This is the teacher’s guide (Patnubay ng Guro) for Module 5 of the Alternative Learning System Accreditation and Equivalency (ALS A&E) Junior High School program, Learning Strand 1: Kasanayang Pangkomunikasyon sa Filipino (communication skills in Filipino). The module is titled “Pahayag Mo Dulot ay Pagkatuto” (your expression brings learning). The guide is for ALS teachers and learning facilitators. It gives a session guide for each of the module’s three lessons, plus scoring rubrics and answer keys.
The guide asks facilitators to do three things: explain to learners how to use the module, track how well learners manage their own learning, and encourage and guide them through the module’s activities. DepEd and UNESCO published it in 2020, with support from the Korea International Cooperation Agency (KOICA), under the project “Better Life for Out-of-School Girls to Fight Against Poverty and Injustice in the Philippines.”
On this page 7 sections
What learners will learn
The guide lists these competencies for the module:
- Tell, in a creative way, about a trial in life that they overcame through faith in God and trust in their own abilities (LS1CS/FIL-PS-PPB-JHS-34)
- State or explain the causes and effects of events (LS1CS/FIL-PB-PPD-MT/JHS-51)
- Write an essay that presents their own view on a current issue or topic (LS1CS/FIL-PU-PPE-JHS-25)
- Use connectors that signal narration and the order of events correctly, such as “isang araw” (one day) and “samantala” (meanwhile) (LS1CS/FIL-PS-PPB-JHS-18)
Lessons in this module
- Aralin 1: Iba’t Ibang Paraan ng Pagpapahayag (different ways of expression). Uses pamahiin (Filipino superstitions) as the starting point for studying description, narration, argumentation, and exposition.
- Aralin 2: Mga Hudyat ng Kaugnayang Lohikal (signals of logical relationships). Covers cause and effect and other logical links between ideas.
- Aralin 3: Mga Pang-ugnay sa Pagsasalaysay (connectors in narration). Covers connectors, especially conjunctions, used to tell events in order.
What each session covers
Every session guide follows the same parts: Layunin (objective), Paksa (topic and materials), Pamamaraan (procedure), Pagtataya (assessment), and Karagdagang Gawain (additional activity). The suggested materials are slides, a projector, a copy of the module, a ballpen, and clean paper or a notebook. Page numbers below refer to the learner’s module.
Aralin 1: Ways of expression
- Motivation: Show slides of superstitions that Filipino families often believe. Ask learners which ones they believe and have them share their experiences.
- Discussion points: the meaning of pamahiin, the ways of expression, paglalarawan (description) and its types, pagsasalaysay (narration), pangangatwiran (argumentation) and its two types (pabuod, or inductive, and pasaklaw, or deductive), and paglalahad (exposition) and its types, such as definition, following directions, editorial, essay, news, column, notes, and report.
- Activities: Gawain I (page 16) has learners list superstitions they believe and write an essay on how these affect their life and faith. Gawain II (page 17) has learners interview people in their community and list ten local superstitions.
- Assessment: Isagawa (page 18) is an expository essay about a trial they overcame through faith in God and trust in themselves.
- Additional activity: an essay about a time when belief in God and belief in superstitions clashed in their mind, including what they realized.
Aralin 2: Logical relationships
- Review and motivation: Go over Lesson 1, then show a picture of people caught outside in heavy rain. Ask about the results of heavy rain and possible solutions.
- Discussion points: signals of logical relationships, with meanings, examples, and connectors for cause and effect, means and purpose, means and result, and condition and effect.
- Activities: Learners build a concept map. In Gawain I (page 26), they write sentences with logical signals based on pictures. In Gawain II (page 28), they write a four-stanza poem on the causes and effects of a problem in their community.
- Assessment: Isagawa (page 29) is an essay about the way of life or culture of their community, using signals of logical relationships.
- Additional activity: give five examples of events that show cause and effect.
Aralin 3: Connectors in narration
- Motivation: Learners choose the right connector in sample sentences, such as “Nahuli siya sa kaniyang interbyu sa trabaho (at; ngunit; dahil) hindi siya maagang natulog kagabi” (he was late for his job interview ___ he did not sleep early last night).
- Discussion points: the meaning of pang-ugnay (connector), its three types, and pangatnig (conjunction). The types of pangatnig covered are panimbang, paninsay, pananhi, pamukod, panubali, panulad, panlinaw, and pamanggit.
- Activities: Learners make a concept map, answer multiple-choice questions in Gawain I (page 38), and write sentences using the connectors in the table in Gawain II (page 40).
- Assessment: Isagawa (page 42) is an essay giving their own view on current issues in their community, using narrative connectors.
- Additional activity: give two examples of each connector discussed.
Rubrics and answer key
The guide includes rubrics for each written task:
- recording superstitions
- writing an essay
- building statements with logical signals
- writing a poem
- writing an essay with logical relationships
- giving examples using narrative connectors
Each rubric scores four criteria: Nilalaman (content), Organisasyon (organization), Paglalapat ng Aralin (application of the lesson), and Kalinisan (neatness). Each criterion is rated 5 (Mahusay), 3 (Katamtaman), or 1 (Mahina), for a total of 20 points.
The answer key (Susi sa Pagwawasto) covers:
- Subukin Gawain I: 1. A, 2. C, 3. A, 4. C, 5. A
- Sample answers for Subukin Gawain II
- The Tuklasin reading for Lesson 3, a news piece on Iñigo Pascual’s call for young people to value the national language
- Linangin Gawain I for Lesson 3: 1. D, 2. C, 3. B, 4. A, 5. B, 6. C, 7. B, 8. A, 9. A, 10. B
How to use this module
- Before the lessons: Have learners answer the pretest, Subukin, on page 2 of the module. Explain the directions so they can answer correctly.
- During each lesson: Follow the session guide in order. Give clear directions for each activity and have learners write their answers on clean paper. Use the rubrics to check written work.
- After all three lessons: Have learners take the final assessment, Pagtataya, on pages 48 to 50.
Learners and parents can use the lesson summaries above to see what each activity asks. Facilitators can use the rubrics to show learners how their essays and poems will be graded.
Frequently asked questions
Who is this Patnubay ng Guro for?
It is for ALS teachers and learning facilitators handling Module 5 of the ALS A&E Junior High School program, Learning Strand 1: Kasanayang Pangkomunikasyon sa Filipino.
What lessons are in Module 5: Pahayag Mo Dulot ay Pagkatuto?
There are three: Iba’t Ibang Paraan ng Pagpapahayag (ways of expression), Mga Hudyat ng Kaugnayang Lohikal (signals of logical relationships), and Mga Pang-ugnay sa Pagsasalaysay (connectors in narration).
Does the guide include an answer key?
Yes. It has a Susi sa Pagwawasto with answers to Subukin Gawain I, sample answers for Gawain II, and answers to Linangin Gawain I of Lesson 3. It also includes rubrics for the written tasks.
How are the essays and poems graded?
Each rubric scores content, organization, application of the lesson, and neatness. Each criterion gets 5, 3, or 1 point, for a total of 20 points.
Where are the pretest and final assessment?
The pretest, Subukin, is on page 2 of the module. The final assessment, Pagtataya, is on pages 48 to 50 and is taken after all three lessons.
Full text of the document
The text below is a transcription of the PDF above, as printed.
Learning Strand 1 Kasanayang Pangkomunikasyon sa Filipino Patnubay ng Guro para sa Modyul 5: Pahayag Mo Dulot ay Pagkatuto
PAG-AARI NG PAMAHALAAN HINDI IPINAGBIBILI
SECONDARY JHS
ALS Accreditation and Equivalency Program: Junior High School
[illustration: cover art of a man and a woman in traditional dress with a hand holding a map of the Philippines, with flowers and stars, in yellow line art]
Learning Strand 1 Patnubay ng Guro
LEARNING STRAND 1
PATNUBAY NG GURO
Alternative Learning System – Accreditation and Equivalency (ALS-A&E)
JUNIOR HIGH SCHOOL: KASANAYANG PANGKOMUNIKASYON SA FILIPINO PATNUBAY NG GURO PARA SA MODYUL 5 (PAHAYAG MO DULOT AY PAGKATUTO)
ALS Accreditation and Equivalency Program: Junior High School Learning Strand 1: Kasanayang Pangkomunikasyon sa Filipino Modyul 5: Pahayag Mo Dulot ay Pagkatuto
Inilimbag ng United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization UNESCO Office, Jakarta taong 2020 Jalan Galuh II No. 5, Kebayoran Baru, Jakarta, Indonesia
and
Kagawaran ng Edukasyon DepEd Complex, Meralco Avenue, Pasig City, Philippines
Karapatang sipi © UNESCO and DepEd 2020
Ang publikasyon na ito ay magagamit sa ilalim ng Attribution-Share Alike 3.0 IGO (CC-BY-SA) 3.0 IGO) license (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/igo/). Kaakibat ng paggamit ng nilalaman ng publikasyon ito, ang mga gumagamit ay tatanggapin ang mga tuntunin sa paggamit ng UNESCO Open Access Repository (http://www.unesco. org/open-access/terms-use-ccbysa-en).
Ang lahat ng materyal na iprinisinta sa kabuoan ng publikasyon na ito ay hindi nagpapahiwatig at nagpapahayag ng anumang opinyon ng kahit na sinomang parte ng UNESCO sa usapin ng legal na katayuan ng anumang bansa, teritoryo, lungsod o lugar, mga awtoridad nito, o kahit na ang mga hanggahan nito.
Ang pagpili ng mga materyal at opinyon na nakapaloob sa publikasyon ay responsibilidad ng mga manunulat at hindi ng UNESCO.
Ang modyul na ito ay ginawa at inilimbag para sa proyektong “Better Life for Out-of-School Girls to Fight Against Poverty and Injustice in the Philippines” na may suportang pampinansyal mula sa Korea International Cooperation Agency.
Inilimbag ng APC Printers Corporation Inilimbag sa Makati City, Philippines
ISBN 888-888-8888-88-8
Development Team
| Jenelyn Marasigan Baylon | Master Teacher I, ALS Task Force (On-detail) |
| Kristine Lee S. Lumanog | Education Program Specialist II, ALS Task Force (On-detail) |
| Judy R. Mendoza | Project Development Officer III, Bureau of Learning Resources |
| Reyangie V. Sandoval | Education Program Specialist II, Bureau of Learning Resources |
| Josephine C. Intino | Senior Education Program Specialist, Bureau of Curriculum Development |
| Eric U. Labre | Senior Education Program Specialist, Bureau of Learning Resources |
| Roderick P. Corpuz | Supervising Education Program Specialist, ALS Task Force |
| Daisy Asuncion O. Santos | Chief Education Program Specialist, Bureau of Learning Resources |
| Marilette R. Almayda | Director III/Head, ALS Task Force |
| Ariz Delson Acay D. Cawilan | Officer-In-Charge, Office of the Director IV, Bureau of Learning Resources |
| G. H. S. Ambat | Assistant Secretary for Alternative Learning System Program and Task Force |
| Tonisito M. C. Umali | Undersecretary for Legislative Liaison Office, External Partnership Service and Project Management Service |
| Leonor Magtolis Briones | Secretary |
| Nanette Amongol | Author |
| Chinita Ann Francisco | Content Expert |
| Bernadette Sison | Admin and Finance Staff |
| Mildred Parbo | Project Lead |
| Ma. Teresita Medado | President |
Content and Language Evaluators and Instructional Design Reviewer
| Levi M. Coronel | Regional Office X – Northern Mindanao, Department of Education |
| Hilda N. Garcia | Schools Division Office of Angeles City, Department of Education |
| May L. Mojica | De La Salle University – Dasmariñas |
| Ade Sandra | Admin and Finance Assistant |
| Rusyda Djamhur | Project Assistant |
| Marmon Abutas Pagunsan | National Project Consultant |
| Remegio Alquitran | National Project Officer |
| Maria Karisma Bea Agarao | National Programme Coordinator |
| Mee Young Choi | Head of Education Unit |
| Shahbaz Khan | Director and Representative |
Gabay sa Gagamit
Para sa tagapagdaloy:
Malugod na pagtanggap sa Learning Strand 1 Filipino ng Alternative Learning System (ALS) Junior High School Modyul para sa araling Pahayag Mo Dulot ay Pagkatuto.
Ang modyul na ito ay pinagtulungang dinisenyo, nilinang, at sinuri ng mga edukador mula sa pampublikong guro sa paaralan at ALS at pampribadong institusyon upang gabayan ka, ang gurong tagapagdaloy, upang matulungang makamit ng mag-aaral ang pamantayang itinakda ng ALS Kurikulum ng K to 12 habang kanilang pinanagumpayan ang pansarili, panlipunan, at pang-ekonomikong hamon sa pag-aaral sa ALS.
Ang tulong-aral na ito ay umaasang makauugnay ang mag-aaral sa mapatnubay at malayang pagkatuto na mga gawain ayon sa kanilang kakayahan, bilis, at oras. Naglalayon din itong matulungan ang mag-aaral upang makamit ang mga kasanayang pan-21 siglo habang isinasaalang-alang ang kanilang mga pangangailangan at kalagayan.
Bilang guro/tagapagpadaloy sa ALS, inaasahan na maipaliwanag sa mga mag-aaral ang paggamit ng modyul na ito. Kinakailangan din na masubaybayan ang paglago ng mag-aaral sa kanilang pamamahala sa sariling pagkatuto. Higit sa lahat inaasahan din na iyong hihikayatin at gagabayan ang mga mag-aaral sa mga gawaing nakapaloob sa modyul na ito.
I’ve transcribed the eight pages you supplied. They carry the printed text of pages 1–8 of the guide, and I’ve numbered them 9–16 as you asked. Please check the page markers against the PDF, since these pages match the earlier transcription.
[transcriber’s note: the supplied pages show the printed content of pages 1–8 of the guide. They are numbered 9–16 here as instructed, and they may duplicate the earlier transcription.]
Patnubay ng Guro
Sa modyul na ito, inaasahan sa mga mag-aaral na:
- Naisasalaysay nang masining ang isang pagsubok na dumating sa buhay na napagtagumpayan dahil sa pananalig sa Diyos at tiwala sa sariling kakayahan (LS1CS/FIL-PS- PPB-JHS -34)
- Nasasabi/Naipaliliwanag ang sanhi at bunga ng mga pangyayari (LS1CS/FIL-PB-PPD-MT/JHS-51)
- Nakasusulat ang isang sanaysay na naglalalahad ng sariling pananaw tungkol sa napapanahong isyu o paksa (LS1CS/FIL-PU-PPE-JHS-25)
- Nagagamit nang wasto ang mga pang-ugnay na hudyat sa pagsasalaysay at pagsusunod- sunod ng mga pangyayari (isang araw, samantala, at iba pa) (LS1CS/FIL-PS-PPB-JHS-18)
Ang modyul na ito ay binubuo ng tatlong aralin: Aralin 1: Iba’t ibang Paraan ng Pagpapahayag Aralin 2: Mga Hudyat ng Kaugnayang Lohikal Aralin 3: Mga Pang-ugnay Pagsasalaysay
Paunang Pagtataya: Ipasagot sa mga mag-aaral ang Subukin na matatagpuan sa pahina 2. Ipaliwanag ang mga panuto upang masagutan nila ito nang wasto.
Huling Pagtataya: Pagkatapos ng Aralin 1 hanggang Aralin 3 ipasagot sa mga mag-aaral ang Pagtataya na matatagpuan sa pahina 48 hanggang 50.
Gabay sa Sesyon: Aralin 1
Iba’t Ibang Paraan ng Pagpapahayag
I. Layunin
- Naisasalaysay nang masining ang isang pagsubok na dumating sa buhay na napagtagumpayan dahil sa pananalig sa Diyos at tiwala sa sariling kakayahan (LS1CS/FIL-PS – PPB-JHS -34)
II. Paksa
A. Aralin 1: Iba’t Ibang Paraan ng Pagpapahayag B. Kagamitan: Slides na naglalaman ng paksang tatalakayin, projector, Kopya ng modyul, ballpen, at malinis na papel o kuwaderno
III. Pamamaraan:
A. Panimulang Gawain
- Pagganyak
Ang guro ay maaaring magpakita ng slides na naglalaman ng mga pamahiin na madalas paniwalaan ng pamilyang Pilipino. Maaaring magtawag ng mag-aaral at magpatukoy kung alin sa mga iyon ang kanilang pinaniniwalaan. Magpakuwento ng kanilang karanasan tungkol dito.
B. Panlinang na Gawain
- Paglalahad
Maaaring magtanong sa mga mag-aaral ng sariling pinaniniwalaang pamahiin. Tiyakin na ang pamahiin na ibibigay ay wala sa mga ginamit ng guro sa pagganyak. Pagkatapos nito, maaaring ipaliwanag ng guro ang kahulugan ng pamahiin at kasabihan gayundin, kung paano ito nakaapekto sa ating kultura at paniniwala.
“ Kilala ang Pilipinas sa napakaraming pamahiin na pinaniniwalaan at ang ilan sa mga ito ay nagpasalin-salin sa iba’t ibang henerasyon.
Ang pamahiin ay mga kasabihan na maaaring may kinalaman sa mga paniniwala, kultura, at maging aspektong panrelihiyon. Malaki ang naging ambag ng pagpapahayag sa paglilipat o pagpapasa ng mga pamahiin sa Pilipinas dahil kadalasan, ang ating mga literatura ay ipinamamana nang pasalita.”
- Pagtatalakayan
Talakayin ang sumusunod na mga punto:
a. Kahulugan ng pamahiin b. Iba’t ibang paraan ng pagpapahayag c. Kahulugan ng paglalarawan at ang mga uri nito d. Kahulugan ng pagsasalaysay e. Kahulugan ng pangangatwiran at ang dalawang uri nito (Pangangatwirang Pabuod at Pangangatwirang Pasaklaw) f. Kahulugan ng paglalahad at ang pitong uri nito (Pagbibigay katuturan, pagsunod sa panuto, Pangulong Tudling, Sanaysay, Balita, Pitak, Tala, Ulat) g. Mga halimbawa ng mga paraan ng pagpapahayag h. Paglalahat
Ipagawa ang paglalahat sa pamamagitan ng pagtatanong sa mga mag-aaral ng sumusunod:
- Ano ang kahulugan ng pamahiin?
- Ano ang iba’t ibang paraan ng pagpapahayag?
Pagpapahalaga
Ipagawa sa mag-aaral ang Gawain I na matatagpuan sa pahina 16. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel. Maaari ding gawing batayan sa pagwawasto ang ibinigay na rubrik sa nasabing gawain. Magpalista ng mga pamahiin na pinaniniwalaan ng isang mag-aaral. Sa pamamagitan ng sanaysay, ipasulat sa kanila kung paano ito nakaapekto sa kanilang pamumuhay at pananampalataya. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 14.Paglalapat
Ipagawa sa mag-aaral ang Gawain II na matatagpuan sa pahina 17. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel. Maaari ding gawing batayan sa pagwawasto ang ibinigay na rubrik sa nasabing gawain.
Gabayan ang mga mag-aaral sa pagsasagawa ng kanilang panayam tungkol sa mga pamahiin na pinaniniwalaan ng kanilang komunidad. Siguraduhin na sila ay makapaglilista ng sampung pamahiin at ipasulat ito sa isang malinis na papel. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 15.
IV. Pagtataya
Ipagawa sa mga mag-aaral ang “Isagawa” na matatagpuan sa pahina 18 ng modyul. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel. Maaari ding gawing batayan sa pagwawasto ang ibinigay na rubrik sa nasabing gawain.
Pasulatin ang mga mag-aaral ng isang sanaysay gamit ang paglalahad na paraan ng pagpapahayag. Dapat ito ay pumapatungkol sa napagtagumpayang pagsubok sa buhay dahil sa kanilang pananalig sa Diyos at tiwala sa sarili. Ipasulat ito sa isang malinis na papel. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 16.
V. Karagdagang Gawain
Panuto: Magpasulat sa mag-aaral ng isang sanaysay na naglalaman ng isang pangyayari kung saan naglaban sa kanilang isipan ang paniniwala sa Diyos at paniniwala sa mga pamahiin. Gayundin, ipasama ang kanilang mga realisasyon noong panahong iyon. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 16.
Mga Hudyat ng Kaugnayang Lohikal
Gabay sa Sesyon: Aralin 2
I. Layunin
- Nasasabi/Naipaliliwanag ang sanhi at bunga ng mga pangyayari (LS1CS/FIL-PB-PPD-MT/JHS-51)
II. Paksa
A. Aralin 2: Mga Hudyat ng Kaugnayang Lohikal B. Kagamitan: Slides na naglalaman ng paksang tatalakayin, projector, Kopya ng modyul, ballpen, at malinis na papel o kuwaderno
III. Pamamaraan:
A. Panimulang Gawain
- Balik-aral
Talakayin sa mga mag-aaral ang ilan sa mahahalagang punto ng unang aralin. Talakayin din ang etimolohiya ng mga salitang nasa karagdagang gawain upang maibalik sa kanilang isipan ang naging paksa.
Itanong: a. Ano-ano ang paraan ng pagpapahayag? b. Magbigay ng mga pamahiin na tumutugon sa iba’t ibang paraan ng pagpapahayag.
- Pagganyak
Ipakikita ng gurong tagapangasiwa ang slide na naglalaman ng larawan ng mga taong nasa labas ng kanilang mga tahanan at malakas ang ulan.
[illustration: mga taong nasa labas ng kanilang mga tahanan habang malakas ang ulan]
Itanong: a. Naranasan mo na bang maabutan ng malakas na ulan sa daan? b. Ano- ano sa iyong palagay ang resulta ng matinding pag-ulan? c. Ano ang naisip mo na solusyon kung sakaling abutan ng malakas na ulan sa daan?
B. Panlinang na Gawain
Paglalahad
Hikayatin ang mga mag-aaral na magbigay pa ng ibang mga bunga o resulta ng malakas na pag-ulan ayon sa kaniyang karanasan.Pagtatalakayan
Talakayin ang sumusunod na mga punto:
a. Mga hudyat ng kaugnayang lohikal
b. Kahulugan, halimbawa, at pang-ugnay na ginagamit sa pagsulat ng sanhi at bunga, paraan at layunin, paraan at resulta, at kondisyon at bunga.Paglalahat
Ipagawa ang paglalahat sa pamamagitan ng pagbuo ng isang concept map ng mga punto na dapat nilang tandaanPagpapahalaga
Ipagawa sa mag-aaral ang Gawain I na matatagpuan sa pahina 26. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel.
Ipakita ang slide sa presentasyon na naglalaman ng iba’t ibang larawan na kagaya ng nasa modyul. Ipasuri ang mga larawang ito sa mga mag-aaral. Hikayatin sila na bumuo ng pangungusap na naglalaman sa mga hudyat ng kasanayang lohikal. Ipasulat ito sa isang malinis na papel.
- Paglalapat
Ipagawa sa mag-aaral ang Gawain II na matatagpuan sa pahina 28 ng modyul. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel.
Gamit ang mga pang-ugnay na ibinigay sa aralin, magpagawa ng isang tula na may apat na saknong na tumatalakay sa sanhi at bunga ng isang problema na kinakaharap ng kanilang komunidad. Ipalagay ang kanilang tula sa isang malinis na papel. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 18.
IV. Pagtataya
Ipagawa sa mga mag-aaral ang “Isagawa” na matatagpuan sa pahina 29. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel.
Pasulatin ang mga mag-aaral ng isang sanaysay tungkol sa paraan ng pamumuhay o kultura ng kanilang komunidad, nangangailangan na ito ay naglalaman ng mga hudyat ng kaugnayang lohikal. Ipasulat ito sa isang malinis na papel. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 19.
V. Karagdagang Gawain
Panuto: Magpabigay ng limang (5) halimbawang pangyayari na nagpapakita ng sanhi at bunga. Ipalagay ito sa isang malinis na papel.
Mga Pang-ugnay sa Pagsasalaysay
Gabay sa Sesyon: Aralin 3
I. Layunin
- Nakasusulat ng isang sanaysay na naglalahad ng sariling pananaw tungkol sa napapanahong isyu o paksa (LS1CS/FIL-PU- PPE- MT/JHS-25)
- Nagagamit nang wasto ang mga pang-ugnay na hudyat sa pagsasalaysay at pagsusunod- sunod ng mga pangyayari (isang araw, samantala, at iba pa) (LS1CS/FIL-PS-PPB-JHS-18)
II. Paksa
A. Aralin 3: Mga Pang-ugnay sa Pagsasalaysay B. Kagamitan: Slide na naglalaman ng tatalakaying paksa, projector, Kopya ng modyul, ballpen, at malinis na papel o kuwaderno
III. Pamamaraan:
A. Panimulang Gawain
1. Balik-aral
Talakayin sa mga mag-aaral ang ilan sa mahahalagang punto ng ikalawang aralin. Talakayin din ang mga kasagutan sa karagdagang gawain.
Itanong: a. Ano-ano ang mga hudyat ng kaugnayang lohikal? b. Magbigay ng halimbawang sitwasyon na kakikitaan ng sanhi at bunga.
2. Pagganyak
Maaaring magpakita ang gurong tagapangasiwa ng halimbawang pangungusap sa slide. Hayaan ang mga mag-aaral na sagutin ito sa pamamagitan ng recitation o pagtataas ng kamay at pagpunta sa pisara.
Halimbawa: a. Kumain siya ng tinapay (at; ngunit) banana que kanina b. Nahuli siya sa kaniyang interbyu sa trabaho (at; ngunit; dahil) hindi siya maagang natulog kagabi.
B. Panlinang na Gawain
1. Paglalahad
Talakayin sa klase ang kahulugan ng pang-ugnay, gayundin ang mga uri nito. Maging ispesipiko sa uri ng pang-ugnay na pangatnig. Ihayag ang kahulugan ng pangatnig at ang mga kaisipang pinag- ugnay nito.
2. Pagtatalakayan
Talakayin ang sumusunod na mga punto: a. Kahulugan ng pang-ugnay b. Tatlong uri ng pang-ugnay c. Kahulugan ng pangatnig d. Kahulugan at halimbawa ng sumusunod: Panimbang, Paninsay, Pananhi, Pamukod, Panubali, Panulad, Panlinaw, at Pamanggit
3. Paglalahat
Ipagawa ang paglalahat sa pamamagitan ng paggawa ng concept map ng mahahalagang punto na pinag-usapan sa talakayan.
4. Pagpapahalaga
Ipagawa sa mag-aaral ang Gawain I na matatagpuan sa pahina 38. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel. Pasagutan sa mga mag-aaral ang sumusunod na mga katanungan. Ipasulat ang titik ng tamang sagot sa kanilang sagutang papel.
5. Paglalapat
Ipagawa sa mag-aaral ang Gawain II na matatagpuan sa pahina 40. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel.
Magpasulat ng mga pangungusap na nagtataglay ng mga pang-ugnay na nasa talahanayan. Ipasulat ito sa isang malinis na papel.
IV. Pagtataya
Ipagawa sa mga mag-aaral ang Isagawa na matatagpuan sa pahina 42 ng modyul. Ilahad sa kanila nang malinaw ang panuto at ipatala ang kanilang mga kasagutan sa isang malinis na papel.
Magpasulat ng isang sanaysay na naglalahad ng sariling pananaw ng mga mag-aaral sa mga napapanahong isyu sa kanilang komunidad. Siguraduhin na ang kanilang gagawing sanaysay ay naglalaman ng mga pang-ugnay sa pagsasalaysay. Matatagpuan ang rubrik sa pahina 20.
V. Karagdagang Gawain
Panuto: Magpabigay ng tig-dalawang (2) halimbawa ng bawat isang pang-ugnay na tinalakay sa aralin. Ipasulat ito sa isang malinis na papel.
SUBUKIN
pahina 2
GAWAIN I
- A
- C
- A
- C
- A
GAWAIN II
pahina 3
Makapagbibigay ang mag-aaral ng sariling sagot sa kaniyang natutuhan sa lahat ng aralin.
- Kaya siya ay pinagalitan ng kaniyang guro.
- Dahil sa matinding pag-ulan
- Malinis ang hangin at maraming pananim
- Kaya hindi siya natutong magpahalaga ng gamit
- Patuloy na nagtatapon ang mga mamamayan ng basura.
ARALIN 3: MGA PANG-UGNAY SA PAGSASALAYSAY
TUKLASIN
pahina 31
Laking ibang bansa man si Iñigo Pascual, iginigiit parin niya na ang kaniyang puso ay nasa Pilipinas padin- kaya’t marapat na rin lang, para sa kaniya, na kilalanin naman din ng kabataan ang pambansang wika dito.
Kamakailan lang sumali ang binatilyong kompositor sa “G Squad” na binuo ni former Environment Secretary Gina Lopez bilang parte ng “G Diaries” na naglalayong ipakita ang kagandahan ng Pilipinas pati na rin ang mga mamamayan nito.
transcriber’s note: the words man, kaya’t, sa, pati, ni, and sa are underlined in the original; the underlines are not reproduced.
“Dapat mahalin ang sariling atin. Ang mga bata, hindi [na] marunog mag-Tagalog,” ani niya.
Ayon sa kaniya, naipapakita ni Iñigo ang pagmamahal niya sa kaniyang wika sa tuwing siya ay nagsasalita sa nasabing programa pati na rin sa kaniyang mga kanta.
Dagdag pa niya, ito mismo ang problema na dapat tututakan bago pa lumala at kung hindi natin mamahalin ang sariling atin, paano umano tayo uunlad bilang isang bansa.
“We keep comparing ourselves to other countries. Mahalin natin ang ating sarili. It’s the only thing we have.” dagdag niya.
Plano ni Iñigo na sumulat ng bagong kanta na sasalamin sa kultura ng Pilipino at magmamalaki na hindi papatalo ang mga awiting Pilipino laban sa mga awiting banyaga. Inaasahan umano ni Iñigo na susuportahan ito ng kaniyang mga tagahanga pati na rin ang mga tagahanga ng kaniyang mga naturang proyekto.
LINANGIN
GAWAIN I
pahina 38
- D
- C
- B
- A
- B
- C
- B
- A
- A
- B
RUBRIK SA PAGTATALA NG PAMAHIIN
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
transcriber’s note: the label “KABUOAN (20 PUNTOS)” spans the three rating columns; it is placed in the MAHINA column below.
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Naipaliwanag nang napakahusay at malinaw ang epekto ng mga pamahiin sa buhay at pananampalataya. | Naipaliwanag nang bahagya ang epekto ng mga pamahiin sa buhay at pananampalataya. | Hindi malinaw na naipaliwanag ang epekto ng mga pamahiin sa buhay at pananampalataya. | |
| ORGANISASYON | Maayos ang paglalahad ng mga ideya. | Hindi gaanong maayos ang paglalahad ng mga ideya. | Hindi maayos ang paglalahad ng mga ideya. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Nagamit ang mga ideya na nasa aralin. | Hindi gaanong kinakitaan ng paggamit ng mga ideya na nasa aralin. | Hindi kinakitaan ng paggamit ng mga ideya na nasa aralin. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
RUBRIK SA PAGTATALA NG PAMAHIIN
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
transcriber’s note: table continued from the previous page
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Nakapagtala ng pito hanggang sampung pinaniniwalaang pamahiin at nailarawan nang mahusay ang mga ito ayon sa piniling uri ng paglalarawan. | Nakapagtala ng tatlo hanggang anim na pinaniniwalaang pamahiin at bahagyang nailarawan ang mga ito ayon sa piniling uri ng paglalarawan. | Nakapagtala lamang ng isa hanggang dalawang pinaniniwalaang pamahiin at hindi gaanong nailarawan ang mga ito ayon piniling uri ng paglalarawan. | |
| ORGANISASYON | Napakaayos at organisado ang paghahanay ng mga ideya. Malinaw ang pagkakalahad ng mga ideya. | Hindi gaanong maayos at organisado ang paghahanay ng mga ideya. May ilang bahagi na malabo ang pagkakalahad ng ideya. | Hindi maayos at hindi organisado ang paghahanay ng mga ideya. May kalabuan ang halos lahat ng ideya. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Mahusay na nakapaglarawan ng mga pamahiing nakalap ayon sa piniling uri nito. | Hindi gaanong mahusay ang paglalarawan sa mga pamahiing nakalap ayon sa piniling uri nito. | Hindi mahusay ang paglalarawan sa mga pamahiing nakalap ayon sa piniling uri nito. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
RUBRIK SA PAGBUO NG SANAYSAY
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Mahusay na naibahagi ang karanasan. Malinaw na naipaliwanag ang pananagumpay laban sa pagsubok sa buhay. | Bahagyang mahusay ang pagbabahagi ng karanasan. May ilang bahagi na hindi gaanong malinaw ang pagpapaliwanag sa pananagumpay laban sa pagsubok sa buhay. | Hindi nakapagbahagi ng karanasan. Hindi naipaliwanag ang pananagumpay laban sa pagsubok sa buhay. | |
| ORGANISASYON | Napakaayos at organisado ang paghahanay ng mga ideya. Malinaw ang pagkakalahad ng mga ideya. | Hindi gaanong maayos at organisado ang paghahanay ng mga ideya. May ilang bahagi na malabo ang pagkakalahad ng ideya. | Hindi maayos at hindi organisado ang paghahanay ng mga ideya. May kalabuan ang halos lahat ng ideya. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Nailapat nang mahusay ang kasanayan sa paglalahad na tinalakay sa aralin. | Hindi gaanong nailapat ang kasanayan sa paglalahad na tinalakay sa aralin. | Hindi kinakitaan ng paglalapat ng kasanayan sa paglalahad na tinalakay sa aralin. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
SUSI SA PAGWAWASTO
RUBRIK SA PAGBUO NG PAHAYAG GAMIT ANG MGA HUDYAT NG KASANAYANG LOHIKAL
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Nakapagbigay ng mga kahingian na nakabatay sa aralin at panuto. | Nakapagbigay ng ilan sa mga kahingian na nakabatay sa aralin at panuto. | Hindi nakapagbigay ng mga kahingian na nakabatay sa aralin at panuto. | |
| ORGANISASYON | Maayos ang paglalahad ng mga ideya. | Hindi gaanong maayos ang paglalahad ng mga ideya. | Hindi maayos ang paglalahad ng mga ideya. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Nagamit ang mga ideya na nasa aralin. | Hindi gaanong kinakitaan ng paggamit ng mga ideya na nasa aralin. | Hindi kinakitaan ng paggamit ng mga ideya na nasa aralin. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
[transcriber’s note: the “KABUOAN (20 PUNTOS)” label is printed across the bottom of the table, spanning the columns; it is placed in the first cell here]
RUBRIK SA PAGBUO NG TULA
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Nailahad nang malinaw ang sanhi at bunga ng problemang pangkomunidad. | Hindi gaanong nailahad nang malinaw ang sanhi at bunga ng problemang pangkomunidad. | Hindi nailahad nang malinaw ang sanhi at bunga ng problemang pangkomunidad. | |
| ORGANISASYON | Nakabuo ng tatlo hanggang apat na saknong ng tula na may maayos na paglalahad ng mga ideya sa lahat ng bahagi. | Nakabuo ng tatlo hanggang apat na saknong ng tula ngunit hindi gaanong malinaw ang paglalahad sa ilang bahagi. | Nakabuo ng isa hanggang dalawang saknong ng tula at hindi gaanong maayos ang paglalahad ng mga ideya sa ilang bahagi. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Nagamit ang mga pang-ugnay na binigyang-tuon sa aralin. | Hindi gaanong kinakitaan ng paggamit ng mga pang-ugnay na binigyang-tuon sa aralin. | Hindi kinakitaan ng paggamit ng mga pang-ugnay na binigyang-tuon sa aralin. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
[transcriber’s note: the “KABUOAN (20 PUNTOS)” label is printed across the bottom of the table, spanning the columns; it is placed in the first cell here]
RUBRIK SA PAGBUO NG SANAYSAY GAMIT ANG KAUGNAYANG LOHIKAL
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Mahusay at malinaw na naipaliwanag ang paraan ng pamumuhay at kultura ng komunidad. | Hindi gaanong mahusay at bahagyang malinaw ang pagpapaliwanag sa paraan ng pamumuhay o kultura ng komunidad. | Hindi mahusay at hindi malinaw ang pagpapaliwanag sa paraan ng pamumuhay o kultura ng komunidad. | |
| ORGANISASYON | Napakaayos at organisado ang paghahanay ng mga ideya. Malinaw ang pagkakalahad ng mga ideya. | Hindi gaanong kinakitaan ng paggamit ng mga kaugnayang lohikal na binigyang-tuon sa aralin. | Hindi kinakitaan ng paggamit ng mga kaugnayang lohikal na binigyang-tuon sa aralin. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Nagamit ang mga kaugnayang lohikal na binigyang-tuon sa aralin. | Hindi gaanong kinakitaan ng paggamit ng mga ideya na nasa aralin. | Hindi kinakitaan ng paggamit ng mga ideya na nasa aralin. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
[transcriber’s note: the “KABUOAN (20 PUNTOS)” label is printed across the bottom of the table, spanning the columns; it is placed in the first cell here]
RUBRIK SA PAGBUO NG HALIMBAWA GAMIT ANG MGA PANG-UGNAY SA PAGSASALAYSAY
Ang rubrik na ito ang pagbabatayan upang matukoy ang grado ng iyong gawain.
| MGA KRAYTERYA | MAHUSAY (5 PUNTOS) | KATAMTAMAN (3 PUNTOS) | MAHINA (1 PUNTOS) | ISKOR |
|---|---|---|---|---|
| NILALAMAN | Nakapagbigay ng mga kahingian na nakabatay sa aralin at panuto. | Nakapagbigay ng ilan sa mga kahingian na nakabatay sa aralin at panuto. | Hindi nakapagbigay ng mga kahingian na nakabatay sa aralin at panuto. | |
| ORGANISASYON | Maayos ang paglalahad ng ideya at wasto ang konstruksiyon ng mga pangungusap. | Hindi gaanong maayos ang paglalahad ng ideya at may ilang pangungusap na hindi wasto ang konstruksiyon. | Hindi maayos ang paglalahad ng ideya at ang konstruksiyon ng mga pangungusap. | |
| PAGLALAPAT NG ARALIN | Nagamit ang mga ideya na nasa aralin. pang-ugnay sa pagsasalaysay na binigyang-tuon sa aralin. | Hindi gaanong kinakitaan ng paggamit ng mga pang-ugnay sa pagsasalaysay na binigyang-tuon sa aralin. | Hindi kinakitaan ng paggamit ng pang-ugnay sa pagsasalaysay na binigyang-tuon sa aralin. | |
| KALINISAN | Ang awtput ay malinis, masinsin ang pagkakagawa, at hindi minadali. | Ang awtput ay malinis at hindi minadali ang pagkakagawa. | Ang awtput ay halatang minadali at hindi nagtataglay ng kalinisan. | |
| KABUOAN (20 PUNTOS) |
[transcriber’s note: the “KABUOAN (20 PUNTOS)” label is printed across the bottom of the table, spanning the columns; it is placed in the first cell here]
Ang pagbuo at paglimbag ng modyul na ito ay naging posible dahil sa kooperasyon ng Asia Pacific College. Ito ay parte ng proyektong “Better Life for Out-of-School Girls to Fight Against Poverty and Injustice in the Philippines” ng opisina ng UNESCO, Jakarta kasama ang Kagawaran ng Edukasyon. Ang inisyatibong ito ay sinuportahan ng Korea International Cooperation Agency (KOICA) sa pamamagitan ng pagbibigay ng suportang pampinansyal.
Para sa mga katanungan, mangyaring makipag-ugnayan sa:
Kagawaran ng Edukasyon, Bureau of Learning Resources (DepEd BLR)
Office Address : Ground Floor, Bonifacio Building, DepEd Complex, Meralco Avenue, Pasig City, Philippines 1600
Telefax : +63-2-8631-1072; +63-2-8634-1054; +63-2-8631-4985
Email Address : blr.qad@deped.gov.ph; blr.lrpd@deped.gov.ph
Leave a Reply