This is the Grade 5 Health self-learning module for Quarter 4, Module 1: “Pangunang Lunas” (first aid). It was prepared by DepEd Region VIII for learners studying at home through the Alternative Delivery Mode, and it is written in Filipino. After working through it, learners should be able to explain what first aid is and what it aims to do.
On this page 6 sections
What learners will learn
The module opens by reminding learners that each of us has a duty to help save others in a life-or-death situation, and that a little first aid knowledge can save a life. It targets one Most Essential Learning Competency (MELC):
- Explains the nature and objectives of first aid (H5IS-lVa-34)
What the module teaches
The module has one lesson, Aralin 1: Pangunang Lunas. Its main ideas are below.
What first aid is
The module defines “pangunang lunas” (first aid) as giving basic help, care, and attention to people who have been hurt in an accident or who have fallen ill. It is something an ordinary person with the right knowledge can give. It does not need special medical equipment.
The three goals of first aid: the 3 P’s
The module teaches three main goals, known as the “3 P”:
| Filipino term | English | Meaning |
|---|---|---|
| Pagpapanatili ng buhay | Preserve life | Keep the person alive |
| Pag-iwas sa paglala ng kapinsalaan o karamdaman | Prevent further injury or illness | Stop the injury or illness from getting worse |
| Pagtataguyod sa paggaling | Promote recovery | Help the person heal |
Basic first aid skills: A-B-C
The module lists three basic skills, in this order:
- Airway (daanan ng hangin): check this first. Look for and try to fix any problem with the person’s airway, meaning the mouth and nose.
- Breathing (buga ng hangin): watch how the person is breathing.
- Circulation (sirkulasyon o pagdaloy ng dugo): check for and try to stop any problem or injury that affects the flow of blood in the body.
The pretest gives a memory trick. Just as “ABC” can stand for abocado, bayabas, and caimito, in first aid it stands for Airway, Breathing, Circulation.
The module also stresses that the helper should be safe first before giving first aid.
Parts of the module
The module follows the usual DepEd self-learning module parts:
- Alamin (learn): the purpose of the module and the competency.
- Subukin (pretest): 10 multiple-choice questions.
- Balikan (review): learners pick the right ways to help a sick person, such as wiping a feverish body with a wet towel or bringing the person to the nearest hospital.
- Tuklasin (discover): learners look at pictures of people helping others and think about when they have helped someone.
- Suriin (analyze): the lesson on what first aid is, the 3 P’s, and A-B-C.
- Pagyamanin (practice): learners draw a star for statements that show correct first aid skills and a circle for those that do not.
- Isaisip (remember): three questions on the meaning of first aid, its three goals, and why the skills matter.
- Isagawa (apply): learners match situations, such as a wounded foot and hand, a person drowning in a flood, and a broken leg, to the right goal and explain why.
- Tayahin (assessment): a matching test and a multiple-choice test.
- Karagdagang Gawain (additional activity): learners list five ways to help babies and older people who suddenly fall ill or get hurt.
- Susi sa Pagwawasto (answer key).
How to use this module
- Learners: Start with the pretest, then go through the parts in order. Write all answers on a separate sheet or in your MAPEH notebook, because the module asks you not to write on it. Check your work with the answer key honestly, and contact your teacher if a lesson is hard to understand.
- Parents and guardians: The module was made for learning at home with a guide. Help your child read the Filipino text, talk through the pictures in Tuklasin and Isagawa, and ask your child to explain the 3 P’s and A-B-C in their own words.
- Teachers: The answers to Isagawa vary and are to be checked by the teacher. The pretest results show which learners need more help.
Frequently asked questions
What grade and quarter is this Health module for?
It is for Grade 5 Health, Quarter 4, Module 1. The topic is Pangunang Lunas, or first aid.
What are the three goals of first aid in this module?
The module calls them the 3 P’s: preserve life, prevent further injury or illness, and promote recovery.
What does ABC mean in first aid?
ABC stands for Airway, Breathing, and Circulation. The module says the airway (mouth and nose) should be checked first.
Who can give first aid?
According to the module, an ordinary person with the right knowledge can give first aid. It does not require special medical equipment.
Does the module have an answer key?
Yes. The Susi sa Pagwawasto at the end has answers for the pretest, review, practice, and assessment. The Isagawa answers vary and are checked by the teacher.
Full text of the module
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Health
Ikaapat na Markahan – Modyul 1: Pangunang Lunas
CO_Q4_Health5_ Module1
5
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
[illustration: group of students and a teacher studying outdoors and at a desk, with a globe and a lantern]
Health – Ikalimang Baitang Alternative Delivery Mode Ikaapat na Markahan – Modyul 1: Pangunang Lunas Unang Edisyon, 2020
Isinasaad sa Batas Republika 8293, Seksiyon 176 na: Hindi maaaring magkaroon ng karapatang-sipi sa anumang akda ang Pamahalaan ng Pilipinas. Gayunpaman, kailangan muna ang pahintulot ng ahensiya o tanggapan ng pamahalaan na naghanda ng akda kung ito ay pagkakakitaan. Kabilang sa mga maaaring gawin ng nasabing ahensiya o tanggapan ay ang pagtakda ng kaukulang bayad.
Ang mga akda (kuwento, seleksiyon, tula, awit, larawan, ngalan ng produkto o brand name, tatak o trademark, palabas sa telebisiyon, pelikula, atbp.) na ginamit sa modyul na ito ay nagtataglay ng karapatang-ari ng mga iyon. Pinagsumikapang matunton ang mga ito upang makuha ang pahintulot sa paggamit ng materyales. Hindi inaangkin ng mga tagapaglathala at mga may-akda ang karapatang-aring iyon. Ang anumang gamit maliban sa modyul na ito ay kinakailangan ng pahintulot mula sa mga orihinal na may-akda ng mga ito.
Walang anumang parte ng materyales na ito ang maaaring kopyahin o ilimbag sa anomang paraan nang walang pahintulot sa Kagawaran.
Inilathala ng Kagawaran ng Edukasyon Kalihim: Leonor Magtolis Briones Pangalawang Kalihim: Diosdado M. San Antonio
Bumuo sa Pagsusulat ng Modyul
Manunulat: Jennifer D. Cidro Editor: Ryan E. Depalco Tagasuri: Jodelyn A. Mercadal Tagaguhit: Patmar D. Abracia Tagalapat: Ma. Jayvee A. Garapan Tagapamahala: Ma. Gemma M. Ledesma; Bebiano I. Sentillas; Rosemarie M. Guino; Joy B. Bihag; Ryan R. Tiu; Nova P. Jorge; Carmelino P. Bernadas; Rey F. Bulawan; Nicolas G. Baylan; Neil G. Alas; Imelda E. Gayda; Abelardo G. Campani
Inilimbag sa Pilipinas ng ________________________
Department of Education – Region VIII
Office Address: Government Center, Cadahug, Palo, Leyte Telefax: 053 – 832 – 2997 E-mail Address: region8@deped.gov.ph
5
Health
Ikaapat na Markahan – Modyul 1: Pangunang Lunas
Paunang Salita
Ang Self-Learning Module o SLM na ito ay maingat na inihanda para sa ating mag-aaral sa kanilang pag-aaral sa tahanan. Binubuo ito ng iba’t ibang bahagi na gagabay sa kanila upang maunawaan ang bawat aralin at malinang ang mga kasanayang itinakda ng kurikulum.
Ang modyul na ito ay may inilaang Gabay sa Guro/Tagapagdaloy na naglalaman ng mga paalala, pantulong o estratehiyang magagamit ng mga magulang o kung sinumang gagabay at tutulong sa pag-aaral ng mga mag-aaral sa kani-kanilang tahanan.
Ito ay may kalakip na paunang pagsusulit upang masukat ang nalalaman ng mag-aaral na may kinalaman sa inihandang aralin. Ito ang magsasabi kung kailangan niya ng ibayong tulong mula sa tagapagdaloy o sa guro. Mayroon ding pagsusulit sa bawat pagtatapos ng aralin upang masukat naman ang natutuhan. May susi ng pagwawasto upang makita kung tama o mali ang mga sagot sa bawat gawain at pagsusulit. Inaasahan namin na magiging matapat ang bawat isa sa paggamit nito.
Pinapaalalahanan din ang mga mag-aaral na ingatan ang SLM na ito upang magamit pa ng ibang mangangailangan. Huwag susulatan o mamarkahan ang anumang bahagi ng modyul. Gumamit lamang ng hiwalay na papel sa pagsagot sa mga pagsasanay.
Hinihikayat ang mga mag-aaral na makipag-ugnayan agad sa kanilang guro kung sila ay makararanas ng suliranin sa pag-unawa sa mga aralin at paggamit ng SLM na ito.
Sa pamamagitan ng modyul na ito at sa tulong ng ating mga tagapagdaloy, umaasa kami na matututo ang ating mag-aaral kahit wala sila sa paaralan.
Alamin
[illustration: target with an arrow]
Isa sa mga tungkulin ng tao ay ang makapagligtas ng kapwa mula sa pakikipaglaban sa buhay at kamatayan. Sa pamamagitan ng modyul na ito, matututunan ang tamang kaalaman at kasanayan sa pangunang lunas. Nakapaloob din sa modyul na ito ang kahalagahan ng kaalaman at kasanayan na maaaring magamit mo sa pang-araw-araw o sa anumang sitwasyon na kailangan upang makapagligtas ng buhay at maagapan ang anumang pinsala o kapansanan.
Sa pagtatapos ng modyul na ito, ang mag-aaral ay inaasahan na malinang ang Most Essential Learning Competency (MELC) na:
- explains the nature and objectives of first aid (H5IS-lVa-34)
Subukin
[illustration: pencil]
Panuto: Piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
Ang _____ ay ang pagbibigay ng pangunahing tulong, kalinga at pangangalaga sa mga taong napinsala ng sakuna o karamdaman.
a. pangunang lunas
b. pagpapanatili ng buhay
c. pagtaguyod sa paggaling
d. pananggalang sa sariliSino sa mga sumusunod ang maaring magsagawa ng first aid o pangunang lunas?
a. doktor na may aparato
b. nars na may mga dalang gamot
c. guro na may sapat na kasanayan
d. karaniwang tao na may wastong kaalamanAlin sa mga sumusunod ang dapat unahing suriin bago magsagawa ng pangunang lunas?
a. pagdaloy ng dugo sa katawan
b. daanan ng hangin
c. buga ng hangin
d. pagdurugoAlin sa mga sumusunod ang HINDI kabilang sa dapat bigyan ng pangunang lunas?
a. natutulog
b. nasugatan
c. nawalan ng malay
d. nabalian ng butoAlin ang pangunang lunas ang nararapat ibigay sa taong may balinguyngoy o nagdurugo ang ilong?
a. imasahe ang ilong ng pasyente
b. painumin ng maraming tubig
c. takpan ang ilong nga bendahe
d. painumin kaagad ng gamotMahalaga ang pagbibigay ng pangunang lunas sa taong nangangailangan upang _____?
a. maging sikat
b. maisalba ang buhay
c. makatulong sa mga doktor
d. masigurado ang bisa ng gamotKung ang panlunas sa nagtatae na ABC ay Abocado Bayabas Caimito, sa first aid ito ay nangangahulugang _____?
a. Animal Bite Center
b. Anemia Blood Causes
c. Airway Breathing Circulation
d. All Body MassesAng mga sumusunod ay ang tatlong pangunahing layunin ng pangunang lunas maliban sa isa?
a. Pagbigay ng gamot
b. Pagpapanatili ng buhay
c. Pagtaguyod sa paggaling
d. Pag-iwas sa paglala ng pinsalaAlin sa mga sumusunod na pangungusap ang HINDI nagsasaad ng tama ukol sa pangunang lunas?
a. Ang pangunang lunas ay maari ding ibigay sa mga hayop
b. Ang pangunang lunas ay ibinibigay sa mga taong nais maisalba ang buhay
c. Dapat na unahing suriin ang daanang hangin sa pagbibigay ng pangunang lunas
d. Kinakailangang gamitan ng natatanging aparatong panggamot ang pagbibigay ng pangunang lunasAlin ang pangunang lunas ang nararapat ibigay sa taong nalason ng pagkain?
a. painumin ng maraming tubig at magpahinga
b. kumain ng isang kutsarang pulot o honey na may katas ng luya
c. painumin ng maligamgam na tubig na may lemon o kalamansi at asukal
d. Lahat ng nabanggit
Aralin 1
Pangunang Lunas
Lahat tayo ay may pananagutan sa isa’t isa. Tungkulin natin ang maging handa sa pagliligtas sa kapwa tao mula sa pakikipaglaban sa buhay at kamatayan. Ang kaunting kaalaman sa pangunang lunas ay makaliligtas ng buhay.
Balikan
[illustration: puzzle pieces]
Panuto: Piliin ang mga kahon na tumutukoy sa tulong o lunas na pwede maibigay sa taong may sakit o napinsala? Isulat ang iyong sagot sa iyong kwaderno sa MAPEH.
- Painumin ng soft drinks tatlong beses sa isang araw ang maysakit.
- bigyan ng maraming pera
- Punasan ng basang tuwalya ang katawan ng may lagnat.
- dalhin sa pinakamalapit na ospital
- Painumin ng angkop na gamot ang may karamdaman.
Tuklasin
Tingnan ang mga larawan. Ano ang ginagawa ng mga nasa larawan? Paano ito makatutulong sa tao? Naranasan mo na bang makatulong sa kapwa mo?
[illustration: three drawings of people giving help to others, showing a hand wrapping an arm, a hand holding a towel on a forehead, and a person kneeling beside another person]
Abracia, n.d.
[illustration: a person lying on the ground, with a helper’s hands tilting the head back to open the airway]
Suriin
Ang pangunang lunas (first aid) ay ang pagbibigay ng pangunahing tulong, kalinga at pangangalaga sa mga taong napinsala dahil sa sakuna o karamdaman.
Ang tatlong pangunahing mga layunin ng pangunang lunas na mas kilala bilang 3 P (tatlong P) ay ang mga sumusunod:
- Pagpapanatili ng buhay (Preserve life)
- Pag-iwas mula sa pagkakaroon ng mga dagdag na pinsala o pag-iwas sa paglala ng kapinsalaan o karamdaman (Prevent further injury or illness)
- Pagtataguyod sa paggaling (Promote recovery)
Mga Pangunahing Kasanayan sa Pagbibigay ng Pangunang Lunas
[illustration: a person lying on the ground, with a helper’s hands tilting the head back to open the airway]
Airway – Ang daanan ng hangin/Ang daanang panghininga/Ang daanang-hingahan. Dapat unahin suriin at subuking lutasin ang mga suliraning may kaugnayan sa daanan ng hangin (bibig at ilong) ng pasyente.
[illustration: a helper leaning over a person lying down, watching the chest for breathing]
Breathing – Buga ng hangin Bantayan ang katangian ng paghinga.
[illustration: fingers pressed on a person’s wrist to check the pulse]
Circulation – Sirkulasyon o pagdaloy ng dugo sa katawan Suriin at subukin sugpuin ng tagapaglunas ang anumang suliranin at pinsala na may kaugnayan sa sirkulasyon (pagdaloy at pag-ikot ng dugo sa katawan.)
Abracia, n.d.
Pagyamanin
Panuto: Pag-aralan ang mga sitwasyon. Iguhit ang hugis ★ sa mga sitwasyon na nagpapakita ng kasanayan sa pagbibigay ng pangunang lunas at hugis ● naman kung ito ay hindi nagpapakita. Ilagay ang iyong sagot sa isang malinis na papel.
_____1. Unahing suriin ang daanang hangin sa pagbibigay ng pangunang lunas. _____2. Suriin at subuking sugpuin ang anumang suliranin at pinsala na may kaugnayan sa sirkulasyon. _____3 Gumamit ng natatanging aparatong panggamot ang pagbibigay ng Pangunang lunas. _____4. Ang pangunang lunas ay ibinibigay sa mga taong nais maisalba ang buhay. _____5. Pagbibigay ng gamot ang pangunahing layunin ng pangunang lunas.
Isaisip
Panuto: Sagutin ang mga tanong sa ibaba at isulat ito sa iyong kwaderno.
- Ano ang pangunang lunas (first aid)?
- Ibigay ang tatlong pangunahing layunin ng pangunang lunas? Ipaliwanag ang bawat isa.
- Bakit mahalagang matutunan natin ang mga pangunahing kasanayan sa pagbibigay ng pangunang lunas?
Isagawa
Panuto: Pag-aralan ang mga nasa larawan. Ihanay ang layunin sa bawat sitwasyon at ipaliwanag ang bawat kahalagan nito. Isulat ang inyong pagpapaliwanag sa ikatlong kolum.
[illustration: rescuers carrying a person lying on a stretcher] [illustration: rescuers helping people out of floodwater using a rope and a tube] [illustration: a person carrying a child to safety]
Abracia, n.d.
| Kolum A (Sitwasyon) | Kolum B (Layunin) | Kolum C (Kahalagahan) |
|---|---|---|
| 1. Sugat sa paa at kamay | a. Pagtataguyod sa paggaling | a. |
| 2. Taong nalunod sa baha | b. Pagpapanatili ng buhay | b. |
| 3. Taong nabali ang buto sa paa | c. Pag-iwas mula sa pagkakaroon ng mga dagdag na pinsala o pag-iwas sa paglala kapinsalaan o karamdaman | c. |
Tayahin
A. Panuto: Itugma ang nasa Hanay A sa nasa Hanay B. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
| Hanay A | Hanay B |
|---|---|
| 1. Breathing | a. Ang daanan ng hangin |
| 2. Circulation | b. Buga ng hangin |
| 3. Airway | c. Pagbibigay ng pangunang tulong, kalinga at pangangalaga sa mga taong napinsala dahil sa sakuna o karamdaman |
| 4. Pangunang Lunas | d. Sirkulasyon o pagdaloy ng dugo sa katawan |
| 5. Preserve life | e. Pagpapanatili ng buhay |
| f. Pagtataguyod sa paggaling |
B. Panuto: Piliin ang titik ng tamang sagot. Isulat ang sagot sa iyong sagutang papel.
Ito ang unang mabisang gawin sa tuwing magbibigay ng pangunang lunas.
a. maging ligtas
b. maging malusog
c. maging masaya
d. maging malinisAng pagbibigay ng pangunahing tulong, kalinga, at pangangalaga sa mga taong napinsala ng sakuna o karamdaman ay tinatawag na __________.
a. pagsagip
b. pangangalaga sa kalusugan
c. pangunang lunas
d. paggamot sa maysakitAlin sa mga sumusunod ang nagpapakita ng kasanayan sa pangunang lunas?
[illustration: four pictures labeled a, b, c, and d, showing a child beside an adult outdoors, a person in a hospital bed with an IV stand, two children helping a person on the ground, and a person in a bed beside an IV drip]Kung ikaw ay nasa ligtas na lugar, ikaw ay manatili at ________ ng pangunang lunas.
a. magsimula
b. mag-aral
c. magturo
d. humintoAng kaalaman sa mga kasanayan sa pangunang lunas ay mahalaga upang _____
a. mabigyan ng maraming pera
b. makatulong at makasagip ng buhay
c. magkaroon ng maraming kaibigan
d. maging kilala sa lipunan
Karagdagang Gawain
Panuto: Magbigay ng limang magagawang tulong sa mga sanggol at matatanda na biglang nagkasakit o napinsala. Isulat ang sagot sa iyong kwaderno.
Susi sa Pagwawasto
[transcriber’s note: this page is printed upside down; the content below is transcribed in reading order after rotating it]
Subukin
- a
- d
- b
- a
- a
- d
- c
- a
- d
- d
Tayahin
A.
- b
- d
- a
- c
- e
B.
- a
- c
- a
- a
- b
Pagyamanin
- ★
- ★
- ●
- ★
- ●
Isagawa
(Ang sagot ay magkakaiba-iba. Ito’y iwawasto ng guro.)
Balikan
Painumin ng angkop na gamot ang may karamdaman
Dalhin sa pinakamalapit na ospital
Punasan ng basang tuwalya ang katawan ng may lagnat
Isaisip
- Pagbibigay ng pangunahing tulong, kalinga at pangangalaga sa mga taong napinsala dahil sa sakuna o karamdaman.
- Preserve life, Prevent further injury or illness, Promote recovery
- Upang makapagligtas ng buhay at maagapan ang anumang pinsala o kapansanan.
Sanggunian
Department of Education RO8. 2016, Kagamitan ng Mag-aaral Health, Yunit 4-Aralin 1 Pangunang Lunas, 1-4
DepEd Region8. 2016, Gabay sa Pagtuturo, Health 5 Yunit 4-Aralin 1 Pangunang Lunas, 1-4
Department of Education. 2016, K to 12 Curriculum Guide in Health, 48
Para sa mga katanungan o puna, sumulat o tumawag sa:
Department of Education – Bureau of Learning Resources (DepEd-BLR)
Ground Floor, Bonifacio Bldg., DepEd Complex Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax: (632) 8634-1072; 8634-1054; 8631-4985
Email Address: blr.lrqad@deped.gov.ph * blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply