwersa ng British. Gayunpaman nakuha nitong paalisin ang pwersa ng Germany at muling naghari sa karagatan ang mga British. |
Tingnan ang timeline sa ibaba upang higit na maunawaan ang mga pangyayari sa Unang Digmaang Pandaigdig.
[chart: map; The Balkan League 1912-1913]
Labels printed on the map: AUSTRIA-HUNGARY; RUSSIA; ROMANIA; SERBIA; BULGARIA; BLACK SEA; MONTENEGRO; ALBANIA; MACEDONIA; THRACE; CONSTANTINOPLE; OTTOMAN EMPIRE; EPIRUS; GREECE; (ITALY); (U.K.); THE BALKAN LEAGUE 1912-1913.
Source: https://www.mentalfloss.com/article/30658/world-war-i-centennial-balkan-bedlam-beckons
Timeline
1908 sinakop ng Austria ang Bosnia-Herzegovina at mga lalawigan sa Balkan noong sakupin ng Austria ang Bosnia-Herzegovina, mga lalawigan sa Balkan
1914 Pinaslang si Archduke Francis Ferdinand at ang kanyang asawa Nagpahayag ng pakikidigma ang Austria-Hungary sa Serbia Sinakop ng Belgiumng Germany ang Belgium Nagdeklara ng digmaan ang Great Britain sa Germany Nagdeklara ng digmaan ang Austria-Hungary laban sa Russia Nilusob ng Germany ang Luxembourg Nagpahayag ng digmaan ang Montenegro laban sa Austria-Hungary Nagpahayag ng digmaan ang France at Great Britain laban sa Austria Hungary
1915 Sumali sa Central Powers ang Bulgaria Pinalubog ang barkong Lusitania ng Amerika
1916 Napasailalim sa Central Powers ang karamihan sa mga estado ng Balkan
1917 Nagkaroon ng rebolusyon sa Russia Nagdeklara ang United States ng digmaan laban sa Germany
1919 Paglagda sa Kasunduan sa Versailles at Pagwakas ng Unang Digmaang Pandaigdig
Pagpasok ng United States sa Digmaan
Ang United States ay nagpatupad ng isang pambansang patakarang tinatawag na isolasyonismo. Ito ang pag-iwas sa pakikisangkot sa mga gawain ng ibang bansa tulad ng ugnayang panlabas, pag-iwas sa pakikianib sa alyansang militar sa ibang nasyon at pag-iwas sa pakikialam sa mga digmaan na walang tuwirang epekto sa kanilang bansa.
Sa simula, walang pinanigan ang United States at nagpalabas ng Proclamation of Nuetrality si Pangulong Woodrow Wilson noong August 4, 1914. Ngunit noong ika-2 Abril 1917, nagpahayag ng pakikidigma ang United States sa Germany dahil sa sumusunod: Una, pagkamatay ng maraming Amerikano dahil sa walang humpay na pagbomba sa mga barkong nasa karagatan. Ikalawa, paglubog ng barkong British na Lusitania noong ika-7 ng Mayo 1915. Kasamang nasawi ang 128 na pasaherong Amerikano.
Nagpautang ng malaking halaga ang United States sa mga kaalyadong bansa. Nakabili ang Allies ng mga kagamitan sa digmaan at pagkain. Nagtagumpay ang mga magkaanib na bansa sa pagsali ng United States sa digmaan. Nagpadala ang United States ng American Expeditionary Forces na may lakas na dalawang milyong sundalo sa pangunguna ni Heneral John J. Pershing. Dahil dito natalo ang Germany noong 1918. Nagtagumpay ang mga Allies at biglang naging tahimik at payapa ang daigdig.
Mga Pangyayari Pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig
Mga Kasunduang Pangkapayapan
Ang Kasunduan sa Versailles ay ang pinakamahalagang kasunduan sa lahat ng kasunduang pangkapayapaan na nagdulot ng katapusan ng Unang Digmaang Pandaigdig. Ipinahinto ng kasunduang ito ang digmaan sa pagitan ng Germany at ng mga Alyado ng Unang Digmaang Pandaigdig. Nilagdaan ito noong ika-28 ng Hunyo 1921. Pinangunahan ang mga pulong na ito sa tinatawag na Big Four na kinabibilangan nina Pangulong Woodrow Wilson ng United States, Punong Ministro Llyod George ng Great Britain, Punong Ministro Georges Clemenceau ng France at Punong Ministro Vittorio Orlando ng Italy.
Tunay ngang may saysay ang kataga ni Neville Chamberlain na nagsabing “Sa anumang digmaan, walang panalo lahat ay talo.” Sa katunayan, umabot ng humigit kumulang na 186 milyong dolyar ang pinsalang dulot ng digmaan kaya nagkasundo ang mga bansa na mapanatili ang kapayapaan.
Pagbabago ng Mapa ng Daigdig
Pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig, nabago ang mapa ng Europe. Nagkahiwalay ang Austria at Hungary habang naging malaya ang Latvia, Estonia, Lithuania, Finland, Czechoslovakia, Yugoslavia at Albania. Nagwakas ang apat na dinastiya sa Europe- ang Hohenzollern ng Germany; Hapsburg ng Austria-Hungary, Romanov ng Russia at Ottoman ng Turkey. 4
[photo: cover of the printed “Treaty of Peace” document, The Allied and Associated Powers, Germany]
[photo: the Big Four leaders standing together on steps]
https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Versailles https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Versailles#/media/File:Big_four.jpg
[chart: map; Europe Before World War I (Map 1) and Europe After World War I (Map 2)]
Map 1 labels: Sweden; Norway; Denmark; Netherlands; Great Britain; Germany; Luxembourg; Belgium; France; Switzerland; Spain; Austria-Hungary; Romania; Bulgaria; Montenegro; Albania; Greece; Ottoman Empire; Russia.
Map 2 labels: Finland; Estonia; Latvia; Lithuania; Russia; Sweden; Norway; Denmark; Netherlands; Great Britain; Germany; Poland; Luxembourg; Belgium; Czechoslovakia; France; Austria; Hungary; Romania; Switzerland; Yugoslavia; Bulgaria; Albania; Greece; Spain. [?] (some labels on the map are rotated and partly illegible)
Captions: Europe Before World War I; Europe After World War I
4 Blando, Rosemarie C. Kasaysayan ng Daigdig: Araling Panlipunan 8 – Modyul ng mag-aaral, 456.
5 Ibid.
Sa iyong palagay, naging epektibo ba ang solusyong naihain upang makaroon ng kapayapaan at maiwaksi ang digmaan? Pangatwiranan ang iyong sagot.
Pagyamanin
Gawain 5: Larawan-Suri
Panuto: Suriin ang larawan sa ibaba at sagutin ang mga sumusunod na tanong
[photo: soldiers marching with rifles across an open field]
[photo: a ship with smoke and flames rising from it on the water]
Source:https://www.google.com.ph/search?q=world+war+i+pictures&source=lnms&tbm=isch&sa=X&ei=OqF4UrPRINOciQf3zYHgAw&sqi=2&ved=0CAcQ_AUoAQ&biw=1208&bih=598
Gabay na Tanong:
- Ano ang ipinakita sa larawan?
- Ano sa palagay mo ang mga pinsalang dulot ng digmaan?
- Bilang isang mag-aaral, ano-ano ang iyong maitutulong upang magkaroon ng kapayapaan sa iyong komunidad? sa bansa? sa daigdig?
[transcriber’s note: table continued from the previous page]
| Mga Pahayag | Ang Aking Sagot |
|---|---|
| 8. Sa Unang Digmaang Pandaigdig nagkampihan ang Germany, Austria-Hungary at Italy. | |
| 9. Ipinakita ng Germany ang kanilang matinding pagmamahal sa kanilang bayan sa pamamagitan ng pagsakop at pagkontrol sa iba pang mga teritoryo. | |
| 10. Ang mga Europeong bansa ay nananakop dahil nais nila itong gawing daluyan ng kanilang mga produkto. |
Gawain 4: Pagsunod-sunurin
Panuto: Lagyan ng bilang 1-5 ang mga pangungusap ayon sa pagkasunod-sunod ng mga pangyayari. Gawin ito sa hiwalay na sagutang papel.
- Pagsiklab ng Unang Digmaang Pandaigdig
_____A. Sinakop ng Austria ang Bosnia-Herzegovia. _____B. Pinaslang si Archduke Francis Ferdinand ng Austria at ang kanyang Asawa. _____C. Nilusob ng Germany ang Belgium. _____D. Tumiwalag ang Italy sa sa Tripple Alliance. _____E. Itinatag ang Triple Alliance
- Ang Pagsali ng Estados Unidos sa Digmaan at Kasunduang Pangkapayapaan
_____F. Nagpalabas ng Proclaimation of Neutrality si Pangulong Wilson ng United States. _____G. Lumubog ang barkong Lusitania noong May May 7, 1915. _____H. Nagpalabas ng Labing-apat na Puntos si Pangulong Wilson ng United States. _____I. Natalo ang Germany sa digmaan _____J. NIlagdaan ang Kasunduan sa Versailles
Isaisip
Gawain 6: Ipaliwanag Mo
Panuto: Ibigay ang iyong hinuha tungkol sa pahayag na “Sa anumang digmaan, walang panalo lahat ay talo.” Gawin ito sa hiwalay na papel.
Isagawa
Gawain 7: Kaya Mo Ito
Panuto: Gumawa ng isang maikling talumpati (speech) sa iyong sagutang papel na naglalaman ng iyong adbokasiya upang mapanatili ang kapayapaan sa sanlibutan. Gawing gabay ang rubric sa ibaba sa paggawa ng iyong talumpati.
Rubric Para sa Pagsulat ng Talumpati
| Pamantayan | Mahusay (15 puntos) | Katamtaman ang Husay (13 puntos) | Nangangailangan ng pagsasanay (11 puntos) | Puntos |
|---|---|---|---|---|
| Organisasyon ng ideya | Lubhang mahusay, lohikal ang pagkakasulat ang pagkakahanay ng mga pahayag at detalye mula panimula, hanggang konklusyon ng diskusyon. | Katamtaman lamang ang husay sa pagkasulat ang pagkahanay ng mga pahayag mula sa panimula hanggang sa konklusiyon ng diskusyon. | May kakulangan sa husay sa pagkasulat at pagkahanay ng mga pahayag mula sa panimula hanggang sa konklusiyon ng diskusyon. | |
| Nilalaman | Mapanghikayat, komprehensibo, at kompleto ang mga detalyeng ipinahayag | Komprehensibo at kompleto ang mga detalyeng ipinahayag | Mahusay ang pagpapahayag ng mga detalyeng ipinahayag | |
| Kabuuan |
Tayahin
Panuto: Isulat ang letra ng tamang sagot sa sagutang papel.
Alin sa sumusunod ang maaring magdulot ng pinakamatinding pinsala sa ari-arian at imprastruktura?
- A. digmaan
- B. epidemya
- C. kahirapan
- D. pagkalugi
Anong imperyo sa Gitnang Silangan ang bumagsak pagkatapos ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. Hapsburg
- C. Hohenzollern
- C. Ottoman
- D. Romanov
Aling pahayag ang hindi nagsasaad ng tamang hinuha tungkol sa epekto ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. Nasira ang mga ari-arian.
- B. Napahinto nito ang gawaing pangkabuhayan.
- C. Maraming tao ang mandarayuhan sa ibang bayan.
- D. Tumaas ang bilang ng mga taong nasugatan at namatay.
Ano ang mahihinuha kapag naantala ng digmaan ang aktibong kalakalan sa buong mundo?
- A. Tataas ang presyo ng mga bilihin
- B. Bababa ang presyo ng mga bilihin
- C. Tatamlay o mahihinto ang kalakalan
- D. Kaunting produkto ang mapagpipilian
Kung ikaw ay isang lider na nakaligtas sa Unang Digmaang Pandaigdig, alin ang nararapat na unang bigyang-pansin?
- A. pagsali sa iba’t ibang pandaigdigang samahan
- B. payagan ang lahat ng dayuhang mamumuhunan na papasok sa bansa
- C. palawakin ang teritoryo upang madagdagan ang mga hilaw na sangkap at mapabilis ang pag-unlad
- D. pagpapatupad ng mga programang pang-ekonomiya na nakatuon sa pagpapabuti ng pamumuhay ng mga tao
Ano ang tawag sa pagkakampihan ng mga bansa sa Europe bago nagsimula ang Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. alyansa
- B. pagkakaibigan
- C. kapatiran
- D. sanduguan
Alin sa sumusunod na sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig ang tumutukoy sa pagpapahusay, pagpaparami ng armas, at pagpapalakas ng mga sandatahang lakas ng mga bansa sa Europa?
- A. Imperyalismo
- B. Kolonyalismo
- C. Militarismo
- D. Nasyonalismo
Saang kontinente nagsimula ang Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. Africa
- B. Asia
- C. Europe
- D. North America
Alin sa sumusunod na pangyayari ang naging hudyat ng pagsisimula ng Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. paglusob ng hukbong Germany sa Belgium
- B. pagpalabas ng Labing-apat na Puntos ni Pangulong Woodrow Wilson
- C. pagwakas ng mga imperyo sa Europe tulad ng Germany, Austria-Hungary, Russia at Turkey
- D. pagpaslang sa tagapagmana ng trono ng Austria-Hungary na si Archduke Francis Ferdinand
Alin sa sumusunod na pahayag ang halimbawa ng epekto sa ekonomiya pagkatapos ng mga digmaan?
- A. Paghina ng industrialisasyon at pananalapi
- B. Pagiging malaya mula sa mga mananakop
- C. Pagtatag ng mga samahang Liga ng mga Bansa
- D. Paglakas ng Central Powers sa larangan ng pamamahala
Alin sa sumusunod ang hindi kabilang sa mga mahalagang pangyayari sa Unang Digmaang Pandaigdig?
- A. pagtatatag ng United Nations
- B. pagkaroon ng diwang nasyonalismo
- C. pagkatatag ng Allies at Central Powers
- D. pagpapalakas ng hukbong militar ng mga bansa
Sino ang nagpasikat ng katagang “Sa alinmang digmaan, walang panalo lahat ay talo?”
- A. Lloyd George
- B. Woodrow Wilson
- C. Neville Chamberlain
- D. George Clemenceau
Alin sa mga sumusunod na sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig ang tumutukoy sa madaling paraan ng pagpapalawak ng kapangyarihan ng isang bansa sa pamamagitan ng pag-impluwensiya sa mga kalakaran ng ibang estado?
- A. imperyalismo
- B. kolonyalismo
- C. militarismo
- D. nasyonalismo
Ano-anong bansa ang bumubuo sa Triple Entente?
- A. France, Italy, Russia
- B. Russia, Germany, Italy
- C. France, Great Britain, Russia
- D. Germany, Austria-Hungary, Italy
Paano naging sanhi ng Unang Digmaang Pandaigdig ang pagbubuo ng mga alyansa?
- A. Nalagay sa panganib ang isang bansa
- B. Nagkaroon ng pagkakampihan sa mga bansang sangkot
- C. Pinahina nito ang sandatahang lakas ng isang bansa
- D. Mas napalawak ang ugnayan ng mga bansa sa pakikipagkalakalan
Karagdagang Gawain
Gawain 8: Lahat Tayo Apektado
Panuto: Suriin kung paano naapektuhan ng digmaan ang sumusunod na aspeto.
| Aspeto | Mga Epekto |
|---|---|
| 1. Tao | |
| 2. ari-arian | |
| 3. kalakalan | |
| 4. gawaing hanapbuhay | |
| 5. pagkain | |
| 6. teritoryo | |
| 7. kalagayang politikal | |
| 8. kalusugan | |
| 9. edukasyon | |
| 10. relihiyon |
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; transcribed in reading order]
Subukin
- A
- C
- C
- D
- A
- A
- C
- A
- C
- B
- A
- C
- C
- C
- D
Gawain 1
- Simon Bolivar
- Josef Stalin
- Jose de San Martin
- James Monroe
- Vladimir I
Pamprosesong Tanong
- Ang motibo ng Triple Entente sa pagbuo ng samahan ay upang magkaroon ng proteksiyon laban sa Triple Aliance ng Germany, Austria-Hungary at Italy.
- Ang imperyalismo at kolonyalismo ay isa sa mga salik ng unang digmaang pandaigdig dahil sa katibayang nagpapalawak ng kanilang mga bansang sakop.
- Sa aking palagay ang pinakamatinding salik na nagpasiklab sa tensiyon ng Unang Digmaang Pandaigdig ay ang Militarismo. Pinalakas nila ang kanilang sandatahang lakas na nagbunsod ng pagmatyagan at paghinalaan ng mga bansa.
Gawain 2
- Maaaring magkaiba ang sagot sa gawaing ito
Gawain 3
- Nasyonalismo
- Pag-alyansa
- Imperyalismo
- Nasyonalismo
- Militarismo
- Militarismo
- Imperyalismo
- Pag-alyansa
- Nasyonalismo
- Imperyalismo
Gawain 4
| Item 1 | Item 2 |
|---|---|
| A. 3 | F. 1 |
| B. 2 | G. 2 |
| C. 4 | H. 3 |
| D. 5 | I. 4 |
| E. 1 | J. 5 |
<!– transcriber’s note: this page is printed upside down; the content below is transcribed in reading order after rotation –>
Gawain 7 (Maaaring Magkaiba ang sagot sa gawaing ito)
Isa sa pangangailangan ng tao ayon sa hirarkiya ni Abraham Maslow o kaligtasan o kapayapaan. Ano nga ba ang kapayapaan? Kailan ba natin masasabing ganap na kapayapaan ng isang lugar? Malamang marami sa atin ang higit na nabagabag sa bawat araw sa mga pangyayaring kawalan ng kapayapaan? Tiyak na maswerte ang mga taong hindi nakaranas ng kaguluhan sa buhay. Nakakatulog sila ng mahimbing at nagising na may ngiti sa labi.
Ngunit paano ang mga taong nasa gitna ng kaguluhan? Paano sila matutulungan ng pamahalaan at ng mga taong nangangailangan ng ating tulong at kalinga. Bigyang tugon ang kanilang mga pangangailangan gaya halimbawa ng kanilang kalusugan. Tulungang maibsan ang kanilang mga araw-araw na pangangailangan at pangamba at matugunan ang kanilang pang*[illegible]*.
Ang bawat isa sa atin ay may pakialam sa pagkamit ng tunay na kapayapaan. Gawin natin ang ating tungkulin at makibahagi sa mga gawaing pangkapayapaan upang makamit ang tunay na kaligtasan ng bawat isa.
Tayahin
| 1. A | 6. A | 11. A | ||
| 2. C | 7. C | 12. C | ||
| 3. C | 8. C | 13. A | ||
| 4. A | 9. D | 14. C | ||
| 5. D | 10. A | 15. B |
Gawain 8
- Marami ang namamatay.
- Nasira ang mga bahay at iba’t ibang ari-arian.
- Natigil ang kalakalan dahil sa takot.
- Nawalan ng hanapbuhay ang karamihan sa mga tao.
- Naubos ang suplay ng pagkain.
- Ang mga tao ay lumipat ng ibang lugar.
- Magulo ang sistemang political.
- Nagdulot ng iba’t ibang sakit sa mga tao.
- Natigil ang pagpasok sa paaralan.
- Natigil ang pagtitipon-tipon sa simbahan.
Gawain 6
“Sa anumang digmaan, walang panalo lahat ay talo”
Ang kasabihang ito ay nagpapahiwatig na sa bawat digmaan lahat ng sangkot ay talo. Ang bawat digmaan ay mag hindi mabuting epekto kung kaya’t sa bawat digmaan ang lahat ng tao ay talo. Maaring magdulot ng pagkasira ng ari-arian, hanapbuhay at ang pagkamatay ng maraming tao.
Gawain 5
Maaaring Magkaiba ang sagot sa gawaing ito.
Sanggunian
Blando, Rosemarie C., Michael M. Mercado, Mark Alvin M. Cruz, Angelo C. Espiritu, Edna L. De Jesus, Asher H. Pasco, Rowel S. Padernal, Yorina C. Manalo, Kalenna Lorene S. Asis. 2014. Kasaysayan ng Daigdig: Araling Panlipunan 8 – Modyul ng mag-aaral. Pasig City, Philippines: Vibal Group Inc. and Department of Education-Instructional Materials Council Secretariat (DepEd-IMCS).
Vivar, Teofista L., Nieva J. Discipulo, Priscilla H. Rille, Zenaida M. de Leon. 2000. Kasaysayan ng Daigdig: Batayang Aklat sa Ikatlong Taon. Metro Manila, Philippines: Sd Publications, Inc.
Philippines. Department of Education. 1995. Labanan ng mga Bansa sa Daigdig (Una at Ikalawang Digmaang Pandaigdig) – Modyul 17. Pasig City: Bureau of Secondary Education Project EASE.
Online Resources:
George, David Lloyd, Woodroe Wilson, Georges Clemenceau . May 27, 1919. Auckland War Memorial Museum. Accessed July 23, 2020. https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Versailles#/media/File:Big_four.jpg
George, David Lloyd, Woodroe Wilson, Georges Clemenceau . June 29, 1919. Auckland War Memorial Museum. Accessed July 18, 2020. https://en.wikipedia.org/wiki/Treaty_of_Versailles
Sass, Erik. May 12, 2012. World War I Centennial: Balkan Bedlam Beckony. Accessed September 10, 20201. https://www.mentalfloss.com/article/30658/world-war-i-centennial-balkan-bedlam-beckons
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply